در پیرامون شعر
(بخش دوم)
(گفتاری از پرچم روزانه)

✴️نامه‌ی نسرین ستوده از زندان اوین به دادستان تهران (به کوتاهی)

دادستان محترم شهر تهران
اظهارات شما بعنوان کسی که باید داد مردمان را بستاند همیشه تعجب برانگیز بوده است ، اما در آخرین اظهارات‌تان که در روزنامه مورخ 97/4/11 منتشر شده است ، دو نکته‌ی مهم وجود داشت که مرا واداشت نکات زیر را برایتان توضیح دهم :
الف ـ شما اظهار داشته‌اید شرکت در تظاهرات غیرقانونی است و سپس با زبان همیشگی که شایسته‌ی مقامات نظامی است ، ضمن جلوگیری از آزادی بیان شهروندان ، این کار را بدون ارائه‌ی هیچ دلیل و منطقی غیرقانونی اعلام کرده‌اید.
در حالی که اصل 27 قانون اساسی ، آزادی اجتماعات را بدون نیاز به اخذ مجوز به رسمیت شناخته است.
در جریان تصویب این اصل در مجلس خبرگان قانون اساسی ، اصل 27 با چهار بار جرح و تعدیل به رای گذاشته شد. هر بار که پیشنهاد آزادی اجتماعات با اخذ مجوز از مراجع ذیربط داده شد ، نمایندگان خبرگان قانون اساسی تعمداً به آن اصلاحات رای ندادند و دست آخر این اصل با تأکید بر عدم ضرورت اخذ مجوز تصویب شد.
ب ـ شما در پاسخ به افکار عمومی که از صدور حکم دو سال حبس برای بی‌حجابی شگفت زده شده است ، اظهار داشته‌اید که برای این کار در آخرین پرونده 20 سال حبس صادر شده است! آقای دادستان! تا آنجا که من بیرون از زندان بوده‌ام برای متهمان این پرونده‌ها 1 و 2 سال حبس صادر شده بود.
همانطور که شما هم اشاره کردید اصولاٌ دستگاه قضا به وسیله‌ای برای ایجاد رعب و وحشت و عبرت دیگران تبدیل شده است که جای بسی تاُسف است.
و احیاناٌ دستور بازداشت من نیز در صورت صحت فرض بالا، به عنوان وکیل پرونده بی‌دلیل نبوده است.
در پایان این پرسشها را از دادستان کرده :
راستی آقای دادستان، فرزندان‌تان در باره‌ی اظهارات‌تان چه فکر می‌کنند؟ آیا شما می‌دانید؟ و آیا هرگز از آنان پرسیده‌اید؟
نسرین ستوده
تهران ـ زندان اوین
تیر 97

کانال پاکدینی : این پرسشها را هر آدم باوجدانی باید از خود بپرسد. چه کوتاه اندیش است کسی که تنها امروز و این جهان را می‌بیند. فرداها و روزگارهای دیگری هم هست. جز این ، یک روز داوری دیگری نیز در پیشگاه خدا خواهد بود!

‌✴️ نسرین ستوده وکیل دلیر دختران معترض به حجاب اجباری و خواهر همه‌ی ایرانیان غیرتمندست.
از زبان خودش شرح دستگیریش را می‌شنویم :

