پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ ورجاوندْبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 1
(بهر 1 از 2)

🔸 جهان یک دستگاه مرتب و منظمی است.🔸

این جهان چیست؟ این زمین پهناور ، آن آفتاب فروزان ، آن ماه تابان ، آن ستاره‌های درخشان چیستند؟. آدمها برای چه در این جهان هستند؟.
این جهان یک دستگاه مرتب و منظمی است. چنین دستگاهی بی‌قصد و بیهوده نمی‌تواند باشد ، و مسلماً مقصودی از آن در بین است. آدمها در این جهان برای زندگی کردن‌اند. خدا آدمها را آفریده و این زمین را محل زندگی آنها قرار داده. خودِ این زندگی یک مقصود پربهایی است.

🔸🔸🔸

آدم هر چیزی را که دید می‌خواهد بداند چیست و برای چیست. این در سرشت او گذارده شده. پس طبیعی است که درباره‌ی این جهان کنجکاوی و تفکر کند و پرسشها بپرسد. زیرا این جهان زادگاه و زیستگاه او است. این نشدنی است که یکی که بزرگ شده به سن فهم رسیده ، سی یا چهل سال در این جهان بسر بَرَد و درپی شناختن آن نباشد.

گذشته از این ، کیفیت و نوع زندگی وابسته به این شناخت است ، و آدمها تا جهان را خوب نشناسند ، راه زندگی کردن در آن را نخواهند شناخت.

درباره‌ی جهان پرسشهای بسیاری می‌توان پرسید : این زمین پهناور ، آن آفتاب فروزان ، آن ماه تابان ، آن ستاره‌های درخشان چیستند؟ آن دریاها و این خشکیها چگونه پیدا شده‌اند؟! کوهها چطور بالا آمده‌اند؟! شب و روز از کجا بوجود می‌آید؟. بهار و تابستان و پاییز و زمستان از کجا پیدا می‌شوند؟. باران از کجا می‌آید؟. برف و تگرگ چگونه می‌بارد؟. بسیار از این گونه پرسشها را می‌توان پرسید ، و جای رضایتمندی است که امروز علوم به بیشتر اینها پاسخ می‌دهند. کوششهای دانشمندان اروپا در این زمینه‌ها به نتیجه‌های خوبی رسیده است و لازم نیست ما چیزی بگوییم.

چیزی که ما باید بگوییم آنست که این جهان یک دستگاه مرتب و منظمی است و چنین دستگاهی بی‌قصد و بیهوده نمی‌تواند باشد ، و مسلماً مقصودی از آن در بین می‌باشد.

جهانیست مرتب و منظم ، آنچه نیازمندیم در آن آماده ، می‌گردد و نمی‌آساید ، هیچگاه گردشش مختل نمی‌شود. ما اگر درباره‌ی گردش زمین و ستاره‌ها فکر کنیم ، اگر به زاده شدن آدمها و حیوانات نگاه کنیم ، اگر درباره‌ی رویش درختها و گیاهها تأمل کنیم ، همه از روی نظم بوده و هر چیزی جای خود را دارد. دانشها که اینهمه پیش رفته و هر کدام وسعت بزرگی یافته ، بیش از همه گفتگو از نظم و نظام جهان دارند و هرچه جلوتر بروند بزرگی و نظم و نظام جهان روشنتر خواهد گردید.

اینها نمونه‌هایی از نظم و نظام جهان است :
زن و مرد هر یک برای کاری آفریده شده ، و به هر کدام آن چیزی داده شده که لازم بوده. آیا این از روی بینشی نیست؟!

زن و مرد به همدیگر نیازمندند و باید جفت هم زندگی کنند ، و شما اگر جستجو کنید در هر زمان و در هر جا تعداد آنها نزدیک هم می‌باشد. آیا این از روی حسابی نیست؟!

کودک در شکم مادر بآنچه نیازمند است در آنجا می‌یابد ، و چون زمان بیرون آمدن می‌رسد خوراکش از قبل در پستان مادر آماده شده. آیا این از روی دانشی نیست؟!

گیاهان و درختان می‌رویند و زمانی سبز و خرّم هستند و سپس خشک می‌شوند. آدمها و حیوانات زاییده می‌شوند و روزگاری زندگی می‌کنند و سپس می‌میرند. ولی چه گیاه و چه جاندار هر یکی نژاد خود را باقی می‌گذارد.

تنها در یک بدنِ آدم صدها راز عجیب بکار رفته. شما به هر یک از اعضای بدن خود دقت کنید چند رازی در آن نمایان است.

آن مبحثی که داروین و شاگردانش بنام «مبارزه در میان زندگان» (تنازع بقا) و «نابود شدن ناشایسته و باقیماندن شایسته» (بقای اصلح) بمیان آورده‌اند و بسیاری از این نمونه‌های نظم و نظام را نتیجه‌ی آن دانسته‌اند در همه جا درست درنمی‌آید. (1) ما چرا قبول نکنیم که این جهان از همان اول از روی دانش و پیش‌بینی راه انداخته شده و همیشه از روی یک نظمی می‌گردد. چرا از حقیقت فراری باشیم؟!

