🔴 کاروان نعشکشی به کربلا
از کتاب «a journey from London to Persepolis» نوشتهی John Usher
🔶 پابرگی کتاب «گفت و شنید» :
در هنگام چاپ دسترس بجملههایی از کتاب «کشفالغطاء» شیخ جعفر کبیر پیدا شد که چون بسیار دیدنیست در اینجا آورده میشود. شیخ از مواردی که بیرون آوردن مرده از گور جایز است بحث میکند و چنین میگوید :
«و منها ان یکون ذلک لایصاله الی محل یرجی فوزه بالثواب او نجاته من العقاب کالنقل الی المشاهد المشرفة او مقابر مطلق الاولیاء و الشهداء و الصلحاء و العلماء و ربما کان ذلک اولی من غیره فیخرجه کلا او بعضا عظما او لحما او مجتمعا و لو لا قیام الاجماع و السیرة علی عدم وجوبه لقلنا بوجوبه فی بعض المحال».
شیخ کبیر جایز میداند که گورها را باز کنند و استخوان یا گوشت مردگان یا هر دوی آنها را بیرون آورند به نجف یا به کربلا و یا به بارگاه فلان امامزاده یا بَهمان عالم یا درویش نقل کنند. میگوید : اگر نبود که علمای ما آن را واجب ندانستهاند ، من حکم بواجب بودن میکردم. (کسروی)
.
از کتاب «a journey from London to Persepolis» نوشتهی John Usher
🔶 پابرگی کتاب «گفت و شنید» :
در هنگام چاپ دسترس بجملههایی از کتاب «کشفالغطاء» شیخ جعفر کبیر پیدا شد که چون بسیار دیدنیست در اینجا آورده میشود. شیخ از مواردی که بیرون آوردن مرده از گور جایز است بحث میکند و چنین میگوید :
«و منها ان یکون ذلک لایصاله الی محل یرجی فوزه بالثواب او نجاته من العقاب کالنقل الی المشاهد المشرفة او مقابر مطلق الاولیاء و الشهداء و الصلحاء و العلماء و ربما کان ذلک اولی من غیره فیخرجه کلا او بعضا عظما او لحما او مجتمعا و لو لا قیام الاجماع و السیرة علی عدم وجوبه لقلنا بوجوبه فی بعض المحال».
شیخ کبیر جایز میداند که گورها را باز کنند و استخوان یا گوشت مردگان یا هر دوی آنها را بیرون آورند به نجف یا به کربلا و یا به بارگاه فلان امامزاده یا بَهمان عالم یا درویش نقل کنند. میگوید : اگر نبود که علمای ما آن را واجب ندانستهاند ، من حکم بواجب بودن میکردم. (کسروی)
.
🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار هفدهم : خراباتیگری
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار هفدهم : خراباتیگری
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
راه رستگاری - گفتار هفدهم : خراباتیگری
باید از خراباتیان بازتر و روشنتر سخن رانیم. کمتر کسانی داستان اینان را میشناسند و از ایشان آگاهند. خراباتیگری نیز از میان مسلمانان برخاسته ولی پیوستگی نزدیک با فلسفهی یونان میداشته. بلهوسانی جستجوی فلسفه را دربارهی آغاز و انجام جهان و رازهای آفرینش سست…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمیخیزد (13 از 14)
ما از گمراهیهای شیعیان و از نادانیهای آنان داستانهای بسیار میشناسیم و در اینجا چند داستانی را یاد خواهیم کرد :
1ـ چنانکه نوشتیم در سال ١٢١6[ق] وهابیان بسرکردگی «سعودبنعبدالعزیز» بکربلا دست یافته شش ساعت بکشتار پرداختند. بخانهها درآمده کودکان و بچگان را کشتند و بزنان و دختران دست یازیدند. بارگاهها را ویرانه گردانیده صندوقهای سیمین و آهنین را شکستند و هیچگونه ناپاسداری دریغ نداشتند. بنوشتهی خود شیعیان هفتهزار تن کشته گردیدند که چند تن از ایشان از مجتهدان بزرگ میبودند.
از داستانی باین شومی ، شیعیان بایستی بخود آیند و این بدانند که آن گنبدها توانای هیچ کاری نمیباشند. بایستی بیدار گردیده این را دریابند که مردگانی که دستگاه خود را نگهداری نتوانستند دیگران را هم نخواهند توانست. ولی آنان بجای اینها بگمراهی افزوده از یکسو همان را دستاویز دیگری برای نالیدن و زاریدن گرفته شعرها گفتند و مرثیهها سرودند :
لم ادر ای رزایاهم اعج لها لذبح اصبیة ام هتک نسوان
و من رأی یوم تشریق بغیر منی و هدیة الغر من ابناء عدنان
سن ابنسعد سبیلا و اقتدی ابنسعود الشقی به ضل الشقیان (1)
از سوی دیگر بدروغپردازی برخاسته معجزهای ساختند : «وهابیان چون قبر امام حسین را شکافتند دیدند که آن حضرت با بدن پاره ، سر بر (2) بوریایی نهاده. بناگاه هوا بهم خورد و باد شدیدی وزیدن گرفت. وهابیان از ترس رو بگریز نهاده بیرون رفتند ...». (3)
از اینها گذشته «خُدّام حرم» که در آزمندی و پولدوستی کم مانند میدارند ، از پیشامد بسودجویی پرداخته تسبیحهای چوبی ساختند و بنام آنکه از چوب صندوقهای شکسته است به ایران و دیگر جاها بردند و به توانگران به بهای بسیار گزاف فروختند. نویسندهی «قصصالعلما» که یکی از ملایان بنام میبوده چنین مینویسد : «چند عدد از آنها بدست والد افتاده که چند دانه را من دارم. امید که آن را درمیان کفنم گزارند که بدان سبب ، نجات از «درکات» یابم ، چه آن صندوق را انبیاء مسح کردند و ائمه تقبیل نمودند و ملائکه پرهای خود را علیالدوام بآن سودند».
شما نیک اندیشید که این گروه تا چه اندازه در گمراهیها فرورفتهاند! نیک اندیشید که هیچ چیزی نمیتواند آنان را بتکان آورد! نیک اندیشید که تا چه اندازه با خدا و آیین او دشمنند! نیک اندیشید که چگونه بدروغسازی دلیرند و چگونه در نادانی پافشار میباشند!.
2ـ چنانکه گفتیم در سال١٣3٠[ق ، فروردین 1291خ] روسیان در مشهد توپ بگنبد آنجا بستند و سالداتها بدرون رفته سیدمحمدیزدی و دیگران را دستگیر گردانیدند و درمیانه چند صد تن از مردم کشته شده کالاهای بسیاری بتاراج رفت. این کار بشیعیان بسیار گران افتاد و با اینحال در ایران از ترس روسیان بخاموشی گراییده ، بشیوهی «تقیه» رفتار کردند. بویژه که امپراتور روس مشروطهی ایران را برانداخته بود و ملایان و پیروانشان بسیار خشنود ازو میبودند. ولی در هندوستان شیعیان بجوش و خروش برخاستند و انجمنها برپا گردانیده از دولت انگلیس خواستار شدند که از روسیان کینهی آن کار را جوید.
دارندهی حبلالمتین که از بیرقداران شیعیگری میبود گفتارهای بسیاری در این زمینه نوشت و در یکی از آنها چنین گفت : «مسئلهی خراسان را قیاس به تبریز نتوان نمود». ببینید کودنی یک روزنامهنویس را : در تبریز که روسیان آن بیدادگریها را کردند و هفتاد تن کمابیش مردان ارجمندی را ـ از ثقةالاسلام و شیخ سلیم و میرزا علی واعظ و میرکریم و دیگران ـ بدار کشیدند و ریشهی آزادیخواهی را از آن شهر کنده آزادیِ ایران را از میان بردند ، نویسندهی کودن سوراخ شدن چند جای گنبدی را بزرگتر از آن میشمارد و درخور سنجش نمیداند.
