✴️ خیام شاعر و خیام دانشمند
(بخش 3 از 6)
امروز از مستندی سخن داریم که بی‌بی‌سی درباره‌ی عمر خیام ساخته و بما ایرانیان ارمغان داشته.[1]
بی‌بی‌سی در این مستند از درآمیختن دانش با «ادبیات» ، همراه گردانیدن موسیقی و آواز و نقاشی با شعرهای زیانمند ، برخ کشیدن یاوه‌‌بافیهای شناختگانی از ایرانیان و غربیان ، و از «جلوه‌های دیداری و فیلم‌سازی» سود جسته تا بخواست خود برسد.
نخست بیل کلینتون رئیس‌جمهور پیش آمریکا و مارتین‌لوتر کینگ را نشان می‌دهد که هر یک بیتی از خیام را به انگلیسی می‌خواند.[2] بدینسان می‌کوشد با به رخ کشیدن این شخصیتها بر خِرَد بیننده چیره گردد. تو گویی با چنان نمایشی می‌گوید : تو چه حق داری مستقل بیندیشی و داوری کنی در جایی که «بزرگان» شعرهای او را می‌خوانند و یاد او می‌کنند؟!.
دیری به دانش ریاضی خیام می‌پردازد و برای نشان دادن اهمیت آن به دانشگاه و رصدخانه‌ای در انگلستان رفته با دانشمندان ریاضی و گاهشماری (یا ستاره‌شناسان) درباره‌ی کارنامه‌ی دانشی خیام گزارشی فراهم می‌آورد.
در ایران بدیدن «برجسته‌ترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» یا بهتر بگوییم «خیام‌ستایانی» می‌رود که جویای نظر ایشان درباره‌ی خیام شود. ولی چیزی را می‌شنود که خواست اوست. در زیر گفته‌ی یکی از آنها را می‌آوریم :
«یکی جز به نیکی زمین نسپرد همی از نژندی فروپژمرد
این منشاء تمام اینست که دنیا اعتباری ندارد و نباید خیلی ازش توقع داشت».
آیا تنها خیام بوده که اینجهان را بی‌اعتبار خوانده؟! وآنگاه مگر این اندیشه‌ی گره‌گشایی است که یکی از ستونهای این مستند گردیده؟! جهان چه بااعتبار چه بی‌اعتبار ، همینست که هست. ما باید بکوشیم از بدیهای آن بکاهیم تا جهان جایگاه نیکویی گردد.
مثلاً ممکنست همین دم زمین‌لرزه‌ای یا سونامی‌ای رخ دهد و انبوهی بمیرند. ولی آیا جهانیان با دیدن و دانستن اینکه نمی‌توان چنین گزندی را پیشاپیش دانست و جلو گرفت دست روی دست گزارده گفته‌اند اکنون که جهان با ما چنین می‌کند ما نیز همه چیز را فراموش کرده در بی‌خبری و مستی روز بگذرانیم که مبادا بمیریم و نتوانیم خوشی کنیم؟! آیا این بوده است فلسفه‌ی آدمیان از آغاز پیدایش تاکنون؟! اگر چنین بود ، این آبادانیها در جهان کی رخ می‌داد؟!
یا مثال دیگر : همین بیماری کوید ـ 19 از بدیهاست که رخ داده. اکنون جهانیان چه می‌کنند؟! با آن به نبرد برخاسته بررسیها و آزمایشها کرده دارو و واکسن می‌سازند یا اینکه به آینده بی‌پروا بوده با می خوردن و در آغوش یار بخوشی می‌پردازند؟!. اگر جهانیان همه به آموزاکهای خیام کار بندند چه بسر جهان خواهد آمد؟!
اینهاست آنچه باید بدیده داشت وگرنه پیاپی گفتن اینکه جهان اعتباری ندارد به چه کار می‌آید؟! جای افسوس است که بی‌بی‌سی مستند ساخته تا نشان دهد کوشش بیهوده است!
یکی از همان «برجسته‌ترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» در مستند چنین می‌گوید : «تردیدی نیست آن وجه خیام که در جهان مورد توجه است برمی‌گردد به این زمینه از شناخت خیام از انسان و تنهایی‌ها و آن درون پیچیده و چندگانه‌ای که از خودش نسبت به مسائل مختلف ابراز می‌کند ، متأثر می‌شود و این را بیان می‌کند».
آری ، جهانیان هیچ کدام از «آدمی و تنهایی‌ها و درون پیچیده‌اش» سخن نرانده بودند و چون خیام را شناختند که از آن سخن گفته و اندوه خورده ارج او را دانستند!
اینست یکی از آن نکته‌های باریکتر از مو که بی‌بی‌سی از زبان ادیبان ایران به ایرانیان ارمغان می‌دارد.
[1] : https://www.youtube.com/watch?v=AkICEz7-tTg
[2] : چنانکه گفته‌اند فیتز جرالد که خود شاعری بوده با فارسی اندکی که می‌دانسته خیامی به اروپاییان شناسانیده که خود می‌خواسته. در هر حال باید دانست ترجمه‌های فیتز جرالد با شعرهای خیام تطبیق کامل ندارد و چنانکه فهمیده می‌شود بدآموزیهایش به این بی‌پردگی نیست.