(1) : مثلاً آهو که پای دویدن دارد و خود را با آن دویدن از آسیب گرگ و شیر و پلنگ نگه می‌دارد و داروین و شاگردانش می‌گویند نه بخاطر آنست که همه‌ی آهوها از اول این دویدن تند را داشته‌اند ، بلکه بخاطر اینست که درمیان آهوها اینطور اتفاق افتاده که یکی دارای چنین تند‌دوی شده ، و چون این شایستگی در او بوده با دویدنِ تند توانسته است به آسانی خود را از آسیب گرگ و پلنگ نگاه دارد ، از اینرو کمتر آسیب دیده و نژاد او زیادتر شده و کم‌کم انواع دیگر که آسیب بسیار دیده‌اند از بین رفته‌اند و تنها این یک نوع باقیمانده است.
این یک مثلی است که برای روشن کردن گفته‌ی آنها یاد کردیم. این حرف راست است و ما نیز می‌پذیریم. ولی در همه جا درست درنمی‌آید.
.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)

🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکه‌ی 4)


سرگذشت هندوستان در جنگ گذشته (1) در یاد ماست : هندوستان ماننده‌ی ایران کانون اختلافهاست ، کانون آلودگیهاست. زبانهای گوناگون ، نژادهای جوراجور ، کیشهای بیشمار ، دسته‌بندیهای بی‌حساب. بدتر از همه در هندوستان هنوز اختلاف طبقاتی هست. یک گروه بر فرض آنکه زبان و نژاد و کیش‌شان یکی بود تازه از حیث طبقه به پنج دسته تقسیم خواهند شد ، که هر دسته‌ای از هر باره جدا از دیگران می‌باشد.

آخرین طبقه چَندالها می‌باشند که ناپاک شمرده می‌شوند و باید از اجتماع بیرون باشند. باید در بیرونها زندگی کنند و جز بکارهای پستی از چاه‌کنی و باربری و لاشه‌کشی و مانند اینها نپردازند. اگر چندالی به دهی گذرد باید کوزه‌ی کوچکی از گردنش آویزان باشد که اگر خواست تفی اندازد بزمین نیندازد و ده را ناپاک نسازد. باید از این سر ده تا آن سرش آوازش بلند باشد : «چندال هی ، چندال هی» تا بچگانی که بر سر راهند بشنوند و بگریزند که مبادا بچندال برخورند و ناپاک شوند.

درمیان دویست‌ملیون هندوها ، چهل و چند ملیون این چندالهایند که باین درد گرفتارند. در حالی که درمیانشان کسان درسخوانده و اروپادیده هستند و از این باره چندان از دیگران پس‌تر نمی‌باشند.

این نمونه‌ای از آلودگیهای هندیهاست. این آلودگیها از سالها بوده است و کسی هم ایراد نگرفته. ولی ما دیدیم در جنگ گذشته چون هندیها سر برافراشتند و به یک رشته کوششهای سیاسی پرداختند و برای خود استقلال تام طلبیدند ، در آن هنگام بود که انگلیسها این آلودگیها را به رخ آنها کشیدند و چنین پاسخ دادند : «شما با این اختلاف مذاهب نمی‌توانید دارای استقلال باشید».

من نمی‌خواهم در اینجا از هندوستان بگفتگو پردازم. نمی‌خواهم درباره‌ی این پاسخ بقضاوت پرداخته بگویم هندیها شایسته‌ی استقلالند یا نیستند. اینها از مقصود من بیرونست. مقصود من همینست که چون در یک توده آلودگیها بود در هنگامش آن را به رخشان خواهند کشید. مقصود من اینست که ایرانیان از این داستان عبرت گیرند.


پابرگی :
1ـ خواست جنگ جهانی دوم می‌باشد. ـ ویراینده
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی هفدهم)

🔸 کارها و پیشه‌ها (بخش 4 از 4)

امروز مردم اینها را نمیدانند و شما اگر جستجو كنید خواهید دید دلها پر از باورهایی بضد اینهاست. مثلاً همان بازاریان كه كارشان جز دست بدست گردانیدن كالاها نیست و ما گفتیم كه مفتخوارند (بلكه با ترتیبی كه امروز دارند و از هر پیشامدی بهانه جسته نرخها را بالا میبرند همردیف دزدان و راهزنان میباشند) ، كارهای دولتی را نامشروع می‌شمارند و همیشه زبانشان بطعنه و بدگویی باز است.

واعظان كه خود نان از حرام میخورند (خواهیم گفت كه نان خوردن از راه دین نامشروع است) ، كاركنان دولتی را «ظلمه» نامیده پولهای ایشان را حرام می‌شمارند. [1] ببینید چگونه حقایق وارونه گردیده.

در اینجا داستانی هست كه باید یاد كنم : دو سال پیش یكی از آشنایانم گفت : «فلان سید از تبریز آمده و عجب اینجاست كه بخانه‌ی پسرش نرفته و میگوید چون كاركن دولت میباشد زندگانی او حرامست». گفتم : پس چه كار میكند و از كجا اداره می‌شود؟.. خندید و گفت : «یك سید پیرمرد از كجا اداره خواهد شد؟! هر روز در حجره‌ی این بازرگان و آن بازرگان است و پول میگیرد!».

ببینید كار بكجا كشیده. بیكار ماندن و چشم طمع بدست این و آن دوختن كه حرام اندر حرام است مشروع شمرده می‌شود ولی كاركنی در ادارات دولتی حرام میباشد. اینست نمونه‌ای از پوشیده ماندن حقایق درمیان این توده.

از سخن خود دور نیفتیم : كارهای سررشته‌داری و این اداره‌ها از لوازم زندگانیست و بیگمان مشروع میباشد. كسانی كه اینها را نامشروع می‌شمارند شما از آنان بپرسید : «اگر این اداره‌ها نباشد كارهای دولتی را كه خواهد كرد؟!..» این را بپرسید و خواهید دید پاسخی ندارند. خواهید دید كه سرمایه‌شان جز زورگویی و خیره‌رویی نیست.

آن فریبكار خداناشناس كه بمردم میگوید «كاركنان دولت ظلمه‌اند» اگر شبی دزدی بخانه‌اش بیاید و صد ریال مالش را ببرد صبحگاهان بكلانتری شتافته و داد و فریاد راه خواهد انداخت.

