🗂 یکی از دشواریها

💎 بخش یکم (دو بخش)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌پیدایش آمریکا
⬅️گفتار یازدهم
✴️اسپانیاییها با بومیان چه رفتاری کردند؟.. [تکه‌ی سوم]
بدنامی اسپانیاییها در تاریخ آمریکا ـ رفتار ستمگرانه‌ی ایشان با بومیان ـ نیرنگ شگفت که بکار بردند ـ لاس گاساس ـ کیش مسیحی و رفتار کشیشان.
💎💎💎
در آن زمان یکی از بازرگانیهای بسیار پرسود که پرتغالیها آن را پیش گرفته بودند آوردن برده‌های سیاه آفریقایی و فروختن آنها در بازارهای اروپا بود که اسپانیاییها بآسانی می‌توانستند گروهی از آنها را خریده به هیسپانیولا فرستند. چنانکه در نتیجه‌ی همین پیشنهاد لاس‌گاساس دولت اسپانیا به یکی از بازرگانان جنوا پول داده او را واداشت که چهارهزار سیاه آفریقایی خریده برای فروش بهند غربی فرستد و بدینسان راه آمدن سیاهان را بآمریکا گشاده گردانید.
این از یکسو بسود اسپانیاییها بود. زیرا چنانکه آزموده شد یک تن آفریقایی باندازه‌ی چند تن از هندیان آمریکا کار می‌کرد.
👇👇