اینجانب نسرین ستوده ، وکیل دادگستری در روز 23 خرداد 97 برای دومین بار بازداشت و به زندان اوین منتقل شدم. این بار هم چون بار گذشته ، بابت وکالتم در پرونده‌هایی که مورد قبول مأموران وزارت اطلاعات و قوه‌ی قضائیه نبوده است ، بازداشت شدم. سال‌هاست قوه‌ی قضائیه برخلاف همه‌ی اصول مربوط به استقلال این قوه به طرز آشکار و روشنی در کنار نیروهای امنیتی اعم از وزارت اطلاعات و سپاه ایستاده است و در حمایت آشکار از آن‌ها ، مجری فرامین مربوطه گردیده است.
اما این بار شاکی پرونده‌ی من ، آقای مهدی پِیتام ، بازپرس شعبه سوم دادسرای کاشان بازپرس رسیدگی به اتهام موکلم ، شاپرک شجری زاده بوده است. این بازپرس که از گذاشتن عکس موکلم در صفحه اینستاگرامش به شدت خشمگین و آشفته شده بود و بر این تصور بود که هیچکس هم نباید از ایشان دفاع کند ، از ورود من به پرونده جهت دفاع و انجام وظایف قانونی‌ام عصبانی شده بود. به نحوی که در دستوری غیرقانونی به مأمور مستقر در بازپرسی شعبه‌ی سوم دادسرای کاشان دستور تفتیش بدنی مرا داده بود که البته اینجانب به دلیل غیرقانونی بودن دستور مذکور از اجرای آن جلوگیری به عمل آوردم.
اما بازپرس مربوطه که برای عمل کاملا قانونی موکلم ، قرار بازداشت صادر کرده بود نهایتاً مجبور به آزاد کردن موکلم شد و آنگاه خشم و عصبانیت خود را از طریق طرح شکایت دردادسرای امنیت (مستقر در زندان اوین) متوجه من کرد.
اقدام بازپرس مربوطه به دلایل زیر غیرقانونی بوده است :
1ـ عمل موکلم با قرائت همین قانون "بد" قانونی بوده است و قرار دادن عکس بدون حجاب به هیچوجه غیرقانونی نبوده است.
2ـ بازپرس مربوطه برای عمل قانونی موکلم بالاترین قرار تأمینی ، یعنی بازداشت موقت را صادر کرده بود و متعاقب آن جهت تحقیر موکل که دست به چنین اقدام شجاعانه‌ای زده بود او را مجبور به استفاده از چادر می‌کردند که فقط با ایستادگی موکل و تذکر من به زندان ، این اجبار از دوش موکلم برداشته شد.
3ـ در جامعه‌ای که نیروهای اطلاعات و امنیت جهت محافظت از مردان خاصی که دست به تجاوز زده‌اند مداخله می‌کنند تا آسیبی به آنان نرسد ، فوراً بابت عکس بی‌حجاب زنان آژیرهای خطر را به صدا درمی‌آورند.
این گوشه‌ای از مخاطرات هر روزه‌ی وکالت در ایران است ، مخاطراتی که با سکوت تعجب‌آور کانون‌های وکلای دادگستری مواجه شده است.
با این حال دوست دارم یک بار دیگر با صدای بلند بر الزامات حرفه‌ی وکالت تأکید کنم که بدون رعایت آنها ، از عدالت اثری باقی نمی‌ماند. وکالت تخصص می‌طلبد و در کنار آن شهامت و شجاعت نیز می‌طلبد. بخصوص در حکومتی که تمامی حریم‌ها را می‌شکند. پافشاری بر حریم استقلال نهاد وکالت مهم و حیاتی است. آنچنان که بدون الزامات این حرفه تمامی حقوق‌مان بیش از پیش به دست باد سپرده خواهد شد ، بی‌آنکه دست‌های متجاوزان را شناسایی کنیم.
نسرین ستوده
خرداد/97 ـ زندان اوین
(خبرهای بالا از کانال آموزشکده‌ی توانا می‌باشد)

کانال : باید آفرینها بر این بانوی استوار و دلیر گفت. هر زن و مرد غیرتمند ایرانی باید چنین کسانی را الگوی اخلاقی خود قرار دهد تا بتوان همین اندازه آزادی و قانون و حقوق که بازمانده نگاهداری کرد.
ما خواهان آنیم که مردم نگزارند بیش از این دستگیری و زندانی شدنش بدرازا بکشد. ما خواهان آنیم که اگر دادگستری ایران مدرکی بر بزهکاری او دارد آشکار گرداند و اگر محاکمه خواهد کرد هرچه زودتر و آشکار باشد.
این را نیز بیفزاییم که دادگستری برای او قرار وثیقه‌ی 650 میلیون تومانی صادر کرده ولی چنانکه شنیدیم او ریشخند کرده و گفته من بزهی نکرده‌ام که برایم چنین قراری صادر کنید و در زندان ماندن را درستتر دانسته.
آفرینها بر این شیرزن ایرانی. راهی که میرود پر رهرو باد.

‌✴️ پیدایش آمریکا
بخش يكم
پيدا كردن كلمبوس آمريكا را

✴️ چه چيزها كلمبوس را بجستجوي آمريكا برانگيخت؟.
گفتار يكم
(تکه‌ی سوم)
يكي از چيزهايي كه در اين زمينه تأثير شگفتي كرد سفرنامه‌ي ماركوپولو بازرگان ونيسي بود. اين مرد در زمان مغول بآسيا آمده از راه ايران به مغولستان رفته و بدربار قبلاي قاآن راه يافته و سالها در آنجا بداد و ستد پرداخته و تا پِكَن پايتخت چين پيش رفته بود و پس از بيست سال كه با دارايي بسيار به ايتاليا بازگشت داستان خود را كتابي گردانيد و درميان مردم پراكنده ساخت ، و چون در آن كتاب ستايشهاي گزافه‌آميز بسيار از ثروت هندوستان و ديگر سرزمينهاي شرق رفته و از فزوني زر و سيم گزافه‌ها سروده شده انتشار اين كتاب توجه اروپاييان را بشرق بسيار بيشتر گردانيد. مردم آزمند ، هندوستان را سرزمين گنجينه شناخته آرزوي رابطه با آنجا را در دلهاي خود جا دادند.

