ای بیچارگان شما افتاده‌ی اندیشه‌های پراكنده و پست و خویهای ناستوده و زشت خود می‌باشید كه اگر در آرزوی برخاستن هستید باید باینها چاره كنید وگرنه جهان به هر حال بیفتد شما همینید كه هستید و بهره‌تان از زندگانی همین خواهد بود كه دارید.
(پرچم روزانه شماره‌ی 160)
*****
بارها گفته‌ایم : این پراكندگی اندیشه‌ها كه شما گرفتارش هستید چاره‌ای جز این ندارد كه حقایقی بیرون آید و این پندارهای پراكنده از میان رود و شما اگر رستگاری میخواهید باید از پذیرفتن حقایق سر باز نزنید.
(پرچم روزانه شماره‌ی 192)
*****
آن مردمی كه خود را در پذیرفتن دلیل آزاد شمارند و در برابر حقایق بهیاهوی پردازند سرنوشتشان همین باشد كه در میان بیست ملیون ، ده تن با یك اندیشه و باور پیدا نشود و در سختترین روزی نیز همدستی نتوانند ، و اینست همیشه در برابر حوادث شكست خورند و لگدمال دیگران گردند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 192)

‌۸ سال پیش در تیر ماه ۱۳۸۹، دکتر عنایت‌الله رضا ـ محقق و پژوهشگر ـ درگذشت.
عنایت‌الله رضا در سال ۱۲۹۹ در رشت متولد شد. عنایت‌الله رضا برادر بزرگ دکتر فضل‌الله رضا از دانشمندان ایرانی است که مدتی رئیس دانشگاه آریامهر تهران و سالهای دراز در کانادا از استادان و دانشمندان تئوری اطلاعات و مهندسی برق بوده است.
عنایت الله رضا تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش گذراند. در سال ۱۳۱۵ به تهران آمد و در دارالفنون تحصیلات خود را تا گرفتن دانشنامه‌ی دیپلم متوسطه ادامه داد. بعد به دانشکده‌ی افسری رفت و افسر خلبان نیروی هوایی شد.
عنایت‌الله رضا به عضویت حزب توده درآمد ، در سال 1324 دستگیر و به کرمان تبعید شد. در ۱۳۲5 پس از آزادی از زندان بدستور رهبری حزب به عنوان معاون نیروی هوایی حکومت جدایی‌خواه دموکرات آذربایجان به آنجا رفت. در شب 21 آذر 1325 دستور داده شد که به خارج روند و او را همسر و دو فرزندش به شوروی رفتند. به دنبال اختلاف با سران فرقه‌ی دموکرات آذربایجان ، از حزب اخراج گردید و از کار برکنار شد. عنایت‌الله رضا در دوران تبعید ناخواسته که حدود ۲۰ سال به درازا کشید ، موفق به گرفتن دانشنامه‌ی لیسانس در دانشکده‌ی حزب کمونیست باکو شد. سپس در سال ۱۳۳۵ با دفاع از پایاننامه‌ی خود زیر عنوان «اندیشه‌های کسروی» دکتری فلسفه را به دست آورد.
دکتر عنایت‌الله رضا در سال ۱۳۴۷ به میهن بازگشت. او به استادی دانشگاه رسید ، در کتابخانه‌ی پهلوی بکار آغاز کرد و سالهایی نیز ریاست آن را بعهده داشت. در اواخر عمر نیز با مرکز دائرة‌المعارف بزرگ اسلامی همکاری میکرد و در آنجا مدیر بخش جغرافیا بود.
شادروان دکتر کتابهای زیر را نوشته است :
کمونیسم و دموکراسی ، تهران ۱۳۵۳
مارکسیسم و ماجرای بیگانگی انسان ، تهران
کمونیسم اروپایی
آذربایجان و اران (آلبانیای قفقاز) ، تهران ۱۳۶۰
ایران و ترکان در روزگار ساسانیان، تهران ۱۳۶۵ ش
اران از دوران باستان تا آغاز عهد مغول ، تهران ۱۳۸۰
او در کتاب آذربایجان و اران (آلبانیای قفقاز) یافته‌های کسروی در زمینه‌ی زبان آذری را براست داشته.
همچنین اینها ترجمه‌های او می‌باشد :
اورارتو
تمدن ایران ساسانی ، نوشته لوکونین ، تهران ۱۳۵۰
طبقه جدید تحلیلی از تحول جامعه کمونیست ، نوشته میلوان جیلاس
اسرار مرگ استالین ، نوشته آوتور خانوف
به زمامداران شوروی ، نوشته سولژنیتسین
منابع کمونیسم روسی و مفهوم آن ، نوشته نیکلای الکساندرویچ بردیایف ، تهران ۱۳۶۰
نیکیتا خروشچف سال‌های حاکمیت
گفتگو با استالین ، نوشته میلوان جیلاس
سیزده روزی که کرملین را لرزاند (انقلاب مجارستان) ، نوشته تیبور مرای
خاطرات بوریس باژانف رئیس دبیرخانه دفتر سیاسی حزب کمونیست اتحاد شوروی
تاریخ سری جنایت‌های استالین ، نوشته الکساندر آرلوف
شهرهای ایران در دوران پارتیان وساسانیان نوشته پیگولوسکایا
اعراب حدود مرزهای روم شرقی و ایران در سده‌های ۴–۶ میلادی ، نوشته پیگولوسکایا