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 10

پس از همه‌ي اینها اگر بقرآن ایراد گرفته‌اند آیا این دلیل آنست که ما از غلطهای آشکار «بیان» و «اقدس» چشم پوشیم؟!.. آیا این بدان نمی‌ماند که کسی را که بنام دزدی یا آدمکشی بدادگاه کشیده‌اند بگوید : بفلان آدمی نیز نام دزدی یا آدمکشی نهادند ، و چنین خواهد که بهمین بهانه خود را پاک و بیگناه نشان دهد؟!. اگر بقرآن ایراد گرفته‌اند باید قرآنیان پاسخ دهند. شما هم باید به این ایرادها پاسخ دهید و اگر نمی‌توانید داد ، دیگر پافشاری بیجا ننموده بپذیرید که باب و بهاء بسیار بیمایه می‌بوده‌اند.
گاهی نیز کسانی پاسخ می‌دهند : «شما می‌خواهید یک مبعوث الهی را تابع اقوال سیبویه گردانید؟!.». می‌گویم : این نافهمیدن و یا خود را بنافهمی زدن است. ما گفتگو از سیبویه و اَخفَش نمی‌داریم. گفتگو از اینست که هر زبانی از روی قاعده‌هایی می‌گردد که هر کسی که با آن زبان می‌گوید یا می‌نویسد باید پیروی از آنها کند ، و یا خودش قاعده‌های دیگری را پدید آورد. اینکه کسی بهیچ قاعده‌ای پابستگی ننماید ، آن غلط‌گویی و پریشان‌سراییست ، و چنان کسی را جز کودن نتوان نامید.
یکی از آشنایان چنین می‌گوید : اینکه باب و بهاء به عربی پرداخته‌اند بيش از همه نتیجه‌ي تهیدستی و درماندگی آنان می‌بوده. زیرا چندان سخنی برای گفتن نمی‌داشته‌اند و با این تهیدستی عربی بکارشان بیشتر می‌خورده تا فارسی. زیرا عربی در آن روز ارجمند می‌بوده که هرچه با آن زبان گفته می‌شده مردم فهمیده و نافهمیده ارج می‌گزارده‌اند. آنگاه در عربی میدان بافندگی گشاده‌تر می‌بوده و باب و بهاء می‌توانسته‌اند جمله‌ها و کلمه‌هایی را از قرآن و از حدیثها بگیرند و با جمله‌ها و کلمه‌هایی از خودشان بهم ببافند. در فارسی اینها نتوانستی بود و مشتشان زودتر باز می‌شده.
این سخن درخور پذیرفتنست و یک دلیل براستی آن اینست که گفته‌های بهاء در فارسی بدنماتر درآمده تا در عربی. و من اینک نمونه‌ای را از فارسی‌نویسیهای او در پایین می‌آورم :
ای بگم اصحاب نار باش و اهل ریا مباش. کافر باش و ماکر مباش. در میخانه ساکن شو و در کوچه‌ي تزویر مرو. از خدا بترس و از ملا مترس. سر بده و دل مده. زیر سنگ قرار گیر و در سایه‌ي تحت الحنک مأوای مگير. اینست آوازهای نی قدسی و نغمات بلبل فردوسی که جسدهای فانی را جانی بخشد و جسم ترابی را روان روح مسیحی دهد و نور الهی بخشد و بحرفی عالم فانی را بملک باقی کشد.
این سخنان که گویا بزنی نوشته شده نیک اندیشید که تا چه اندازه خنک و بی‌معنی است.
اینهاست ایرادهایی که ما بکیش بهائی می‌داریم. کوتاه‌سخن آنکه کیشیست ساخته شده. کیشیست که با خرد بسیار ناسازگار می‌باشد. شگفتست که بهائیان به این ایرادهای ما پاسخی نمی‌توانند داد و تنها چاره را در آن می‌بینند که نوشته‌های ما را نخوانند. ولی از آنسو هر یکی از ایشان هر کجا که بنشیند و هر که را که یابد باید «تبلیغ» کند. شوقی اَفَندی دستور فرستاده که بهائیان بروستاها و شهرهای کوچک روند و درمیان مردم برواج کيش بهائی کوشند. اینجا پاسخی بما نمی‌توانند داد و در آنجا می‌خواهند بجان روستاییان افتند و با سخنان پوچ ناآسوده‌شان گردانند.
شگفتتر آنکه بخود نوید می‌دهند که کیشی به این سستی جهانگیر خواهد گردید. بدینسان خود را فریب می‌دهند. چون صد سال از آغاز کارشان گذشته می‌گویند : این صده برای سختیها می‌بوده و صده‌ي نوینی که آغاز می‌شود برای فیروزیهاست.
می‌گویند : «جمال مبارک فرموده دینها یکی شود. جمال مبارک جنگ را حرام گردانیده. چاره‌ي عالم پذیرفتن دین جمال مبارکست». اینها چیزهاییست که بآنها می‌نازند.
روزی به یکی گفتم : این سخنان جمال مبارک بآن می‌ماند که کسی بروی ویرانه‌ای بایستد و بگوید : اینجا باید باغ سبز و خرمی گردد. یا بدان می‌ماند که کسی بر سر بیماری نشیند و به او بگوید : بیماری حرامست.
اینکه دینها یکی گردد آرزوییست که هزارها کسان داشته‌اند. ولی راهش چیست؟!.. آیا تنها با گفتن انجام گیرد؟!.. اکنون در ایران چهارده کيش هست. چنین انگارید که شما سران آنها را خوانده انجمنی پدید آورده‌اید و بآنان می‌گویید : «باید دینها یکی گردد». بیگمان همگی خشنودی خواهند نمود و پیشنهادتان را خواهند پذیرفت. ولی چون نوبت به برگزیدن یک دینی رسد ، شیعی خواهد گفت بیایید همگی شیعی گردید. سنی خواهد گفت همگی سنی باشید. علی‌اللهی كيش خود را پیش خواهد کشید. زردشتی سخن از شَت زردشت و ایران باستان خواهد راند. هر یکی کيش خود را پیش کشیده کشاکش خواهد درگرفت. چه راستی آنست که هر یکی از آنان کيش خود را راست و استوار و کيشهای دیگران را کج و بيپا می‌شناسد.

📗 پندارها ـ گفتار دوم : آيا توان از جادو هوده‌اي برداشت؟..