آنچه باید هیچ گوش نداد سخنان اینهاست. ولی از آنسوی باید درباره‌ی كاركنان دولتی نیز دو نكته را یادآوری كرد :

یكی آنكه كار كردن در ادارات دولتی نیز برای پیشرفت توده و راه افتادن چرخ زندگانیست. برای پول گرد آوردن نیست. برای برتری فروختن بمردم نمیباشد. این نكته نیز امروز از یادها رفته و كاركنان ادارات آن را از یكسو وسیله‌ای برای خودفروشی [2] می‌شمارند و از یكسو بیش از همه بحقوق اهمیت میدهند. این هر دو غلط است و باید اینان نیز بحقایق آشنا گردند.

سستی اداره‌ها و اینكه چندان كاری پیش نمیرود و نتیجه بدست نمی‌آید بیشتر از اینجهت است. كاركنان دولتی دلسوزی ندارند و تنها آخر ماه را می‌پایند كه حقوقی بگیرند. (بماند داستان آن نامردانی كه نادرستی نیز میكنند كه از آنها باید جداگانه سخن رانیم).

یك نكته‌ی دیگر اینست كه شالوده‌ی اداره‌ها بسیار بزرگ برداشته شده و در هر كدام از آنها كسان فزونی و بیجهت بسیارند كه نه تنها بكاری نمیخورند ، مایه‌ی اختلال نیز میباشند ، اینست یك كوشش دیگری درباره‌ی اداره‌ها این خواهد بود كه این كسان فزونی را از آنها بیرون آورند.[3]

چنانكه درباره‌ی بازاریان باید تا میتوان دستهای میانجی را كم گردانید درباره‌ی اداره‌ها نیز همان رفتار را باید كرد. بخصوص درباره‌ی آنهایی كه رتبه‌های بالا دارند و حقوق‌های بسیار میگیرند. فزونی و بیجهتی درمیان آنان بیشتر میباشد.

ما از این زمینه در جای دیگری سخن خواهیم راند و چون در اینجا مقصودمان گفتگو از پیشه‌ها و كارها است (نه از اداره‌ها) بآن نمی‌پردازیم.
(پرچم روزانه شماره‌های 57 ، 58 و 59)

[1] : چنین «فتواهایی» را تا زمانی میدادند که دستشان از حکومت دور بود. ولی هنگامی که خودشان به حکومت رسیدند یادشان رفت چه‌ها میگفتند و چگونه میان مردم دودستگی پدید می‌آوردند.
[2] : خودفروشی ، خودنمایی بیش از اندازه است. خودفروش درباره‌ی خود همان كاری را میكند كه یك فروشنده برای تبلیغ كالای خود میكند. اینكه آن را به معنایی كه واژه‌ی «تن فروشی» برای آن مناسب است بكار می‌برند غلطست.
[3] : این ایراد و سخن آن زمان بوده. پس از سال 57 حکومت ملایان یک لشکری از بیکاره‌های هوادار خود را در اداره‌ها برای پیش بردن خواستهای خود بکار (یا بهتر بگوییم به جاسوسی و اوباشیگری) گمارد که این فزونی را دو یا سه چندان نمود.
آخوند بر بالای منبر هم مردم را گمراه میگرداند و هم مفت میخورد.
آخوندِ خیره‌رو مفتخواریش بس نیست ، مسافرکشی و فروشندگی را در شأن همکارانش نمی‌داند.
آن کسی که با رنج مسافرکشی یا فروشندگی میکند و نیمی از شبانه روز میکوشد تا با سود رسانیدن به مردم زندگانیش را راه اندازد ، کارش در شأن این مفتخوران نیست. ولی اینها که هم خود را «روحانی» (برخوردار از نیروهای روان ـ روانی ) می‌نامند و هم مردم را گمراه میگردانند کارشان شأن بیشتری از فروشندگی و مسافرکشی دارد.
افسوس از این نادانی و خیره‌رویی!
✴️ ورجاوندْبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 1 (بهر 2 از 2)

🔸 جهان یک دستگاه مرتب و منظمی است. 🔸

این جهان چیست؟ این زمین پهناور ، آن آفتاب فروزان ، آن ماه تابان ، آن ستاره‌های درخشان چیستند؟. آدمها برای چه در این جهان هستند؟.
این جهان یک دستگاه مرتب و منظمی است. چنین دستگاهی بی‌قصد و بیهوده نمی‌تواند باشد ، و مسلماً مقصودی از آن در بین است. آدمها در این جهان برای زندگی کردن‌اند. خدا آدمها را آفریده و این زمین را محل زندگی آنها قرار داده. خودِ این زندگی یک مقصود پربهایی است.

🔸🔸🔸

نظم و نظام در هر چیز دلیل است که آن چیز بی‌قصد و بیهوده نبوده. بلکه از روی فهم و قصد ، و دانش و پیش‌بینی می‌باشد ، و هدفی از آن در بین است. درباره‌ی جهان نیز باید این قاعده را پذیرفت. باید پذیرفت که یک مقصودی در بین است ـ یک مقصود بزرگ و پراهمیتی. این چیزی است که ما می‌بینیم و می‌فهمیم. اگر پیدایش و پایان جهان معلوم نیست ، نباید اینها را هم نادیده بگیریم.

بعضیها باین جهان اهمیت نداده آن را یک دستگاه بیهوده‌ و بینظمی شناخته خوار و بی‌ارزش گرفته‌اند ، و گاهی نیز زبان به انتقاد و ایراد‌گیری باز کرده‌اند. خراباتیان که در قرنهای گذشته در ایران پیدا شده‌اند و شعرهای فراوانی از خود به یادگار گذاشته‌اند از چنین کسانی بوده‌اند. آنها در بی‌اهمیت شمردن جهان تا آنجا پیش رفته‌اند که آن را «هیچ و پوچ» و یا «هیچ در هیچ» نامیده گفته‌اند : باید مقید به هیچ کاری نبود و بگذشته و آینده فکر نکرد و دمی را که در آنیم غنیمت شمرده بخوشی پردازیم. و اگر خوشی بخودی خود نبود با شراب و چنگ و ساز بوجود بیاوریم. از اینرو هزارها شعر در ستایش شراب سروده‌اند.[1]

صوفیان و دیگران نیز چنین تصور کرده‌اند که خدا با این جهان دشمنی دارد و از اینرو آن را خوار شمرده‌اند ، و همیشه دنیا را ملامت کرده‌اند. بسیاری از آنان زندگی را بار سنگینی بدوش خود شمرده یا جهان را زندانی برای خود تصور کرده‌اند.