دکتر عنایت‌الله رضا ، در ۲۰ تیر ۱۳۸۹ در ۹۰ سالگی در تهران درگذشت.
یادش گرامی و روانش شاد باد.

‌8 سال پیش در چنین روزهایی در سال ۱۳۸۹، رحیم رضازاده‌ی ملک ـ پژوهشگر و مصحّح ـ درگذشت.
رحیم رضازاده‌ی ملک در سال ۱۳۱۹ در مراغه به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی و متوسطه را در تهران گذراند. تحصیلات دانشگاهی خود را در رشته‌ی امور مالی و حسابداری از دانشکده‌ی صنعت نفت و دانشگاه تهران به پایان رسانید و دانشنامه‌ی لیسانس گرفت. در ۱۳۵۲ به آمریکا رفت و دوره‌ی دکتری را در رشته‌ی مدیریت مالی و اقتصادسنجی طی کرد.
دکتر رضازاده‌ی ملک پس از بازگشت به میهن ، در دانشکده‌ی اقتصاد و علوم تربیتی دانشگاه تهران به تدریس مشغول شد و به تحقیق و پژوهش در زمینه‌ی تاریخ و فرهنگ ایران و گاه‌شماری پرداخت. وی سال‌ها در زمینه‌ی تصحیح متون خطی تلاش نمود و کتاب‌هایی چون «زیج مَلِک» ، «در معرفت تقویم» ، «گاه‌شماری» ، «دو رساله‌ی فلسفی» ، «دانشنامه‌ی خیامی» و «انقلاب مشروطه‌ی ایران بر اساس اسناد بریتانیا» را تألیف کرد.
گویش آذری (متن و ترجمه و واژه‌نامه‌ی رساله‌ی روحی انارجانی) از انتشارات انجمن فرهنگ ایران باستان ، تهران 1352 ، پژوهشی از رضازاده‌ی ملک می‌باشد. این کتاب او نیز همچون دیگر پژوهشها در این زمینه دلیلهای کتاب «آذری یا زبان باستان آذربایجان» نوشته‌ی کسروی (1304) ، را استوار میدارد.
پیشگفتاری که او به کتاب تاریخ مشروطه‌ی ایران نوشته ، از یکسو تاریخچه‌ای از نوشته شدن آن کتاب می‌باشد و از سوی دیگر چهره‌ی راست سیدحسن تقیزاده از سرجنبانان جنبش مشروطه را آشکار میگرداند.
شادروان رضازاده‌ی ملک گفتارهای دیگری نیز درباره‌ی کتاب کاروند کسروی (بکوشش یحیای ذکاء) نوشته است. او همچنین از ظاهرسازی و فریبکاری فرهنگستان یکم که فروغی بنیاد گزاشت نکوهش کرده و این را براست داشته که آن را در برابر کوششهای کسروی در زمینه‌ی زبان پدید آوردند.
دکتر رحیم رضازاده‌ی ملک در ۲۲ تیر ۱۳۸۹ در ۷۰ سالگی در تهران درگذشت.