🚚 باز هم سوگی و اندوهی دیگر

افسوسمندانه همین چند دقیقه‌ی پیش خبر برخورد تانکر حامل سوخت با اتوبوس مسافربری در شهر سنندج را دیدیم که گفته شده به سوختن کامل اتوبوس و مسافرانش و چند خودرو سواری دیگر انجامیده./ بوکان آنلاین

آمار موثق اولیه انفجار
🔻 17 نفر در اتوبوس بوده اند.
🔻 2 راننده 1 شاگرد و 14 مسافر و 15 نفر درهمان لحظه جان باختند.
✳️ چیا کریمی کمک راننده می گوید در لحظه اول انفجار من و یک نفر دیگر جلوی درب اتوبوس بودیم و بیرون پریدیم.
✳️ بلافاصله انفجار اتفاق افتاد و دیگرچیزی یادم نمی آید.
🔻 یک وانت جلوی اتوبوس بود که آنهم درجا آتش گرفت.
🔻 تانکر داخلی و با شماره پلاک ایران29 است و نفت (مازوت)حمل می کرده.
🚑 15 امبولانس در محل هستند و در حال انتقال اجساد.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 33ـ نتیجه‌های شومی که از یک پندار برخاسته
من از كيشهاي پراكنده كه سراپا از خرد و دانش بكنار است چشم مي‌پوشم و يك گرهي را كه در رشته‌ي خود دين پديد آورده بودند يادآوري مي‌نمايم : شما نيك مي‌دانيد كه از قرن دوم اسلام تا زمان ما چندين مليون علماء آمده‌اند و رفته‌اند و از چند هزار تن از ايشان كتابها بازمانده است و اينان همگي «نبوت» يا پيغمبري را از ريشه‌ي دين دانسته و چون بگفتگو ...

📘 بهائیگری (بخش ششم)

تا پیش از جنبش مشروطه ، در ایران یگانه امیدگاه مردم ، امام ناپیدا می‌بود و نیکی آينده و رهایی کشور از بدبختی و مانند اینها را جز از راه پیدایش آن امام نبیوسیدندی. هر روز سه بار در پشت سر نمازها «السلام علیک یا صاحب‌الزمان» خواندندی و شتاب او را در پیدا شدن با زاری طلبیدندی. اینها چیزهاییست که تا زمان ما می‌بوده و ما آنها را نیک بیاد می‌آوریم.

در زمان مشروطه نیز در نتیجه‌ي چاپ شدن دفترچه‌ي «سیاسة‌الحسینیه» در مشهد و تبریز و دیگر جاها دسته‌های بیوسندگان (انتظاریون) پدید آمده بودند که ما داستان آنها را در کتاب «داوری» نوشته‌ایم.

3ـ شیخیگری
شیخیگری را شیخ احمد اَحسایی بنیاد گزارده. این مرد در زمان فتحعلیشاه در کربلا زیسته ، چون پارسایی بسیار از خود نشان می‌داد و خود مرد تیزهوش و زبانداری می‌بود و شاگردان بسیاری بگرد سر می‌داشت ، در ایران و عراق و جنوب عربستان بسیار شناخته شده یکی از علمای بزرگ آن زمان بشمار می‌رفت. چنانکه چون به ایران سفر کرد ، فتحعلیشاه و پسرانش پیشواز و پذیرایی نیکی به او نمودند.

این شیخ از یکسو بشیعیگری دلبستگی بسیار می‌داشت و در آن زمینه که دیگران راه گزاف‌اندیشی و گزافگویی را پیموده بودند ، این چند گام نیز جلوتر می‌افتاد. از یکسو بفلسفه‌ي یونان پرداخته بود ، و چنانکه می‌دانیم کسانی که از ملایان و دیگران بفلسفه پرداختندی گفته‌های افلاطون و ارسطو را بی‌چون و چرا پنداشتندی و چشم‌بسته پیروی کردندی.