بدینسان شیعیان میسوختند و میساختند تا دو سال دیگر جنگ جهانگیر ١٩١۴ برخاست ، و چون در آغازِ کار آلمانها فیروزمند میبودند و روسیان شکستهای بسیار میخوردند ، شیعیان فرصتی یافتند و آن را «معجزهای» از امامرضا دانستند و نابودی روس را پیشگویی کردند. شاعران را «مضمونی» بدست افتاده و از واژههای «توس» و «روس» و «پروس» که قافیههای آمادهای میبود سود جسته دوبیتیها سرودند : «سلطان توس جواب التیماتوم روس را پس از دو سال با توپ پروس داده بود».
سپس که در خاک روس شورشی برخاست و امپراتور نکولا از تخت افتاده خودش و خاندانش کشته شدند و سالها آشوب درمیان روسیان میبود ، زبان شیعیان درازتر گردید و داستان کشته شدن نکولا و خاندانش را به رخ همگی کشیدند : «دیدید امامرضا او را گرفت! با آل علی هر که درافتاد برافتاد».
👇
🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمیخیزد (13 از 14)
ما از گمراهیهای شیعیان و از نادانیهای آنان داستانهای بسیار میشناسیم و در اینجا چند داستانی را یاد خواهیم کرد :
1ـ چنانکه نوشتیم در سال ١٢١6[ق] وهابیان بسرکردگی «سعودبنعبدالعزیز» بکربلا دست یافته شش ساعت بکشتار پرداختند. بخانهها درآمده کودکان و بچگان را کشتند و بزنان و دختران دست یازیدند. بارگاهها را ویرانه گردانیده صندوقهای سیمین و آهنین را شکستند و هیچگونه ناپاسداری دریغ نداشتند. بنوشتهی خود شیعیان هفتهزار تن کشته گردیدند که چند تن از ایشان از مجتهدان بزرگ میبودند.
از داستانی باین شومی ، شیعیان بایستی بخود آیند و این بدانند که آن گنبدها توانای هیچ کاری نمیباشند. بایستی بیدار گردیده این را دریابند که مردگانی که دستگاه خود را نگهداری نتوانستند دیگران را هم نخواهند توانست. ولی آنان بجای اینها بگمراهی افزوده از یکسو همان را دستاویز دیگری برای نالیدن و زاریدن گرفته شعرها گفتند و مرثیهها سرودند :
لم ادر ای رزایاهم اعج لها لذبح اصبیة ام هتک نسوان
و من رأی یوم تشریق بغیر منی و هدیة الغر من ابناء عدنان
سن ابنسعد سبیلا و اقتدی ابنسعود الشقی به ضل الشقیان (1)
از سوی دیگر بدروغپردازی برخاسته معجزهای ساختند : «وهابیان چون قبر امام حسین را شکافتند دیدند که آن حضرت با بدن پاره ، سر بر (2) بوریایی نهاده. بناگاه هوا بهم خورد و باد شدیدی وزیدن گرفت. وهابیان از ترس رو بگریز نهاده بیرون رفتند ...». (3)
از اینها گذشته «خُدّام حرم» که در آزمندی و پولدوستی کم مانند میدارند ، از پیشامد بسودجویی پرداخته تسبیحهای چوبی ساختند و بنام آنکه از چوب صندوقهای شکسته است به ایران و دیگر جاها بردند و به توانگران به بهای بسیار گزاف فروختند. نویسندهی «قصصالعلما» که یکی از ملایان بنام میبوده چنین مینویسد : «چند عدد از آنها بدست والد افتاده که چند دانه را من دارم. امید که آن را درمیان کفنم گزارند که بدان سبب ، نجات از «درکات» یابم ، چه آن صندوق را انبیاء مسح کردند و ائمه تقبیل نمودند و ملائکه پرهای خود را علیالدوام بآن سودند».
شما نیک اندیشید که این گروه تا چه اندازه در گمراهیها فرورفتهاند! نیک اندیشید که هیچ چیزی نمیتواند آنان را بتکان آورد! نیک اندیشید که تا چه اندازه با خدا و آیین او دشمنند! نیک اندیشید که چگونه بدروغسازی دلیرند و چگونه در نادانی پافشار میباشند!.
2ـ چنانکه گفتیم در سال١٣3٠[ق ، فروردین 1291خ] روسیان در مشهد توپ بگنبد آنجا بستند و سالداتها بدرون رفته سیدمحمدیزدی و دیگران را دستگیر گردانیدند و درمیانه چند صد تن از مردم کشته شده کالاهای بسیاری بتاراج رفت. این کار بشیعیان بسیار گران افتاد و با اینحال در ایران از ترس روسیان بخاموشی گراییده ، بشیوهی «تقیه» رفتار کردند. بویژه که امپراتور روس مشروطهی ایران را برانداخته بود و ملایان و پیروانشان بسیار خشنود ازو میبودند. ولی در هندوستان شیعیان بجوش و خروش برخاستند و انجمنها برپا گردانیده از دولت انگلیس خواستار شدند که از روسیان کینهی آن کار را جوید.
دارندهی حبلالمتین که از بیرقداران شیعیگری میبود گفتارهای بسیاری در این زمینه نوشت و در یکی از آنها چنین گفت : «مسئلهی خراسان را قیاس به تبریز نتوان نمود». ببینید کودنی یک روزنامهنویس را : در تبریز که روسیان آن بیدادگریها را کردند و هفتاد تن کمابیش مردان ارجمندی را ـ از ثقةالاسلام و شیخ سلیم و میرزا علی واعظ و میرکریم و دیگران ـ بدار کشیدند و ریشهی آزادیخواهی را از آن شهر کنده آزادیِ ایران را از میان بردند ، نویسندهی کودن سوراخ شدن چند جای گنبدی را بزرگتر از آن میشمارد و درخور سنجش نمیداند.
بدینسان شیعیان میسوختند و میساختند تا دو سال دیگر جنگ جهانگیر ١٩١۴ برخاست ، و چون در آغازِ کار آلمانها فیروزمند میبودند و روسیان شکستهای بسیار میخوردند ، شیعیان فرصتی یافتند و آن را «معجزهای» از امامرضا دانستند و نابودی روس را پیشگویی کردند. شاعران را «مضمونی» بدست افتاده و از واژههای «توس» و «روس» و «پروس» که قافیههای آمادهای میبود سود جسته دوبیتیها سرودند : «سلطان توس جواب التیماتوم روس را پس از دو سال با توپ پروس داده بود».
سپس که در خاک روس شورشی برخاست و امپراتور نکولا از تخت افتاده خودش و خاندانش کشته شدند و سالها آشوب درمیان روسیان میبود ، زبان شیعیان درازتر گردید و داستان کشته شدن نکولا و خاندانش را به رخ همگی کشیدند : «دیدید امامرضا او را گرفت! با آل علی هر که درافتاد برافتاد».
👇
ببینید نافهمی تا چه اندازه است : دولتهای اروپا که از چهل سال پیش در برابر یکدیگر دسته بسته برای یک چنان جنگی آماده گردیده و صدها افزار بسیجیده بودند تا بآن جنگ برخاستند ، و دستهی سوسیال دیمکرات روسی که از سالیان دراز رنجها کشیده و گزندها دیده و نیرویی اندوخته بود تا فرصت یافت و بآن شورش برخاست ، همهی اینها را هیچ میشماردند و کارهایی را که در نتیجهی آنها رخ داده بود بنام «امامرضا» میخواندند.
