این کتابها با رنج فراوان شرقشناسان فراهم آمده.
به ایرانیان ارمغان شده. ولی چه ارمغان شومی. چه رفتار پلیدی. چه بدخواهی تاریخی بزرگی!
به ایرانیان ارمغان شده. ولی چه ارمغان شومی. چه رفتار پلیدی. چه بدخواهی تاریخی بزرگی!
✴️ خیام شاعر و خیام دانشمند
(بخش 3 از 6)
امروز از مستندی سخن داریم که بیبیسی دربارهی عمر خیام ساخته و بما ایرانیان ارمغان داشته.[1]
بیبیسی در این مستند از درآمیختن دانش با «ادبیات» ، همراه گردانیدن موسیقی و آواز و نقاشی با شعرهای زیانمند ، برخ کشیدن یاوهبافیهای شناختگانی از ایرانیان و غربیان ، و از «جلوههای دیداری و فیلمسازی» سود جسته تا بخواست خود برسد.
نخست بیل کلینتون رئیسجمهور پیش آمریکا و مارتینلوتر کینگ را نشان میدهد که هر یک بیتی از خیام را به انگلیسی میخواند.[2] بدینسان میکوشد با به رخ کشیدن این شخصیتها بر خِرَد بیننده چیره گردد. تو گویی با چنان نمایشی میگوید : تو چه حق داری مستقل بیندیشی و داوری کنی در جایی که «بزرگان» شعرهای او را میخوانند و یاد او میکنند؟!.
دیری به دانش ریاضی خیام میپردازد و برای نشان دادن اهمیت آن به دانشگاه و رصدخانهای در انگلستان رفته با دانشمندان ریاضی و گاهشماری (یا ستارهشناسان) دربارهی کارنامهی دانشی خیام گزارشی فراهم میآورد.
در ایران بدیدن «برجستهترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» یا بهتر بگوییم «خیامستایانی» میرود که جویای نظر ایشان دربارهی خیام شود. ولی چیزی را میشنود که خواست اوست. در زیر گفتهی یکی از آنها را میآوریم :
«یکی جز به نیکی زمین نسپرد همی از نژندی فروپژمرد
این منشاء تمام اینست که دنیا اعتباری ندارد و نباید خیلی ازش توقع داشت».
آیا تنها خیام بوده که اینجهان را بیاعتبار خوانده؟! وآنگاه مگر این اندیشهی گرهگشایی است که یکی از ستونهای این مستند گردیده؟! جهان چه بااعتبار چه بیاعتبار ، همینست که هست. ما باید بکوشیم از بدیهای آن بکاهیم تا جهان جایگاه نیکویی گردد.
مثلاً ممکنست همین دم زمینلرزهای یا سونامیای رخ دهد و انبوهی بمیرند. ولی آیا جهانیان با دیدن و دانستن اینکه نمیتوان چنین گزندی را پیشاپیش دانست و جلو گرفت دست روی دست گزارده گفتهاند اکنون که جهان با ما چنین میکند ما نیز همه چیز را فراموش کرده در بیخبری و مستی روز بگذرانیم که مبادا بمیریم و نتوانیم خوشی کنیم؟! آیا این بوده است فلسفهی آدمیان از آغاز پیدایش تاکنون؟! اگر چنین بود ، این آبادانیها در جهان کی رخ میداد؟!
یا مثال دیگر : همین بیماری کوید ـ 19 از بدیهاست که رخ داده. اکنون جهانیان چه میکنند؟! با آن به نبرد برخاسته بررسیها و آزمایشها کرده دارو و واکسن میسازند یا اینکه به آینده بیپروا بوده با می خوردن و در آغوش یار بخوشی میپردازند؟!. اگر جهانیان همه به آموزاکهای خیام کار بندند چه بسر جهان خواهد آمد؟!
اینهاست آنچه باید بدیده داشت وگرنه پیاپی گفتن اینکه جهان اعتباری ندارد به چه کار میآید؟! جای افسوس است که بیبیسی مستند ساخته تا نشان دهد کوشش بیهوده است!
یکی از همان «برجستهترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» در مستند چنین میگوید : «تردیدی نیست آن وجه خیام که در جهان مورد توجه است برمیگردد به این زمینه از شناخت خیام از انسان و تنهاییها و آن درون پیچیده و چندگانهای که از خودش نسبت به مسائل مختلف ابراز میکند ، متأثر میشود و این را بیان میکند».