چون فلسفه‌ي یونان با شیعیگری هیچ گونه سازشی نمی‌داشت ، شیخ اَحسایی که به هر دو دلبسته می‌بود دیگرگونیهایی در شیعیگری پدید آورد و از درهم آمیختن باورهای شیعی با فلسفه ، سخنان نوینی بمیان می‌آورد ، و این سخنان اگرچه بی‌پرده گفته نمی‌شد و شیخ آن را در لفافه می‌پيچید ، با این حال پنهان نتوانست ماند و بزبانها افتاد ، و ملایان که چه در نجف و کربلا و چه در شهرهای ایران بسیار فراوان می‌بودند و بیشتر آنان به نام و آوازه‌ي شیخ احمد رشک می‌بردند ، دستاویز یافته به هیاهو برخاستند و شیخ و شاگردانش را بیدین خواندند. چون شاگردان شیخ در شهرهای ایران فراوان می‌بودند و آنان به ایستادگی و پاسخدهی برخاستند ، درمیانه کشاکش بزرگی پدید آمد و در برخی از شهرها (از جمله در تبریز) رشته بدست الوادها افتاده خونریزی نیز رخ داد. بدینسان در ایران و عراق و این پیرامونها دوتیرگی «شیخی» و «متشرع» پدید آمد و بدیگر دوتیرگیها افزوده گردید.

سخنان نوینی که شیخ اَحسایی از بهم آمیختن فلسفه ، شیعیگری و یا از اندیشه‌ي خود پدید آورده بسیار است و ما را در اینجا نیازی بگفتگو از همه‌ي آنها نیست. برای نمونه تنها دو سخن او را یاد می‌کنیم :

1) در فلسفه گفتگویی بنام «شُوندهای چهارگانه» یا «علل اربعه» می‌بوده. افلاطون و ارسطو یا دیگران گفته بوده‌اند : برای پدید آمدن یک چیزی چهار «علت» باید بود1 . مثلاً این صندلی که ساخته شده چهار چیز آن را پدید آورده :

یکی «علت فاعلی» یا صندلی‌ساز که آن را ساخته.
دیگری «علت مادّی» یا چوبی که از آن ساخته شده.
دیگری «علت صوری» و یا رویه و شکلی که ساخته شده.
دیگری «علت غایی» و یا نشستن برويش که میز بهر آن ساخته شده.

این یک جُستاری2 در فلسفه است و شیخ اَحسایی آن را گرفته می‌گوید : «شُوندهای چهارگانه‌ي آفریده شدن جهان ، امامان ما بوده‌اند».

ببینید این سخن تا چه اندازه چرند است. ولی شیخ اَحسایی آن را دنبال کرده نتیجه‌ها می‌گیرد. در پندار او آفرنده‌ي این جهان امامان بوده‌اند. روزی‌دهنده و گرداننده نیز آنان هستند. خدا رشته‌ي کارها را بدست آنان سپارده. می‌گوید : این تن‌های ما نیز ازآنِ امامانست. از اینرو هر امامی هرگاه که خواست ، به تن هر کسی که خواست تواند درآمد ، و دلیل آورده می‌گوید : از این راه بود که امیرالمؤمنین توانست در یک شب در چهل جا میهمان باشد. نیز از این راه بود که در جنگ جَمَل چون مروان تیری انداخت و طلحه را کشت ، خود او می‌گفت : «مرا علی کشت».

پابرگیها :
1ـ باید بود (bud) سبک شده‌ی باید بودن است. ـ و
2ـ جستار (همچون گفتار) = مبحث ـ و

یك رشته زشتیهایی نیز با شعرسرایی توأم است
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
بخش یکم
گفتار دوم
✴️ چگونه كلمبوس برای سفر آماده گردید؟.
(تکه‌ی یکم)
اندیشه‌ی كلمبوس ـ رو آوردن او بدربارهای جنوا و پرتغال و نومیدیش ـ رو آوردن او بدربار اسپانیا ـ نیكخواهیهای ایزابل و بدخواهیهای فردیناند ـ جوان پریز ـ آلونسوولوی دسانتاجلو ـ قرارداد درمیان كلمبوس با دولت اسپانیا.

بهائیگری (بخش هفتم)

2) نام «معراج» را همگی شنیده‌اید. بگفته‌ي مسلمانان شبی «بُراق» از بهشت آورده‌اند و پیغمبر اسلام بآن برنشسته و جبرائیل را برکاب خود انداخته بآسمانها رفته و از یکایک آنها گذشته و در عرش با خدا دیدار کرده و بازگشته. اگر کتابها را بخوانید صد افسانه در این باره نوشته شده و این یکی از باورهای مسلمانانست.