3ـ دعانويسي : [بخش دوم]
دعانويسي يا دعاخواني يا تب‌بندي يا طلسم‌نويسي و يا هرچه ماننده‌ي اينهاست همه بيپا و بيهوده مي‌باشد ، اينها گذشته از اينكه گمراهي و نادانيست زيانهايي نيز دربر دارد. چه‌بسا بيماراني كه باينها دلگرم شده پي درمان و دارو نرفته بدرود زندگي گفته‌اند. چه‌بسا نافهماني كه دل بدعا بسته و بكاري يا پيشه‌اي نپرداخته دچار بدبختيها گرديده‌اند.
از آنسوي يكي از انگيزه‌هاي سستي شرقيان در كار زندگاني اين گونه اميدها و دلگرميهاي بيپا بوده. ديگران بمانند ، پادشاهان و سررشته‌داران گرفتار اين نادانيها مي‌بوده‌اند و مي‌باشند.
شگفتتر از همه دروغهاييست كه در اين باره گفته‌اند و مي‌گويند. اگر در نشستي گفتگويي بميان آيد داستانها از «تأثير فلان دعا و مجرب بودن آن» گفته خواهد شد. كسان آبرومندي از دروغسازي در اين باره خودداري نكنند. امير عبدالرحمان پادشاه بنام افغانستان در يادداشتهاي خود كه بچاپ رسيده داستان شگفتي مي‌سرايد : شيخي دعايي باو داده كه اگر با خود دارد گلوله باو كار نكند. امير عبدالرحمان مي‌گويد : براي آزمايش آن را بگردن گوسفندي بستم و گلوله‌اي زدم و كارگر نيفتاد.
ببينيد يك پادشاه بنام چه دروغ بزرگي مي‌گويد. اگر چنان دعايي بودي امير عبدالرحمان توانستي با هزار تن سپاه انگليسيان را از هندوستان دور راند و يك پادشاهي بسيار بزرگي بنياد گزارد. چه به هر يكي از سپاهيان يك نسخه از آن دعا دادي كه با خود دارد و گلوله باو كار نكند ، و هرچه دشمنان انداختند بزمين افتد و هرچه اينان انداختند دشمنان را از پا اندازد. اگر اين داستان راست بوده پس چرا امير عبدالرحمان بسودجويي از آن برنخاسته؟!..
آنگاه شيخي كه چنان دعايي مي‌دانسته خود مي‌توانسته كه پادشاه بزرگي گردد ، مي‌توانسته كه آسيا و اروپا و آمريكا را بگيرد ، مي‌توانسته همه‌ي گنجهاي جهان را بچنگ آورد. پس چه شده كه نكرده و دست نياز بسوي امير عبدالرحمان دراز گردانيده.
اين داستان يك چيز را نيك مي‌رساند ، و آن اينكه امير عبدالرحمان همچون بسياري از شاهان ايران و هند و افغان ، پندارپرست مي‌بوده و با شيخان فريبكار و درويشان ويلگرد آميزش مي‌داشته ، و خود جاي پرسشست كه يك پادشاهي با چنين حالي آيا مي‌توانسته افزارهاي نگهداري كشور را چندان كه مي‌بايسته ، آماده گرداند؟!.. آيا اينها مايه‌ي سستي انديشه و آهنگ او نمي‌بوده؟!..
داستاني نيز در ايران بنام فتح‌علي‌شاه و حاجي ميرزا محمد اخباري شناخته گرديده. گفته مي‌شود هنگامي كه فتح‌علي‌شاه با روسيان مي‌جنگيد و كار به ايرانيان دشوار شده بود ، حاجي ميرزا محمد اخباري كه يكي از ملايان مي‌بوده بگردن گرفته كه با چله‌نشيني و دعا سردار روس را كه ايرانيان «ايشپُخدُر» مي‌ناميدند بكشد كه چهل روزه سر او به تهران رسد ، و اين كار را كرده است. در ناسخ‌التواريخ اين داستان را با آب و تاب بسياري سروده چنين مي‌نويسد : «از پس اين واقعه امناي دولت از حاجي ميرزا محمد خواستار شدند كه بهتر از اين قتل پادشاه روس است. فرمود پادشاهان را نتوان چنين سهل و آسان زيان كرد. هم در كيفر قتل ايشپُخدُر كه سرداري بزرگ و نفسي قوي بود مرا مقتول خواهند ساخت ...».[1]
ولي بيگمان اين داستان بدانسان كه نوشته شده راست نيست. بيگمان دروغهايي بآن افزوده گرديده. چنانكه گفته‌ايم دروغ‌نگويان نيز در اين زمينه‌ها دروغ گويند. امير عبدالرحمانها نيز افسانه‌بافند. از اين داستان نيز تنها آن توان فهميد كه فتح‌علي‌شاه پندارپرست مي‌بوده ، و بجاي كوشيدن به بسيج سپاه و افزار باين گونه كارها دل مي‌بسته است.
اين گفتار را هم بپايان رسانيم. ما را براي بيپايي اين پندارها يك دليل بسيار استوار همگاني هست : كشوري كه حاجي ميرزا محمدها داشته ، صدها قطب آمده و رفته ، هزارها نايب امام ، مظهر خدا ، ركن رابع ، ولي امر از آن نان خورده ، صدها گنبدهاي امام و امامزاده از آن سر برافراشته ، صدها كتابهاي دعا تأليف گرديده چنين كشوري امروز در اين گرفتاري و زبونيست كه همه مي‌دانيم ، و اين روشنترين دليل است كه از هيچ يكي از آنها سودي نبوده و نمي‌باشد و نخواهد بود.