آری ، جهانیان هیچ کدام از «آدمی و تنهاییها و درون پیچیدهاش» سخن نرانده بودند و چون خیام را شناختند که از آن سخن گفته و اندوه خورده ارج او را دانستند!
اینست یکی از آن نکتههای باریکتر از مو که بیبیسی از زبان ادیبان ایران به ایرانیان ارمغان میدارد.
[1] : https://www.youtube.com/watch?v=AkICEz7-tTg
[2] : چنانکه گفتهاند فیتز جرالد که خود شاعری بوده با فارسی اندکی که میدانسته خیامی به اروپاییان شناسانیده که خود میخواسته. در هر حال باید دانست ترجمههای فیتز جرالد با شعرهای خیام تطبیق کامل ندارد و چنانکه فهمیده میشود بدآموزیهایش به این بیپردگی نیست.
(بخش 3 از 6)
امروز از مستندی سخن داریم که بیبیسی دربارهی عمر خیام ساخته و بما ایرانیان ارمغان داشته.[1]
بیبیسی در این مستند از درآمیختن دانش با «ادبیات» ، همراه گردانیدن موسیقی و آواز و نقاشی با شعرهای زیانمند ، برخ کشیدن یاوهبافیهای شناختگانی از ایرانیان و غربیان ، و از «جلوههای دیداری و فیلمسازی» سود جسته تا بخواست خود برسد.
نخست بیل کلینتون رئیسجمهور پیش آمریکا و مارتینلوتر کینگ را نشان میدهد که هر یک بیتی از خیام را به انگلیسی میخواند.[2] بدینسان میکوشد با به رخ کشیدن این شخصیتها بر خِرَد بیننده چیره گردد. تو گویی با چنان نمایشی میگوید : تو چه حق داری مستقل بیندیشی و داوری کنی در جایی که «بزرگان» شعرهای او را میخوانند و یاد او میکنند؟!.
دیری به دانش ریاضی خیام میپردازد و برای نشان دادن اهمیت آن به دانشگاه و رصدخانهای در انگلستان رفته با دانشمندان ریاضی و گاهشماری (یا ستارهشناسان) دربارهی کارنامهی دانشی خیام گزارشی فراهم میآورد.
در ایران بدیدن «برجستهترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» یا بهتر بگوییم «خیامستایانی» میرود که جویای نظر ایشان دربارهی خیام شود. ولی چیزی را میشنود که خواست اوست. در زیر گفتهی یکی از آنها را میآوریم :
«یکی جز به نیکی زمین نسپرد همی از نژندی فروپژمرد
این منشاء تمام اینست که دنیا اعتباری ندارد و نباید خیلی ازش توقع داشت».
آیا تنها خیام بوده که اینجهان را بیاعتبار خوانده؟! وآنگاه مگر این اندیشهی گرهگشایی است که یکی از ستونهای این مستند گردیده؟! جهان چه بااعتبار چه بیاعتبار ، همینست که هست. ما باید بکوشیم از بدیهای آن بکاهیم تا جهان جایگاه نیکویی گردد.
مثلاً ممکنست همین دم زمینلرزهای یا سونامیای رخ دهد و انبوهی بمیرند. ولی آیا جهانیان با دیدن و دانستن اینکه نمیتوان چنین گزندی را پیشاپیش دانست و جلو گرفت دست روی دست گزارده گفتهاند اکنون که جهان با ما چنین میکند ما نیز همه چیز را فراموش کرده در بیخبری و مستی روز بگذرانیم که مبادا بمیریم و نتوانیم خوشی کنیم؟! آیا این بوده است فلسفهی آدمیان از آغاز پیدایش تاکنون؟! اگر چنین بود ، این آبادانیها در جهان کی رخ میداد؟!
یا مثال دیگر : همین بیماری کوید ـ 19 از بدیهاست که رخ داده. اکنون جهانیان چه میکنند؟! با آن به نبرد برخاسته بررسیها و آزمایشها کرده دارو و واکسن میسازند یا اینکه به آینده بیپروا بوده با می خوردن و در آغوش یار بخوشی میپردازند؟!. اگر جهانیان همه به آموزاکهای خیام کار بندند چه بسر جهان خواهد آمد؟!
اینهاست آنچه باید بدیده داشت وگرنه پیاپی گفتن اینکه جهان اعتباری ندارد به چه کار میآید؟! جای افسوس است که بیبیسی مستند ساخته تا نشان دهد کوشش بیهوده است!
