🗂 گفت و شنید

💎 بخش دوم

⬅️ دو بخش

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌📘پیدایش آمریکا
✴️گفتار یازدهم
⬅️اسپانیاییها با بومیان چه رفتاری کردند؟.. [تکه‌ی دوم]
بدنامی اسپانیاییها در تاریخ آمریکا ـ رفتار ستمگرانه‌ی ایشان با بومیان ـ نیرنگ شگفت که بکار بردند ـ لاس گاساس ـ کیش مسیحی و رفتار کشیشان.
💎💎💎
دیگر بومیان بدبخت را بدست آن دُژخیمان سپارد.
آنچه باندیشه‌ی دولت نمی‌رسید این بود که سالها چشم سود از آمریکا ندارد و پولهایی ریخته و خرجهایی کرده بآباد گردانیدن آن زمینها و متمدن ساختن بومیان کوشد و پس از چند سال بسود بزرگی رسد. دولت اسپانیا در آن روز این اندازه فهم و هوش نداشت آنگاه در سایه‌ی جنگهای دراز با عربها گنجینه‌اش نیز تهی بود. نتیجه‌ی اینها آن می‌شد که بومیان از بردگی رهایی نیافته قربانی آز اسپانیاییها گردند.
👇📎

جزیره‌های هند غربی ،‌ هیسپانیولا ،‌ هیتی (هائیتی) ، کوبا ، جزیره‌های دیگری که کلمبوس یافت و فلوریدا

اگر در سی و اند سال پیش كه جنبش مشروطه رخ داد اندك شایستگی[در میان مردم] پدیدار بود امروز از آن حال هم پستر رفته‌اند و بهترین دلیل برای این سخن آنست كه امروز بیشتر مردم معنی درست مشروطه را نمیدانند و شما اگر بپرسید مشروطه چیست پاسخ درستی نخواهید شنید ، زیرا در دبیرستانها و دانشكده‌ها برای آنان چنین درسی نداده‌اند.
(پرچم روزانه شماره‌ی 160)

✴️ فرق مشروطه با استبداد تنها در بودن و نبودن قانون اساسی نیست.

✴️ یك فرق بزرگ در آمادگی مردم برای زندگانی آزادانه است ،

✴️ این آمادگی هنگامی توانستی بود كه مردم معنی درست مشروطه را بدانند و مزایای آن را دریابند.

✴️ می‌بایست سالها روزنامه‌های ایران در این زمینه گفتارها نویسند تا این اندیشه‌ی نوین را در دلها جا دهند و آن باورهای كهن را بیرون گردانند.

(پرچم روزانه شماره‌ی 81)

اگر مردم لایق مشروطه نیستند ، باید كوشید لایقشان گردانید ، نه آنكه از مشروطه یا سررشته داری توده كه بهترین راهِ فرمانرواییست چشم پوشید.
(پرچم روزانه ش8)

فرق مشروطه با خودكامگی (استبداد) تنها در بودن و نبودن قانون نیست. یك فرق بزرگ دیگر در آمادگی توده برای سررشته‌داری و در شایستگی آنست. در مشروطه توده سررشته‌ی حكومت را خود بدست میگیرد و باید برای چنان كاری آماده و شایسته باشد.
(پرچم روزانه شماره‌ی 6)

✴️ اینكه در ایران كسانی تا باین اندازه پست گردیده‌اند كه به میهن‌پرستی ریشخند می‌كنند و یا باستقلال ارزش نمی‌نهند همین در سایه‌ی آن آموزاكهای غلط و پستیست كه از راه كیش و یا از راه شعرهای بیهوده‌ی شاعران و یا از گفتارهای روزنامه‌ها در مغز او جای گرفته است.

✴️ اینست ما باید چنانكه از یكسو معنی درست مشروطه[=دمکراسی] و ستودگیهای آن را روشن میگردانیم و سود استقلال و آزادی را بازمی‌نماییم ، از یكسو نیز با آن پندارهای پست و غلطی كه در مغزها جا داده شده نبرد كنیم و مغزها را از آنها تهی سازیم.