ولی شیخ اَحسایی از روی فلسفه آن را نپذیرفتنی می‌دانسته. زیرا از روی فلسفه و دیگر دانشهای یونانی آسمانها کره‌هاییست که همچون پوستهای پیاز بروی هم آمده و بهم پیوسته ، و این نشدنی می‌بود که کسی با تن مادّی از آن کره‌ها بگذرد. چه در آن حال بایستی کره‌ها از هم شکافته گردد (بگفته‌ي خودشان خَرق و التیام لازم می‌آمد).

از آنسو نیز داستان معراج از «ضروریات دین» شمرده می‌شد و این نشدنی می‌بود که کسی آن را نپذیرد. بویژه شیخ اَحسایی که به «اخبار» پابستگی بسیار می‌داشت. آنگاه او خود از تندروان (غالیان) می‌بود که می‌خواست تا بتواند بستایش پیغمبر و خاندان او بیفزاید ، نه اینکه بکاهد و داستانی همچون معراج را از میان برد.

اینست شیخ اَحسایی بچاره‌جویی برخاسته. چنانکه خوانندگان می‌دانند در آن زمان «عنصرها» را بیش از چهار (که خاک و آب و باد و آتش باشد) نشناختندی و چنین دانستندی که آدمی و جانوران و دیگر چیزها از این چهار عنصر پیدایش یافته‌اند. از آنسوی در کتابهای یونانی چنین گفته شده بود که این زمین که ما بروی آن می‌زیيم خود از خاکست ، ولی روی آن کره‌ای از آب پدید آمده (که دریاهاست) و روی آن کره‌ای از باد می‌باشد (که هواست) و پس از همه ، کره‌ي آتشی هست که گرد جهان را فراگرفته. پس از این چهار کره ، آسمانهاست.

شیخ اَحسایی از اینها سود جسته چنین می‌گفت : «پیغمبر ما چون بمعراج می‌رفت ، در گذشتن از کره‌ي خاک عنصر خاکی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي آب عنصر آبی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي هوا عنصر هوایی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي آتش عنصر آتشی خود را انداخت ، و اینبود که از تن مادّی رها گردیده توانست از کره‌های آسمان (بی‌شکافتن آنها) درگذرد».

اگر این گفته‌ي شیخ را بشکافید معنایش اینست که پیغمبر تنها روانش بآسمانها رفته است ، و این یکی از ایرادهای بزرگی می‌بود که ملایان به او می‌گرفتند. بآسمانها رفتن پیغمبر که خود افسانه می‌بود و شیخ ناچار شده آن چرندها را می‌بافت و ملایان دیگر گفته‌های او را دستاویز گرفته ، مردم را بجان هم می‌انداختند.

اینهاست نمونه‌هایی از گفته‌های شیخ اَحسایی و شما می‌بینید که جز چرندبافی نیست. «شُوندهای چهارگانه» بودن امامان چه معنی می‌دارد؟!. چه شده که امامان آفرنده و گرداننده‌ي جهان باشند؟!. مگر آنان جز از دیگران می‌بودند؟!. مگر همچون دیگران بی‌اختیار آمده ، بی‌اختیار نمی‌رفتند؟!.

در این باره راستی آنست که برخی از آن امامان در زمان خود گزافگوییها کرده‌اند. چون دیده‌اند هرچه می‌گویند شیعیان مي‌پذیرند ، خودداری نکرده‌اند که خود را دست دارنده در کارهای جهان شناسانند. سپس چیزهایی هم شیعیان بآنها افزوده امامان را تا به یاوری خدا رسانیده‌اند. چنانکه در جای خود1 بازنموده‌ایم این باور همگانی شیعیانست که «چهارده معصوم» یاوران خدایند و کارهای جهان در دست ایشانست. شیخ اَحسایی یک گام بالاتر گزارده بیکبار دست خدا را کوتاه گردانیده همه‌ي کارها و بلکه آفریدن جهان را به امامان می‌سپارد. آنگاه چون می‌خواهد پای فلسفه را نیز بمیان کشد ، داستان «شُوندهای چهارگانه» را بمیان می‌آورد و کار را بیکبار به چرندبافی می‌رساند.

درباره‌ي معراج نیز سخن شیخ جز چرندبافی نیست. گذشته از آنکه معراج خود افسانه‌ای می‌بوده ، گفته‌های شیخ سراسر بی‌معنی است. تو گویی عنصرهای چهارگانه رخت و کلاه می‌بوده که می‌گوید در گذشتن از کره‌ي خاک عنصر خاکی خود را انداخته ، و در گذشتن از کره‌ي آب عنصر آبی خود را انداخت ...