بسیاری از دانشمندان اروپا ، چون زندگی را جز مبارزه میان زنده‌ها و جهان را جز میدان مبارزه نشناخته‌اند ، از اینرو اینان نیز جهان را خوار داشته و از آن نفرت نموده‌اند. این گفته را از شوپنهاوِر نقل می‌کنند : «بهترین چاره برای انسانیت ، خودکشی یا زن نگرفتن است».[2]

ولی اینها همه بی‌اساس است. آن خراباتیان و صوفیان جز کسان نافهم و هوسبازی نمی‌بودند ، و این دانشمندان اروپا دچار اشتباهات مادّیگری شده‌اند.

دوباره می‌گویم : جهان دستگاه مرتب و منظمی است. خدا با آن دشمنی ندارد و نبایستی هم داشته باشد. مبارزه نیز اجباری نمی‌باشد.

اما آدمها ، در این جهان برای زندگی کردن می‌باشند. برای آباد کردن جهان آمده‌اند. برای آن آفریده‌ شده‌اند که از آسایش و سعادت برخوردار شوند. این زندگی خود یک مقصود ـ یک مقصود مهمی است. خدا انسان را آفریده و زمین را زیستگاه آنان قرار داده است.

مذاهب تصور کرده‌اند که آدمها در این دنیا برای آن هستند که به آن جهان ـ جهانی که پس از مرگ خواهد بود ـ آماده شوند ، و اینجا را «مزرعه‌ای» برای آنجا دانسته‌اند (الدنیا مزرعة‌الاخرة). صوفیان از خوشیها و لذایذ این دنیا چشم پوشی کرده و سختیها بخود داده این زندگی را جز برای ریاضت‌کشی و سرکوب بدن و امیال آن تصور نکرده‌اند.

اینها نیز همه بی‌اساس است. جهانی باین شگفتی و نظام چرا خودش جای زندگی نباشد؟! این زندگی چرا خودش مقصودی شمرده نشود؟!

[1] : حاصل کارگه کون و مکان اینهمه نیست
باده پیش آر که اسباب جهان اینهمه نیست /
جهان و کار جهان جمله هیچ در هیچست
هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق /
ای بی‌خبر این طاق مجسم هیچ است این گنبد نُه رواق ارقم هیچست
خوش باش در این کارگه کون و فساد وابسته‌ی یک دمیم و آن دم هیچست
[2] : شوپنهاور همچنین باور دارد : در جهان درد و رنج بیش از لذت و شادیست و نتیجه می‌گیرد که بهتر بود زندگی هیچگاه رخ نمی‌داد. این دسته از فیلسوفان که زندگی را خوار می‌شمارند بسیارند. یک دسته از آنها راه دیگری را انتخاب کرده با باروری و بچه زاییدن دشمنی می‌کنند و به این فلسفه‌شان نام «آنتی‌ناتالیزم» داده‌اند.
.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)

🔸 3ـ چه باید کرد و چه خواهد بود؟.. (تکه‌ی 5)


این توده امروز از توده‌های پس‌افتاده بشمار می‌رود و در انظار خوار است. در این چند سال که آمریکاییها و روسها و انگلیسها به ایران آمدند و رفتند بیگمان هر کدام داستانهای دیگری از این کشور همراه برده‌اند که در روزنامه‌های خود خواهند نوشت و یا در اینجا و آنجا نشسته خواهند سرود. شنیدید که ویندل ویلکی (1) ، آن مرد بنام آمریکایی ، چون به ایران آمد و رفت چه چیزها درباره‌ی این کشور نوشت. تهران پایتخت ما را ناپاکیزه‌ترین شهرهای جهان شمرد.

اگر شما دیدید در پیشامد اخیر در شورای امنیت هواداری به ایران نشان دادند و در برابر شوروی پشتیبانی بما نمودند اینها برای آن بود که آتش جنگ از این کانون سر نکشد و جهان را نسوزاند. این هواداریها و پشتیبانیها (با حال کنونی توده و کشور) همیشه نتواند بود.

ایرانیان نگویند چون سازمان ملل متفق هست استقلال ما تأمین شده ، خود را با این چیزها نفریبند. استقلال ایران هنگامی تأمین خواهد شد که باین آلودگیها درمیان توده چاره شود ، و دانشهایی اروپایی باندازه‌ای که درمیان خود آنهاست در این کشور رواج گیرد ، و زنها در دانش و آگاهی با مردان همگام گردند و از همه‌ی مزایای زندگانی بهره‌مند شوند.

این کشور چون درمیان روس و انگلیس افتاده باید برای خود یک سیاست بیطرفانه‌ی پایداری برگزیند که بتواند هر دو از آن دولتها را از رهگذر خود دل‌آسوده گرداند و جای بیم بازنگزارد.