(بخش 3 از 6)
امروز از مستندی سخن داریم که بی‌بی‌سی درباره‌ی عمر خیام ساخته و بما ایرانیان ارمغان داشته.[1]
بی‌بی‌سی در این مستند از درآمیختن دانش با «ادبیات» ، همراه گردانیدن موسیقی و آواز و نقاشی با شعرهای زیانمند ، برخ کشیدن یاوه‌‌بافیهای شناختگانی از ایرانیان و غربیان ، و از «جلوه‌های دیداری و فیلم‌سازی» سود جسته تا بخواست خود برسد.
نخست بیل کلینتون رئیس‌جمهور پیش آمریکا و مارتین‌لوتر کینگ را نشان می‌دهد که هر یک بیتی از خیام را به انگلیسی می‌خواند.[2] بدینسان می‌کوشد با به رخ کشیدن این شخصیتها بر خِرَد بیننده چیره گردد. تو گویی با چنان نمایشی می‌گوید : تو چه حق داری مستقل بیندیشی و داوری کنی در جایی که «بزرگان» شعرهای او را می‌خوانند و یاد او می‌کنند؟!.
دیری به دانش ریاضی خیام می‌پردازد و برای نشان دادن اهمیت آن به دانشگاه و رصدخانه‌ای در انگلستان رفته با دانشمندان ریاضی و گاهشماری (یا ستاره‌شناسان) درباره‌ی کارنامه‌ی دانشی خیام گزارشی فراهم می‌آورد.
در ایران بدیدن «برجسته‌ترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» یا بهتر بگوییم «خیام‌ستایانی» می‌رود که جویای نظر ایشان درباره‌ی خیام شود. ولی چیزی را می‌شنود که خواست اوست. در زیر گفته‌ی یکی از آنها را می‌آوریم :
«یکی جز به نیکی زمین نسپرد همی از نژندی فروپژمرد
این منشاء تمام اینست که دنیا اعتباری ندارد و نباید خیلی ازش توقع داشت».
آیا تنها خیام بوده که اینجهان را بی‌اعتبار خوانده؟! وآنگاه مگر این اندیشه‌ی گره‌گشایی است که یکی از ستونهای این مستند گردیده؟! جهان چه بااعتبار چه بی‌اعتبار ، همینست که هست. ما باید بکوشیم از بدیهای آن بکاهیم تا جهان جایگاه نیکویی گردد.
مثلاً ممکنست همین دم زمین‌لرزه‌ای یا سونامی‌ای رخ دهد و انبوهی بمیرند. ولی آیا جهانیان با دیدن و دانستن اینکه نمی‌توان چنین گزندی را پیشاپیش دانست و جلو گرفت دست روی دست گزارده گفته‌اند اکنون که جهان با ما چنین می‌کند ما نیز همه چیز را فراموش کرده در بی‌خبری و مستی روز بگذرانیم که مبادا بمیریم و نتوانیم خوشی کنیم؟! آیا این بوده است فلسفه‌ی آدمیان از آغاز پیدایش تاکنون؟! اگر چنین بود ، این آبادانیها در جهان کی رخ می‌داد؟!
یا مثال دیگر : همین بیماری کوید ـ 19 از بدیهاست که رخ داده. اکنون جهانیان چه می‌کنند؟! با آن به نبرد برخاسته بررسیها و آزمایشها کرده دارو و واکسن می‌سازند یا اینکه به آینده بی‌پروا بوده با می خوردن و در آغوش یار بخوشی می‌پردازند؟!. اگر جهانیان همه به آموزاکهای خیام کار بندند چه بسر جهان خواهد آمد؟!
اینهاست آنچه باید بدیده داشت وگرنه پیاپی گفتن اینکه جهان اعتباری ندارد به چه کار می‌آید؟! جای افسوس است که بی‌بی‌سی مستند ساخته تا نشان دهد کوشش بیهوده است!
یکی از همان «برجسته‌ترین نویسندگان و استادان ادب فارسی» در مستند چنین می‌گوید : «تردیدی نیست آن وجه خیام که در جهان مورد توجه است برمی‌گردد به این زمینه از شناخت خیام از انسان و تنهایی‌ها و آن درون پیچیده و چندگانه‌ای که از خودش نسبت به مسائل مختلف ابراز می‌کند ، متأثر می‌شود و این را بیان می‌کند».
آری ، جهانیان هیچ کدام از «آدمی و تنهایی‌ها و درون پیچیده‌اش» سخن نرانده بودند و چون خیام را شناختند که از آن سخن گفته و اندوه خورده ارج او را دانستند!
اینست یکی از آن نکته‌های باریکتر از مو که بی‌بی‌سی از زبان ادیبان ایران به ایرانیان ارمغان می‌دارد.
[1] : https://www.youtube.com/watch?v=AkICEz7-tTg
[2] : چنانکه گفته‌اند فیتز جرالد که خود شاعری بوده با فارسی اندکی که می‌دانسته خیامی به اروپاییان شناسانیده که خود می‌خواسته. در هر حال باید دانست ترجمه‌های فیتز جرالد با شعرهای خیام تطبیق کامل ندارد و چنانکه فهمیده می‌شود بدآموزیهایش به این بی‌پردگی نیست.
YouTube
عمر خيام؛ نابغه پرسشگر - مستند
مشترک شويد: http://bit.ly/1wjlifC
این مستند بی‌بی‌سی فارسی درباره خیام، نخستین فیلمی است که به گزارش نگاه جهانی به خیام در تاریخ معاصر به‌ویژه در جامعه بریتانیا و ایالات متحده آمریکا می‌پردازد.
