xod nemikuwand o bekuwewe digarãn niz rawk mibarand 2.pdf
91.4 KB
🔶 خود نمی‌كوشند و بكوشش دیگران نیز رشك می‌برند
بخش دوم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
بخش دوم
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش دهم
کنون نتیجه از سخن خود بردارم :
نتیجه‌ی این گفته‌ها آنست که ما از این پس ادبیات را بمعنای نخستین خود برگردانیم و دستگاه بیهوده‌گویی را از ایران برچینیم.
از این پس جز در زمینه‌ی ایراندوستی سخن نرانیم و دیگر بستایش این و آن زبان نگشاییم.
از این پس گرد چاپلوسی نگردیده آزادگی و گردنفرازی را ارج بشناسیم. از این پس مرد کار باشیم و از گفتار کاسته بر کردار بیفزاییم.
کوتاه‌سخن : امروز دوره‌ی فیروزی ایران است ما نیز در ادبیات دیواری میان گذشته و آینده پدید آوریم. از این پس ادبیات را بمعنای درست خود برگردانیده ریشه‌ی بیهوده‌گویی را از ایران براندازیم از این پس ایراندوستی را شیوه‌ی خود ساخته بدشمنان ایران جز نفرین و نکوهش ارزانی نداریم. لکه‌های ننگی که از چاپلوسیها و نادانیهای شعرای گذشته بر دامن نیکنامی ایران نشسته با نابود کردن شعرهای ننگین ایشان آن لکه را پاک نماییم. از این پس هیچگاه اسکندر و چنگیز و تیمور را نستاییم و هیچگاه زبان بیاد محمود و ایاز و لیلی و مجنون نیالاییم.
در این گمراهی جهانگیر ، ایران چراغ آسیا و آسیا چراغ جهان خواهد بود و این پیمانیست که ما با خدا بسته‌ایم. از این پس شعرا نیز جز در این زمینه شعر نسرایند و جز در آرزوی سرفرازی ایران نباشند. پروردگارا ! تو ایران را در این راه فیروز فرمای.
در اینجا گفتار بپایان رسید. در دنباله‌ی آن میگوییم : مغز سخن دو چیز است : یکی آنکه ادبیات چیز جداگانه نیست و کسانی که آن را چیز جداگانه‌ای می‌شمارند و برایش «کاخ» پنداشته از اینکه پیمان بکندن آن «کاخ پنداری» برخاسته سوگواری می‌نمایند باید بر بیخردی و نادانی آنان افسوس خورد. دیگری آنکه اگر از شعرای گذشته چند تنی را کنار نماییم دیگران درخور هیچگونه ارجی نمی‌باشند و ما از گفتارهای آنان جز زیان سودی نخواهیم برد و اینست که باید آنها را از میان برداشت.
شاید تاکنون گفتاری در ادبیات باین سادگی و بیپروایی سروده نشده و اینست که بکسانی دشوار خواهد افتاد ولی اگر بخواهند دربند حقیقت باشند ناگزیرند آن را بپذیرند. مگر تا کی میتوان از گفتن حقیقت باک نمود؟! اگر کسانی معنای دیگری برای ادبیات می‌شناسند بگویند تا ما نیز بشنویم وگرنه چگونه می‌توانند از پذیرفتن این گفته‌های ما خودداری کنند؟!
هجو و دشنام
ناداني كه در برابر سخنان خردمندانه زبان بهجو يا دشنام مي‌گشايد سگي را مي‌ماند كه از پشت سر راهرو عوعو كند. او خوي سگي خود را نشان مي‌دهد بر راهرو چه باك!..
کنون نتیجه از سخن خود بردارم :
نتیجه‌ی این گفته‌ها آنست که ما از این پس ادبیات را بمعنای نخستین خود برگردانیم و دستگاه بیهوده‌گویی را از ایران برچینیم.
از این پس جز در زمینه‌ی ایراندوستی سخن نرانیم و دیگر بستایش این و آن زبان نگشاییم.
از این پس گرد چاپلوسی نگردیده آزادگی و گردنفرازی را ارج بشناسیم. از این پس مرد کار باشیم و از گفتار کاسته بر کردار بیفزاییم.