گذشته از همه‌ی اینها ایران امروز نیاز سخت به یک «راه» دارد ـ راه زندگانی ، راه پیشرفت. این دسته‌بندیها و کشاکشها که می‌بینید یک علت مهم آن نبودن راهست. جوانان سر می‌افرازند و می‌خواهند در راه کشور و توده‌ی خود بکوشند ، نیروهای جوانی خود را در این باره بکار اندازند ، چون راه گشاده‌ای در پیش نمی‌بینند گمراه می‌شوند ، پراکنده و سرگردان می‌گردند ، با اندیشه‌های خود دسته‌ها می‌بندند ، و باهم به نبرد و کشاکش می‌پردازند ، و کشور را دچار ناآرامی می‌سازند. نیروهای خدادادی صرف می‌شود و نتیجه جز زیان و بدبختی نمی‌باشد.

ولی چون راهی برای پیشرفت باز است همه از جوان و پیر بآن خواهند درآمد (مگر آنهایی که درپی اغراضند) و این هایهویها درمیان نخواهد بود و نیروها هدر نخواهد گردید.

در اینجا گفتگو را بپایان می‌رسانم. اگر خوانندگان بخواهند در این باره سخنان گشاده‌ای رانده شود و زمینه هرچه روشنتر باشد من آنان را بکتاب «در راه سیاست» که در همین زمینه است راه می‌نمایم.


پابرگی :
1ـ Wendell Willkie ، نامزد حزب جمهوریخواه در انتخابات 1940 آمریکا. ـ ویراینده
کتاب «از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟!..»
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی هجدهم)

🔸 در پیرامون خواربار (بخش 1 از 2)

کوشاد تلگرام : چه بسا برخی پندارند که ما چنین نوشته هایی را برای آنکه کانال بیگفتار نماند میگزاریم. در حالی که چنین نیست. آنان تنها به بیرون کارها می‌نگرند. اگر بژرفا به زمینه‌ی گفتارها بیندیشند درخواهند یافت که در هر کدام از آنها نکته یا نکته‌هایی هست که به کار زندگانی می‌آید. در همین گفتار با آنکه درباره‌ی پیشامدهای هفتاد و هفت سال پیش است ، نکته‌های درس‌آموزی هست. اساساً یک برتری و برجستگی نوشته‌های پیمان و پرچم در اینست که چون از بنیادهای زندگی سخن میراند همیشه تازگی خود را دارد.

ـ در پیرامون خواربار


🔸چرا نرخها بالا رفته؟..
در این چند روزه كه گفتگوی پخش اسكناس [1] بمیان آمده ناگهان نرخها بالا رفته و بقیمت كالا افزوده. آیا علت این گرانی چیست؟..

اگر از بازرگانان و بازاریان بپرسید چنین میگویند : فزونی انتشار اسكناس اعتبار آن را از میان میبرد. اینست مردم بدارایی خود میترسند و شروع بخرید كالا كرده نرخها را بالا برده‌اند.

و این یك بهانه‌ای بیش نیست و حقیقت چیز دیگری است. حقیقت اینست كه یك دسته از آزمند[ان] پولدوست اختیارِ بازار را در دست دارند و اینان هر روز درپی یك بهانه‌ای هستند كه قیمت كالاها را بالا ببرند و بمیزان استفاده‌ی خود بیفزایند.

اینان كه شبها گرد رادیو می‌نشینند و گوش میدهند ، روزها كه روزنامه خریده میخوانند ، باین و آن كه میرسند و جستجوی اخبار میكنند ، منظوری جز این ندارند كه ببینند یك بهانه‌ای هست كه نرخها را بالا برند. در این چند سال كه در جهان بیم جنگ درمیان بوده و سپس هم جنگ درگرفته و كنون دو سال ، دو سال و نیم از آن میگذرد ، اینان كارشان همان بوده و از هر پیشامدی بهانه جسته و نرخها را بالا برده و چون همیشه كار خود را با موفقیت انجام داده‌اند اینست گستاخ و جسور گردیده‌اند. اعتنا به توده یا بدولت ندارند.

اگر روزی یك رادیویی یك خبر دروغی منتشركند (مثلاً منتشر كند كه تركیه وارد جنگ شده بآلمان یا بانگلیس آگهی جنگ فرستاده) همان روز خواهید دید در بازار جنب و جوشی هست تلفنها بكار افتاده ، دلالها به تكاپو درآمده ، نرخها بالا میرود. این تكان نخست در بازار پیدا شده سپس بسقط فروشها و خرازی فروشها و بزازها و دیگران میرسد.

ـ بابا چه شده؟. چه خبر است؟.
+ تركیه وارد جنگ گردیده!
ـ گردیده باشد ، بشما چه!. ما از تركیه چه وارد میكردیم كه بریده شود. آنگاه بروغن و برنج و خواربار چه ربط دارد؟! مگر اینها از تركیه می‌آمد؟!.

این را مَثَل آوردم. كارهایشان هم از این قبیل است ، یك دسته آزمندان تیره‌درون كه همه‌ی هوش و حواس خود را به نفع‌پرستی متوجه گردانیده‌اند هر پیشامدی را بی‌آنكه معنای درستش را بفهمند دستاویزی برای خود میگیرند.

ما در شماره‌ی دیگر موضوع پخش اسكناس را شرح خواهیم كرد. هیچگاه معنای آن چنین نیست كه اینها می‌فهمند و هیچگاه تماس باعتبار بانك ندارد. ولی فرض كنیم كه فهم اینها درست است. در آن صورت این یك زیانیست كه بهمه‌ی مردم كشور میخورد و هر كس از آن نتیجه میبرد. دیگر چه معنی دارد كه یك دسته‌ی كوچك هزار یا دو هزار تنی در اندیشه باشند كه با افزودن بنرخ كالاها زیان خود را جبران كنند.. آیا اینها تا این اندازه عزیز و گرامیند كه تنها آنها منظور باشند و دیگران هرچه بادا باد!..

ما نمیدانیم دولت چه ‌اندیشیده. از چه راه از اینها جلوگیری خواهد كرد؟!.. دولت باید در اندیشه‌ی مردم باشد. باید فراموش نكند كه این خود فشار بسیار سختی بخاندانهاست.