[1] : چون ایشپخدر در جنگ کشته شد ، میرزامحمد هیبتی سخت یافت. فتحعلیشاه به راهنمایی ملایان دیگری که با میرزامحمد دشمنی داشتند او را از خود راند.میرزامحمد به کاظمین رفت و آنجا ماند. در آن زمان اسعد پاشا و داوود پاشا بر سر فرمانروایی بغداد با یکدیگر همچشمی داشتند. میرزا محمد به اسعد پاشا پیام داد که او میتواند بیاری «نتوانستنی» او را بر همچشمش چیره سازد چنانکه این را بر سر ایشپخدر درآورد. داوود پاشا که بیمناک بود به سرنوشت ایشپخدر دچار شود مردم را بر میرزامحمد شورانید تا او را کشتند.

در نشانی زیر این داستان با شرح بیشتر آمده است.
https://fa.wikipedia.org/wiki/%D9%85%DB%8C%D8%B1%D8%B2%D8%A7_%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF_%D8%A7%D8%AE%D8%A8%D8%A7%D8%B1%DB%8C

امیرعبدالرحمان با کمک انگلستان بپادشاهی رسید (1259 تا 1280خ) و توانست گردنکشان کشور را سرکوب کند و بفرمانبری از دولت مرکزی وادارد. او برخلاف پدرانش که با انگلیسها جنگیدند بخواستهای ایشان گردن میگزارد.

حاجی‌محمد کریمخان بنیادگزار کریمخانیگری (رکن رابع)

🗂 یکی از دشواریها

💎 بخش دوم (دو بخش)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

📘 پیدایش آمریکا

💎 بخش دوم
گشادن کورتیز مکزیک را

در این بخش گفتگو خواهد شد :
از کشفهایی که پس از مرگ کلمبوس با دست دیگران در آمریکا رخ داد.
از تعصب مذهبی اسپانیاییها و بدرفتاریهایی که از این باره با مردم می‌نمودند.
از سفر تاریخی بالبوا بکنار پاسیفیک و پیدا کردن او آن اقیانوس را.
از سفر تاریخی غریچالوا و پیدا کردن او مکزیک را.
از سفر تاریخی ماچلان در اقیانوس پاسیفیک و گردیدن او بگرد زمین.
از آهنگ کورتیز بکشور مکزیک و رسیدنش بآنجا.
از جنگهای دراز و توانفرسای او و از فیروزیهایش.
از اندازه‌ی تمدن مکزیکیان و از تاریخچه‌ی اینگاهای آنجا.
از کیش مکزیکیان و از پرستشگاههای ایشان.

‌📘 پیدایش آمریکا [بخش دوم]
⬅️ گفتار یكم
✴️ چگونه كشفهای تازه‌ای رخ داد؟.. [تکه‌ی یکم]
كوچ نشاندن در پورتوریكو ـ كشف یوكاتان ـ سفر اوجیدا و دونیگوسا ـ كوچ‌نشانی در كوبا ـ ستمگری با بومیان ـ جستجوی آب زندگی ـ كشف فلوریدا.
💎💎💎
كشفهایی كه تا زمان مرگ كلمبوس (در سال 1506) در آمریكا یا در جهان نو شده بود در بخش گذشته بازنمودیم. آنها كشفهایی بود كه چنانكه گفتیم كلمبوس یا دیگری از اسپانیا می‌رفت و بانجام می‌رسانید. ولی چون كم‌كم كوچ‌نشینان در هیسپانیولا فزونتر شده فرمانروایان آنجا توانایی و دارایی پیدا كرده بودند این بار خود آنها بسفرهای كشفی می‌پرداختند و یك رشته فیروزیهای دیگری رخ داد كه باید آن را «دوره‌ی دوم پیدایشها» نامیم.