کوتاه‌سخن : امروز دوره‌ی فیروزی ایران است ما نیز در ادبیات دیواری میان گذشته و آینده پدید آوریم. از این پس ادبیات را بمعنای درست خود برگردانیده ریشه‌ی بیهوده‌گویی را از ایران براندازیم از این پس ایراندوستی را شیوه‌ی خود ساخته بدشمنان ایران جز نفرین و نکوهش ارزانی نداریم. لکه‌های ننگی که از چاپلوسیها و نادانیهای شعرای گذشته بر دامن نیکنامی ایران نشسته با نابود کردن شعرهای ننگین ایشان آن لکه را پاک نماییم. از این پس هیچگاه اسکندر و چنگیز و تیمور را نستاییم و هیچگاه زبان بیاد محمود و ایاز و لیلی و مجنون نیالاییم.
در این گمراهی جهانگیر ، ایران چراغ آسیا و آسیا چراغ جهان خواهد بود و این پیمانیست که ما با خدا بسته‌ایم. از این پس شعرا نیز جز در این زمینه شعر نسرایند و جز در آرزوی سرفرازی ایران نباشند. پروردگارا ! تو ایران را در این راه فیروز فرمای.
در اینجا گفتار بپایان رسید. در دنباله‌ی آن میگوییم : مغز سخن دو چیز است : یکی آنکه ادبیات چیز جداگانه نیست و کسانی که آن را چیز جداگانه‌ای می‌شمارند و برایش «کاخ» پنداشته از اینکه پیمان بکندن آن «کاخ پنداری» برخاسته سوگواری می‌نمایند باید بر بیخردی و نادانی آنان افسوس خورد. دیگری آنکه اگر از شعرای گذشته چند تنی را کنار نماییم دیگران درخور هیچگونه ارجی نمی‌باشند و ما از گفتارهای آنان جز زیان سودی نخواهیم برد و اینست که باید آنها را از میان برداشت.
شاید تاکنون گفتاری در ادبیات باین سادگی و بیپروایی سروده نشده و اینست که بکسانی دشوار خواهد افتاد ولی اگر بخواهند دربند حقیقت باشند ناگزیرند آن را بپذیرند. مگر تا کی میتوان از گفتن حقیقت باک نمود؟! اگر کسانی معنای دیگری برای ادبیات می‌شناسند بگویند تا ما نیز بشنویم وگرنه چگونه می‌توانند از پذیرفتن این گفته‌های ما خودداری کنند؟!
هجو و دشنام
ناداني كه در برابر سخنان خردمندانه زبان بهجو يا دشنام مي‌گشايد سگي را مي‌ماند كه از پشت سر راهرو عوعو كند. او خوي سگي خود را نشان مي‌دهد بر راهرو چه باك!..
badã hãle mardomi ke pandsarãyãne farãvãn dãrand.pdf
102.6 KB
🔶بدا حال مردمي كه پندسرايان فراوان دارند.
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار نهم
(تکه‌ی دوم)
پروييان در تمدن تا بكجا رسيده بودند؟..
يك جدايي ديگر در زمينه‌ي حكومت بود. چنانكه گفتيم مكزيكيها چند تيره‌اي بودند كه باهم يكي گرديده پادشاه براي خود برمي‌گزيدند. ولي پروييان يك تيره بيشتر شمرده نمي‌شدند و پادشاهي نيز درميان آنها موروثي بود. داستان اينگاها را در پيش نوشتيم. چنين پيداست كه افسانه‌ي فرزند خورشيد يا فرزند خدا بودن پادشاهان از پرو به مكزيك سرايت كرده بوده.
يك جدايي ديگر درميان مكزيكيان و پروييان در زمينه‌ي دين بوده. چنانكه گفتيم مكزيكيان بت‌پرست بودند. تنديسه‌هايي از خدايان پنداري خود ساخته و در پرستشگاهها جا داده پرستشها مي‌كردند و يك‌خوي بي‌اندازه زشتي داشتند كه خدايان خود را خونخوار پنداشته قربانيها از آدميان در برابر آنها مي‌گزارده‌اند و گوشت آن قربانيها را بنام عبادت مي‌خورده‌اند.
بخش سوم
✴️ گفتار نهم
(تکه‌ی دوم)
پروييان در تمدن تا بكجا رسيده بودند؟..
يك جدايي ديگر در زمينه‌ي حكومت بود. چنانكه گفتيم مكزيكيها چند تيره‌اي بودند كه باهم يكي گرديده پادشاه براي خود برمي‌گزيدند. ولي پروييان يك تيره بيشتر شمرده نمي‌شدند و پادشاهي نيز درميان آنها موروثي بود. داستان اينگاها را در پيش نوشتيم. چنين پيداست كه افسانه‌ي فرزند خورشيد يا فرزند خدا بودن پادشاهان از پرو به مكزيك سرايت كرده بوده.