(پرچم روزانه شماره‌ی 238)

چهل سالست در كشور مشروطه روان گردیده هنوز یكی از هزار مردم معنی راست مشروطه[دمکراسی] را نمی‌دانند.
(پرچم نیمه‌ماهه ص254)

چپ : آهن. نیروی کششی ندارد زیرا میدانکهای مغناتیسی بیشمار آن همدیگر را خنثا میکنند.
راست : آهنربا. میدانکها همه در یک سو بوده نیروی کشش را پدید می‌آورند.
آیا این مثالی از پیدایش نیرو در یک توده نیست؟!

📗 پندارها ـ گفتار دوم : آيا توان از جادو هوده‌اي برداشت؟..


3ـ دعانويسي : [بخش یکم]
دعانويسي راه ديگري از جادوست. اين را دينداران پديد آورده چنين خواسته‌اند كه كارهايي را كه جادوگران با جادو مي‌كنند ، اينان با دعا كنند. با دعا به بيماريها چاره كنند ، بيچيزان را بتوانگري رسانند ، وامداران را از وام آسوده گردانند.
نخست ملايان باين كار برخاسته در كتابهاي خود براي هر دردي يا هر نيازي دعايي نوشته‌اند. دعاي ام‌داود ، دعاي ام‌الصبيان ، جوشن كبير ، جوشن صغير ، حرز جواد و مانند اينها كه يكايك نتوان شمرد. ملايان بسيار بنامي از سيد بن طاوس و مجلسي و ملا محسن فيض و ديگران كتابها در اين زمينه پرداخته‌اند. سپس دعانويساني آن را پيشه گرفته‌اند و در هر زماني و در هر شهري يك يا چند تني از اينان بوده‌اند.
انبوهي از زنان و مردان بدعانويسان دلبستگي بسيار مي‌دارند. كساني كه بدر خانه‌ي فالگير يا جادوگر نروند از رفتن بدر خانه‌ی دعانويس بازنايستند. اين بدتر كه اين كار را از دينداري و خداشناسي پنداشته چنين مي‌گويند : «ما چاره بدردهاي خود از خدا مي‌خواهيم».
ملايان بالاي منبر زبان نكوهش بمردم گشاده چنين مي‌گويند : «شما بخدا كم‌عقيده شده‌ايد. هر وقت ناخوش شديد بدر خانه‌ي حكيم مي‌رويد. چرا با دعا معالجه نمي‌كنيد؟!.»
ببينيد ناداني تا چه اندازه است. اينان نمي‌دانند خدا براي هر كاري راهي نشان داده كه بايد پيروي كرد. نمي‌دانند كه خدا چاره‌ي بيماري را درمان كردن و دارو خوردن گردانيده. اينان گستاخانه مي‌خواهند كه خدا آيين خود را ديگر گرداند و بدلخواه اينان رفتار كند.
كساني ايراد گرفته چنين مي‌گويند : «شما همه‌چيز را انكار مي‌كنيد». مي‌گويم : داستان من با شما داستان كسيست كه بدهكار مي‌بود و نمي‌داد و طلبكار كه بدر خانه‌اش مي‌آمد خشم گرفته مي‌گفت : «تو هر روز بدر خانه‌ی من مي‌آيي!». طلبكار پاسخ داده گفت : «پس چه كار كنم؟!.. مگر مي‌خواهي پولم را ندهي و من هم هر روز نيايم؟!..». من نيز مي‌گويم :
«پس چه كار كنم؟!.. مگر مي‌خواهيد آنهمه نادانيها را كه در مغزهاي خود جا داده‌ايد ما زبان بسته خاموش باشيم؟!.. يا يكي را گفته از يكي چشم پوشيم؟!.. اين گناه شماست كه آنهمه نادان و گمراه مي‌باشيد و ما ناچار شده‌ايم به هر كاري از شما ايراد گيريم».
مي‌گويند : «پس چرا آنهمه علما نفهميده‌اند؟!..». مي‌گويم : «بايد اين را از خودشان پرسيد. بايد از خوشان پرسيد كه چرا اينها را نفهميده‌اند؟!..».
ناداني ملايان در اين زمينه بآن سادگي كه پنداشته مي‌شود نيست. همين ناداني دليل روشني به بيديني ايشانست.
زيرا دين براي شناختن آيين خدا و زيستن از روي آن آيين مي‌باشد. راستي را دين براي اينست كه مردمان جهان و زندگي را نيك شناسند و به هر كار از راهش درآيند. براي اينست كه بجاي درمان بجادو و دعا نپردازند. پس دعا خواندن و دعا نوشتن بجاي درمان ، و آن را چاره پنداشتن خود بيدينيست ، و شما مي‌بينيد كه ملايان همين را از دين مي‌شمارند.
آن ملايي كه بالاي منبر مي‌گويد : «شما بخدا كم‌عقيده شده‌ايد. هر وقت ناخوش شديد بدر خانه‌ي حكيم مي‌رويد ...» ، اين سخن معنايش آنست كه «اينجهان و آيين آن از خدا نيست. اينكه داروها بيماري را از ميان مي‌برد و بيمار را به بهبود مي‌رساند نهاده‌ي خدا نمي‌باشد». آيا چنين پنداري خداناشناسي و بيديني نيست؟!..