یکی از همان «برجستهترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» در مستند چنین میگوید : «تردیدی نیست آن وجه خیام که در جهان مورد توجه است برمیگردد به این زمینه از شناخت خیام از انسان و تنهاییها و آن درون پیچیده و چندگانهای که از خودش نسبت به مسائل مختلف ابراز میکند ، متأثر میشود و این را بیان میکند».
آری ، جهانیان هیچ کدام از «آدمی و تنهاییها و درون پیچیدهاش» سخن نرانده بودند و چون خیام را شناختند که از آن سخن گفته و اندوه خورده ارج او را دانستند!
اینست یکی از آن نکتههای باریکتر از مو که بیبیسی از زبان ادیبان ایران به ایرانیان ارمغان میدارد.
[1] : https://www.youtube.com/watch?v=AkICEz7-tTg
[2] : چنانکه گفتهاند فیتز جرالد که خود شاعری بوده با فارسی اندکی که میدانسته خیامی به اروپاییان شناسانیده که خود میخواسته. در هر حال باید دانست ترجمههای فیتز جرالد با شعرهای خیام تطبیق کامل ندارد و چنانکه فهمیده میشود بدآموزیهایش به این بیپردگی نیست.
YouTube
عمر خيام؛ نابغه پرسشگر - مستند
مشترک شويد: http://bit.ly/1wjlifC
این مستند بیبیسی فارسی درباره خیام، نخستین فیلمی است که به گزارش نگاه جهانی به خیام در تاریخ معاصر بهویژه در جامعه بریتانیا و ایالات متحده آمریکا میپردازد.
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www…
این مستند بیبیسی فارسی درباره خیام، نخستین فیلمی است که به گزارش نگاه جهانی به خیام در تاریخ معاصر بهویژه در جامعه بریتانیا و ایالات متحده آمریکا میپردازد.
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www…
🔶 در پیرامون نظام آموزشی ما (تکهی 8)
🔸 افزودن سربار اروپایی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتاب درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفتههای اروپاییان سودهای ناسزا بردهاند. مثلاً در جای دیگری میخواهند فردوسی را به دانشآموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپهی فرانسوی بشناسانند. یک رشته سخنان ناراست و سبکی را سرهم کرده سخن از تیمور لنگ آن دیو خونخوار پیش میکشند و تو گویی ما ایرانیان باید او را نیز از زبان فرانسوا بشناسیم که میگوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان میرفت و از اسب پیاده میشد و تنها درمیان قبرها بگردش میپرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار میگذشت ، سر فرود میآورد و مزار او را میبوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبهای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی میکشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قرهقورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زایر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود».
تا اینجاست بافتههای فرانسوا کوپه. دانسته نیست چه شده که ما تاریخ خود را باید از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بیدرد بودهاند که به نوشتههای چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیدهاند. این نوشته پر از پندار و ناراستی است. نخست ما میدانیم که «تیمور با آنکه گرگ درندهای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاهنشینی سراغ میگرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان میداد».[1]
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشتهی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش میپرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار میگذشت ، سر فرود میآورد و مزار او را میبوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «دههزار سر خواست و چون دههزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و فریب نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد میکند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سدهی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمیبود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را دربارهی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکهها اینست که کسانی که این کتابها را مینویسند و میخواهند دانشآموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند شناخته گردند و فریبهاشان به آشکار افتد. خواست آنست که فریبکاریهای بیگانگان و نقشههای خائنانهای که بر سر دارند آشکار گردد.
پابرگی :
[1] : پیمان سال یکم ، شمارهی هفت ، ص 8
.
🔸 افزودن سربار اروپایی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتاب درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفتههای اروپاییان سودهای ناسزا بردهاند. مثلاً در جای دیگری میخواهند فردوسی را به دانشآموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپهی فرانسوی بشناسانند. یک رشته سخنان ناراست و سبکی را سرهم کرده سخن از تیمور لنگ آن دیو خونخوار پیش میکشند و تو گویی ما ایرانیان باید او را نیز از زبان فرانسوا بشناسیم که میگوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان میرفت و از اسب پیاده میشد و تنها درمیان قبرها بگردش میپرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار میگذشت ، سر فرود میآورد و مزار او را میبوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبهای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی میکشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قرهقورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زایر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود».