يك جدايي ديگر درميان مكزيكيان و پروييان در زمينه‌ي دين بوده. چنانكه گفتيم مكزيكيان بت‌پرست بودند. تنديسه‌هايي از خدايان پنداري خود ساخته و در پرستشگاهها جا داده پرستشها مي‌كردند و يك‌خوي بي‌اندازه زشتي داشتند كه خدايان خود را خونخوار پنداشته قربانيها از آدميان در برابر آنها مي‌گزارده‌اند و گوشت آن قربانيها را بنام عبادت مي‌خورده‌اند.
Telegram
attach 📎
✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش یازدهم
در پاسخ آقاي فراهاني
گفتار پايين در روزنامه‌ي عراق چاپ شده و چون مي‌خواهيم در اين شماره گفتگو از شعر را بپايان برسانيم آن را نيز در اينجا مي‌آوريم.
اما درباره‌ی شعر پيداست كه آقاي فراهاني كه شاعر است آن نگارشهاي پاكدلانه‌ی پيمان را درباره‌ی شعرا نتوانسته بر خود هموار كند و اينست كه با اين لحن ناروا بپاسخ پرداخته! دريغا! صد دريغا!
دريغا كه هر كسي مي‌گويد مرا در كار خود آزاد بگزاريد از ديگران هرچه مي‌گوييد بگوييد!
نخست بايد دانست كه برخلاف گفته‌ي آقاي فراهاني ما بيكبار با شعر و شاعري پرخاش نكرده‌ايم. شماره‌هاي پيمان در عراق فراوان است. خود آقاي فراهاني هم دارد. نگاه كند و ببيند كه در همه‌جا فرق ميانه‌ي نيك و بد گزارده‌ايم. وآنگاه ما در هر شماره‌ي پيمان شعرهاي سودمندي چاپ مي‌كنيم كه از جمله شعر خود آقاي فراهاني را در شماره‌ي پيش كرديم.
دوم ـ شعر را پيش از ما كتاب آسماني اسلام نكوهش نموده. آقاي فراهاني كه تمسك بديانت دارد چگونه اين آيه‌ها را در قرآن نخوانده كه در نكوهش شعرا مي‌فرمايد :
وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ.؟. 1
و اگر خوانده‌اند زهي گستاخي ايشان كه با آن لحن حمايت از شعرا مي‌نمايند!
اگر كسي چشم بينايي دارد همين آيه‌ها بزرگترين معجزه‌ي قرآن است زيرا ناروايي‌هاي شعراي ايران را يكايك پيش‌بيني نموده در حالي كه در آنزمان شعرا اين اندازه گرفتار نارواييها نبوده‌اند.
يك مردي در هزار و سيصد سال پيش زيان شعر را دريافته و آن را با بهترين عبارتي بيان فرموده ولي ايرانيان پس از هزار سال گرفتاري كه صد زيان از شعر برده‌اند و ريشه‌ی هوش و خردشان با تيشه‌ی سجع و قافيه كنده شده باز آنچه كه مي‌بايست درنمي‌يابند. آيا آن مرد فرستاده‌ی خدا نبوده؟!
آقاي فراهاني : مسلمان بايد از كار بيهوده روگردان باشد : (الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ) بگوييد آيا غزلسرايي كار بيهوده است يا نه؟!
آيا آنهمه بهاريه‌ها ، خزانيه‌ها ، تهرانيه‌ها ، مثنويها ، بيهوده است يا نه؟!
اگر اينها بيهوده نيست پس بيهوده چيست؟!
در دين مسلماني اگر كسي را پسر جواني از دست رفت و بالاي سر جنازه‌ی او سخناني گفته شد (از قبيل : سرو قامتت بر زمين آمد ـ آسمان بر تو گريه كرد ـ جهان پس از تو ويران خواهد ماند) اين سخنان حرامست و گوينده‌اش گناهكار شمرده مي‌شود. پس چگونه مسلمان در ستايش يك يار پنداري آنهمه سخنان بيجا برشته‌ي نظم كشد و گناهكار نباشد؟!