ما یك راه چاره‌ای را پیشنهاد میكنیم. كسانی كه اختیار بازار را در دست گرفته‌اند و این فشارها را بخاندانها وارد می‌آورند بدو طبقه‌اند : یكی بازرگانان حجره‌نشین و دیگری دكانداران و مغازه‌داران (از سقط فروش و خرازی فروش و بزاز و مانند اینها)

آنچه حجره‌نشینانند چنانكه در سرمقاله‌ی امروزی پرچم شرح دادیم اینان مفتخوارند و داراییشان از راه نامشروع گرد آمده.

یك كالایی را یك كارخانه‌ای پدید آورده (مثلاً پارچه‌هایی بافته) و باید خاندانهایی آنها را بكار برند (رخت دوزند و بتن كنند) ، درمیانه اینها چكاره‌اند؟!..

باید اینها را از میان برداشت. باید میانه‌ی پدید آورنده و بكار برنده بیش از یك دست میانجی نباشد. بلكه گاهی بآن یك دست نیز نیاز نیست.

نیك اندیشید فلان حاجی كه در حجره‌اش نشسته چكاری را برای این توده انجام میدهد؟! چه شركتی در تهیه‌ی لوازم زندگانی دارد؟!.. افزار كار اینان [جز] یك تلفنی در دیوار ، و چند دفتری بروی میز و یك دلی پر از آز نیست. با این افزارها چكاری از كارهای زندگانی را انجام میدهند؟!.. میریسند؟!.. می‌بافند؟!.. می‌دوزند؟!.. می‌سازند؟!.. می‌كارند؟!.. یا چه كار دیگری میكنند؟!..

👇
اینها جز مایه‌ی اختلالی در زندگانی نیستند. نتیجه‌ی بودن اینها آنست كه یك كالایی كه از كارخانه مثلاً بده ریال بیرون آمده بصد ریال بدست خاندانها میرسد كه درمیانه نود ریال بكیسه‌ی این مفتخواران میریزد.

[1] : متفقین که در ایران بودند برای دررفتهای (هزینه) خود نیاز به ریال داشتند. اینبود میخواستند دولت را وادارند اسکناس تازه چاپ کند. در زمان سهیلی این روی نداد ولی در زمان نخست وزیری قوام (چهار ماه پس از این) پیمانی با دولت ایران بستند که در برابر اسکناسهایی که چاپ می‌شود متفقین زر و دلار در بانکهاشان به حساب دولت ایران به امانت بگزارند. (از ایران وام گرفتند و پرداخت آن را موکول به پایان جنگ کردند).
اشاره‌ی گفتار به گفتگوی چاپ آن اسکناسهاست (نه اینکه براستی چاپ شده بود).
(نک. خاطرات ابوالحسن ابتهاج ، شرکت کتاب ، 1389خ ، ص 71 به بعد)
✴️ ورجاوندْبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)


🔸تکه‌ی 2
(بهر 1 از 2)

🔸این جهان خودبخود بوجود نیامده.🔸

آیا جهان خودبخود بوجود آمده و خودبخود می‌گردد؟! آیا چنین باوری می‌توان کرد؟! بی‌شک چنین باوری نمی‌توان کرد. بی‌شک جهان آفریننده و اداره‌کننده‌ای دارد.
این نظم و نظام نشان روشنی از آفریدگار می‌باشد.
شما اگر زندگی یک جفت پرستو را زیر نظر بگیرید ناچارید که به وجود خدا اعتراف کنید : چه کسی بآنها آموخته که نر و ماده باهم زندگی کنند؟!. چه کسی یاد داده که آن طور لانه بسازند؟! چه کسی یاد داده که ماده وقتی تخم گذاشت به نوبت روی آن بخوابند؟!. چه کسی یاد داده که جوجه‌های خود را به آن ترتیب پرورش دهند؟!. چه کسی آموخته وقتی جوجه‌ها بزرگ شدند بحال خودشان بگذارند و آنها را بیگانه بدانند؟.
ما نمی‌دانیم جهان کی پیدایش یافته و چگونه بوجود آمده ، این اندازه می‌دانیم که خودبخود بوجود نیامده. این اندازه می‌دانیم که عالَم وجود فقط این جهان محسوس مادّی نیست.
🔸🔸🔸

آیا این جهان خودبخود پیدا شده و خودبخود می‌گردد؟ آیا چنین باوری می‌توان داشت؟

هر کسی با ادراکات ساده‌ی خود ، با حواس پنجگانه و تأمل در احوال این جهان ، دو چیز را می‌تواند بفهمد : یکی آنکه این دنیا دستگاه بیهوده‌ای نیست و مقصودی از آن در بین است. دیگری آنکه خودبخود بوجود نیامده و خودبخود نمی‌گردد. از اینجا است که آدمیان همیشه در جستجوی خدا و مقصود او بوده‌اند ، و جای تأسف است که همیشه در هر دو زمینه به اشتباهات بسیاری دچار شده‌اند.

درباره‌ی آفریدگار حرفهای جوراجور بسیاری گفته‌اند ، ولی موضوع ساده‌ای می‌باشد. چنین فرض کنید که شما در بیابانی راه می‌روید ، ناگهان بر سر راه سرایی می‌بینید : خانه‌ای برای آسایش ، آب پاکیزه ، روشنایی برای شب ، جا برای چارپایان ـ آیا جز اینست که در اینباره تأمل و فکر خواهید کرد و خواهید فهمید که فرد نیکوکاری آن را بوجود آورده و آسایش رهگذران را خواسته؟!.. آیا جز اینست که این را باور کنید و تصور دیگری بخود راه ندهید؟!. آیا جز اینست که چون از سفر برگشتید آن را بدیگران خواهید گفت و اگر شنونده‌ای بگوید : «شاید بخودی خود پیدا شده یا از اول همانطور بوده» او را نادان خواهید شمرد؟! نه آنست که تا زنده‌اید از باور خود برنخواهید گشت؟!