تا اینجاست بافتههای فرانسوا کوپه. دانسته نیست چه شده که ما تاریخ خود را باید از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بیدرد بودهاند که به نوشتههای چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیدهاند. این نوشته پر از پندار و ناراستی است. نخست ما میدانیم که «تیمور با آنکه گرگ درندهای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاهنشینی سراغ میگرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان میداد».[1]
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشتهی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش میپرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار میگذشت ، سر فرود میآورد و مزار او را میبوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «دههزار سر خواست و چون دههزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و فریب نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد میکند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سدهی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمیبود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را دربارهی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکهها اینست که کسانی که این کتابها را مینویسند و میخواهند دانشآموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند شناخته گردند و فریبهاشان به آشکار افتد. خواست آنست که فریبکاریهای بیگانگان و نقشههای خائنانهای که بر سر دارند آشکار گردد.
پابرگی :
[1] : پیمان سال یکم ، شمارهی هفت ، ص 8
.
✴️ خیام شاعر و خیام دانشمند
(بخش 4 از 6)
بیبیسی خود اظهار نظر میکند : «همین نگاه تردیدآمیز خیام به زندگی و لذات کوتاه آن بود که او را به شاعری جهانی تبدیل کرد».
ببینیم این سخن تا چه اندازه راست است. خیام میگوید :
ای بیخبر این طاق مجسم هیچست این تارم نُه سپهر ارقم هیچست
خوش باش كه در نشیمن كون و فساد وابستهی یك دمیم و آن هم هیچست
٭ ٭ ٭
روزی دو كه مهلتست مِی خور ، مِی ناب كاین عمر دو روزه برنگردد دریاب
دانی كه جهان رو بخرابی دارد تو نیز شب و روز ز مِی باش خراب
خیام در اینها و دیگر شعرهایش پافشاری دارد که بهترین لذتها با می و بیخبری (بیپروایی به گذشته و آینده) بدست میآید. آیا در کجای این شعرها «نگاه تردیدآمیز» هست؟!
بیبیسی از واژههای ناروشنی همچون «نگاه تردیدآمیز» که به آن اشاره شد یا «شاعری جهانی» و «اندیشههای جهانشمول خیام» سود میجوید. زیرا درپی آن نیست که بیننده پی بمعنی درست شعرهای خیام برد و به نیک و بد آنها بیندیشد بلکه تنها میخواهد با گزافهسرایی و بکار بردن واژههای ناروشن بر خرد بیننده چیره گردیده خیام را شاعری بزرگ و شعرهایش را پرمعنی وانماید.
بی بیسی به بزرگداشت خیام بسیار میکوشد. صادق صبا را به همه جا میفرستد تا هرچه دربارهی خیام میتواند بیابد و در مستندش بگنجاند. مثلاً یک نسخهی خطی از رباعیات خیام بوده که فیتز جرالد از روی آن ترجمه را آغاز کرده. مستند از این هم چشم نمیپوشد. بیننده را به جای نگاهداری آن نسخه در کتابخانهای در شهر آکسفورد میبرد تا آن نسخه را نشان دهد. نشان دادن اسطرلاب و آشنایی کوتاهی با آن را نیز در راه خواست خود سودمند یافته است.
از «انجمنهای خیام در شهرهای مختلف دنیا» یاد میکند و انجمن خیام در لندن را نشان میدهد که «هنوز فعالست» و چون فیتز جرالد شاعر انگلیسی برخی رباعیات خیام را ترجمه کرده و مایهی شناختگی خیام در غرب گردیده بسراغ فیتز جرالد و سرگذشت او رفته بخش دیگری از مستند را با گفتگو ازو (که بزرگداشت غیرمستقیمی از خیام شاعر میباشد) پر کرده است.
در بخش دیگری ، بیبیسی دوربین و میکروفنش را به دانشگاهی در تگزاس برده «محبوبیت فوقالعادهی رباعیات» خیام را جستجو میکند.
چنانکه گفتیم در این مستند یک رشته گزافهسراییها و یاوهگوییهایی شنیده میشود. مثلاً بانویی در همان مرکز دانشگاهی که نسخههایی از رباعیات خیام نگاهداری میشود دربارهی یک نسخهی کوچکی از آن چنین میگوید : دارندهی آن زیر ابیات «مربوط به اجتناب ناپذیری مرگ» خط کشیده و این نشان میدهد که فلسفهی رباعیات چقدر برای خواننده مهم بوده!
پردهبرداری از تندیس فیتز جرالد در نیشابور نیز باید بخشی از این فیلم باشد تا هیاهو را هرچه بزرگتر گرداند. از نیرنگهای این فیلم تلقین و تبلیغهای «ظریفی» است که در گوشه گوشهی آن بچشم میخورد. مثلاً شما به این سخن در فیلم پروا کنید : «بیش از نهصد سال پس از مرگش ، عمر خیام هنوز در زندگی مردم ایران حضور دارد. براستی چه افکاری در شعرهای اوست که ما تا امروز اینهمه به آنها احساس نزدیکی میکنیم؟!».