در مسلماني كسي نمي‌تواند ستايشگر ديگران باشد. پيغمبر بزرگوار فرموده : «احثوا في وجوه المداحين التراب» (خاك بروي ستايشگران پاشيد). پس شما چه مي‌گوييد بآنهمه قصيده‌ها و غزلها كه در ستايش سنجر و قماج و طمغاج و طغاتيمور و سنقر و بغا سروده شده و امروز بانبوهي در گنجيه‌ي ادبيات ما پيداست؟!
چه مي‌گوييد باينكه چاپلوسي از زشتترين خويهاي آدمي است و اين خوي زشت در بنياد شعر ايران خوابيده است؟!
چه مي‌گوييد بآنكه شعرا با يك جهان بي‌آزرمي با پسران عشقبازي كرده‌اند و غيرت ايرانيگري را لكه‌دار ساخته‌اند؟!
چه پاسخ مي‌دهيد بآنكه شعرا با همه‌ي دعوي مسلماني كفر و زندقه را در شعر جايز شمارده‌اند و كسي كه بمكه رفته و برگشته چنين مي‌گويد :
«اين خانه بدين خوبي آتشكده بايستي» مردي كه دعوي ازبر كردن قرآن را دارد در صدجا بيشتر طعنه بدين اسلام و اصول آن مي‌زند و رستاخيز و بهشت و دوزخ همه را ريشخند ميكند؟!
پابرگیها :
1ـ معني : شاعران را گمراهان پيروي مي‌كنند ، آيا ندانسته‌اي كه آنان در هر وادي سرگردانند ، و چیزهایی مي‌گويند كه خود بکار نمی‌بندند. ـ و
در پاسخ آقاي فراهاني
گفتار پايين در روزنامه‌ي عراق چاپ شده و چون مي‌خواهيم در اين شماره گفتگو از شعر را بپايان برسانيم آن را نيز در اينجا مي‌آوريم.
اما درباره‌ی شعر پيداست كه آقاي فراهاني كه شاعر است آن نگارشهاي پاكدلانه‌ی پيمان را درباره‌ی شعرا نتوانسته بر خود هموار كند و اينست كه با اين لحن ناروا بپاسخ پرداخته! دريغا! صد دريغا!
دريغا كه هر كسي مي‌گويد مرا در كار خود آزاد بگزاريد از ديگران هرچه مي‌گوييد بگوييد!
نخست بايد دانست كه برخلاف گفته‌ي آقاي فراهاني ما بيكبار با شعر و شاعري پرخاش نكرده‌ايم. شماره‌هاي پيمان در عراق فراوان است. خود آقاي فراهاني هم دارد. نگاه كند و ببيند كه در همه‌جا فرق ميانه‌ي نيك و بد گزارده‌ايم. وآنگاه ما در هر شماره‌ي پيمان شعرهاي سودمندي چاپ مي‌كنيم كه از جمله شعر خود آقاي فراهاني را در شماره‌ي پيش كرديم.
دوم ـ شعر را پيش از ما كتاب آسماني اسلام نكوهش نموده. آقاي فراهاني كه تمسك بديانت دارد چگونه اين آيه‌ها را در قرآن نخوانده كه در نكوهش شعرا مي‌فرمايد :
وَالشُّعَرَاءُ يَتَّبِعُهُمُ الْغَاوُونَ أَلَمْ تَرَ أَنَّهُمْ فِي كُلِّ وَادٍ يَهِيمُونَ وَأَنَّهُمْ يَقُولُونَ مَا لَا يَفْعَلُونَ.؟. 1
و اگر خوانده‌اند زهي گستاخي ايشان كه با آن لحن حمايت از شعرا مي‌نمايند!
اگر كسي چشم بينايي دارد همين آيه‌ها بزرگترين معجزه‌ي قرآن است زيرا ناروايي‌هاي شعراي ايران را يكايك پيش‌بيني نموده در حالي كه در آنزمان شعرا اين اندازه گرفتار نارواييها نبوده‌اند.
يك مردي در هزار و سيصد سال پيش زيان شعر را دريافته و آن را با بهترين عبارتي بيان فرموده ولي ايرانيان پس از هزار سال گرفتاري كه صد زيان از شعر برده‌اند و ريشه‌ی هوش و خردشان با تيشه‌ی سجع و قافيه كنده شده باز آنچه كه مي‌بايست درنمي‌يابند. آيا آن مرد فرستاده‌ی خدا نبوده؟!