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www…
این مستند بی‌بی‌سی فارسی درباره خیام، نخستین فیلمی است که به گزارش نگاه جهانی به خیام در تاریخ معاصر به‌ویژه در جامعه بریتانیا و ایالات متحده آمریکا می‌پردازد.
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www…
🔶 در پیرامون نظام آموزشی ما (تکه‌ی 8)
🔸 افزودن سربار اروپایی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتاب درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفته‌های اروپاییان سودهای ناسزا برده‌اند. مثلاً در جای دیگری می‌خواهند فردوسی را به دانش‌آموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپه‌ی فرانسوی بشناسانند. یک رشته سخنان ناراست و سبکی را سرهم کرده سخن از تیمور لنگ آن دیو خونخوار پیش می‌کشند و تو گویی ما ایرانیان باید او را نیز از زبان فرانسوا بشناسیم که می‌گوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان می‌رفت و از اسب پیاده می‌شد و تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبه‌ای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی می‌کشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قره‌قورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زایر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود».
تا اینجاست بافته‌های فرانسوا کوپه. دانسته نیست چه شده که ما تاریخ خود را باید از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بی‌درد بوده‌اند که به نوشته‌های چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیده‌اند. این نوشته پر از پندار و ناراستی است. نخست ما می‌دانیم که «تیمور با آنکه گرگ درنده‌ای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاه‌نشینی سراغ می‌گرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان می‌داد».[1]
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشته‌ی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «ده‌هزار سر خواست و چون ده‌هزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و فریب نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد می‌کند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سده‌ی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمی‌بود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را درباره‌ی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکه‌ها اینست که کسانی که این کتابها را می‌نویسند و می‌خواهند دانش‌آموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند شناخته گردند و فریبهاشان به آشکار افتد. خواست آنست که فریبکاریهای بیگانگان و نقشه‌های خائنانه‌ای که بر سر دارند آشکار گردد.
پابرگی :
[1] : پیمان سال یکم ، شماره‌ی هفت ، ص 8
.
🔸 افزودن سربار اروپایی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتاب درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفته‌های اروپاییان سودهای ناسزا برده‌اند. مثلاً در جای دیگری می‌خواهند فردوسی را به دانش‌آموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپه‌ی فرانسوی بشناسانند. یک رشته سخنان ناراست و سبکی را سرهم کرده سخن از تیمور لنگ آن دیو خونخوار پیش می‌کشند و تو گویی ما ایرانیان باید او را نیز از زبان فرانسوا بشناسیم که می‌گوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان می‌رفت و از اسب پیاده می‌شد و تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبه‌ای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی می‌کشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قره‌قورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زایر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود».
تا اینجاست بافته‌های فرانسوا کوپه. دانسته نیست چه شده که ما تاریخ خود را باید از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بی‌درد بوده‌اند که به نوشته‌های چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیده‌اند. این نوشته پر از پندار و ناراستی است. نخست ما می‌دانیم که «تیمور با آنکه گرگ درنده‌ای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاه‌نشینی سراغ می‌گرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان می‌داد».[1]
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشته‌ی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «ده‌هزار سر خواست و چون ده‌هزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و فریب نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد می‌کند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سده‌ی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمی‌بود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را درباره‌ی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکه‌ها اینست که کسانی که این کتابها را می‌نویسند و می‌خواهند دانش‌آموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند شناخته گردند و فریبهاشان به آشکار افتد. خواست آنست که فریبکاریهای بیگانگان و نقشه‌های خائنانه‌ای که بر سر دارند آشکار گردد.
پابرگی :
[1] : پیمان سال یکم ، شماره‌ی هفت ، ص 8
.
✴️ خیام شاعر و خیام دانشمند
(بخش 4 از 6)
بی‌بی‌سی خود اظهار نظر می‌کند : «همین نگاه تردیدآمیز خیام به زندگی و لذات کوتاه آن بود که او را به شاعری جهانی تبدیل کرد».
ببینیم این سخن تا چه اندازه راست است. خیام می‌گوید :
ای بیخبر این طاق مجسم هیچست این تارم نُه سپهر ارقم هیچست
خوش باش كه در نشیمن كون و فساد وابسته‌ی یك دمیم و آن هم هیچست
٭ ٭ ٭
روزی دو كه مهلتست مِی خور ، مِی ناب كاین عمر دو روزه برنگردد دریاب
دانی كه جهان رو بخرابی دارد تو نیز شب و روز ز مِی باش خراب
خیام در اینها و دیگر شعرهایش پافشاری دارد که بهترین لذتها با می و بی‌خبری (بی‌پروایی به گذشته و آینده) بدست می‌آید. آیا در کجای این شعرها «نگاه تردیدآمیز» هست؟!
بی‌بی‌سی از واژه‌های ناروشنی همچون «نگاه تردیدآمیز» که به آن اشاره شد یا «شاعری جهانی» و «اندیشه‌های جهانشمول خیام» سود می‌جوید. زیرا درپی آن نیست که بیننده پی بمعنی درست شعرهای خیام برد و به نیک و بد آنها بیندیشد بلکه تنها می‌خواهد با گزافه‌سرایی و بکار بردن واژه‌های ناروشن بر خرد بیننده چیره گردیده خیام را شاعری بزرگ و شعرهایش را پرمعنی وانماید.