📘 بهائیگری (بخش نهم)

دوم : شیخ اَحسایی چنین می‌گفته که باید میانه‌ي امام ناپیدا و مردمان یک تن میانجی باشد. داستان «در» که پس از مرگ محمد بن علی سِیمَری کهن شده و از میان رفته بود ، شیخ آن را تازه گردانیده خود را جانشینی یا دری از امام زمان می‌شمرد. در این باره در نوشته‌هایش چیزی دیده نمی‌شود (یا ما ندیده‌ایم) لیکن بیگمان چنین دعوایی می‌داشته ، و جایگاه خود را برتر از مجتهدی یا «نیابت عامه» می‌پنداشته. اینست گاهی در نوشته‌های خود سخن از دیدن امامان و گفتگو با آنان رانده است.

به هر حال آن گفته‌ي شیخ درباره‌ي امام ناپیدا ، و این دعویش درباره‌ي جانشینی یا دری ، سرمایه‌ای برای سید علی‌محمد باب گردیده (چنانکه کمی پایینتر خواهیم دید).

شیخ احمد چنانکه نوشته‌اند در سال 1242 بدرود زندگانی گفت. ولی پیروانش با همان گرمی می‌بودند و شاگردانش در کربلا بسر سید کاظم رشتی که بزرگترین آن شاگردان می‌بود گرد آمده او را بجای شیخ نشاندند. این سید کاظم شاگرد شیخ احمد ، ولی استاد بزرگی در بافندگی می‌بود. ازو چرند بافیهایی در دست است که من نمیدانم چه نامی بآنها دهم.

کتابی ازو بنام «شرح‌القصیده» درمیانست که بچاپ رسیده. داستان این کتاب آنست که در همان زمانها یکی از «خدام نجف» خوابی دیده (راست یا دروغ) که امیرالمومنین به او گفته شمشیری (یا درفشی) از نجف برای والی بغداد فرستاده شود و این دستور بکار بسته شده و عبدالباقی عمری که یکی از شاعران بنام آن زمان می‌بوده ، قصیده‌ای در ستایش والی بغداد و در پیرامون این داستان ساخته که در دیوان او هست. سید رشتی چون با عبدالباقی دوستی می‌داشته ، آن قصیده را شرح کرده و کتابی گردانیده.

چون عبدالباقی جمله‌ي «انا مدینة العلم و علی بابهاء» را در شعر خود آورده بود ، سید کاظم در شرح آن چنین گفته : مدینة‌العلم شهری در آسمان است که هزاران کوی می‌دارد و به هر کویی هزاران هزار کوچه می‌باشد. چنین گفته : من نامهای همه‌ي این کویها و کوچه‌ها را می‌دانم. ولی چون شمردن همه‌ي آنها بسیار دراز می‌شده ، تنها بشمردن برخی از آنها پرداخته و جمله‌هایی نوشته که از هیچ دیوانه‌ای سر نتوانستی زد. مثلاً نوشته : «عقد صاحبه رجل اسمه شلحلحون» (کوچه‌ایست که دارنده‌اش مردی بنام شلحلحون است) یا «عقد صاحبه کلب اسمه کلحلحون» (کوچه‌ایست که دارنده‌اش سگی بنام کلحلحونست).

من این کتاب را بیست و چند سال پیش در تبریز خوانده‌ام و چنین بیاد می‌دارم که نود و چند صفحه را با خط ریز پر از این چرندنویسیها گردانیده.