تو گویی همهی جهانیان باید بکوشند و رنج برند ولی هودهی کوششها و رنجهای ایشان بنام امامان اینان خوانده شود.
شگفتتر آنکه هنوز از روس دست برنداشتهاند و در آغاز این جنگ (4) باز هم پیشگویی از نابودی روس میکردند. دیگران بمانند ، در تبریز روزی درمیان افسران گفتگو میرفته یک سرهنگی چنین گفته : «من یقین میدانم که روسیه شکست خورده نابود خواهد شد. امامرضا آنها را گرفته».
پابرگیها :
1ـ از یک قصیدهی درازی است که «ازری» نام شاعری سروده.
2ـ اصل : «بر سر بوریایی نهاده» که ما نادرستش دانسته بدانسان آوردیم. ـ و
3ـ جملههاییست که در کتاب قصصالعلما مینویسد.
4ـ جنگ جهانی دوم. ـ و
🌸
تو گویی همهی جهانیان باید بکوشند و رنج برند ولی هودهی کوششها و رنجهای ایشان بنام امامان اینان خوانده شود.
شگفتتر آنکه هنوز از روس دست برنداشتهاند و در آغاز این جنگ (4) باز هم پیشگویی از نابودی روس میکردند. دیگران بمانند ، در تبریز روزی درمیان افسران گفتگو میرفته یک سرهنگی چنین گفته : «من یقین میدانم که روسیه شکست خورده نابود خواهد شد. امامرضا آنها را گرفته».
پابرگیها :
1ـ از یک قصیدهی درازی است که «ازری» نام شاعری سروده.
2ـ اصل : «بر سر بوریایی نهاده» که ما نادرستش دانسته بدانسان آوردیم. ـ و
3ـ جملههاییست که در کتاب قصصالعلما مینویسد.
4ـ جنگ جهانی دوم. ـ و
🌸
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
گنبد مشهد پس از به توپ بسته شدن بدست روسها در سال 1330ق (فروردین1291 خورشیدی)
🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار هجدهم : یک دین و یک درفش
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار هجدهم : یک دین و یک درفش
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
راه رستگاری - گفتار هجدهم : یک دین و یک درفش
تا اینجا باورهای دینی را بازنموده و آنچه گمراهیها و نادانیها در پیرامون آن پدید آمده روشن ساختیم و آنچه میبایست نوشتیم. اینها همه راستیها است ، راستیهایی که خرد و دانش را گواه خود دارد ، راستیهایی که زیر پردهی نادانیها افتاده و امروز کمتر کسانی آنها را…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمیخیزد (14 از 14)
3ـ پیرارسال که سپاهیان دو دولت به ایران آمدند (1) و رشتهی کارهای کشور را بدست گرفته از جمله خواربار برای خود خریدند و یا از بار کردن خواربار از شهری بشهری جلو گرفتند ، در نتیجهی این رفتار ایشان ناگهان نرخها بالا رفت و چون کشت خوبی نیز نکرده بودند ، در تهران و دیگر شهرها گرسنگی آغاز گردید. در تهران کوچهها پر از گدایان شد و صدها بلکه هزارها کس از گرسنگی مردند و یا دچار بیماریها گردیده نابود شدند.
در چنان هنگامی ملایان بجای آن که بخود آمده ببینند که آن گرسنگی و بدبختی نتیجهی ویرانی کشور و ناتوانی دولت ، و ویرانی کشور و ناتوانی دولت نیز نتیجهی بدآموزیهای ایشانست (2) و بگناه خود پی برده پشیمانی نمایند ، تیرهدلانه از پیشامد بسودجویی برخاسته در همه جا در منبرها و نشستها چنین گفتند : «دیدید ای لامذهبها ! نماز را ترک کردید ، روزه نگرفتید ، روضهخوانیها برچیده شد ، زیارت غدغن گردید ، زنها بیحجاب شدند ، خدا به غضب آمده این بلا را فرستاد». این بود سخنانی که در همه جا بزبان آورده انبوهی از مردان و زنان را بگزاردن عمامه و کلاههای بیلبه و بسر کردن چادر واداشتند و بار دیگر روضهخوانیها فزونی یافت.
روزی به یکی گفتم معنی این سخن آنست که خدا در آسمان نشسته و همه جا را رها کرده تنها ایران را میپاید که همانکه از مردم یک نافرمانی دید بخشم آید و پتیاره[=بلا] فرستد و سپس که پشیمان شدند و بازگشتند ، بسر خشنودی آید و پتیاره بازگرداند. اینست نمونهای از خداناشناسی شما.
شما میگویید : چون زنهای ایران رو باز کردند خدا این گرسنگی را فرستاد. من میپرسم : خدا چه کرده که گرسنگی فرستاده؟!.. آیا باران از آسمان نیامده؟!. آیا سنبل از زمین نروییده؟!. آیا ملخ و سِن گندمها را تباه گردانیده؟!. در جایی که هیچ یکی از اینها نیست پس چگونه میگویید : خدا گرسنگی فرستاده؟!. شما با دیده میبینید که خواربار را بیگانگان کشیده میبرند. میبینید که مایهی آن ، ناتوانی دولت و مایهی ناتوانی دولت بدآموزیهای بیخردانهی شماست. با اینحال گناه را بگردن خدا میاندازید. وای بشما ! وای بشما !.
ای بیخردان! خدا از رو باز کردنِ زنانِ تهران کینه میجوید ، آن هم از بچگان و زنان بوشهر و بندرعباس؟!.. (3) اینان رو باز میکنند و خدا بآنان خشم میگیرد؟!.. پس چرا زنهای اروپا و آمریکا که همیشه رو بازند خدا بآنان خشم نگرفته تنها از رو باز کردن زنان ایران خشم میگیرد؟!. خاک بسرتان ای نادانان!.
در برابر این سخنان چنین گفت : «بالاخره مگر کارها در دست خدا نیست؟». گفتم : آیا این پاسخ پرسشهای منست؟!.. آنگاه چرا تاکنون ندانستهاید که در اینجهان هیچ کاری بیشُوَند و انگیزه[=علت] نتواند بود؟!.. چرا با اینهمه نادانی و کودنی بمردم پیشوایی میکنید؟!..
4ـ از چند سال باز ، در تهران مردی خود را «سید محمدعلی» مینامد و بدعوای آنکه نابینا میبوده و «حضرت عباس» بینایش گردانیده بادارهها و بخانهها میرود و پولها از مردم میگیرد. بیشرمیش تا آنجاست که میگوید : «استکانی پر آب کنید و بیاورید تبرکش کنم و بخورید و از بیماریها در امان باشید» و چون میآورند آب دهان خود را بآن ریخته بمردم میخورانَد. کسی تاکنون نجُسته که دعوایش راست یا دروغست. یکی نپرسیده تو کجایی هستی و که میداند که تو نابینا میبودی؟!.. که دید که «حضرتعباس» تُرا بینا گردانید؟!.. آنگاه چرا پی کار نمیروی؟!.. چرا با تن درست و گردن کلفت گدایی میکنی؟!. مگر کسی که با «معجزه» بینا شد باید بگدایی پردازد؟!.. به هر ادارهای که میرود با پول بسیاری بیرون میآید.
این بدتر که بسیاری از سران ادارهها پشتیبانش میباشند و سپارشنامه بدستش دادهاند. روزی در وزارت فرهنگ دیدم در جلو میز یکی از کارکنان ایستاده و او پولی درآورده میدهد. من چون خرده گرفتم و گفتم : «چرا باین مفتخوار پول میدهید؟!.» با یک افسوسی چنین گفت : «چه کنیم؟!.. آقای مدیر کل توصیه نوشته و بدستش داده».