بی بی‌سی به بزرگداشت خیام بسیار می‌کوشد. صادق صبا را به همه جا می‌فرستد تا هرچه درباره‌ی خیام می‌تواند بیابد و در مستندش بگنجاند. مثلاً یک نسخه‌ی خطی از رباعیات خیام بوده که فیتز جرالد از روی آن ترجمه را آغاز کرده. مستند از این هم چشم نمی‌پوشد. بیننده را به جای نگاهداری آن نسخه در کتابخانه‌‌ای در شهر آکسفورد می‌برد تا آن نسخه را نشان دهد. نشان دادن اسطرلاب و آشنایی کوتاهی با آن را نیز در راه خواست خود سودمند یافته است.
از «انجمنهای خیام در شهرهای مختلف دنیا» یاد می‌کند و انجمن خیام در لندن را نشان می‌دهد که «هنوز فعالست» و چون فیتز جرالد شاعر انگلیسی برخی رباعیات خیام را ترجمه کرده و مایه‌ی شناختگی خیام در غرب گردیده بسراغ فیتز جرالد و سرگذشت او رفته بخش دیگری از مستند را با گفتگو ازو (که بزرگداشت غیرمستقیمی از خیام شاعر می‌باشد) پر کرده است.
در بخش دیگری ، بی‌بی‌سی دوربین و میکروفنش را به دانشگاهی در تگزاس برده «محبوبیت فوق‌العاده‌ی رباعیات» خیام را جستجو می‌کند.
چنانکه گفتیم در این مستند یک رشته گزافه‌سراییها و یاوه‌گوییهایی شنیده می‌شود. مثلاً بانویی در همان مرکز دانشگاهی که نسخه‌هایی از رباعیات خیام نگاهداری می‌شود درباره‌ی یک نسخه‌ی کوچکی از آن چنین می‌گوید : دارنده‌ی آن زیر ابیات «مربوط به اجتناب ناپذیری مرگ» خط کشیده و این نشان می‌دهد که فلسفه‌ی رباعیات چقدر برای خواننده مهم بوده!
پرده‌برداری از تندیس فیتز جرالد در نیشابور نیز باید بخشی از این فیلم باشد تا هیاهو را هرچه بزرگتر گرداند. از نیرنگهای این فیلم تلقین و تبلیغهای «ظریفی» است که در گوشه گوشه‌ی آن بچشم می‌خورد. مثلاً شما به این سخن در فیلم پروا کنید : «بیش از نهصد سال پس از مرگش ، عمر خیام هنوز در زندگی مردم ایران حضور دارد. براستی چه افکاری در شعرهای اوست که ما تا امروز اینهمه به آنها احساس نزدیکی می‌کنیم؟!».
در دقیقه‌های پایانی از یکی از رواج دهندگان به ادبیات دوره‌ی مغول می‌پرسد : آیا سررشته‌داران (کنونی ایران) با اندیشه‌ی خیام «مشکلی» نداشته‌اند؟ ، و او بجای آنکه بگوید : سررشته‌داران ما همچون تو که این مستند را می‌سازی بسیار خشنودند که مردم نه درپی ریشه‌ی بدبختیهای خود بلکه بدنبال لذت و شرب مدام باشند ، می‌گوید : بعلت نفوذ این اندیشه‌ها (سرسامهای خیام) در دلهای ایرانیان ، آنها نمی‌توانستند مخالفت کنند!
.
(بخش 4 از 6)
بی‌بی‌سی خود اظهار نظر می‌کند : «همین نگاه تردیدآمیز خیام به زندگی و لذات کوتاه آن بود که او را به شاعری جهانی تبدیل کرد».
ببینیم این سخن تا چه اندازه راست است. خیام می‌گوید :
ای بیخبر این طاق مجسم هیچست این تارم نُه سپهر ارقم هیچست
خوش باش كه در نشیمن كون و فساد وابسته‌ی یك دمیم و آن هم هیچست
٭ ٭ ٭
روزی دو كه مهلتست مِی خور ، مِی ناب كاین عمر دو روزه برنگردد دریاب
دانی كه جهان رو بخرابی دارد تو نیز شب و روز ز مِی باش خراب
خیام در اینها و دیگر شعرهایش پافشاری دارد که بهترین لذتها با می و بی‌خبری (بی‌پروایی به گذشته و آینده) بدست می‌آید. آیا در کجای این شعرها «نگاه تردیدآمیز» هست؟!
بی‌بی‌سی از واژه‌های ناروشنی همچون «نگاه تردیدآمیز» که به آن اشاره شد یا «شاعری جهانی» و «اندیشه‌های جهانشمول خیام» سود می‌جوید. زیرا درپی آن نیست که بیننده پی بمعنی درست شعرهای خیام برد و به نیک و بد آنها بیندیشد بلکه تنها می‌خواهد با گزافه‌سرایی و بکار بردن واژه‌های ناروشن بر خرد بیننده چیره گردیده خیام را شاعری بزرگ و شعرهایش را پرمعنی وانماید.
بی بی‌سی به بزرگداشت خیام بسیار می‌کوشد. صادق صبا را به همه جا می‌فرستد تا هرچه درباره‌ی خیام می‌تواند بیابد و در مستندش بگنجاند. مثلاً یک نسخه‌ی خطی از رباعیات خیام بوده که فیتز جرالد از روی آن ترجمه را آغاز کرده. مستند از این هم چشم نمی‌پوشد. بیننده را به جای نگاهداری آن نسخه در کتابخانه‌‌ای در شهر آکسفورد می‌برد تا آن نسخه را نشان دهد. نشان دادن اسطرلاب و آشنایی کوتاهی با آن را نیز در راه خواست خود سودمند یافته است.