🗂 گفت و شنید

💎 هر دو بخش

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 9

ششم : یک ایراد بزرگ دیگر عربی‌گوییهای باب و بهاء است. این از چند راه جای ایراد است :
نخست : اینان از کوتاه‌بینی چنین می‌دانسته‌اند که زبان فَرهِش (وحی) جز عربی نتواند بود. چنین می‌دانسته‌اند که تنها دلیل پیغمبر اسلام براستگوییش قرآن می‌بوده. اینان نیز باید ماننده‌ي آن را پدید آورند. اینست بعربی‌گویی پرداخته آنگاه کوشیده‌اند که تا توانند ماننده‌سازی کنند. بویژه بهاء که خواسته درست ماننده‌ي آيه‌های قرآن را سازد. اینست همچون قرآن پیاپی آورده : «لو انتم تعلمون» ، «انه لهوالغفورالکریم» ، «انه لهو الباقی الکافی الغفور الرحیم» و مانند اینها.
دوم : باب و بهاء هر دوشان عربی را نیک نمی‌دانسته و جمله‌های غلط آورده‌اند و پاسخهایی که در این باره داده‌اند در پیش آورده‌ایم. نوشته‌های باب بسیار غلط می‌باشد و در بسیار جاها درخور فهم نیست. اما بهاء چنانکه نوشته‌اند برخی از یارانش نوشته‌های او را درست می‌گردانیده‌اند. با این حال در آنها نیز غلط بسیار است. گذشته از آنکه جمله‌هایش خنک و عامیانه می‌باشد و ناشیگری از هر سوی آن پیداست.
می‌دانم بهائیان این را بگردن نخواهند گرفت و دلیل خواهند خواست. اینست یک جمله از نوشته‌های او را بعنوان نمونه می‌آورم. همان لوح احمد که آن را شاهکار خود شمرده و برای هر بار خواندنش مزد صد شهید نوید داده ، جمله‌ي نخست او اینست :
هذه ورقة الفردوس تغن علی افنان سدرة البقاء بالحان قدس ملیح.
معنی آنکه : «این برگ بهشت است و آواز می‌خواند بروی شاخه‌های درخت کُنار بازماندن (بقاء) با آهنگهای نمکدار پاکی (قدس)».
در این جمله غلطهایی هست که یکایک می‌شمارم : 1) «تغن» اگر بمعنی «آواز خواندن» است بایستی بگوید : «تغنی» 2) بایستی بسر «قدس» الف و لام آورد و بگوید «القدس» 3) «ملیح» اگر صفت «الحان» است بایستی بگوید : «الملیحة». در این واژه دو غلط رخ داده : یکی آنکه بجای
«معرفه» ، «نکره» آورده. دیگری آنکه بجای «مذکر» ، «مونث» یاد کرده.
از آنسوی خواندن برگ بروی شاخه‌ها چه معنی می‌دارد؟!.. آن بلبلست که بروی شاخه‌ها خواند نه برگ. از این گذشته «سدر» درخت کُنار در عربستان و جاهای بی‌آب پیدا شود و اینکه در قرآن نامش آمده بهر آنست که درخت دیگری در عربستان کمتر شناخته می‌بوده. در ایران که اینهمه درختهای گوناگون می‌باشد و کمتر کسی درخت کُنار را دیده چه جای یاد آن می‌بوده؟!. تنها این یکی نیست. بیشتر جمله‌هایش از این گونه است.