شگفتتر آنکه مردم اینها را هیچ نمی‌فهمیدند ، و اکنون نیز که شیخیان هستند ، انبوه ایشان آگاهی درستی از گفته‌های شیخ اَحسایی نمی‌دارند ، و چه‌بسا کسانی از آنان اینها را بخوانند و بگویند : «شیخ چنین سخنانی نگفته» و اگر شما بازگردید و بگویید : «پس شیخ چه گفته است؟!.. بر سر چه چیزهاست که شما خود را از مردم جدا می‌گیرید و نام شیخی بر روی خود می‌گزارید؟!.» ، در آنجاست که خواهید دید درماندند و پاسخی نتوانستند.

پابرگیها :
1ـ کتاب «داوری» که چاپ شده.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 34ـ یک بهانه‌جویی شگفت
شما در گفتار خود پس از آنكه به نارسايي خرد خَستُوان شده‌ايد چنين مي‌نگاريد : «چنانكه آنچه را امروزه با وسايل طبيعي مي‌بينيم از سير بالاي هوا و حرف زدن از مشرق بمغرب و صدها مانند آن را هرگاه كسي در صد سال يا هزار سال پيش بمردم مي‌گفت او را ديوانه مي‌پنداشتند و حال آنكه امروزه در مرئي و منظر همه كس است».
...

یك رشته زشتیهایی نیز با شعرسرایی توأم است
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار دوم
✴️ چگونه كلمبوس برای سفر آماده گردید؟.
(تکه‌ی دوم)
این اندیشه‌ها در دل كلمبوس نیرو گرفته باو نوید می‌داد كه اگر سفری از دریا بسوی غرب كند به هند خواهد رسید و یك راه نزدیكتر و راستتری باروپاییان نشان خواهد داد. با این حال خواست با یكی از آشنایان خود هم شوری كند. با پزشكی بنام پول اندیشه‌ی خود را بازنمود. این مرد كه از دانشمندان جغرافی و ستاره‌شناسی هم بشمار می‌رفت اندیشه‌ی كلمبوس را پسندیده دلیلهای او را براست داشت و دلیلهای دیگری از خود بآنها افزود و از هر باره او را تشویق كرد.

‌✴️«در یك توده هرچه خویها ستوده‌تر ، آسایش و خوشی مردم بیشتر است ـ اگر همه‌ی مردم با خویهای ستوده راه روند در جهان آسایش و خرّمی هرچه فزونتر خواهد بود.
اگر كسانی در تاریخ جستجو كنند در هر توده‌ای چون خویهای ستوده ـ از جانفشانی و درستكاری و دلیری و مانند اینها رواج داشته آن توده سرفراز زیسته و در تاریخ نام بزرگی از خود بازگزارده. ولی سپس چون آن خویها را از دست داده سرافكنده شده و كم‌كم رو بنابودی نهاده است. گذشته از آسایش و خرّمی ، آزادی و سرفرازی توده‌ها نیز جز در سایه‌ی خویهای ستوده نتواند بود».
(دردها و درمانها ص 90 از 308)

کانال : دلیری نزد ما گرامی و خود از ستوده‌ترین خویهاست و باید همیشه پاس دلیران را داشت. اینست ما میکوشیم تا جایی که در توان داریم نگزاریم دلیران فراموش شوند.
از نسرین ستوده برای دلیریهایی که نشان داده و میدهد یاد میکنیم و بزرگش میداریم. امروز نیز سخن از دلیری دیگر داریم که ستم بسیار کشید و تسلیم ناجوانمردان نگردید. او مهندس عباس امیرانتظام است. این مرد بیش از یک تن در برابر ستم و ناجوانمردی ایستادگی کرد و ایستادگی را یاد داد.
چون در حکومت ملایان از همان آغاز از آگاه شدن مردم جلوگیری شده‌ است (سانسور رسانه‌ها) ، مردم آگاهی درستی از دستگیری و محاکمه‌ی او نیافتند.این اندازه دانستیم که پیش پا افتاده‌ترین حقوق یک متهم ازو در زندان و در دادگاه دریغ شد. محاکمه‌ی او‌ بی‌‌بودن وکیل انجام گرفت و به اعدام محکوم شد. با تلاشهای مهدی بازرگان حکم او به حبس ابد تغییر کرد.
در هر حال در جوّ خفقانی که در این چهل سال همه شنیده و دیده‌اند ما نمی‌توانیم ادعاهای حکومت را راست یا محاکماتش را دادگرانه بشناسیم. بویژه که دادگاه او آزاد و آشکار نبود؟!.
یادداشتی که در زیر می‌آید از پایگاه ندای سبز آزادی گرفته شده و آن نیز از صفحه‌ی فیس‌بوک ابراهیم نبوی است. ما با آنکه جزئیاتی را که نبوی می‌گوید نمی‌دانیم ولی کلیات سخنش را با آنچه تاکنون از آن شادروان اینجا و آنجا خوانده‌ایم سازگار می‌بینیم. اینست تصمیم به آوردنش در اینجا گرفتیم.
روانش شاد ، یادش زنده و ایستادگی مردانه‌اش سرمشق ایرانخواهان باد. به امید روزی که این لکه‌های ننگ از دامن حکومت ، قوه‌ی قضاییه و نیز تاریخ ایران سترده گردد.