از «انجمنهای خیام در شهرهای مختلف دنیا» یاد می‌کند و انجمن خیام در لندن را نشان می‌دهد که «هنوز فعالست» و چون فیتز جرالد شاعر انگلیسی برخی رباعیات خیام را ترجمه کرده و مایه‌ی شناختگی خیام در غرب گردیده بسراغ فیتز جرالد و سرگذشت او رفته بخش دیگری از مستند را با گفتگو ازو (که بزرگداشت غیرمستقیمی از خیام شاعر می‌باشد) پر کرده است.
در بخش دیگری ، بی‌بی‌سی دوربین و میکروفنش را به دانشگاهی در تگزاس برده «محبوبیت فوق‌العاده‌ی رباعیات» خیام را جستجو می‌کند.
چنانکه گفتیم در این مستند یک رشته گزافه‌سراییها و یاوه‌گوییهایی شنیده می‌شود. مثلاً بانویی در همان مرکز دانشگاهی که نسخه‌هایی از رباعیات خیام نگاهداری می‌شود درباره‌ی یک نسخه‌ی کوچکی از آن چنین می‌گوید : دارنده‌ی آن زیر ابیات «مربوط به اجتناب ناپذیری مرگ» خط کشیده و این نشان می‌دهد که فلسفه‌ی رباعیات چقدر برای خواننده مهم بوده!
پرده‌برداری از تندیس فیتز جرالد در نیشابور نیز باید بخشی از این فیلم باشد تا هیاهو را هرچه بزرگتر گرداند. از نیرنگهای این فیلم تلقین و تبلیغهای «ظریفی» است که در گوشه گوشه‌ی آن بچشم می‌خورد. مثلاً شما به این سخن در فیلم پروا کنید : «بیش از نهصد سال پس از مرگش ، عمر خیام هنوز در زندگی مردم ایران حضور دارد. براستی چه افکاری در شعرهای اوست که ما تا امروز اینهمه به آنها احساس نزدیکی می‌کنیم؟!».
در دقیقه‌های پایانی از یکی از رواج دهندگان به ادبیات دوره‌ی مغول می‌پرسد : آیا سررشته‌داران (کنونی ایران) با اندیشه‌ی خیام «مشکلی» نداشته‌اند؟ ، و او بجای آنکه بگوید : سررشته‌داران ما همچون تو که این مستند را می‌سازی بسیار خشنودند که مردم نه درپی ریشه‌ی بدبختیهای خود بلکه بدنبال لذت و شرب مدام باشند ، می‌گوید : بعلت نفوذ این اندیشه‌ها (سرسامهای خیام) در دلهای ایرانیان ، آنها نمی‌توانستند مخالفت کنند!
.
🔶 در پیرامون نظام آموزشی ما (تکه‌ی 9)
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
همچون کتاب ادبیات فارسیشان ، کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلوده‌ی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همه‌ی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع می‌باشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام می‌باشد و اینکه آن سه خلیفه حق او را غصب کردند چنانکه او و همسرش ستمها کشیدند ، اسلام را به بیراهه کشاندند و امامان چون از خاندان پیغمبرند بر دیگران برتری داشته‌اند و دنباله‌های این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانه‌های آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
آوردن چنین فریبکاریها و مفتگوییها در کتابهای درسیست که می‌گوییم بدآموزی می‌باشد. آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این می‌گوید که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا درباره‌ی اسلام سخن راند علی عموزاده‌ی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فی‌التاریخ را سرچشمه‌ی این افسانه[1] نشان می‌دهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام می‌خوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و آن میهمانی را داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خواند. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده.[2] نتیجه‌ی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان آن به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزده‌ساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانه‌ها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خام‌اندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمی‌شناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خدا خِرد را به آدمیان برای چه داده؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) می‌شمارند و آوردن این افسانه‌ها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایه‌های لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما می‌گوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی» دارد خود سرچشمه‌ی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمی‌دهد. اینها شیعیگری یاد مردم می‌دهد که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنباله‌ی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامع‌الشرایط» که همه دکان ملایانست می‌انجامد.
اینها نمونه‌هایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم از اینگونه در میان توده انتشار یافته که وزارت ارشاد اجازه‌ی انتشار آنها را داده. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده می‌دهد می‌گیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازه‌ی چاپ می‌دهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونه‌هایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده می‌زنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دسته‌بندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب آلوده‌ی کدام گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری درباره‌ی این کالاها و نویسندگانشان آسان می‌گردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارساله‌ی ایرانیان یاد و دسته‌بندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در پایین کوتاهشده‌ای از آنها را از کتاب «ما چه می‌خواهیم؟» برای تازه‌آشنایان می‌آوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آورده‌ایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
.