آقاي فراهاني : مسلمان بايد از كار بيهوده روگردان باشد : (الَّذِينَ هُمْ عَنِ اللَّغْوِ مُعْرِضُونَ) بگوييد آيا غزلسرايي كار بيهوده است يا نه؟!
آيا آنهمه بهاريه‌ها ، خزانيه‌ها ، تهرانيه‌ها ، مثنويها ، بيهوده است يا نه؟!
اگر اينها بيهوده نيست پس بيهوده چيست؟!
در دين مسلماني اگر كسي را پسر جواني از دست رفت و بالاي سر جنازه‌ی او سخناني گفته شد (از قبيل : سرو قامتت بر زمين آمد ـ آسمان بر تو گريه كرد ـ جهان پس از تو ويران خواهد ماند) اين سخنان حرامست و گوينده‌اش گناهكار شمرده مي‌شود. پس چگونه مسلمان در ستايش يك يار پنداري آنهمه سخنان بيجا برشته‌ي نظم كشد و گناهكار نباشد؟!
در مسلماني كسي نمي‌تواند ستايشگر ديگران باشد. پيغمبر بزرگوار فرموده : «احثوا في وجوه المداحين التراب» (خاك بروي ستايشگران پاشيد). پس شما چه مي‌گوييد بآنهمه قصيده‌ها و غزلها كه در ستايش سنجر و قماج و طمغاج و طغاتيمور و سنقر و بغا سروده شده و امروز بانبوهي در گنجيه‌ي ادبيات ما پيداست؟!
چه مي‌گوييد باينكه چاپلوسي از زشتترين خويهاي آدمي است و اين خوي زشت در بنياد شعر ايران خوابيده است؟!
چه مي‌گوييد بآنكه شعرا با يك جهان بي‌آزرمي با پسران عشقبازي كرده‌اند و غيرت ايرانيگري را لكه‌دار ساخته‌اند؟!
چه پاسخ مي‌دهيد بآنكه شعرا با همه‌ي دعوي مسلماني كفر و زندقه را در شعر جايز شمارده‌اند و كسي كه بمكه رفته و برگشته چنين مي‌گويد :
«اين خانه بدين خوبي آتشكده بايستي» مردي كه دعوي ازبر كردن قرآن را دارد در صدجا بيشتر طعنه بدين اسلام و اصول آن مي‌زند و رستاخيز و بهشت و دوزخ همه را ريشخند ميكند؟!
پابرگیها :
1ـ معني : شاعران را گمراهان پيروي مي‌كنند ، آيا ندانسته‌اي كه آنان در هر وادي سرگردانند ، و چیزهایی مي‌گويند كه خود بکار نمی‌بندند. ـ و
یکی از خوانندگان ما این خبر را از روزنامه‌ی امروز خراسان رضوی فرستاده. ازو سپاس میگزاریم و خواهانیم که دیگران نیز از اینگونه خبرها بفرستند تا مردم از پیشامدها و گفتگوها ناآگاه نمانند.
زیان ملایان را همه جز کسانی که از آنان کورکورانه پیروی میکنند دریافته‌اند. با این حال هنوز جا دارد از زیانها و نافهمیهاشان بگوییم و بنویسیم تا بهتر از این شناخته گردند. تا پیروان ایشان نیز از این گفته‌ها تکان خورند و از اینکه چنین راهی را می‌پویند پشیمان گردند و براه آیند.
تاریخ مشروطه نیک نشان میدهد که نخست همه‌ی مردم در برابر قاجاریان شوریده عدالتخانه و مشروطه میخواستند و درمیانشان هیچ دودستگی نبود. آنچه سپس ملایان را از مشروطه‌خواهان جدا گردانید و به کشاکشها و سرانجام برادرکشیها واداشت ، پافشاری آن دسته بروی کیش سراسر زیانمندشان بود. آنها چندان نادان و نافهم بودند که با مشروطه‌خواهان که به آبادی کشور و بزرگی و پیشرفت آن میکوشیدند تنها به بهانه‌ی آنکه در مشروطه برای ملایان جایگاهی بدیده گرفته نشده و در قانونهای آن «شریعت» رعایت نگردیده دشمنی میکردند.
آنچه هیچ پروا نداشتند این بود که از «شریعت» نیز زمانی میتوان سود چشم داشت که کشور براه پیشرفت و آبادی بیفتد. چیزی که امروز نیک دیده می‌شود و می‌بینیم : یخرجون من دین الله افواجا. زیرا مردم می‌بینند هنگامی که «شریعت» از ایشان آب و نان و سرپناه و سرفرازی را هم دریغ کرده دیگر شریعت را میخواهند چه کنند؟!