در اینجا بهائیان پاسخهایی می‌دهند که اگر ندادندی بهتر بودی. مثلاً می‌گویند : «کتاب اصلی جمال مبارک ایقانست که بفارسی نوشته». در حالی که این دروغ است. «ایقان» را بهاءالله پیش از دعوی مَن یُظهِرُهُ اللهی نوشته. کتاب ارجدار او که با قرآن برابر می‌شمارند «اقدس» می‌باشد که سراسر به عربیست. همچنین باب کتاب نخستش که در برابر قرآن نوشته «تفسیر سوره‌ي کوثر» است که آن نیز سراسر به عربیست. اما «بیان» اگرچه آن را به عربی و فارسی هر دو نوشته ولی عربیش بیشتر می‌باشد.
به هر حال این بیگمان است که باب و بهاء زبان فَرهِش را جز عربی نمی‌شناخته‌اند و هر یکی می‌خواسته در برابر قرآن ماننده‌سازی کند. بهاءالله نماز و دعا و زیارتنامه را نیز به عربی ساخته است. اینکه گاهی فارسی نیز نوشته‌اند از اینروست که فارسی می‌دانسته‌اند و بهوس نوشتن با آن افتاده‌اند. چنانکه پسر بهاء ، عبدالبهاء چون سالها در استانبول و اَدِرنَه درمیان ترکها زیسته و ترکی یاد گرفته بوده ، هوسبازانه گاهی هم لوحهای ترکی (که بسیار خنک است) نوشته. نوه‌ي او شوقی اَفَندی چون در انگلیس درس خوانده و انگلیسی خوب می‌داند گاهی به انگلیسی نیز خبرهایی بیرون می‌دهد.
گاهی نیز بهائیان چنین پاسخ می‌دهند : «بقرآن نیز ایراد گرفتند». یکی از مسیونرهای مسیحی بنام هاشم شامی بقرآن چند ایرادی گرفته و آن دستاویزی در دست اینان گردیده. باید گفت : قرآن در حجاز درمیان عرب پدید آمد و کسی بآن ایرادی نگرفت در جای خود ، که همگی از استواری و شیوایی جمله‌های آن در شگفت شدند. اگر پس از هزار سال یک مسیونر مزدور مسیحی چند ایرادی بآن گرفته پیداست که چه ارجی بآن توان نهاد. آنگاه هاشم شامی بسراسر قرآن بيش از پنج یا شش ایراد نگرفته و این جز از آنست که جمله‌های «بیان» سراپا غلط است و به اقدس نیز در هر صفحه‌ای چند غلطی توان شمرد.

یک نمونه از دعاهایی که دعانویسان به مردم میدهند. این را برای درد روده و معده نوشته‌اند.

«مدرنیزم» در دعانویسی : دعانویسی اینترنتی

مفاتیح الجنان کتابیست که برای هر درد و گرفتاری‌ای دعایی دارد.

ویلیام چیتیک «اسلام‌شناس آمریکایی» توأم با ترجمه صحیفه‌ی سجادیه به انگلیسی ، دعاهایی را نیز از مفاتیح ‌الجنان ترجمه و به پیوست آن آورده است.(ویکی پدیا)