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
همچون کتاب ادبیات فارسیشان ، کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلوده‌ی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همه‌ی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع می‌باشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام می‌باشد و اینکه آن سه خلیفه حق او را غصب کردند چنانکه او و همسرش ستمها کشیدند ، اسلام را به بیراهه کشاندند و امامان چون از خاندان پیغمبرند بر دیگران برتری داشته‌اند و دنباله‌های این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانه‌های آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
آوردن چنین فریبکاریها و مفتگوییها در کتابهای درسیست که می‌گوییم بدآموزی می‌باشد. آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این می‌گوید که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا درباره‌ی اسلام سخن راند علی عموزاده‌ی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فی‌التاریخ را سرچشمه‌ی این افسانه[1] نشان می‌دهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام می‌خوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و آن میهمانی را داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خواند. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده.[2] نتیجه‌ی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان آن به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزده‌ساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانه‌ها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خام‌اندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمی‌شناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خدا خِرد را به آدمیان برای چه داده؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) می‌شمارند و آوردن این افسانه‌ها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایه‌های لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما می‌گوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی» دارد خود سرچشمه‌ی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمی‌دهد. اینها شیعیگری یاد مردم می‌دهد که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنباله‌ی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامع‌الشرایط» که همه دکان ملایانست می‌انجامد.
اینها نمونه‌هایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم از اینگونه در میان توده انتشار یافته که وزارت ارشاد اجازه‌ی انتشار آنها را داده. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده می‌دهد می‌گیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازه‌ی چاپ می‌دهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونه‌هایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده می‌زنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دسته‌بندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب آلوده‌ی کدام گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری درباره‌ی این کالاها و نویسندگانشان آسان می‌گردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارساله‌ی ایرانیان یاد و دسته‌بندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در پایین کوتاهشده‌ای از آنها را از کتاب «ما چه می‌خواهیم؟» برای تازه‌آشنایان می‌آوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آورده‌ایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
.
✴️ خیام شاعر و خیام دانشمند
(بخش 5 از 6)
حکومتی که به چشم برهم زدنی نامهای پهلویها و مصدق و دیگر مخالفانش را از خیابانها و جاهای همگانی برداشت و چهل سال دمادم از ایشان بد گفت یا جلو چاپ کتابهای نویسندگان منتقد خود را گرفت و در تاریخ دستها بُرد ، این می‌گوید نمی‌توانسته جلو چاپ دیوان خیام را بگیرد.
اینست آنچه می‌گوییم بی‌بی‌سی گزافه‌ها و یاوه‌هایی را از اینجا و آنجا گرد آورده و افزار تبلیغ و رواج خیامیگری ساخته است. این دومین برنامه‌ایست از بی‌بی‌سی درباره‌ی خیامِ شاعر که ما سراغ داریم.[1] آیا برای ایرانیان که گرفتار صد درد می‌باشند خیامِ شاعر آن اندازه مهمست که بی‌بی‌سی درباره‌اش دو برنامه در کمتر از یک سال بسازد؟!
اکنون آیا ما حق نداریم بپرسیم که چرا بی‌بی‌سی مستند از داستان قهرمانیها ـ ایرانی یا بیگانه ـ برای ایرانیان نمی‌سازد؟ مثلاً بی‌بی‌سی که خود را دوستدار ایرانیان وامی‌نماید اگر بجای خیام فیلم از کرامول ، واشنگتن ، ژاندارک ، یا قهرمانان تاریخ اخیر ایران همچون امیرکبیر ، ستارخان ، یفرمخان ، حیدرعمواغلی ، انقلاب مشروطه‌ی ایران ، جنگهای استقلال آمریکا ، نبردهای الجزایر برای استقلال ، انقلاب فرانسه ، انقلاب اکتبر روسیه ، و مانندهای اینها بسازد چه عیب دارد؟!
ولی بی‌بی‌سی می‌خواهد نام یاوه‌گویان از زبان ایرانیان نیفتد. دیوانهای آنان از رواج نیفتد. مغزها با سرسامهای آنان همیشه پر باشد. ایرانی نه تنها به درد و گرفتاری خود نیندیشد بلکه به دانش و صنعت نیز نگراید.
بی‌بی‌سی نیک می‌داند فیلم یا گزارش از زندگینامه‌‌ی دانشمندانی همچون پرفسور لطفی‌زاده ، پرفسور رضا ، دکتر حسابی ، پرفسور جوان ، دکتر خدادوست و مانندهای ایشان یا کارخانه‌داران ایرانیِ بنام همچون برادران خیامی ، محسن آزمایش ، مهندس محمدتقی توکلی ، خلیل ارجمند یا دهها سازنده‌ی نامدار جهان دیدن این تأثیر را دارد که جوانان کمتر دنبال شعر و عرفان و بیهوده‌گویها رفته به دانش و افزارسازی و کوشش به پیشرفت کشور گرایش یابند.
ولی آیا این چیزیست که بی‌بی‌سی بخواهد؟! نه! او وظیفه دارد کاری کند ایرانیان پی شعرهای خیام را گرفته رها نکنند. برای پی بردن به خواست این بنگاه سخن‌پراکنی ، باید دید آن شعرها چه می‌آموزند که بی‌بی‌سی شیفته‌ی آنهاست؟! در زیر به آنها می‌پردازیم.
یک رشته از آن شعرها جز ستایش باده و باده‌نوشی نیست. چندان بی پرده و آشکار که کسانی که بزور تأویل برای «می» معنیهای دیگری می‌تراشند در شعرهای خیام بیکبار در‌مانده‌اند.