در آن زمان نیز آزادیخواهان این سماجت ملایان و بیپروایی ایشان به کشور را می‌دیدند و نمی‌توانستند از آن چشم پوشند. از آنسو ملایان نیز تنها دستگاه خود را که به «شریعت» وابسته بود میخواستند و پروای کشور نداشتند و از اینجا از این دو دسته یکی خواهان و دوستار ایران و دیگری دشمن آن نمایان گردید. اینکه ملایان به نکولا امپراتور روس و کنسولگری آن پناه می‌بردند و تلگراف دعا به درگاه او می‌فرستادند و جای نهان شدن آزادیخواهان را به دژخیمان روس می‌شناسانیدند تا دستگیر شده بدارشان کشند همه از این راه بود.
آنها تازه از خواب صدساله و دویست‌ساله برخاسته و هنوز اندیشه‌هاشان روشنی نگرفته بود. بماند که با پیشوایی که به مردم میکردند همان گناه نیز آمرزیدنی نیست.
ولی اکنون پس از یکصدوده سال بیشتر اگر همان خشک‌مغزی و نافهمیها را ببینیم به اینان چه باید گفت؟! اگر زبان خوش بکار بردن است در این صد و اند سال بکار رفته. اگر آزمایشهای زندگانی و تاریخ معاصر است اینها که درس بگیر نیستند. جز نفرین کردن و کوشش به کوتاه گردانیدن دستِ اینان آیا چه کار دیگری می‌ماند؟!
ببینید چگونه بی‌پرده آن دل سیاه خود را به آشکار می‌اندازند. اگر در کشور قانون ارج داشت و مجری بود ، بسا که اینها را با دست همان قانونها میتوانستیم محاکمه کرده کیفرشان دهیم. زیرا این چگونه است که یکی ـ آن هم کسی که دعوی پیشوایی دارد ـ از روی خانواده‌ی جانسپاران جنگ و دیگر ایرانیان شرم نکرده این سخنان را بزبان می‌آورد؟! آیا این سخنان جرم نیست؟! اینها مردم را به زیان کشور برانگیختن نیست؟! به خیانت تشویق کردن نیست؟!
آن هم سخن دروغش ـ دروغ شاخدارش : «امروز گرایش مردم دنیا به اسلام روز بروز بیشتر می‌شود».
به چه گواهی؟! با چه نشانه‌ای؟! همین که خودت ادعا کردی درست است؟! اینها صد و دویست سال بیشتر بالای منبر هرچه خواسته‌اند گفته‌اند و رسم نبوده کسی به سخنانشان ایراد بگیرد (که این خود یکی از بدبختیها و زبونیهای این مردم بوده و هست) ، اینست گمان میکنند همینکه یک سخنی را گفتند داوری خرد نیز آن را خواهد پذیرفت.
سخن دیگرش احمقانه‌تر است. میگوید : «ما برای آن نیامده‌ایم که اقتصاد را رونق دهیم ...». بیخردی را نگرید! نخست آنکه چرا این سخن را اکنون میگویید؟! ـ پس از چهل سال که بخودشان نیز آشکار گردیده نمی‌توانند کشور را راه برند. در این چهل سال یادتان نبود چنین سخنی را بگویید؟! پس چرا آن بنیادگزار جمهوری کبیرتان در روز نخست آمدنش به این «بلاد» سخن از رایگان شدن آب و برق و اتوبوس میراند و تازه میگفت : به اینها هم راضی نباشید؟!
راه بردن کشور یکیش هم همین اقتصادش است. نافهمک این اندازه نمی‌فهمد که بخش بزرگی از بزهها و گناهها از همین اقتصاد لنگ است. نادانک نمی‌داند که اگر اقتصاد ناکارآمد و بیمار بود ، گناه و بزه کشور را فراخواهد گرفت. و آنگاه نه مردم خودمان به شریعت پابند خواهند ماند و نه بیگانگان به شریعت اسلام «گرایش» خواهند داشت.
این هم سخن دیگرش : زنی با چادر مشکی و بچه‌اش رفته زیر تانک.