👇

📗 پندارها ـ گفتار سوم : آيا چيزهايي خوش‌شكون يا بدشكون تواند بود؟..

بخش یکم


رشته‌ي ديگري از پندارها چيزهايي را خوش‌شكون يا بدشكون دانستن است كه در فارسي «مُروا» يا «مُرغُوا» نامند.
«مُروا» آنست كه چيزي را خوش‌شكون شمارند و از آن شادماني و خشنودي كنند «مُرغُوا» آخشيج آن مي‌باشد.
اين پندارها نيز درميان توده رواج بي‌اندازه مي‌دارد و يكي از گرفتاريهاي مردم همينها مي‌باشد.
از روزهاي هفته برخي خوش‌شكونست و به هر كاري كه در آن روز پردازند نيك درآيد ، و برخي بدشکونست كه بكاري در آن روز نبايد آغازيد.
از ماهها صفر بدشكونست و نبايد در آن بعروسي يا بكاري از آن گونه پرداخت.
از شماره‌ها سيزده بدشكونست و بايد روز سيزده نوروز را از شهر بيرون رفت و بدشكوني را از خود دور گردانيد. روز سيزده صفر دو بدشكوني را در يكجا گرد آورده. در آن روز بهيچ كاري نبايد پرداخت. پيش از جنبش مشروطه روز سيزده صفر بازارها بسته شدي.
از مرغها بوم[=جغد] شوم است و به هر كجا نشيند در آنجا مرگي رو خواهد داد ، و كَشكَرَك خوش‌شكون و مژده‌آور مي‌باشد.
از چهارپايان خرگوش بدشكونست و كسي كه سفر مي‌كند اگر نخست خرگوش ديد آن سفر با خوشي نخواهد گذشت. ولي گرگ خوش‌شكونست و سفر با خوشي خواهد گذشت.
كسي كه مي‌خواهد از خانه بيرون آيد و يا بكاري پردازد ، اگر عطسه‌اي زده شد نشانست كه نتيجه‌ي خوبي نخواهد بود و بايد از رفتن و يا از پرداختن بكار چشم پوشيد و يا كمي درنگ كرد و دست نگه داشت.
بچه‌اي كه زاييده مي‌شود برخي از آنها خوش‌قدم است و برخي بدقدم باشد.
عروسي كه بخانه آورده مي‌شود برخي قدمش نيك و برخي بد باشد.
درختي كه در پاييز گل كرده «آمد و نيامد» دارد و بايد براي جلوگيري سر گوسفندي بريد.
ماكياني كه همچون خروس بانگ مي‌كند بدشكونست و بايد بخانه‌ي سيدي فرستاد.
برخي كسان چشمهاشان شور است و به هر كه يا به هر چيزي نگريستند آسيب توانند رسانيد. بايد براي جلوگيري خرمهره از خود آويخت و يا «وَ إِن يَكَاد» نويساند و نگه داشت.
از اين گونه چندانست كه بشمار نيايد. يكي از دانشهايي كه پيرزنان و پيرمردان دارند و در خانواده‌ها از «وجود» ايشان بهره توان جست همين رشته پندارهاست. در هر خانه‌اي يك «كلثوم ننه‌اي» يا «خاله جان آغايي» بايد بود.
در اين باره نيز داستانهاي فراواني هست و خدا مي‌داند كه چه زيانهايي از همين پندارها برمي‌خيزد. در اينجا تنها يك داستاني را مي‌نويسم :
در شهريور ١٣٢٠ كه سپاهيان روس و انگليس مرزهاي ايران را شكافتند و در سراسر كشور آشوب و ناايمني برخاست ، من در آن هنگام ناچار بودم سفري به برازجان كنم. آن سفر داستانهاي اندوه‌آور بسياري مي‌دارد كه در اينجا نبايد نوشت. تنها اين داستان را مي‌نويسم كه چون از شيراز با بيست و چند تن ديگري از شيرازيان و بوشهريان باتوبوس نشستيم و از راه آگاهيهاي بيم‌انگيزي رسيده بود ، يك دبيري كه به گناوه براي گشادن دبستان مي‌رفت رو بمسافران كرد و چنين گفت : «شش قُلْ هُوَ اللَّه بخوانيد و بشش سوي خود بدميد و خاطر جمع باشيد اگر بمب هم از آسمان بريزند كاري نخواهد كرد».