یك جام شراب صد دل و دین ارزد یك جرعه‌ی می مملكت چین ارزد
جز باده‌ی لعل چیست در روی زمین تلخی كه هزار جان شیرین ارزد
٭٭٭
یك جرعه‌ی می ملك جهان می‌ارزد خشت سر خم هزار جان می‌ارزد
آن كهنه كه لب بدو ز می پاك كنند حقا كه هزار طیلسان می‌ارزد
دومین رشته ریشخند به دستگاه آفرینش و دین و بهانه‌تراشی برای تنبلی و بی‌ننگی است :
مِی خوردن من حق ز ازل می‌دانست گر مِی نخورم علم خدا جهل بود
٭٭٭
دارنده چو تركیب طبایع آراست باز از چه سبب فكندش اندر كم و كاست
گر نیك آمد شكستن از بهر چه بود ور نیك نیامد این صور عیب كه راست؟
٭٭٭
می خوردن و مست بودن آیین منست فارغ بودن ز كفر و دین دین منست
٭٭٭
چون نیست ز هرچه هست جز باد بدست
چون نیست ز هرچه نیست نقصان و شكست
انگار كه هرچه هست در عالم نیست
پندار كه هرچه نیست در عالم هست
در اینجا‌هاست که بی‌بی‌سی و ستایشگران خیام باید پاسخ دهند آیا این سرسامهاست که «فلسفه‌ی خیام» می‌نامند و او را یک «شاعر جهانی» می‌ستایند؟!
[1] : برنامه‌ی دیگر که ما از آن آگاه شده‌ایم در این نشانیست :
https://www.youtube.com/watch?v=CqbYW5bDfxc&t=179s
(بخش 5 از 6)
حکومتی که به چشم برهم زدنی نامهای پهلویها و مصدق و دیگر مخالفانش را از خیابانها و جاهای همگانی برداشت و چهل سال دمادم از ایشان بد گفت یا جلو چاپ کتابهای نویسندگان منتقد خود را گرفت و در تاریخ دستها بُرد ، این می‌گوید نمی‌توانسته جلو چاپ دیوان خیام را بگیرد.
اینست آنچه می‌گوییم بی‌بی‌سی گزافه‌ها و یاوه‌هایی را از اینجا و آنجا گرد آورده و افزار تبلیغ و رواج خیامیگری ساخته است. این دومین برنامه‌ایست از بی‌بی‌سی درباره‌ی خیامِ شاعر که ما سراغ داریم.[1] آیا برای ایرانیان که گرفتار صد درد می‌باشند خیامِ شاعر آن اندازه مهمست که بی‌بی‌سی درباره‌اش دو برنامه در کمتر از یک سال بسازد؟!
اکنون آیا ما حق نداریم بپرسیم که چرا بی‌بی‌سی مستند از داستان قهرمانیها ـ ایرانی یا بیگانه ـ برای ایرانیان نمی‌سازد؟ مثلاً بی‌بی‌سی که خود را دوستدار ایرانیان وامی‌نماید اگر بجای خیام فیلم از کرامول ، واشنگتن ، ژاندارک ، یا قهرمانان تاریخ اخیر ایران همچون امیرکبیر ، ستارخان ، یفرمخان ، حیدرعمواغلی ، انقلاب مشروطه‌ی ایران ، جنگهای استقلال آمریکا ، نبردهای الجزایر برای استقلال ، انقلاب فرانسه ، انقلاب اکتبر روسیه ، و مانندهای اینها بسازد چه عیب دارد؟!
ولی بی‌بی‌سی می‌خواهد نام یاوه‌گویان از زبان ایرانیان نیفتد. دیوانهای آنان از رواج نیفتد. مغزها با سرسامهای آنان همیشه پر باشد. ایرانی نه تنها به درد و گرفتاری خود نیندیشد بلکه به دانش و صنعت نیز نگراید.
بی‌بی‌سی نیک می‌داند فیلم یا گزارش از زندگینامه‌‌ی دانشمندانی همچون پرفسور لطفی‌زاده ، پرفسور رضا ، دکتر حسابی ، پرفسور جوان ، دکتر خدادوست و مانندهای ایشان یا کارخانه‌داران ایرانیِ بنام همچون برادران خیامی ، محسن آزمایش ، مهندس محمدتقی توکلی ، خلیل ارجمند یا دهها سازنده‌ی نامدار جهان دیدن این تأثیر را دارد که جوانان کمتر دنبال شعر و عرفان و بیهوده‌گویها رفته به دانش و افزارسازی و کوشش به پیشرفت کشور گرایش یابند.
ولی آیا این چیزیست که بی‌بی‌سی بخواهد؟! نه! او وظیفه دارد کاری کند ایرانیان پی شعرهای خیام را گرفته رها نکنند. برای پی بردن به خواست این بنگاه سخن‌پراکنی ، باید دید آن شعرها چه می‌آموزند که بی‌بی‌سی شیفته‌ی آنهاست؟! در زیر به آنها می‌پردازیم.
یک رشته از آن شعرها جز ستایش باده و باده‌نوشی نیست. چندان بی پرده و آشکار که کسانی که بزور تأویل برای «می» معنیهای دیگری می‌تراشند در شعرهای خیام بیکبار در‌مانده‌اند.