همین است داستانِ آفرینش و آفریدگار : جهانی است با نظام ، آنچه به آن نیاز هست در آن آماده ، جانداران پی در پی می‌آیند و چندی زندگی کرده می‌روند. آیا نه آنست که باید گفت که این دستگاه خودبخود بوجود نیامده و بی‌هدف و بیهوده نمی‌باشد؟! نه آنست که باید گفت خالقی آن را بوجود آورده و همین آمدن و زندگی کردن و رفتن مخلوقات را خواسته است؟!.. آیا غیر از این باور دیگری می‌توان داشت؟!

یک دسته از موجودات این جهان ما آدمهاییم که به سایر موجودات برتری داریم. ما بی‌اختیار آمده و بی‌اختیار می‌رویم و ناچاریم بگوییم : اختیار در دست آفریدگار است.

نظم و نظام که در جهان می‌بینیم خودش نشانه‌ی روشنی از خدا می‌باشد. زیرا همان طور که گفتیم این نظم و نظام دلیل است که جهان از روی علم و پیش‌بینی آفریده شده و آن علم و پیش‌بینی از خود این جهان نمی‌تواند باشد. این دنیای مادّی چیزی نیست که از خود علم یا بینشی داشته باشد.
شما اگر زندگی یک جفت پرستو را زیر نظر بگیرید ناچارید که به خدا معترف شوید : زیرا بآنها چه کسی آموخته نر و ماده با هم زندگی کنند؟! چه کسی آموخته از راه دور گِل و سنگ‌ریزه در نوکهای خود بیاورند و لانه بسازند؟! چه کسی آموخته ماده وقتی تخم گذاشت به نوبت روی آن بخوابند؟! چه کسی آموخته وقتی جوجه‌ها درآمدند به پرورش آنها بپردازند و از راه دور خوراک برای آنها بیاورند ، و وقتی بزرگ شدند و پَر درآوردند و بی‌نیاز گردیدند بحال خودشان واگذارند و با آنها همچون بیگانگان رفتار کنند؟! آیا نه آنست که آفریدگاری بقای نسل آنها را خواسته و به این ترتیب راه زندگی بآنها آموخته؟! در اینجا است که می‌گوییم : اگر کسی را چشم بصیرت باز است روشنتر از هستی خدا چیست؟! [1]

شاید کسانی باین گفته‌ها اهمیت ندهند و آنها را دلیلهای عامیانه تصور کنند ولی آنطور نیست. درستترین و ساده‌ترین راه برای شناختن خدا همین است و بس. امروز تمام دانشها از این راه پیش می‌رود و آنهمه موفقیتها از این راه بدست می‌آید. «یک چیزی را دیدن و درباره‌اش تأمل کردن و پی به سبب آن بردن» اساس همه‌ی دانشها است.

[1] : در این باره کلیپهایی هست از جمله سه کلیپ زیر که می توانید ببینید :
https://t.me/pakdini/18652
https://t.me/pakdini/18658
https://t.me/pakdini/18661
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟

(در موضوع پیشامد آذربایجان)
سرنوشت ایران در دست شماست. سرنوشت ایران آن خواهد بود که شما بخواهید و از راهش بکوشید و بانجام رسانید. خدا کسی را برای بدبختی و بیچارگی نیافریده. بپیشانی کسی چیزی نوشته نشده. سرنوشت یا بخت نتیجه‌ی کارها و کوششهای هر کسیست.


🔸 یادآوری

در جنگ جهانی دوم (١٣٢٤ ـ ١٣١٨ خورشیدی) که میهن ما ایران باشغال نیروهای متفقین (شوروی و انگلیس) درآمد ، در شمال ایران که زیر اشغال ارتش شوروی بود ، فرقه‌ی دموکرات آذربایجان پدید آمد.

در پاییز سال ١٣٢٤ خورشیدی ، این فرقه برای استان آذربایجان از دولت درخواست خودمختاری (استقلال داخلی) کرد ، و خود اسلحه بدست گرفته با استفاده از بودن ارتش بیگانه در آنجا همه‌ی سازمانهای کشوری و لشگری آذربایجان را بزور تحت اختیار گرفته مجلس ملی و حکومتی مستقل به نخست‌وزیری سید جعفر پیشه‌وری بوجود آورد.

شکی نبود که موافقت با درخواستهای فرقه‌ی دموکرات آذربایجان موجب از میان رفتن استقلال کشور و آغاز جنگهای داخلی با دخالت کشورهای رقیب و ایجاد بدبختی و تباهی برای مردم ایران بود.

شادروان احمدکسروی بنیادگزار و راهنمای جمعیت آزادگان که باهمیت این غائله و نتایج بسیار شوم آن بیش از همه بینش داشت ، برای جلوگیری از نیات دموکراتهای آذربایجان و راهنمایی دولت و ملت ایران مصمم شد و چون روزنامه‌ی پرچم (ارگان جمعیت آزادگان) از سوی دولت در توقیف بود ، عقاید خود را با نام مستعار (یک ایرانی) در دو کتاب « سرنوشت ایران چه خواهد بود؟» و « امروز چاره چیست؟» نوشت که بنظر خوانندگان گرامی می‌رسد. امید است در این موقعیت حساس کنونی که بار دیگر نغمه‌های هوسبازانه‌ی خودمختاری از آذربایجان و کردستان و خوزستان و بلوچستان و سایر نقاط ایران بگوش می‌رسد ، این دو کتاب باز هم راهنمای ملت ایران باشد.