شما نیک اندیشید که به این مرد و به این نوشته‌هایش چه نامی می‌توان داد؟!.. جمله‌ایست می‌گویند پیغمبر اسلام گفته که اگر راست باشد معنایش اینست : «من شهر دانشم و علی در آن شهر می‌باشد». راستی را سخنی از شهر نرانده. راستی را پیغمبر شهر و علی دروازه نمی‌بوده. این جمله کجا و آن معنایی که سید کاظم داده کجاست؟!.. آنگاه سید کاظم نامهای کوچه‌های آن شهر آسمانی را از کجا می‌دانسته؟!. مگر سید کاظم بآسمان رفته بوده؟!.. از اینها بگذریم ، چگونه دارنده‌ي یک کوچه سگ است؟.. آیا اینها جز چرندبافی چه نامی می‌‌تواند داشت؟!..

در آن سالی که در تبریز خیابانی برخاست و من از شهر بیرون رفتم و نهانی سفر می‌کردم ، از بُناب بآنسو با یکی از ملایان شیخی که بحج می‌رفت همراه گردیدم. مردی می‌بود پنجاه و چند ساله و در راه پیاپی حدیث شیخ رجب برسی را می‌خواند. رجب برسی یکی از علی‌اللهیان می‌بوده و کتابی نوشته و حدیث درازی در آن یاد کرده که بنام وی «حدیث شیخ رجب برسی» شناخته گردیده.

حدیث اینست که روزی سلمان و اباذر با خود گفته‌اند : ما تاکنون علی را از راه «نورانیت» نشناخته‌ایم و بهتر است برویم و از او در این باره پرسشهایی کنیم ، و چون بنزد علی رفته پرسیده‌اند ، او پرده از روی رازها برداشته و بسخن پرداخته : منم آنکه زمینها و آسمانها را پدید آوردم ، منم آنکه آدم و حوا را آفریدم ، منم آنکه نوح را رها گردانیدم ...

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 36ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند [بخش دوم]
نخست داستان اروپاييگري را يادشان خواهيم آورد. اگر فراموش نشده همه‌ي اينان از دانشهاي خود آن نتيجه را مي‌گرفتند كه شرقيان بايد هرچه در اروپاست بگيرند و از هر باره پيروي با اروپايیان نمايند و اين را هميشه آشكاره مي‌گفتند ، و در گفتگو از نيك و بد هميشه دليلشان آن مي‌بود كه فلان‌چيز در اروپا نيز چنين است و يا چنانست ، و پيشوايان چاره‌ي شرق را جز در آن نمي‌ديدند كه ...

یك نمونه از اندیشه‌های پراكنده
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار سوم
✴️ چگونه كلمبوس بمقصد رسید؟
(تکه‌ی دوم)
بدینسان بار دیگر آشوب را فرونشاند. در آغازهای اكتبر كه هفتصد میل از كاناری دور شده بودند و كلمبوس بشیوه‌ی خود آن را كمتر بازنموده پانصد میل نشان می‌داد برخی از كشتیرانان پی بچگونگی بردند و همان را دستاویز ساخته بشورانیدن دیگران كوشیدند. این بار آشكاره دشمنی نشان می‌دادند و باهم نشسته بگله و ناله می‌پرداختند و از اینكه ملكه‌ی اسپانیا آنهمه دارایی و جانها را بدست یك كشتیران تهیدست بیگانه سپرده و بمیان دریا فرستاده بدگویی ازو می‌كردند.

4 گفتار درباره‌ی شعر و شعرسرایی از پرچم روزانه

✴️دانستن اندیشه‌های پاکدینی به هر ایرانی حقیقت‌پرستی که میخواهد به ماهیت و ریشه‌ی گرفتاریهای کشورش پی برد لازم و واجبست.

آنان که برای بهبود توده و کشور بسیار کوشیده و بهره‌ای نیافته‌اند باید بدانند که دشواری در شیوه‌ی انجام کارشان ‌نیست بلکه در خود راهیست که برگزیده‌اند.

✴️اصلاحات سرمایه می‌خواهد و آموزاکهای پاکدینی درست همان سرمایه‌ایست که کشور به آن نیاز دارد. اساساً کوشندگان سیاسی به این سرمایه‌ی بیهمتا ، به پاکدینی ، بیپروایی بسیار کرده‌اند.

توده‌ی ایرانی نیز بهای گزافی برای این بیپروایی پرداخته است.اکنون باید دست از ستیزگی و خودسریها کشید و به مطالعه‌ی جدی آن پرداخت.