ببینید : وزارت فرهنگ که باید دشمنی با پندارهای بیپا کند ، و جوانان را بکار و کوشش برانگیزد ، «مدیر کل» شیعی آن ، پشتیبانی از مفتخوار گردنکلفت و گدای دروغساز میکند و سپارشنامه بدست او میدهد.
روزی دیگر شنیدم بدانشکدهی افسری رفته و یکی از افسران بجلوش افتاده او را در اتاقها گردانیده که در همه جا سرگذشت ساختهی خود را بازگفته و از جوانان پولها گرفته. تنها از یک اتاقی ١۵٠٠ ریال بدستش آمده است.
👇
🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمیخیزد (14 از 14)
3ـ پیرارسال که سپاهیان دو دولت به ایران آمدند (1) و رشتهی کارهای کشور را بدست گرفته از جمله خواربار برای خود خریدند و یا از بار کردن خواربار از شهری بشهری جلو گرفتند ، در نتیجهی این رفتار ایشان ناگهان نرخها بالا رفت و چون کشت خوبی نیز نکرده بودند ، در تهران و دیگر شهرها گرسنگی آغاز گردید. در تهران کوچهها پر از گدایان شد و صدها بلکه هزارها کس از گرسنگی مردند و یا دچار بیماریها گردیده نابود شدند.
در چنان هنگامی ملایان بجای آن که بخود آمده ببینند که آن گرسنگی و بدبختی نتیجهی ویرانی کشور و ناتوانی دولت ، و ویرانی کشور و ناتوانی دولت نیز نتیجهی بدآموزیهای ایشانست (2) و بگناه خود پی برده پشیمانی نمایند ، تیرهدلانه از پیشامد بسودجویی برخاسته در همه جا در منبرها و نشستها چنین گفتند : «دیدید ای لامذهبها ! نماز را ترک کردید ، روزه نگرفتید ، روضهخوانیها برچیده شد ، زیارت غدغن گردید ، زنها بیحجاب شدند ، خدا به غضب آمده این بلا را فرستاد». این بود سخنانی که در همه جا بزبان آورده انبوهی از مردان و زنان را بگزاردن عمامه و کلاههای بیلبه و بسر کردن چادر واداشتند و بار دیگر روضهخوانیها فزونی یافت.
روزی به یکی گفتم معنی این سخن آنست که خدا در آسمان نشسته و همه جا را رها کرده تنها ایران را میپاید که همانکه از مردم یک نافرمانی دید بخشم آید و پتیاره[=بلا] فرستد و سپس که پشیمان شدند و بازگشتند ، بسر خشنودی آید و پتیاره بازگرداند. اینست نمونهای از خداناشناسی شما.
شما میگویید : چون زنهای ایران رو باز کردند خدا این گرسنگی را فرستاد. من میپرسم : خدا چه کرده که گرسنگی فرستاده؟!.. آیا باران از آسمان نیامده؟!. آیا سنبل از زمین نروییده؟!. آیا ملخ و سِن گندمها را تباه گردانیده؟!. در جایی که هیچ یکی از اینها نیست پس چگونه میگویید : خدا گرسنگی فرستاده؟!. شما با دیده میبینید که خواربار را بیگانگان کشیده میبرند. میبینید که مایهی آن ، ناتوانی دولت و مایهی ناتوانی دولت بدآموزیهای بیخردانهی شماست. با اینحال گناه را بگردن خدا میاندازید. وای بشما ! وای بشما !.
ای بیخردان! خدا از رو باز کردنِ زنانِ تهران کینه میجوید ، آن هم از بچگان و زنان بوشهر و بندرعباس؟!.. (3) اینان رو باز میکنند و خدا بآنان خشم میگیرد؟!.. پس چرا زنهای اروپا و آمریکا که همیشه رو بازند خدا بآنان خشم نگرفته تنها از رو باز کردن زنان ایران خشم میگیرد؟!. خاک بسرتان ای نادانان!.
در برابر این سخنان چنین گفت : «بالاخره مگر کارها در دست خدا نیست؟». گفتم : آیا این پاسخ پرسشهای منست؟!.. آنگاه چرا تاکنون ندانستهاید که در اینجهان هیچ کاری بیشُوَند و انگیزه[=علت] نتواند بود؟!.. چرا با اینهمه نادانی و کودنی بمردم پیشوایی میکنید؟!..
4ـ از چند سال باز ، در تهران مردی خود را «سید محمدعلی» مینامد و بدعوای آنکه نابینا میبوده و «حضرت عباس» بینایش گردانیده بادارهها و بخانهها میرود و پولها از مردم میگیرد. بیشرمیش تا آنجاست که میگوید : «استکانی پر آب کنید و بیاورید تبرکش کنم و بخورید و از بیماریها در امان باشید» و چون میآورند آب دهان خود را بآن ریخته بمردم میخورانَد. کسی تاکنون نجُسته که دعوایش راست یا دروغست. یکی نپرسیده تو کجایی هستی و که میداند که تو نابینا میبودی؟!.. که دید که «حضرتعباس» تُرا بینا گردانید؟!.. آنگاه چرا پی کار نمیروی؟!.. چرا با تن درست و گردن کلفت گدایی میکنی؟!. مگر کسی که با «معجزه» بینا شد باید بگدایی پردازد؟!.. به هر ادارهای که میرود با پول بسیاری بیرون میآید.
این بدتر که بسیاری از سران ادارهها پشتیبانش میباشند و سپارشنامه بدستش دادهاند. روزی در وزارت فرهنگ دیدم در جلو میز یکی از کارکنان ایستاده و او پولی درآورده میدهد. من چون خرده گرفتم و گفتم : «چرا باین مفتخوار پول میدهید؟!.» با یک افسوسی چنین گفت : «چه کنیم؟!.. آقای مدیر کل توصیه نوشته و بدستش داده».
ببینید : وزارت فرهنگ که باید دشمنی با پندارهای بیپا کند ، و جوانان را بکار و کوشش برانگیزد ، «مدیر کل» شیعی آن ، پشتیبانی از مفتخوار گردنکلفت و گدای دروغساز میکند و سپارشنامه بدست او میدهد.
روزی دیگر شنیدم بدانشکدهی افسری رفته و یکی از افسران بجلوش افتاده او را در اتاقها گردانیده که در همه جا سرگذشت ساختهی خود را بازگفته و از جوانان پولها گرفته. تنها از یک اتاقی ١۵٠٠ ریال بدستش آمده است.
👇
ببینید : وزارت جنگ که باید پندارهای بیپای بیهوده را از دلهای جوانان بیرون گرداند و از آنان افسرانی غیرتمند پدید آورد ، بدینسان پندارپرستی را در دلهای آنان ریشهدارتر میکند و زشتی گدایی و مفتخواری را در دیدهی آنان کم میگرداند. اینها همه نتیجهی کیشیست که افسران و دیگران میدارند و سراپا آلودهی پندار و گمراهی میباشند.
شنیدنیتر از همه داستان دینآموزی بمردگان (یا بگفتهی خودشان تلقین) است. کسی که مرد و بگورش گزاردند باید ملایی بالای سرش ایستد و با زبان عربی چنین گوید : «بشنو و بفهم ای بندهی خدا ، هرگاه که دو فرشته بنزد تو آمدند و از تو پرسیدند کیست پروردگارت؟.. بگو خدا پروردگارمست و محمد پیغمبرمست و علی و حسن و حسین ... امامانمست ، بگو بهشت راستست ، آتش راستست ، ترازو راستست ، پل صراط راستست ، ...». ببینید در همین یک کار چند نادانی گرد آمده است :
یکم : کسی که مرده ، تن او لاشهای بیش نیست که پس از چند روز از هم خواهد پاشید و دیگر با آن کاری نیست و هر کاری که خواهد بود با روانست. اینکه تن را بزیر خاک میکنند برای آنست که در زیر خاک از هم پاشد و آزارش بزندگان نرسد.