رفته چه کند؟! این شنیده که در جنگ جهانی دوم ، زنان و مردان لهستانی زیر تانکهای آلمان میخوابیدند تا آنها را از کار بیندازند. ولی این را نشنیده یا یاد نگرفته که بمب و نارنجک بخود می‌بستند که آنها را بترکانند وگرنه خوابیدن زیر تانک به تنهایی جز خودکشی چه کار دیگریست؟!.
زیان ملایان را همه جز کسانی که از آنان کورکورانه پیروی میکنند دریافته‌اند. با این حال هنوز جا دارد از زیانها و نافهمیهاشان بگوییم و بنویسیم تا بهتر از این شناخته گردند. تا پیروان ایشان نیز از این گفته‌ها تکان خورند و از اینکه چنین راهی را می‌پویند پشیمان گردند و براه آیند.
تاریخ مشروطه نیک نشان میدهد که نخست همه‌ی مردم در برابر قاجاریان شوریده عدالتخانه و مشروطه میخواستند و درمیانشان هیچ دودستگی نبود. آنچه سپس ملایان را از مشروطه‌خواهان جدا گردانید و به کشاکشها و سرانجام برادرکشیها واداشت ، پافشاری آن دسته بروی کیش سراسر زیانمندشان بود. آنها چندان نادان و نافهم بودند که با مشروطه‌خواهان که به آبادی کشور و بزرگی و پیشرفت آن میکوشیدند تنها به بهانه‌ی آنکه در مشروطه برای ملایان جایگاهی بدیده گرفته نشده و در قانونهای آن «شریعت» رعایت نگردیده دشمنی میکردند.
آنچه هیچ پروا نداشتند این بود که از «شریعت» نیز زمانی میتوان سود چشم داشت که کشور براه پیشرفت و آبادی بیفتد. چیزی که امروز نیک دیده می‌شود و می‌بینیم : یخرجون من دین الله افواجا. زیرا مردم می‌بینند هنگامی که «شریعت» از ایشان آب و نان و سرپناه و سرفرازی را هم دریغ کرده دیگر شریعت را میخواهند چه کنند؟!
در آن زمان نیز آزادیخواهان این سماجت ملایان و بیپروایی ایشان به کشور را می‌دیدند و نمی‌توانستند از آن چشم پوشند. از آنسو ملایان نیز تنها دستگاه خود را که به «شریعت» وابسته بود میخواستند و پروای کشور نداشتند و از اینجا از این دو دسته یکی خواهان و دوستار ایران و دیگری دشمن آن نمایان گردید. اینکه ملایان به نکولا امپراتور روس و کنسولگری آن پناه می‌بردند و تلگراف دعا به درگاه او می‌فرستادند و جای نهان شدن آزادیخواهان را به دژخیمان روس می‌شناسانیدند تا دستگیر شده بدارشان کشند همه از این راه بود.
آنها تازه از خواب صدساله و دویست‌ساله برخاسته و هنوز اندیشه‌هاشان روشنی نگرفته بود. بماند که با پیشوایی که به مردم میکردند همان گناه نیز آمرزیدنی نیست.
ولی اکنون پس از یکصدوده سال بیشتر اگر همان خشک‌مغزی و نافهمیها را ببینیم به اینان چه باید گفت؟! اگر زبان خوش بکار بردن است در این صد و اند سال بکار رفته. اگر آزمایشهای زندگانی و تاریخ معاصر است اینها که درس بگیر نیستند. جز نفرین کردن و کوشش به کوتاه گردانیدن دستِ اینان آیا چه کار دیگری می‌ماند؟!
ببینید چگونه بی‌پرده آن دل سیاه خود را به آشکار می‌اندازند. اگر در کشور قانون ارج داشت و مجری بود ، بسا که اینها را با دست همان قانونها میتوانستیم محاکمه کرده کیفرشان دهیم. زیرا این چگونه است که یکی ـ آن هم کسی که دعوی پیشوایی دارد ـ از روی خانواده‌ی جانسپاران جنگ و دیگر ایرانیان شرم نکرده این سخنان را بزبان می‌آورد؟! آیا این سخنان جرم نیست؟! اینها مردم را به زیان کشور برانگیختن نیست؟! به خیانت تشویق کردن نیست؟!
آن هم سخن دروغش ـ دروغ شاخدارش : «امروز گرایش مردم دنیا به اسلام روز بروز بیشتر می‌شود».