یادداشت فیسبوکی «ابراهیم نبوی»، درباره «عباس امیرانتظام»

✴️او را نمی شد تحقیر کرد

وقتی در وزارت کشور کار می کردم، برای بررسی صلاحیت نهضت آزادی در انتخابات مجلس دوم از سوی آقای ناطق نوری مامور شدم. مهم ترین موضوع در این مورد دفاع بازرگان از جاسوسی به نام امیرانتظام بود. برای بررسی این موضوع پرونده امیرانتظام را از دادگاه انقلاب درخواست کردم و این پرونده را که شامل دو پوشه نسبتا ضخیم بود، صفحه به صفحه و کلمه به کلمه خواندم.
تقریبا هفتاد درصد محتویات پرونده شامل اسناد و مدارک شخصی امیرانتظام در زمان دستگیری و در بازرسی خانه اش بود. هیچ چیز خاصی در این اسناد نبود. بخش دیگر مکاتبات امیرانتظام و رونوشت اسناد سفارت آمریکا و دادخواست و دفاعیه امیر انتظام بود. تقریبا همه اتهاماتی که به امیرانتظام وارد شده بود و به دلیل آن اتهامات به حبس ابد محکوم شده بود، به دلیل ارتباط او با آمریکایی ها بود. امیرانتظام به عنوان معاون نخست وزیر موظف بود با آمریکایی ها رابطه داشته باشد و در محدوده وظایفش با آنها تماس گرفته بود، یک عمل قانونی. از همه وحشتناک تر تصمیم گیری برای او براساس ترجمه هایی غلط از اسناد سفارت آمریکا بود. او بخاطر انجام وظایف قانونی اش و ترجمه غلط اسناد و مدارک در یک محاکمه احمقانه به حبس ابد محکوم شد.
جز شخص بازرگان کسی از او دفاع نکرد، دانشجویان انقلابی مسلمان پیرو خط امام در بلاهت سنگ تمام گذاشتند و حزب توده چند بار از اینکه در محاکمه او تعلل می شود به دولت و حکومت هشدار داد. امیرانتظام که همراه همسر و فرزندانش به عنوان سفیر در سوئد بود از سوی کمال خرازی معاون قطب زاده وزیرخارجه احضار شد و با وجود اینکه دوستان اروپایی اش به او هشدار داده بودند که احتمال خطر دستگیری برایش وجود دارد، به ایران آمد و یک روز بعد دستگیر شد. او به مدت پانزده ماه در سلول انفرادی بود.
من براساس پرونده ای که خوانده بودم گزارشی نوشتم و در آن تاکید کردم که کل نوشته هایی که در این پرونده آمده است، نامربوط است. نامه را برای آقای ناطق فرستادم. چند روز بعد در قراری با امامی کاشانی عضو شورای نگهبان شرکت کردم و از نظرم دفاع کردم. شورای نگهبان برخلاف نظر رسمی وزارت کشور صلاحیت نهضت آزادی را رد کرد. من به دو دلیل استعفا دادم و از وزارت کشور بیرون آمدم. یکی از دلایلم همین موضوع بود.

(دنباله‌ی یادداشت ابراهیم نبوی) :
بعد از دوازده سال، با امیرانتظام در خانه اش مواجه شدم. همسرش، الی، که بعد از آزادی موقت او از زندان با او ازدواج کرده بود، دوست خواهرم بود و من از طریق خواهرم همیشه در جریان وضعیت او بودم. این بار به عنوان خبرنگار روزنامه جامعه با او مصاحبه کردم. مصاحبه وقتی منتشر شد، افکار عمومی با یک بحران بزرگ مواجه شده بود. کسی که تا آن زمان حدود بیست سال زندانی بود، انسانی بیگناه بود که هیچ کس جز شخص بازرگان از او دفاع نکرده بود. اغلب گروههای مذهبی و چپ ضدآمریکایی خواستار اعدام او شده بودند و بارها در اجتماعات مختلف جمعیت های عظیم مردم غالبا خشمگین برای اعدام او شعار داده شده بود. حتی همکارانش هم از او دفاع نکرده بودند. وقتی هم زندان ماند، همسرش که در سوئد بود، از او جدا شد و فرزندانش هم دیگر با او ارتباط برقرار نکردند.