چیزی باین آشکاری ، تو گویی آنان نمیدانند و از نافهمی چنین میپندارند که همهی کارها با آن تن خواهد بود و گور ، خانهای بهر او میباشد ، و اینست چون بگورش گزاردند دو فرشتهای بنام «نکیر» و «منکر» با گرزهای آتشین بنزدش خواهند آمد و پرسشهایی خواهند کرد که اگر پاسخ نتوانست گرزهای آتشین را بسرش خواهند کوفت و گور پر از آتش خواهد گردید.
دوم : دین دستور زندگانیست و کسی باید آن را در زندگیش دارد نه در مردگیش. کسی اگر در زندگیش دین داشته که نیازی بیاد دادنش نخواهد بود ، و اگر نداشته سودی از یاد دادنش پس از مرگ بدست نخواهد آمد. پس آنان دین را چه میپندارند که بچنین رفتاری میپردازند؟!..
پیداست که آنان از معنی راست دین بسیار دور میباشند ، و چنانکه گفتهایم دین در نزد آنان همان دلبستگی به «چهارده معصوم» و پرستش آنهاست. چنین میپندارند که خدا نیز جز همان دلبستگی را نمیخواهد ، و اینست کسی اگر پس از مرگ ، آن دلبستگی را نمود مایهی خشنودی خدا خواهد بود و او را به بهشت خواهد برد.
سوم : در پندار آنان زبانِ دستگاه خدا عربی است ، و اینست پرسشهایی که دو فرشته از مرده خواهند کرد بعربی خواهد بود و مرده باید بعربی پاسخ دهد ، و جای گفتگوست که فلان تُرک و بَهمان کُرد که میمیرد آیا درزمان[=بلافاصله] عربیدان میگردد؟!..
پابرگیها :
1ـ سخن از شهریور 1320 است که روس و انگلیس به کشور ما درآمدند. ـ و
2ـ بویژه بدآموزیهایی که مردم را بدولت بدگمان و دشمن میگردانید. جُستاری که در بخش دیگر این کتاب بآن پرداخته میشود. ـ و
3ـ گرسنگی در آن شهرها بیشتر نمایان بوده. ـ و
🌸
شنیدنیتر از همه داستان دینآموزی بمردگان (یا بگفتهی خودشان تلقین) است. کسی که مرد و بگورش گزاردند باید ملایی بالای سرش ایستد و با زبان عربی چنین گوید : «بشنو و بفهم ای بندهی خدا ، هرگاه که دو فرشته بنزد تو آمدند و از تو پرسیدند کیست پروردگارت؟.. بگو خدا پروردگارمست و محمد پیغمبرمست و علی و حسن و حسین ... امامانمست ، بگو بهشت راستست ، آتش راستست ، ترازو راستست ، پل صراط راستست ، ...». ببینید در همین یک کار چند نادانی گرد آمده است :
یکم : کسی که مرده ، تن او لاشهای بیش نیست که پس از چند روز از هم خواهد پاشید و دیگر با آن کاری نیست و هر کاری که خواهد بود با روانست. اینکه تن را بزیر خاک میکنند برای آنست که در زیر خاک از هم پاشد و آزارش بزندگان نرسد.
چیزی باین آشکاری ، تو گویی آنان نمیدانند و از نافهمی چنین میپندارند که همهی کارها با آن تن خواهد بود و گور ، خانهای بهر او میباشد ، و اینست چون بگورش گزاردند دو فرشتهای بنام «نکیر» و «منکر» با گرزهای آتشین بنزدش خواهند آمد و پرسشهایی خواهند کرد که اگر پاسخ نتوانست گرزهای آتشین را بسرش خواهند کوفت و گور پر از آتش خواهد گردید.
دوم : دین دستور زندگانیست و کسی باید آن را در زندگیش دارد نه در مردگیش. کسی اگر در زندگیش دین داشته که نیازی بیاد دادنش نخواهد بود ، و اگر نداشته سودی از یاد دادنش پس از مرگ بدست نخواهد آمد. پس آنان دین را چه میپندارند که بچنین رفتاری میپردازند؟!..
پیداست که آنان از معنی راست دین بسیار دور میباشند ، و چنانکه گفتهایم دین در نزد آنان همان دلبستگی به «چهارده معصوم» و پرستش آنهاست. چنین میپندارند که خدا نیز جز همان دلبستگی را نمیخواهد ، و اینست کسی اگر پس از مرگ ، آن دلبستگی را نمود مایهی خشنودی خدا خواهد بود و او را به بهشت خواهد برد.
سوم : در پندار آنان زبانِ دستگاه خدا عربی است ، و اینست پرسشهایی که دو فرشته از مرده خواهند کرد بعربی خواهد بود و مرده باید بعربی پاسخ دهد ، و جای گفتگوست که فلان تُرک و بَهمان کُرد که میمیرد آیا درزمان[=بلافاصله] عربیدان میگردد؟!..
پابرگیها :
1ـ سخن از شهریور 1320 است که روس و انگلیس به کشور ما درآمدند. ـ و
2ـ بویژه بدآموزیهایی که مردم را بدولت بدگمان و دشمن میگردانید. جُستاری که در بخش دیگر این کتاب بآن پرداخته میشود. ـ و
3ـ گرسنگی در آن شهرها بیشتر نمایان بوده. ـ و
🌸
🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار نوزدهم : آن نه دیندار است که بدلیل گردن نمیگزارد
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار نوزدهم : آن نه دیندار است که بدلیل گردن نمیگزارد
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
راه رستگاری - گفتار نوزدهم : آن نه دیندار است که بدلیل گردن نمیگزارد
میدانیم کسانی دربارهی دین رنجیدگیها خواهند نمود ، و آنها بچند دسته خواهند بود. یک دسته آنان که براستی دین میدارند و مردان خداپرست و پاکدلند. اینان میانهی باورهای خود و معنی راست دین که ما نمودیم جداییها دیده خواهند رمید ، و ما چون باینان ارج میگزاریم…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار چهارم : زورگوییهایی که ملایان میکنند (1 از 10)
از شیعیگری چندان که میشایست سخن راندیم ، و اکنون میخواهیم از ملایان و زورگوییهای آنان سخن رانیم. شیعیگری که خود دستگاهی بوده ملایان بروی آن دستگاهی چیدهاند.
شیعیگری با آن پیچهایی که خورده و آن رنگهایی که گرفته باین نتیجه رسیده که سررشتهداری یا فرمانروایی در این زمان ازآنِ امام ناپیداست. ملایان آن را گرفته میگویند : «ما جانشینان آن امامیم و فرمانروایی امروز ازآنِ ماست».
با همین عنوان مردم را زیردست خود میپندارند و از ایشان زکات و «مال امام» میگیرند. از آنسوی دولت را «جائر» و «غاصب» شناخته بمردم چنین میآموزند که تا توانند مالیات نپردازند و فرزندان خود را بسربازی نفرستند ، اگر پول دولت بدستشان افتاد «با اجازه از علما» بدزدند.
اکنون که ایران مشروطه پذیرفته و از روی قانونها زندگی میکند ، ملایان با این نیز دشمنی مینمایند و مردم را ببدخواهی و کارشکنی وامیدارند.
این یک دعوایِ بسیار بزرگیست که ملایان میکنند و زیان آن نیز بسیار بزرگست. خود شیعیگری با زیانهایش یکسو ، و این دعوای ملایان با زیانهایش یکسوست.
سررشتهداری (یا حکومت) رگ سَهَندهی[=حساس] زندگانی تودهایست. از اینرو از دویست سال باز که درمیان تودههای اروپا و آمریکا تکانی پیدا شده ، گفتگوها در این زمینه رفته و شورشها پدید آمده و خونها ریخته شده. بیشُوَند نمیگویم : دعوای ملایان بسیار بزرگست.