کتابها و نوشته‌های کسروی در اینترنت در دسترس گزاشته شده و همچون گذشته نیست که یافتن آنها دشوار یا ناشدنی باشد. دیگر خود را به ناشنیدن و نادیدن زدن و در برابر چنان بررسیهای دانشمندانه‌ای بخاموشی گراییدن دوره‌اش سپری گردیده.

✴️ از میان کسانی که ایران آشفته‌حال را بررسی کرده بر بیماری او «تشخیص» گزارده‌اند ، کسروی جداست.

زیرا تشخیصش با ازآنِ دیگران بیکباره جداست. دیگران سیاست بیگانگان و پادشاهان ناشایا را مسئول بیماری و دردهای او نشان میدادند.برخی نیز دست بروی معلول گزارده اقتصاد و نداری را علت میدانستند.

کسروی یگانه کسی بود که ریشه‌ی درد را «درونی» و آن را برخاسته از اندیشه‌های زیانمند و پراکنده دانست.

✴️ بیشتر آن کسان شیفته‌ی غرب و در این زمینه دنباله‌رو تئوریهای ایشان بوده از خود پژوهشی نکرده‌اند. چون در جامعه‌شناسی اروپایی‌ سرچشمه‌ی تحولات ، بیش از همه اقتصاد و شیوه‌ی تولید و ابزارهای آن نشان داده می‌شود اینان به تشخیص کسروی و راه چاره‌ای که نشان میدهد سردی نشان داده آن را با صفاتی همچون «روبنایی» ، «غیر اساسی» یا «موضوعات فرعی» میخوانند.

✴️ امروز بطلان دیگر تشخیصها روشن گردیده. زیرا رفته رفته کسان بیشتری در بررسیهاشان ریشه‌ی دردها را درونی دانسته و بر این نکته پا فشرده‌اند که چاره جز آن نیست که مردم از این حال بیرون آیند و دیگر گردند.

چون بررسیهای اخیر تأیید نتیجه‌گیریهای کسروی می‌باشد همین دلیل است که دانستن اندیشه‌های او به هر ایرانی حقیقت‌پرستی که میخواهد به ماهیت و ریشه‌ی گرفتاریهای کشورش پی برد لازم و واجبست ...

📘 بهائیگری (بخش دهم)

این حدیث که بسیار دراز است ، خود دستاویزی در دست شیخیان می‌باشد. آن ملا نیز با لذت بسیاری اینها را می‌خواند و پیاپی می‌گردانید. مرا با او در این باره سخنانی رفت. سپس سخن از گفته‌های سید رشتی درباره‌ي «مدینة‌العلم» بمیان آورده پرسیدم : اینها چه معنی می‌دارد؟.. گفت :
«المعنی فی بطن الشاعر». گفتم : شاعر چرا جمله‌ها را بیرون ریخته و معنیها را در شکم خود نگه داشته؟!.. گفت : شما تا ایمان نیاورید معنی اینها را نخواهید دانست. این بود پاسخی که من ازو شنیدم.

راستش این است که سید کاظم که همچون شیخ احمد خود را جانشین ویژه‌ي امام و یا «در» او می‌پنداشت (و برخی از شاگردان همان باور را درباره‌ي او می‌داشتند) کمیِ[=نُقصان] خود می‌شمرد که سخن از آسمانها نگوید و چیزهایی را که مردمِ دیگر نتوانند دانست ، بزبان نراند ، و همینهاست که او را ببافتن این چرندها واداشته است.