در دقیقههای پایانی از یکی از رواج دهندگان به ادبیات دورهی مغول میپرسد : آیا سررشتهداران (کنونی ایران) با اندیشهی خیام «مشکلی» نداشتهاند؟ ، و او بجای آنکه بگوید : سررشتهداران ما همچون تو که این مستند را میسازی بسیار خشنودند که مردم نه درپی ریشهی بدبختیهای خود بلکه بدنبال لذت و شرب مدام باشند ، میگوید : بعلت نفوذ این اندیشهها (سرسامهای خیام) در دلهای ایرانیان ، آنها نمیتوانستند مخالفت کنند!
.
(بخش 4 از 6)
بیبیسی خود اظهار نظر میکند : «همین نگاه تردیدآمیز خیام به زندگی و لذات کوتاه آن بود که او را به شاعری جهانی تبدیل کرد».
ببینیم این سخن تا چه اندازه راست است. خیام میگوید :
ای بیخبر این طاق مجسم هیچست این تارم نُه سپهر ارقم هیچست
خوش باش كه در نشیمن كون و فساد وابستهی یك دمیم و آن هم هیچست
٭ ٭ ٭
روزی دو كه مهلتست مِی خور ، مِی ناب كاین عمر دو روزه برنگردد دریاب
دانی كه جهان رو بخرابی دارد تو نیز شب و روز ز مِی باش خراب
خیام در اینها و دیگر شعرهایش پافشاری دارد که بهترین لذتها با می و بیخبری (بیپروایی به گذشته و آینده) بدست میآید. آیا در کجای این شعرها «نگاه تردیدآمیز» هست؟!
بیبیسی از واژههای ناروشنی همچون «نگاه تردیدآمیز» که به آن اشاره شد یا «شاعری جهانی» و «اندیشههای جهانشمول خیام» سود میجوید. زیرا درپی آن نیست که بیننده پی بمعنی درست شعرهای خیام برد و به نیک و بد آنها بیندیشد بلکه تنها میخواهد با گزافهسرایی و بکار بردن واژههای ناروشن بر خرد بیننده چیره گردیده خیام را شاعری بزرگ و شعرهایش را پرمعنی وانماید.
بی بیسی به بزرگداشت خیام بسیار میکوشد. صادق صبا را به همه جا میفرستد تا هرچه دربارهی خیام میتواند بیابد و در مستندش بگنجاند. مثلاً یک نسخهی خطی از رباعیات خیام بوده که فیتز جرالد از روی آن ترجمه را آغاز کرده. مستند از این هم چشم نمیپوشد. بیننده را به جای نگاهداری آن نسخه در کتابخانهای در شهر آکسفورد میبرد تا آن نسخه را نشان دهد. نشان دادن اسطرلاب و آشنایی کوتاهی با آن را نیز در راه خواست خود سودمند یافته است.
از «انجمنهای خیام در شهرهای مختلف دنیا» یاد میکند و انجمن خیام در لندن را نشان میدهد که «هنوز فعالست» و چون فیتز جرالد شاعر انگلیسی برخی رباعیات خیام را ترجمه کرده و مایهی شناختگی خیام در غرب گردیده بسراغ فیتز جرالد و سرگذشت او رفته بخش دیگری از مستند را با گفتگو ازو (که بزرگداشت غیرمستقیمی از خیام شاعر میباشد) پر کرده است.
در بخش دیگری ، بیبیسی دوربین و میکروفنش را به دانشگاهی در تگزاس برده «محبوبیت فوقالعادهی رباعیات» خیام را جستجو میکند.
چنانکه گفتیم در این مستند یک رشته گزافهسراییها و یاوهگوییهایی شنیده میشود. مثلاً بانویی در همان مرکز دانشگاهی که نسخههایی از رباعیات خیام نگاهداری میشود دربارهی یک نسخهی کوچکی از آن چنین میگوید : دارندهی آن زیر ابیات «مربوط به اجتناب ناپذیری مرگ» خط کشیده و این نشان میدهد که فلسفهی رباعیات چقدر برای خواننده مهم بوده!