غائله‌ی آذربایجان در آذرماه ١٣٢٥ خورشیدی با کوششهای دولت و ارتش ایران بنحوی که دلخواه نویسنده بود پایان پذیرفت ولی افسوس که کسروی تا آن زمان زنده نماند تا نتیجه‌ی راهنماییهای خود را ببیند.

آن شادروان بیستم اسفند ١٣٢٤ در حالی که نزد بازپرس دادگستری از عقاید خود دفاع می‌کرد ، بتحریک دشمنان کشور در کاخ دادگستری کشته شد.

باهَمادِ آزادگان
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی نوزدهم)

🔸 در پیرامون خواربار (بخش 2 از 2)

اینان در این چند سال پولها اندوخته‌اند ، خانه‌های باشكوه ساخته‌اند ، اتومبیلهای شیك خریده‌اند ، انبارها زیرِ زمین آكنده‌اند. خاندانها را به بی‌چیزی انداخته برای خود دارایی اندوخته‌اند. آن اتومبیلهای شیك و باشكوه كه در نزدیكیهای بازار بصف می‌ایستند مال این مفتخوارانست.

مقصود آنكه در زندگانی باین دسته هیچ نیازی نیست و كنون كه كار باینجا كشیده دولت كالاهایی را كه در دست آنهاست بِهمان قیمتی كه از اروپا و یا از هرجای دیگری وارد شده (با یك نفع متناسبی) از دستشان گیرد و برای نیازمندان در معرض فروش بگزارد.

ما هوادار دخالت دولت در كارهای زندگانی نیستیم و این را سودمند نمیدانیم. ولی امروز در این هنگام زمان ، و با این رفتاری كه از آنان دیده می‌شود جز این چاره‌ای نیست. اكنون كه دولت ناگزیر گردیده در كار خواربار و لوازم زندگانی دخالت كند آن را تكمیل گرداند. دوباره میگویم امروز جز این چاره‌ای نیست.

دسته‌ی دیگر دكانداران و مغازه‌دارانند. اینها نیز پیروی از حجره‌نشینان دارند و همینكه یك بهانه‌ای پیدا شد به نرخها می‌افزایند. چاره‌ی اینها نیز دخالت دولت است.

آن میدانهای خواربار فروشی شهر بسیار خوبست باید آنها را بیشتر و بزرگتر گردانید و همه نوع خواربار را در آنها فروخت.

درباره‌ی خواروبار یك خیانت دیگر از كسانیست كه بیش از حد لزوم میخرند و در خانه‌های خود ذخیره میكنند. این عادت هم در این چند سال در ایرانیان پیدا شده.

این كار را اگر در مواقع عادی میكردند زیان چندانی نداشت. گفتگو اینجاست كه در موقع عادی نمیكنند. همینكه یك خطری پیدا می‌شود یا یك عنوانی بدست بازاریان افتاده نرخها را بالا می‌برند آن هنگامست یك دسته‌ی بزرگی باندیشه‌ی ذخیره كردن می‌افتند و رو ببازار آورده بِهر بهایی كه پیدا كردند میخرند.

در پیشامد شهریورماه دیده شد توانگران حتی شیرینی‌های دكانهای قنادی را به بهای گرانی خریدند و بردند و همه‌ی آنها را تهی گردانیدند. امروز هم كه ببهانه‌ی انتشار اسكناس نرخها بالا رفته و یك هیاهویی پیدا شده كسان بسیاری همان كار را میكنند.

این رفتار از چند جهت خطاست : نخست این یك كارِ بیجهت و بیهوده‌ایست. زیرا امروز ترس درباره‌ی خواروبار نیست. یك حادثه‌ای كه موجب نگرانی باشد رخ نداده. اگر ترس از آنست كه گرانتر گردد همین رفتار خود گرانی را بیشتر خواهد گردانید. بازرگانان آزمند همینكه دیدند مردم رو آورده با یك حرصی میخرند نرخ را بیشتر بالا خواهند برد. اگر بحال خود بگذارند ، بلكه برعكس رفتار امروزی ، اگر تا چندی از خریدن دست نگهدارند همین ، یك اندازه جلوگیری از بالا رفتن نرخها خواهد كرد.

دوم این رفتار دلیل سست بودن رابطه‌ی ملیت است. این كسان تنها در اندیشه‌ی خود هستند و دیگران را فراموش كرده‌اند و اینست مبادرت بذخیره میكنند و هیچ نمیگویند : گرفتم كه من ذخیره كردم و خود را آسوده گردانیدم چاره‌ی خاندانهای كمچیز چیست؟!.. تهیدستان چكار باید كنند؟!..

🔸🔸اینان نمیدانند كه زندگانی را باید بهمدستی و همراهی دیگران پیش برد. بخصوص در این هنگام آشفتگی جهان كه سختیها و خطرهای بسیاری ما را تهدید میكند و این با نیروی همدستی و همراهیست كه خواهیم توانست با آنها مقاومت نماییم و نیروهای فردی تاب مقاومت را ندارد.

بهرحال این موضوعِ ذخیره بسیار بیجاست. زیرا نتیجه‌ی معكوس دارد و خود باعث فزونی كمیهاست.

در چنین مواقع باید بچاره‌های همگانی پرداخت. باید هر دسته‌ای ، هر گروهی باهم متحد گردند و اگر توانستند یك شركتی برای تهیه‌ی خواربار خودشان تشكیل دهند و یا اگر یك پیشنهادی بدولت بنظر میرسد پس از شور و اندیشه این را یادآوری كنند.

🔸در چنین موقع آنچه كه گره‌ی كار را خواهد گشود دست بهم دادن و در اندیشه‌ی همگی بودنست ... این اقدامهای حریصانه‌ی شخصی جز آنكه گره را سختتر گرداند نتیجه‌ای ندارد.

(پرچم روزانه شماره‌های 58 و 60)