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 11

ماننده‌ي سخن بهاء را ما امروز از وزیر خارجه‌ي آمریکا می‌شنویم. این وزیر خارجه می‌گوید :
«پس از جنگ[جنگ جهانی دوم] باید همه‌ي دینها یکی باشد». ولی این هم یک آرزوی بیجایی بيش نیست. راستست دولت آمریکا بسیار نیرومند است ، پول بسیار می‌دارد ، زر و سیم فراوان اندوخته ، ماشینهای بسیار می‌سازد. چیزی که هست یکی شدن دینها با نیرو و پول و زر و سیم و ماشین نتواند بود.
این کار یک راه بیشتر نداشته و آن اینکه از یکسو معنی راست دین روشن گردد و از یکسو بيپایی این دینها و کيشهای گوناگونی که در جهانست بازنموده شود که از هیچ راهی تاریکی درمیان نباشد (و ما چون این کار را به انجام رسانیده‌ایم در اینجا بیشتر از این سخن نمی‌رانیم. کسانی که می‌خواهند این را نیک دانند «ورجاوند بنیاد» و دیگر کتابهای ما را بخوانند).
این بوده راه یکی شدن دینها. آیا بهاء در این باره چه کاری کرده؟!.. کدام دین راست را بنیاد گزارده؟!.. بکدام یکی از کيشهای گوناگون پرداخته؟!.. آیا نه آنست که او از همان کيشهای بيپا سود جسته و گفته‌هایش را بروی آنها بنیاد نهاده؟!.. نه آنست که خود یک کيش بیپای دیگری پدید آورده؟!..
درباره‌ي جنگ نیز همین سخن را باید گفت : بدی این جنگها را هر باخردی می‌داند. ولی چاره چیست؟!.. آیا تنها با حرام گردانیدن جلو جنگها گرفته خواهد شد؟!..
این یک جُستار بزرگیست که آیا آدمیان نیکی‌پذیرند یا نه؟.. آنگاه نیکی آنان از چه راه تواند بود؟.. جمال مبارکِ شما از این جُستار بیکبار ناآگاه می‌بوده و ناشیانه گزافه‌هایی سروده.
ما می‌گوییم : آدمیان نیکی‌پذیرند. راه نیکیشان نیز یکی بیشتر نیست ، و آن اینکه آمیغهای زندگی را نیک دریابند ، و خردها نیرومند گردد ، و هر کس بجهان و زندگانی با دیده‌ي بیناتری نگرد. اینست راه نیکی آدمیان و جز این نیست. از اینروست که یک راهنما یا برانگیخته‌ای که برخاسته ، باید آمیغهای زندگانی را روشن گرداند و خردها را بتکان آورد و با گمراهیها و نادانیها که مایه‌ي پستی خردهاست بنبرد پردازد. از این کارهاست که جهانیان را چند گامی پیش برده ، از جنگها و کشاکشهای بیجا جلو تواند گرفت (و یا تواند کاست) وگرنه تنها از گفتن اینکه «جنگ نکنید» هیچ سودی نتواند بود.
از اینها گذشته ، بدی در جهان تنها جنگ نیست. بدیهای بدتری می‌بوده و می‌باشد. این بدتر از جنگست که مردمی مردگان هیچکاره‌ای را گردانندگان جهان دانند و بروی گورهای آنان گنبدها افرازند و از صدها فرسنگ راه بزیارت آنها روند. بدتر از جنگست که مردمی از آيین گردش جهان ناآگاه باشند و بگرفتاریهای خود چاره از «دعا» خواهند. بدتر از جنگست که گروهی بنام درویشی بکار و پیشه‌ای نپردازند و جهان را خوار دارند و با تن‌های درست و گردن کلفت بگدایی و مفتخوری پردازند. بدتر از جنگست که از میان مردمی ، شاعران یاوه‌گویی برخیزند و آشکاره سخن از جبریگری زده مردم را به تنبلی و سستی وادارند. این نادانیها و مانندهای اینها در ایران و کشورهای شرقی رواج می‌داشته و جمال مبارکِ شما آن فهم و دانش نداشته که به اینها پردازد و مردم را از گمراهی بیرون آورد. بهاء به این نادانیها نپرداخته بماند ، که خود نادانیهایی بآنها افزوده. بجای برانداختن گنبدها ، خود چند گنبدی بلند گردانیده. بجای نابود گردانیدن دعاها ، خود دعاهایی ساخته و بدست مردم داده.
این بدترین بدیهاست که مرد درمانده‌ای همچون بهاء بدعوی خدایی برخیزد و یک دسته چندان پست‌اندیشه و نافهم باشند که بچنان دعوایی گردن گزارند.
آنچه شرقیان را بخواری و پستی کشانیده و بزیر یوغ غربیان انداخته ، پابستگی به این گمراهیها و نادانیهاست. بهاء اگر آن بودی که نیکی جهان خواهد ، بایستی به اینها پردازد و نبرد سختی آغازد. نه آنکه اینها را همه بگزارد و چند سخنی پا در هوا ـ از حرام کردن جنگ و دستور دادن به یکی شدن دینها ـ سراید و گردن فرازد.