یك جام شراب صد دل و دین ارزد یك جرعه‌ی می مملكت چین ارزد
جز باده‌ی لعل چیست در روی زمین تلخی كه هزار جان شیرین ارزد
٭٭٭
یك جرعه‌ی می ملك جهان می‌ارزد خشت سر خم هزار جان می‌ارزد
آن كهنه كه لب بدو ز می پاك كنند حقا كه هزار طیلسان می‌ارزد
دومین رشته ریشخند به دستگاه آفرینش و دین و بهانه‌تراشی برای تنبلی و بی‌ننگی است :
مِی خوردن من حق ز ازل می‌دانست گر مِی نخورم علم خدا جهل بود
٭٭٭
دارنده چو تركیب طبایع آراست باز از چه سبب فكندش اندر كم و كاست
گر نیك آمد شكستن از بهر چه بود ور نیك نیامد این صور عیب كه راست؟
٭٭٭
می خوردن و مست بودن آیین منست فارغ بودن ز كفر و دین دین منست
٭٭٭
چون نیست ز هرچه هست جز باد بدست
چون نیست ز هرچه نیست نقصان و شكست
انگار كه هرچه هست در عالم نیست
پندار كه هرچه نیست در عالم هست
در اینجا‌هاست که بی‌بی‌سی و ستایشگران خیام باید پاسخ دهند آیا این سرسامهاست که «فلسفه‌ی خیام» می‌نامند و او را یک «شاعر جهانی» می‌ستایند؟!
[1] : برنامه‌ی دیگر که ما از آن آگاه شده‌ایم در این نشانیست :
https://www.youtube.com/watch?v=CqbYW5bDfxc&t=179s
YouTube
خیام، شعر و فلسفه‌اش- پرگار
عمر خیام کی بود؟ آنکه در رباعیات خیام می بینیم چگونه بشری ست؟ خیام از چه عاصی است؟
برای دیدن منتخب برنامه های تلویزیون فارسی بی بی سی مشترک شويد:
https://www.youtube.com/BBCPersian
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www.facebook.com/bbcpersian…
برای دیدن منتخب برنامه های تلویزیون فارسی بی بی سی مشترک شويد:
https://www.youtube.com/BBCPersian
وبسايت ما: http://www.bbc.co.uk/persian/
فيسبوک: https://www.facebook.com/bbcpersian…
🔶 در پیرامون نظام آموزشی ما (تکه‌ی 10)
🔸 کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش درباره‌ی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشتهاند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویه‌ی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دسته‌هایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دسته‌ی علویان و دیگری دسته‌ی بنی‌عباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت می‌كوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجه‌اش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان می‌بودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانه‌ی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ می‌خوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان می‌نمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنی‌امیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، اینزمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانه‌نشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دسته‌ی برگزیده‌ی جدایی می‌باشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفته‌های مرا درباره‌ی «نساختن» در شماره‌ی گذشته خوانده‌اند می‌توانند زیان اینها را نیك دریابند.[1]
فلسفه‌ی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفه‌ی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیده‌ایم.[2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن می‌رانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنه‌ی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفته‌ایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند می‌شماردند و گفته‌های افلاطون و ارسطو را همه حجت می‌دانستند و چنین می‌پنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران می‌شناسند. اروپاییان باطنیان را «دسته‌ی شكننده و ویران‌كننده» نامیده‌اند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشه‌ی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزه‌كار اسلام نبودند. ولی در آشكار پرده‌ای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفه‌ی دیگر و مانند اینها را پیش می‌آوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] می‌یافتند كم‌كم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا می‌رسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت. اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها درباره‌ی اینان نوشتهاند. هیچ پیشامدی باندازه‌ی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده.[3]
صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفته‌ایم[4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن می‌رانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمی‌ساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامی‌داشت و از آنان آبادی جهان را می‌خواست. ولی صوفیگری بیك گوشه‌ای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را می‌آموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» می‌نامید پیش می‌نهاد.
پابرگیها :
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایه‌هایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.».
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : درباره‌ی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
.
🔸 کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش درباره‌ی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشتهاند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویه‌ی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دسته‌هایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دسته‌ی علویان و دیگری دسته‌ی بنی‌عباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت می‌كوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجه‌اش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان می‌بودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانه‌ی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ می‌خوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان می‌نمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنی‌امیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، اینزمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانه‌نشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دسته‌ی برگزیده‌ی جدایی می‌باشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفته‌های مرا درباره‌ی «نساختن» در شماره‌ی گذشته خوانده‌اند می‌توانند زیان اینها را نیك دریابند.[1]
فلسفه‌ی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفه‌ی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیده‌ایم.[2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن می‌رانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنه‌ی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفته‌ایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند می‌شماردند و گفته‌های افلاطون و ارسطو را همه حجت می‌دانستند و چنین می‌پنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران می‌شناسند. اروپاییان باطنیان را «دسته‌ی شكننده و ویران‌كننده» نامیده‌اند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشه‌ی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزه‌كار اسلام نبودند. ولی در آشكار پرده‌ای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفه‌ی دیگر و مانند اینها را پیش می‌آوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] می‌یافتند كم‌كم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا می‌رسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت. اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها درباره‌ی اینان نوشتهاند. هیچ پیشامدی باندازه‌ی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده.[3]
صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفته‌ایم[4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن می‌رانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمی‌ساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامی‌داشت و از آنان آبادی جهان را می‌خواست. ولی صوفیگری بیك گوشه‌ای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را می‌آموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» می‌نامید پیش می‌نهاد.
پابرگیها :
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایه‌هایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.».
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : درباره‌ی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
.