از آنسو نتیجهی این دعوا دودلی مردم و سرگردانی ایشانست. زیرا ملایان که سررشتهداری را ازآنِ خود میشمارند ، آن را بدست نمیگیرند (و خود نتوانند گرفت). پس ناچاریست که سررشتهداری دیگری [را] باشد و مردم نیز بآن خوشبین نباشند. دولتی باشد که مردم آن را «ستمکار» (جائر) شناسند و از بدخواهی و کارشکنی بازنایستند. بگفتهی یکی از یاران : «از درون بچیزهایی باور دارند که نتوانند بکار بست ، و در بیرون بکارهایی برخیزند که باور ندارند».
ملایان با دولت ایران همان رفتار را میکنند که امامانشان با خلافت اسلامی کرده بودند. چنانکه امامجعفرصادق خود بخلافت نمیکوشید و آن را بدست نمیآورد ، و بدیگران که کوشیده و بدست آورده بودند گردن نمیگزاشت و بلکه پیروان خود را بدشمنی و کارشکنی وامیداشت ، همچنان ملایان خودشان رشتهی کارها را بدست نمیگیرند و بدیگران که گرفتهاند گردن نگزارده مردم را ببدخواهی و دشمنی برمیانگیزند. بلکه میتوان گفت که زورگویی اینان بیشتر است تا زورگویی آنان. زیرا به جعفربنمحمد اگر خلافت را دادندی بیگمان آن را پذیرفتی (چنانکه نوادهاش علیبنموسی ولیعهدی مأمون را پذیرفت). لیکن بملایان اگرهم سررشتهداری داده شود نخواهند پذیرفت و نخواهند پیش آمد. زیرا ایشان گذشته از اینکه گروهی بیسر و نابسامانند و پیداست که سررشتهداری نتوانند ، خود ایشان بهتر میشمارند که در نجف یا قم یا شهر دیگری نشینند و بیتاج و تخت فرمان رانند ، و پولهای مفت گیرند و بیرنج و آسوده بخوشی پردازند.
سررشتهداری یا فرمانروایی بسپاه نیاز دارد ، شهربانی و شهرداری و دیگر ادارهها خواهد ، سررشتهدار باید پاسخده[=مسئول] آرامش شهرها و آسایش مردم و آبادی کشور باشد. ملایان نمیخواهند این کارها را بگردن گیرند. دوست میدارند که بیهیچ رنجی باج گیرند و بیهیچ پاسخدهی فرمان رانند.
آنان سود خود را در این میشناسند که بدانسان که امروز هست دولتی باشد که کشور را راه برد و کارهای سررشتهداری را انجام دهد ، ولی در همان حال در پیش مردم «جائر» شناخته شده مردم از درون دل ، علما را پیشوا و فرمانروا شناسند و پولهاشان بآنان پردازند. رنج را دولت کشد و سود را آنان برند. دولت که سپاه میگیرد ، پاسبان و ژاندارم نگاه میدارد ، ادارهها برپا میکند ، هرچه بگیرد حرام باشد ، ولی آنان که بهیچ کاری نمیپردازند و هیچ پاسخدهی بگردن نمیگیرند هرچه بگیرند حلال شمرده شود. دولتیان همگی بدوزخ روند و آخوندها یکسره رو به بهشت آورند. پاسبان که در گرما و سرما ، شبها را بیداری میکشد و بخاندانها نگهبانی میکند ، گناهکار باشد ، ولی ملازادگان و سیدبچگانِ ولگرد و مفتخوار نیکوکار باشند. کوتاهسخن : یک «حکومت عرفی» باشد بدنام و بیارج ، و یک «حکومت شرعی» باشد ارجمند و نیکنام. رنج را آن کشد و سود را این برد.
این آرزوییست که ملایان میدارند و تاکنون پیش بردهاند. ولی بیگفتگوست که این آرزو یکسره بزیان توده است. چنانکه گفتیم این نتیجهاش دودلی مردم است ، و نتیجهی دودلی نیز جز درماندگی و بدبختی یک توده نتواند بود.
👇
🔸 گفتار چهارم : زورگوییهایی که ملایان میکنند (1 از 10)
از شیعیگری چندان که میشایست سخن راندیم ، و اکنون میخواهیم از ملایان و زورگوییهای آنان سخن رانیم. شیعیگری که خود دستگاهی بوده ملایان بروی آن دستگاهی چیدهاند.
شیعیگری با آن پیچهایی که خورده و آن رنگهایی که گرفته باین نتیجه رسیده که سررشتهداری یا فرمانروایی در این زمان ازآنِ امام ناپیداست. ملایان آن را گرفته میگویند : «ما جانشینان آن امامیم و فرمانروایی امروز ازآنِ ماست».
با همین عنوان مردم را زیردست خود میپندارند و از ایشان زکات و «مال امام» میگیرند. از آنسوی دولت را «جائر» و «غاصب» شناخته بمردم چنین میآموزند که تا توانند مالیات نپردازند و فرزندان خود را بسربازی نفرستند ، اگر پول دولت بدستشان افتاد «با اجازه از علما» بدزدند.
اکنون که ایران مشروطه پذیرفته و از روی قانونها زندگی میکند ، ملایان با این نیز دشمنی مینمایند و مردم را ببدخواهی و کارشکنی وامیدارند.
این یک دعوایِ بسیار بزرگیست که ملایان میکنند و زیان آن نیز بسیار بزرگست. خود شیعیگری با زیانهایش یکسو ، و این دعوای ملایان با زیانهایش یکسوست.
سررشتهداری (یا حکومت) رگ سَهَندهی[=حساس] زندگانی تودهایست. از اینرو از دویست سال باز که درمیان تودههای اروپا و آمریکا تکانی پیدا شده ، گفتگوها در این زمینه رفته و شورشها پدید آمده و خونها ریخته شده. بیشُوَند نمیگویم : دعوای ملایان بسیار بزرگست.
از آنسو نتیجهی این دعوا دودلی مردم و سرگردانی ایشانست. زیرا ملایان که سررشتهداری را ازآنِ خود میشمارند ، آن را بدست نمیگیرند (و خود نتوانند گرفت). پس ناچاریست که سررشتهداری دیگری [را] باشد و مردم نیز بآن خوشبین نباشند. دولتی باشد که مردم آن را «ستمکار» (جائر) شناسند و از بدخواهی و کارشکنی بازنایستند. بگفتهی یکی از یاران : «از درون بچیزهایی باور دارند که نتوانند بکار بست ، و در بیرون بکارهایی برخیزند که باور ندارند».
ملایان با دولت ایران همان رفتار را میکنند که امامانشان با خلافت اسلامی کرده بودند. چنانکه امامجعفرصادق خود بخلافت نمیکوشید و آن را بدست نمیآورد ، و بدیگران که کوشیده و بدست آورده بودند گردن نمیگزاشت و بلکه پیروان خود را بدشمنی و کارشکنی وامیداشت ، همچنان ملایان خودشان رشتهی کارها را بدست نمیگیرند و بدیگران که گرفتهاند گردن نگزارده مردم را ببدخواهی و دشمنی برمیانگیزند. بلکه میتوان گفت که زورگویی اینان بیشتر است تا زورگویی آنان. زیرا به جعفربنمحمد اگر خلافت را دادندی بیگمان آن را پذیرفتی (چنانکه نوادهاش علیبنموسی ولیعهدی مأمون را پذیرفت). لیکن بملایان اگرهم سررشتهداری داده شود نخواهند پذیرفت و نخواهند پیش آمد. زیرا ایشان گذشته از اینکه گروهی بیسر و نابسامانند و پیداست که سررشتهداری نتوانند ، خود ایشان بهتر میشمارند که در نجف یا قم یا شهر دیگری نشینند و بیتاج و تخت فرمان رانند ، و پولهای مفت گیرند و بیرنج و آسوده بخوشی پردازند.