در همان مصاحبه امیرانتظام حرف های زیادی زده بود، حرف هایی که نمی شد چاپ شان کرد. گفته بود که چگونه توانسته است در شرایط دشوار زندان زنده بماند. گفته بود که لاجوردی بارها برای اینکه او را در مقابل دیگران تحقیر کند، او را وادار کرده بود توالت های زندان را بشوید. می گفت: می خواست مرا ویران کند. یک بار وقت گرفتم و به دفترش رفتم. خوشحال شده بود و فکر کرده بود که می خواهم درخواست کنم که تمیز کردن توالت را انجام ندهم. به من گفت از چه چیزی شکایت داری؟ گفتم: شکایت ندارم، فقط می خواستم درخواست کنم به دلیل اینکه توالت ها تمیز نمی شود دستور بدهید اداره زندانها مایع وایتکس سفید کننده بگیرد که توالت تمیز بشود. لاجوردی به او خیره شده بود و گفته بود برو بیرون. از همان روز شستن توالت متوقف شد. او را نمی شد تحقیر کرد. لاجوردی با همه بی شعوری اش فهمیده بود که امیرانتظام بزرگتر از توانایی او از تحقیر آدمهاست.

امیرانتظام به عنوان یک زندانی محبوب همیشه احترام زندانیان اوین را جلب می کرد. همین موجب خشم لاجوردی بود. می گفت: بالاخره تصمیم گرفت مرا به زندان رجایی شهر بفرستد، اما این کار را با حالت عادی نکردند. در زمستان تهران، وقتی کامیونی وسایل به زندان رجایی شهر می برد، مرا پشت کامیون گذاشتند و دستهایم را به بدنه کامیون با دستبند بستند. در زیر برف و سرما به زندان رجایی شهر برده شدم. سرمای سختی خورده بودم و با همان وضع در زندان بودم. وقتی دید نمی میرم دوباره مرا به اوین برگرداند.

وقتی در مصاحبه ام از امیرانتظام پرسیدم بالاخره کی آزاد شدید؟ گفت: آزاد نشدم، یک بار به من مرخصی دادند. بعد از چند بار مرخصی یک بار دنبال من نیامدند. ساعتی که گذشت خودم ماشین گرفتم و به زندان رفتم. بار آخر، مرا از زندان اخراج کردند.

داستان امیرانتظام تمام نشد. او بار دیگر پس از کشته شدن اسدالله لاجوردی و پس از مصاحبه آقای خاتمی که وی در آن از لاجوردی بخوبی یاد کرده بود، با رادیوهای بیرون ایران مصاحبه کرد و چهره واقعی لاجوردی را به آنها نشان داد. نتیجه این سخنان یک دوره زندان دیگر بود. امیرانتظام در سالهای مختلف زندگی اش، چهار بار جوایز مختلف جهانی را گرفته است. جمهوری اسلامی حتی با خروج او از کشور برای دریافت جایزه هم موافقت کرد. اما خودش حاضر نشد از ایران بیرون بیاید. ماند و در خانه ای که دوستش داشت و مصیبتش را کشیده بود به فعالیت هایش در دفاع از جنبش مردم ادامه داد. درک رنج های او نه فقط برای کسی که سرگذشتش را می شنود، بلکه برای بسیاری از زندانیان هم ممکن نیست. او نیمی از عمرش را در زندان گذراند فقط بخاطر اینکه یک گروه سیاسی قصد داشت با یک گروه سیاسی دیگر تسویه حساب کند و تلخ تر از همه اینکه هیچ کس تا سالها حاضر به دفاع از او نبود.

چندی قبل، در شهریور سال ۹۲ عباس امیرانتظام در بیمارستانی مشغول مداوا بود. خبردار شد که آیت الله گیلانی که او را به حبس ابد محکوم کرده بود، در همان بیمارستان مشغول مداواست. به دیدار گیلانی رفت و از او عیادت کرد. امیرانتظام گفته است: « جامعه امروز ایران بیش از هر چیز تشنه اخلاق بخشایشگرانه است و ارتقای اخلاق در گرو بخشودن خشونت ورزان اما از یاد نبردن جنایات آنان است.