برای آنکه نمونه‌ای از چرندبافیهای این مرد دیوانه درمیان باشد ، تکه‌ای از شرح القصیده را که در دست است در پایین می‌آورم :
شاموا السنا من قبتک و عنده و جدوا منار الهدی یشب و یشعل

و کان موسی رسول و موسی بن جعفر روحه من الاولیة الا الهیة الربوبیة الذی لیس بشرقیة و لا غربیة و تلک شجرة هی شجرة النبوة الطاهرة فی الولاية و هی حقیقة المحمدیه... فکان حضرة الاولی هی الشجرة البسیطة الوحدانیة الجمالیه و قال النبی انا الشجرة المقصود فنادی من شجرة مبارکة انی انا لله رب العالمین قال النبی انا المنادی انی انا الله... کذا کانت البسملة اقرب الی الاسم الاعظم من سواد العین الی بیاضها و هی الجامعة لجمیع ما فی فاتحة الکتاب الجامعة لجمیع ما فی القرآن الجامعة لجمیع ما فی الاناسی الثلاثة الانسان الصغیر و الانسان الوسیط و الانسان الکبیر و هی المطابقة لاسم الاعظم هوزبره و بیناته و ذلک الاسم الاعظم اذا نزل فی العالم التفصیل یکون علیا و هو قوله تعالی و هو العلی الکبیر و هو العلی العظیم و حیث ان الهدایة انما تتم بالولاية... الاسم الاعظم الاسم العلی و هو قوله تعالی و انه فی ام الکتاب لدنیا لعلی حکیم فاسم العلی و معناه الله.1

هرچه هست سید کاظم با این سخنان شیخیان را هرچه گرمتر می‌گردانید و درختی را که شیخ اَحسایی کاشته بود هرچه ریشه‌دارتر می‌ساخت. از آنسوی در بیرون ، نادانی مردم و لذتی که انبوهی از ایشان از کشاکش و دوتیرگی می‌داشتند ، و همچنین بهره‌مندی ملایان از این کشاکش ، و گرمی‌ای که در بازارهای ایشان از این پیشامد پدید آمده بود ، هر یکی شُوند دیگری بریشه‌دار گردیدن شیخیگری می‌بود. می‌باید گفت : برای مردم سرگرمی نوینی پیدا شده و برای ملایان بازار تازه‌ای باز گردیده بود.

سید کاظم هفده سال کمابیش جانشین شیخ احمد می‌بود تا در سال 1259 درگذشت. یکی از سخنان او در زندگیش این می‌بوده که زمان پیدایش امام زمان نزدیکست ، و گفته‌اند که بهمین شُوند می‌بود که کسی را جانشین خود نگردانید.

پابرگیها :
1ـ این تکه را حسینقلی جدیدالاسلام در کتاب خود آورده.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 36ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند [بخش سوم]
اينان بسيار بي‌مايه‌اند. آن اندازه دانش يا آگاهي كه اينان راست نه چيزيست كه يك مردي را بجايي رساند. يك توده كه سرمايه‌ي يكان يكانش اينها باشد با توده‌هاي بزرگ جهان همسري نتواند. همه‌چيز بكنار ، اينان زيان خودسري و جدا انديشيدن را نمي‌دانند كه بايد گفت معني زندگي را نمي‌دانند. مرداني سر بلند مي‌دارند و بخود مي‌بالند و كمي در خود سراغ ...

یك نمونه از اندیشه‌های پراكنده
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار سوم
✴️ چگونه كلمبوس بمقصد رسید؟
(تکه‌ی سوم)
بدینسان شادمانیها نموده تلافی روزهای سخت گذشته را درمی‌آوردند و این شادمانیشان فزونتر گردید هنگامی كه دانستند جزیره‌ای كه در پیش روی ایشانست تهی نبوده مردمی در آن نشیمن میدارند.
بدستور كلمبوس همه‌ی مسافران رختهای پاكیزه و زیبای خود را به تن كردند و موزیكها بنواختن آغاز كرد و با این حال پیش رفته در كنار جزیره لنگر انداختند.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 36ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند [بخش چهارم]
اين پاسخيست كه داده شده و بسيار بجاست و من مي‌خواهم آن را روشنتر گردانم. از خرده‌گير مي‌پرسم آيا خواست شما از ساختمان تازه چيست؟!. اگر خود شما باشيد چه ساختمان تازه‌اي بميان آوريد؟!. از اينكه ما در گفتار خود نام دين مي‌بريم باشد كه شما ما را بپاي كشيشان و ملايان برده‌ايد و چنان دانسته‌ايد درپي همان چيزهاي كهنيم ، و من براي ...