پاکدینی ـ احمد کسروی

📖 حقایق زندگی

🖌 احمد کسروی

🔸 23ـ گفت و شنید (یک از دو)

یکی از آشنایان بنزد من آمده چنین می‌گوید : شما این جمله را تکرار می‌کنید : «مردم معنی زندگانی را نمی‌دانند». این جمله‌ی شگفتیست و بکسان بسیاری برمی‌خورد. گفتم : جای شگفتی یا برخوردن نیست. با مثالهای بسیاری می‌توان آن را ثابت گردانید ولی من به یک مثلی بس می‌کنم :

یکی از موضوعهای مهم زندگانی کار و پیشه است. مردم ایران معنی درست آن را نمی‌دانند. کار و پیشه برای گردیدن چرخ زندگانیست ولی ایرانیان آن را جز برای نان درآوردن نمی‌دانند و اینست هر کسی خود را آزاد می‌شناسد که از هر راهی می‌تواند نان دربیاورد. مثلاً چند روز پیش در یکی از روزنامه‌ها خواندم که در تهران بنگاهی بنام «کانون بانوان» هست و کسانی از آنجا ماهانه‌های گزافی می‌گیرند. اکنون شما اگر به دل یکی از آن کسان راه پیدا کنید و اندیشه‌ی او را بدانید خواهید دید از کار خود بسیار خشنود است و جهتی برای ناخشنودی درمیان نیست. زیرا نه آنست که باید هر کسی از یک راه پولی بدست آورد و نانی بخورد ، او از این راه درمی‌آورد. دولت با میل خود ماهی سیصد تومان باو می‌دهد و منتی هم بکسی ندارد.

اگر ایرانیان معنی زندگانی را می‌دانستند اولاً آن کس با خود می‌گفت این پول را چرا می‌گیرم؟!. من در این کانون بانوان چه گرهی از کارهای زندگانی می‌گشایم که ماهی سه‌هزار ریال از مردم بگیرم؟!. این می‌دانست که آن پول حرامست ، ناپاکست ، همسنج دزدی و راهزنیست و از گرفتنش خودداری نشان می‌داد. از آنسوی مردم بزبان آمده می‌گفتند : این کانون بانوان برای چیست؟.. زنان و مردانی که از آنجا حقوق می‌برند چه کاری برای ما انجام می‌دهند؟!. می‌کارند؟!.. می‌دروند؟!.. می‌ریسند؟!.. می‌بافند؟!.. می‌دوزند؟!. می‌سازند؟!.. کدام رشته از کارهایی را که برای زندگانی توده لازم است آنان بگردن گرفته‌اند؟!..

این را برای مَثَل می‌گویم و مانندهایش بسیار است. شما اگر به برخی از وزارتخانه‌ها (مثلاً وزارت فرهنگ) راه داشته و از اسرار آنجا آگاه باشید خواهید دید صدها کسانی را آورده‌اند تنها برای آنکه نانی باو برسانند و هیچ کاری از آنان توقع ندارند ، و این را هم گناهی یا خیانتی نمی‌شمارند. زیرا هر کسی باید از یک راهی نان بخورد و آنان نیز از این راه می‌خورند.

داستان بازرگانان را بارها نوشتیم که کالاهایی را که از اروپا آورده و یا از آنجا خریده‌اند دست بدست می‌گردانند و به هر بهایی که می‌خواهند می‌فروشند و نه تنها این کار خود را نامشروع نمی‌شناسند بلکه چون از این راه دارا می‌شوند درمیان گفتگو می‌گویند : «الحمدالله امسال خدا برای ما رسانیده است». در حالی که اگر معنی درست بازرگانی را بدیده گیریم این دست بدست گردانیدن کالاها خود کار نامشروعیست و کسانی که از این راه نان بخورند نان حلال نخورده‌اند. بویژه آنان که بی‌انصافانه بروی بها می‌افزایند.

شما اگر به یکی از اینان ایراد گرفته بگویید فلان کالا را (مثلاً فلان پارچه‌ی پشمی را) که متری50 ریال خریده‌ای چرا بمتری150 ریال می‌فروشی؟! خواهد گفت مال خودم است اختیارش در دست منست. در حالی که چنین نیست و اگر راستی را بخواهیم آن کالا مال او نیست. آن پارچه‌ی پشمی را یک کارخانه‌ای بافته و خاندانهایی باید رخت از آن دوزند و بپوشند و این بازرگانان درمیانه جز یک میانجی نمی‌باشند و بیش از آن حق ندارند که ‌اندک‌سودی (باندازه‌ی زحمت خود) برویش بکشند و بفروشند.

این نمونه‌ی کوچکیست که چگونه مردم معنی زندگانی را نمی‌دانند. امروز شما اگر از یک بازرگان بپرسید : «چرا بازرگانی می‌کنید؟!..» خواهد گفت : «برای آنکه پولی بدست بیاورم و با خاندان خود زندگی کنم» ، اگر از کارکن دولتی بپرسید : «برای چه باداره می‌روید؟..» خواهد گفت : «برای آنکه حقوقی بگیرم و زندگانی کنم» ، اگر از کارگر بپرسید : «برای چه بکارگری می‌روید؟..» خواهد گفت : «برای آنکه مزدی بگیرم و زندگانی کنم»ـ این پاسخها همه حاکیست که اینان معنی درست کار و پیشه را نمی‌دانند و آن را جز برای نان درآوردن نمی‌شناسند. از همین عقیده‌ی غلطست که از هر راهی پول پیدا می‌کنند آن را حلال می‌شمارند و تنها دزدی و راهزنی و قمار و کلاهبرداری و اینگونه چیزها را که چون شنیده‌اند ، حرام می‌شمارند. در حالی که بسیاری از پیشه‌ها و کارهای امروزی حرامست و چنانکه گفتیم همسنج دزدی و راهزنی می‌باشد. [1]

👇

704 views12:31