🗂 یکی از دشواریها

💎 هر دو بخش

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

🗂 در پاسخ روزنامه‌ی آزاد

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌📘 پیدایش آمریکا [بخش دوم]
✴️ گفتار یكم
⬅️ چگونه كشفهای تازه‌ای رخ داد؟.. [تکه‌ی دوم]
كوچ نشاندن در پورتوریكو ـ كشف یوكاتان ـ سفر اوجیدا و دونیگوسا ـ كوچ‌نشانی در كوبا ـ ستمگری با بومیان ـ جستجوی آب زندگی ـ كشف فلوریدا.
💎💎💎
بومیان كه مردم ناتراشیده و دلیری بودند و دانسته نیست از معماهای كیش مسیحی چه فهمیدند و چه دریافتند با زبان ساده‌ی خود چنین پاسخ دادند : «آن پاپ كه ما ندیده‌ایم و نشنیده‌ایم به چه حقی دخالت در زمینهای ما می‌كند و آن را بدیگری وامی‌گزارد؟!. پادشاه اسپانیا كه ما را هیچ نشناخته چگونه می‌خواهد زیردستمان گرداند؟!. آمدیم به خدا : خورشید كه پرورنده‌ی همه‌ی جهانیانست شما چگونه از خدایی جز او سخن می‌رانید؟!. چنان خدایی كجاست؟!. چگونه است؟!.. ما كه اینها را نمی‌دانیم چگونه آن را بپذیریم؟!. ما هیچگاه بسخنان شما گردن نخواهیم گزاشت؟!.».

...