پردهبرداری از تندیس فیتز جرالد در نیشابور نیز باید بخشی از این فیلم باشد تا هیاهو را هرچه بزرگتر گرداند. از نیرنگهای این فیلم تلقین و تبلیغهای «ظریفی» است که در گوشه گوشهی آن بچشم میخورد. مثلاً شما به این سخن در فیلم پروا کنید : «بیش از نهصد سال پس از مرگش ، عمر خیام هنوز در زندگی مردم ایران حضور دارد. براستی چه افکاری در شعرهای اوست که ما تا امروز اینهمه به آنها احساس نزدیکی میکنیم؟!».
در دقیقههای پایانی از یکی از رواج دهندگان به ادبیات دورهی مغول میپرسد : آیا سررشتهداران (کنونی ایران) با اندیشهی خیام «مشکلی» نداشتهاند؟ ، و او بجای آنکه بگوید : سررشتهداران ما همچون تو که این مستند را میسازی بسیار خشنودند که مردم نه درپی ریشهی بدبختیهای خود بلکه بدنبال لذت و شرب مدام باشند ، میگوید : بعلت نفوذ این اندیشهها (سرسامهای خیام) در دلهای ایرانیان ، آنها نمیتوانستند مخالفت کنند!
.
🔶 در پیرامون نظام آموزشی ما (تکهی 9)
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
همچون کتاب ادبیات فارسیشان ، کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلودهی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همهی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع میباشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام میباشد و اینکه آن سه خلیفه حق او را غصب کردند چنانکه او و همسرش ستمها کشیدند ، اسلام را به بیراهه کشاندند و امامان چون از خاندان پیغمبرند بر دیگران برتری داشتهاند و دنبالههای این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانههای آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
آوردن چنین فریبکاریها و مفتگوییها در کتابهای درسیست که میگوییم بدآموزی میباشد. آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این میگوید که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا دربارهی اسلام سخن راند علی عموزادهی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فیالتاریخ را سرچشمهی این افسانه[1] نشان میدهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام میخوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و آن میهمانی را داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خواند. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده.[2] نتیجهی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان آن به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزدهساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانهها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خاماندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمیشناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خدا خِرد را به آدمیان برای چه داده؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) میشمارند و آوردن این افسانهها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایههای لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما میگوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی» دارد خود سرچشمهی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمیدهد. اینها شیعیگری یاد مردم میدهد که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنبالهی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامعالشرایط» که همه دکان ملایانست میانجامد.
اینها نمونههایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم از اینگونه در میان توده انتشار یافته که وزارت ارشاد اجازهی انتشار آنها را داده. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده میدهد میگیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازهی چاپ میدهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونههایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده میزنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دستهبندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب آلودهی کدام گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری دربارهی این کالاها و نویسندگانشان آسان میگردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارسالهی ایرانیان یاد و دستهبندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در پایین کوتاهشدهای از آنها را از کتاب «ما چه میخواهیم؟» برای تازهآشنایان میآوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آوردهایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
.
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
همچون کتاب ادبیات فارسیشان ، کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلودهی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همهی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع میباشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام میباشد و اینکه آن سه خلیفه حق او را غصب کردند چنانکه او و همسرش ستمها کشیدند ، اسلام را به بیراهه کشاندند و امامان چون از خاندان پیغمبرند بر دیگران برتری داشتهاند و دنبالههای این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانههای آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
آوردن چنین فریبکاریها و مفتگوییها در کتابهای درسیست که میگوییم بدآموزی میباشد. آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این میگوید که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا دربارهی اسلام سخن راند علی عموزادهی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فیالتاریخ را سرچشمهی این افسانه[1] نشان میدهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام میخوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و آن میهمانی را داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خواند. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده.[2] نتیجهی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان آن به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزدهساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانهها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خاماندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمیشناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خدا خِرد را به آدمیان برای چه داده؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) میشمارند و آوردن این افسانهها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایههای لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما میگوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی» دارد خود سرچشمهی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمیدهد. اینها شیعیگری یاد مردم میدهد که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنبالهی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامعالشرایط» که همه دکان ملایانست میانجامد.
اینها نمونههایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم از اینگونه در میان توده انتشار یافته که وزارت ارشاد اجازهی انتشار آنها را داده. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده میدهد میگیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازهی چاپ میدهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونههایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده میزنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دستهبندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب آلودهی کدام گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری دربارهی این کالاها و نویسندگانشان آسان میگردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارسالهی ایرانیان یاد و دستهبندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در پایین کوتاهشدهای از آنها را از کتاب «ما چه میخواهیم؟» برای تازهآشنایان میآوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آوردهایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
.