سررشتهداری یا فرمانروایی بسپاه نیاز دارد ، شهربانی و شهرداری و دیگر ادارهها خواهد ، سررشتهدار باید پاسخده[=مسئول] آرامش شهرها و آسایش مردم و آبادی کشور باشد. ملایان نمیخواهند این کارها را بگردن گیرند. دوست میدارند که بیهیچ رنجی باج گیرند و بیهیچ پاسخدهی فرمان رانند.
آنان سود خود را در این میشناسند که بدانسان که امروز هست دولتی باشد که کشور را راه برد و کارهای سررشتهداری را انجام دهد ، ولی در همان حال در پیش مردم «جائر» شناخته شده مردم از درون دل ، علما را پیشوا و فرمانروا شناسند و پولهاشان بآنان پردازند. رنج را دولت کشد و سود را آنان برند. دولت که سپاه میگیرد ، پاسبان و ژاندارم نگاه میدارد ، ادارهها برپا میکند ، هرچه بگیرد حرام باشد ، ولی آنان که بهیچ کاری نمیپردازند و هیچ پاسخدهی بگردن نمیگیرند هرچه بگیرند حلال شمرده شود. دولتیان همگی بدوزخ روند و آخوندها یکسره رو به بهشت آورند. پاسبان که در گرما و سرما ، شبها را بیداری میکشد و بخاندانها نگهبانی میکند ، گناهکار باشد ، ولی ملازادگان و سیدبچگانِ ولگرد و مفتخوار نیکوکار باشند. کوتاهسخن : یک «حکومت عرفی» باشد بدنام و بیارج ، و یک «حکومت شرعی» باشد ارجمند و نیکنام. رنج را آن کشد و سود را این برد.
این آرزوییست که ملایان میدارند و تاکنون پیش بردهاند. ولی بیگفتگوست که این آرزو یکسره بزیان توده است. چنانکه گفتیم این نتیجهاش دودلی مردم است ، و نتیجهی دودلی نیز جز درماندگی و بدبختی یک توده نتواند بود.
👇
مردمی که بیستملیون ، یا بیشتر و کمتر ، تودهای پدید آوردهاند و در یکجا میزیند ، باید همگی ایشان بکارهای تودهای ارج گزارند و دلبستگی دارند ، هر یکی خود را پاسخده پیشرفت آن کارها دانسته باندازهی تواناییش کوشش دریغ نگوید. آن کشور خانهی ایشانست ، سرچشمهی زندگانی ایشانست ، باید بنگهداری آن کوشند و سر بازی در آن راه را بایای خود دانند. از این راه است که یک توده فیروزمند تواند بود و با سرفرازی و آزادی تواند زیست.
مردمی که بکشور خود دلبستگی ندارند و بکارهای تودهای ارج نگزارند جای هیچ گفتگو نیست که بیگانگان بایشان چیره خواهند گردید و یوغ بندگی را بگردن ایشان خواهند گزاشت.
اینست نتیجهی آن رفتار ملایان. بیستملیون توده را دچار بدبختی میگردانند. از اینجاست که میگوییم : دعوای ملایان بسیار بزرگست و زیان آن نیز بسیار بزرگ میباشد.
🌸
مردمی که بکشور خود دلبستگی ندارند و بکارهای تودهای ارج نگزارند جای هیچ گفتگو نیست که بیگانگان بایشان چیره خواهند گردید و یوغ بندگی را بگردن ایشان خواهند گزاشت.
اینست نتیجهی آن رفتار ملایان. بیستملیون توده را دچار بدبختی میگردانند. از اینجاست که میگوییم : دعوای ملایان بسیار بزرگست و زیان آن نیز بسیار بزرگ میباشد.
🌸
🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار بیستم : خدا را میخوانند و روی سخن با توانگران میدارند
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 موضوع : آیین زندگانی ، آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ، کیشها ، گمراهیها ، جان و روان ، کار و پیشه
🔹 گفتار بیستم : خدا را میخوانند و روی سخن با توانگران میدارند
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
راه رستگاری - گفتار بیستم : خدا را میخوانند و روی سخن با توانگران میدارند
دستهی دیگری کسانیند که خود را پیشروان دین میشناسند. آنان که از اینان براستی دیندارند و غم جهانیان میخورند گفتار پیشین را خوانند و بگفتهی دیگری نیاز نیست. لیکن چون بیشتری دین را دستاویز میدارند و جز درپی پولاندوزی و برتریفروشی نیستند دربارهی ایشان…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار چهارم : زورگوییهایی که ملایان میکنند (2 از 10)
یک نمونه از رفتار ملایان و از نتیجهی آنها داستان مشروطه است. مشروطه (یا سررشتهداری توده) بهترین گونهی سررشتهداریهاست. اگر در زمان اسلام جهان را خلافت شایستی ، امروز مشروطه میشاید. این نشان پیشرفت جهان است که تودهها خودشان رشتهی کارهای تودهای را بدست گیرند و آن را راه برند. (1)
مشروطه در زمانهای باستان در یونان و روم پدید آمده ولی نپاییده بود. تا سپس در اروپا پدید آمد و بیشتر کشورها آن را پذیرفتند. در ایران نیز غیرتمندانی خواهان آن میبودند و سالها میکوشیدند تا شادروانان سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی پیش افتاده جنبشی پدید آوردند و بدانسان که در تاریخ نوشته شده از مظفرالدینشاه فرمان مشروطه گرفتند و مجلس شورا در تهران گشاده گردید.
باآنکه پیشوای این جنبش دو سید میبودند و سه تن از علمای بزرگ نجف که آخوند خراسانی و حاجیمیرزا حسین تهرانی و حاجیشیخ مازندرانی باشند ، مردانه پشتیبانیها مینمودند ، درمیانه با ملایان نبرد سختی پدید آمد.
در آغاز کار ، اینان چون معنی مشروطه را نمیدانستند و چنین میپنداشتند که مردم که شوریدهاند رشتهی کارها را از دست دربار گرفته و بدست آنان خواهند سپرد ، از اینرو با آن همراهی مینمودند. ولی بیش از هفت یا هشت ماه نگذشت که راستی را دریافته دانستند که مشروطه نه بسود آنان ، بلکه بزیان ایشان میباشد و اینبود بدشمنی پرداختند ، دستهبندیها کردند ، با دربار همدست شده کوششها بکار بردند ، درمیانه جنگها رفت ، خونها ریخته شد. چون در انجام کار مشروطهخواهان چیره درآمدند و تهران را گشاده محمدعلیمیرزا را برانداختند ، این بار ملایان دست بدامن دولت بیدادگر روس زده نکولا را پشتیبان خود گرفتند و ده سال که سپاه روس در شهرهای ایران میبود از هیچگونه پستی و نامردی بازنایستادند.
پس از همهی اینها چون نکولا نیز برافتاد این بار بخاموشی و کنارهگیری گراییدند ، و کمکم با مشروطه بآشتی و دوستی پرداخته از مشروطه بسودجویی برخاستند. فرزندان خود را بدبستانها فرستادند ، در ادارهها کار برای بستگان خود گرفتند ، از هر راهی توانستند از سودجویی بازنایستادند. یک دسته «متجدد» گردیده مشروطه را با شیعیگری سازش دادند : «امامان همیشه با ظلام و مستبدین در جنگ بودهاند. مگر امامحسین در راه عدالت کشته نشده؟!..». از اینگونه سخنان فراوان بمیان آوردند و بازار خود را گرم گردانیدند. بسیاری از آنان خودشان را بادارات انداخته یا دفتر اسناد رسمی گرفته از دولت کار پذیرفتند.