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 12

آنچه جلو مردمان را از جنگ و از دیگر بدیها تواند گرفت خردهای ایشانست و چنانکه گفتیم راهنمایی که می‌خواهد جهان نیک گردد ، باید به توانا گردانیدن خردها کوشد. بهاء کوشیده که خردها را در پیروان خود بکشد و آنان را هرچه نافهمتر و نادانتر گرداند. این همان مردیست که عربی را غلط می‌نویسد و می‌گوید : بمن ایراد نگیرید و شما نیز غلط نویسید. همان مردیست که سیزده سال پس از باب برخاسته می‌گوید : او فرستاده‌ي خدا می‌بود. من نیز فرستاده خدایم و شما در این باره هیچ نیندیشید و ایرادی نگیرید.
آنگاه آیا باورکردنیست که جهانیان بکیش بهاء گروند و گفته‌ي او را بکار بسته دست از جنگ بردارند؟!.. در جایی که مردمان می‌بینند او با غلط‌نویسیها و وارونه‌گوییهای خود همگی را بخود می‌خندانیده و با چنین درماندگی دعوی خدایی نیز می‌کرده ، آیا شدنیست که او را راهنمایی شناسند و بپاس گفته‌ي او جنگ و کشاکش را کنار گزارند؟!..
آری بهائیان دروغهای بسیاری از پیشرفت بهائیگری در اروپا و آمریکا می‌گویند. یکی از ایشان بنام دکتر فرهنگ نامه‌ای بمن نوشته و چنین گفته : «در بیشتر از چهل اقلیم پرچم یا بهاء الاَبها در نهایت عظمت و جبروت به اهتزاز است» ، ولی آیا به این سخنان ارجی توان گزاشت؟!. یکی از ایرادهای ما به بهائیان همین گستاخیشان بدروغگوییست. همچون شیعیان و صوفیان دروغ را در راه کيش خود سزا می‌شمارند و تاریخ خود را از سرتاپا با دروغ آلوده‌اند.
ما نمی‌دانیم آن کدام اقلیم است که در آنجا «پرچم یا بهاء الاَبها» به اهتزاز است؟!.. ما نمی‌دانیم از دروغ به این آشکاری چه هوده‌ای[نتیجه] می‌خواهند؟!. شیعیان باری برای امام پنداری خود و فرمانروایی پنداری او جابُلقا و جابُلسایی ساخته بودند و برای دروغهای خود جايی نشان می‌دادند. اینان بآن نیز نیازی نمی‌بینند و دروغهای به این بیجایی را بزبان می‌رانند.
این یک نمونه از خواری کيش بهائی و از ناهنایندگی آنست که خود بهاء و پسرش عبدالبهاء تا زنده می‌بودند در عَکّا درمیان مسلمانان با «تقیه» می‌زیستند. شصت سال کمابیش در آنجا زیسته و این اندازه نتوانسته بودند کيش خود را آشکار گردانند. بدبخت بهاء از اینسو در نوشته‌های خود به بهائیان ایران و هند خدایی می‌فروخت و از آنسو ناچار می‌بود از ترس مسلمانان بروزه و نماز مسلمانی پردازد. عبدالبهاء نیز همین ناچاری را می‌داشت. بچنین کيش قاچاق و خواری ، امید جهانگیری می‌بندند.
یک چیز دیگری که بهائیان بآن بسیار می‌نازند اینست که در آغاز پیدایش سید باب انبوهی از ملایان ـ از ملا حسین بُشرویه‌ای و سید یحیا دارابی و ملا محمدعلی بارفروشی و ملا محمدعلی زنجانی و سید جواد کربلایی و دیگران به او گرویده در راهش بکوشش و جانفشانی برخاسته‌اند. همچنین مردم بتکان سختی آمده و بسر ملا حسین و دیگران فراهم شده دلیرانه با دولت بجنگ برخاسته‌اند و انبوهی از ایشان کشته شده در این راه سر باخته‌اند. می‌خواهند بگویند : اگر دعوی باب راست نبودی ، آنهمه ملایان به او نگرویدندی ، آنهمه تکان در مردم پدید نیامدی ، آنهمه جانبازیها رخ ندادی. از آنسو بهائیان این کشته‌شدگان (یا بگفته‌ي خودشان : شهدا) را سرمایه‌ای برای کیششان می‌پندارند. بارها شنیده شده چنین می‌گویند : «ما اینقدر شهدا داده‌ایم. آیا از این دین دست برمی‌داریم؟!..».
راستی هم آنست که شور و خروش بابيان در آغاز کار شگفت‌آور می‌بوده. این یکی از چیزهایی است که چشمهای اروپاییان را بسوی آنان بازگردانیده. جنگهای قلعه‌ي طَبَرسی و شهر زنجان و قصبه‌ي نیریز هر یکی داستان شگفت دیگری می‌بوده. کشتار سال 1268 در تهران و مردانگیهای خونسردانه‌ای که حاجی سلیمانخان و دیگران در برابر شکنجه و مرگ نشان داده‌اند شگفتتر از همه افتاده. چنانکه گفتیم کنت گوبینو سفیر فرانسه در تهران ، این داستان را از نزدیک دیده و شنیده و در کتاب خود نوشته و همان شُوند شناختگی بابيان در اروپا شده است.