لیکن در همان حال دشمنی خود را با مشروطه فراموش نکردند. آن دعوا را که دربارهی فرمانروایی میداشتند رها نکردند. باز دولت را «جائر» خوانده مالیات دادن و بسربازی رفتن را حرام ستودند ، باز نوید بهشت دادند ، باز حور و غلمان فروختند. از هر راه که توانستند مردم را بدلسردی از مشروطه واداشتند. هر گامی که در راه پیشرفت برداشته شد از هایهوی بازنایستادند. از بیشرمی و خیرهرویی ، یکسو از ادارههای قانونی بهره جستند و یکسو از حاجیان و مشهدیان زکات و مال امام و «رد مظالم» گرفتند. بگفتهی عامیان : «هم از توبره خوردند و هم از آخور». (2)
اکنون که در تهران تکانی برپاست و برای مجلس چهاردهم نمایندگانی برگزیده میشود ، چند تن از ملایان میکوشند که پسران یا برادران خود را برگزینانند و با صد بیشرمی «بیانیه»ها بچاپ میرسانند و مردم را بگرفتن «تعرفه» و دادن «رأی» وامیدارند. در همان حالی که این کار را میکنند ، در پشت سر چنین میگویند : «حالا که این لامذهبها کار خود را پیش بردهاند باید علما را انتخاب کرد که تا بتوانند از بدعتها جلوگیری کنند».
پابرگیها :
1ـ چنین دفاع پرشور و ستایشآمیز نویسنده از مشروطه (دمکراسی) هنگامی میرفت که گذشته از دشمنی کهن ملایان و پیروان آنان با مشروطه ، کشورهایی مانند آلمان ، ایتالیا ، شوروی ، ژاپن و اسپانیا در گرماگرم جنگ جهانی دوم به جنبشهایی همچون فاشیزم و سوسیالیزم و میلیتاریزم برخاسته خودکامگی پیش گرفته بودند و هیاهوی آنها به ایران رسیده جوانان ایرانی نیز دمکراسی را کهنه شده شمرده با آن دشمنی میکردند. ـ و
2ـ بدانسان که ملایان و حکومتشان امروز بکار میبندند : هم خمس و زکات و سهم امام و رد مظالم میگیرند و هم مالیات. ـ و
🌸
🔸 گفتار چهارم : زورگوییهایی که ملایان میکنند (2 از 10)
یک نمونه از رفتار ملایان و از نتیجهی آنها داستان مشروطه است. مشروطه (یا سررشتهداری توده) بهترین گونهی سررشتهداریهاست. اگر در زمان اسلام جهان را خلافت شایستی ، امروز مشروطه میشاید. این نشان پیشرفت جهان است که تودهها خودشان رشتهی کارهای تودهای را بدست گیرند و آن را راه برند. (1)
مشروطه در زمانهای باستان در یونان و روم پدید آمده ولی نپاییده بود. تا سپس در اروپا پدید آمد و بیشتر کشورها آن را پذیرفتند. در ایران نیز غیرتمندانی خواهان آن میبودند و سالها میکوشیدند تا شادروانان سید عبدالله بهبهانی و سید محمد طباطبایی پیش افتاده جنبشی پدید آوردند و بدانسان که در تاریخ نوشته شده از مظفرالدینشاه فرمان مشروطه گرفتند و مجلس شورا در تهران گشاده گردید.
باآنکه پیشوای این جنبش دو سید میبودند و سه تن از علمای بزرگ نجف که آخوند خراسانی و حاجیمیرزا حسین تهرانی و حاجیشیخ مازندرانی باشند ، مردانه پشتیبانیها مینمودند ، درمیانه با ملایان نبرد سختی پدید آمد.
در آغاز کار ، اینان چون معنی مشروطه را نمیدانستند و چنین میپنداشتند که مردم که شوریدهاند رشتهی کارها را از دست دربار گرفته و بدست آنان خواهند سپرد ، از اینرو با آن همراهی مینمودند. ولی بیش از هفت یا هشت ماه نگذشت که راستی را دریافته دانستند که مشروطه نه بسود آنان ، بلکه بزیان ایشان میباشد و اینبود بدشمنی پرداختند ، دستهبندیها کردند ، با دربار همدست شده کوششها بکار بردند ، درمیانه جنگها رفت ، خونها ریخته شد. چون در انجام کار مشروطهخواهان چیره درآمدند و تهران را گشاده محمدعلیمیرزا را برانداختند ، این بار ملایان دست بدامن دولت بیدادگر روس زده نکولا را پشتیبان خود گرفتند و ده سال که سپاه روس در شهرهای ایران میبود از هیچگونه پستی و نامردی بازنایستادند.
پس از همهی اینها چون نکولا نیز برافتاد این بار بخاموشی و کنارهگیری گراییدند ، و کمکم با مشروطه بآشتی و دوستی پرداخته از مشروطه بسودجویی برخاستند. فرزندان خود را بدبستانها فرستادند ، در ادارهها کار برای بستگان خود گرفتند ، از هر راهی توانستند از سودجویی بازنایستادند. یک دسته «متجدد» گردیده مشروطه را با شیعیگری سازش دادند : «امامان همیشه با ظلام و مستبدین در جنگ بودهاند. مگر امامحسین در راه عدالت کشته نشده؟!..». از اینگونه سخنان فراوان بمیان آوردند و بازار خود را گرم گردانیدند. بسیاری از آنان خودشان را بادارات انداخته یا دفتر اسناد رسمی گرفته از دولت کار پذیرفتند.
لیکن در همان حال دشمنی خود را با مشروطه فراموش نکردند. آن دعوا را که دربارهی فرمانروایی میداشتند رها نکردند. باز دولت را «جائر» خوانده مالیات دادن و بسربازی رفتن را حرام ستودند ، باز نوید بهشت دادند ، باز حور و غلمان فروختند. از هر راه که توانستند مردم را بدلسردی از مشروطه واداشتند. هر گامی که در راه پیشرفت برداشته شد از هایهوی بازنایستادند. از بیشرمی و خیرهرویی ، یکسو از ادارههای قانونی بهره جستند و یکسو از حاجیان و مشهدیان زکات و مال امام و «رد مظالم» گرفتند. بگفتهی عامیان : «هم از توبره خوردند و هم از آخور». (2)
اکنون که در تهران تکانی برپاست و برای مجلس چهاردهم نمایندگانی برگزیده میشود ، چند تن از ملایان میکوشند که پسران یا برادران خود را برگزینانند و با صد بیشرمی «بیانیه»ها بچاپ میرسانند و مردم را بگرفتن «تعرفه» و دادن «رأی» وامیدارند. در همان حالی که این کار را میکنند ، در پشت سر چنین میگویند : «حالا که این لامذهبها کار خود را پیش بردهاند باید علما را انتخاب کرد که تا بتوانند از بدعتها جلوگیری کنند».
پابرگیها :
1ـ چنین دفاع پرشور و ستایشآمیز نویسنده از مشروطه (دمکراسی) هنگامی میرفت که گذشته از دشمنی کهن ملایان و پیروان آنان با مشروطه ، کشورهایی مانند آلمان ، ایتالیا ، شوروی ، ژاپن و اسپانیا در گرماگرم جنگ جهانی دوم به جنبشهایی همچون فاشیزم و سوسیالیزم و میلیتاریزم برخاسته خودکامگی پیش گرفته بودند و هیاهوی آنها به ایران رسیده جوانان ایرانی نیز دمکراسی را کهنه شده شمرده با آن دشمنی میکردند. ـ و
2ـ بدانسان که ملایان و حکومتشان امروز بکار میبندند : هم خمس و زکات و سهم امام و رد مظالم میگیرند و هم مالیات. ـ و
🌸