به چه گواهی؟! با چه نشانه‌ای؟! همین که خودت ادعا کردی درست است؟! اینها صد و دویست سال بیشتر بالای منبر هرچه خواسته‌اند گفته‌اند و رسم نبوده کسی به سخنانشان ایراد بگیرد (که این خود یکی از بدبختیها و زبونیهای این مردم بوده و هست) ، اینست گمان میکنند همینکه یک سخنی را گفتند داوری خرد نیز آن را خواهد پذیرفت.
سخن دیگرش احمقانه‌تر است. میگوید : «ما برای آن نیامده‌ایم که اقتصاد را رونق دهیم ...». بیخردی را نگرید! نخست آنکه چرا این سخن را اکنون میگویید؟! ـ پس از چهل سال که بخودشان نیز آشکار گردیده نمی‌توانند کشور را راه برند. در این چهل سال یادتان نبود چنین سخنی را بگویید؟! پس چرا آن بنیادگزار جمهوری کبیرتان در روز نخست آمدنش به این «بلاد» سخن از رایگان شدن آب و برق و اتوبوس میراند و تازه میگفت : به اینها هم راضی نباشید؟!
راه بردن کشور یکیش هم همین اقتصادش است. نافهمک این اندازه نمی‌فهمد که بخش بزرگی از بزهها و گناهها از همین اقتصاد لنگ است. نادانک نمی‌داند که اگر اقتصاد ناکارآمد و بیمار بود ، گناه و بزه کشور را فراخواهد گرفت. و آنگاه نه مردم خودمان به شریعت پابند خواهند ماند و نه بیگانگان به شریعت اسلام «گرایش» خواهند داشت.
این هم سخن دیگرش : زنی با چادر مشکی و بچه‌اش رفته زیر تانک.
رفته چه کند؟! این شنیده که در جنگ جهانی دوم ، زنان و مردان لهستانی زیر تانکهای آلمان میخوابیدند تا آنها را از کار بیندازند. ولی این را نشنیده یا یاد نگرفته که بمب و نارنجک بخود می‌بستند که آنها را بترکانند وگرنه خوابیدن زیر تانک به تنهایی جز خودکشی چه کار دیگریست؟!.
Telegram
attach 📎
پاکدینی ـ احمد کسروی
یکی از خوانندگان ما این خبر را از روزنامه‌ی امروز خراسان رضوی فرستاده. ازو سپاس میگزاریم و خواهانیم که دیگران نیز از اینگونه خبرها بفرستند تا مردم از پیشامدها و گفتگوها ناآگاه نمانند. زیان ملایان را همه جز کسانی که از آنان کورکورانه پیروی میکنند دریافته‌اند.…
بدانید ای ایرانیان! تنها با این ایراد گرفتنها و نالیدنها ، اینها دست از سر این کشور برنمی‌دارند. چاره در یک کلمه بیش نیست (هرچند کار دشواری باشد) و آن خود را از این پراکندگیها رهانیدن است. تا یگانگی (اتحاد) نباشد اینها بر گرده‌ی مردم سوارند و از رشد اندیشه‌ها و در نتیجه از پیشرفت کشور جلو میگیرند.
Sãzmãne Parvarew e Afkãr lãzemast.pdf
119.2 KB
🔶 سازمان پرورش افكار لازم است
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
soxan o pand.pdf
104.3 KB
🔶 سخن و پند
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
✴️پیدایش آمریکا
بخش سوم
✴️ گفتار نهم
(تکه‌ی سوم)
پروييان در تمدن تا بكجا رسيده بودند؟..
بيگفتگوست كه اين عادت بازمانده از زمانهاي بت‌پرستي بوده. جاي شگفتست كه مانكوكاپاك و مامااوكلو كه خردمنديها از خود نشان مي‌داده‌اند اين عادت زشت را از ميان نبرده بودند.
چيز ديگري كه بايد در اينجا بگفتگو گزاريم سرگذشت پروييان پس از چيرگي اسپانياييهاست. چنانكه گفتيم اسپانياييها در اينجا هم دست ستمگري باز كردند و همه‌چيز را از چنگ آن بدبختان درآورده و برده‌شان گردانيدند كه در كانها و كشتزارها و ديگر جاها با زور بكار وامي‌داشتند. چنانكه ديديم دولت اسپانيا مي‌خواست جلوگيري از بردگي آنها كند. ولي شورشي پيش آمد و تصميمهاي دولت از ميان رفت.
بخش سوم
✴️ گفتار نهم
(تکه‌ی سوم)
پروييان در تمدن تا بكجا رسيده بودند؟..
بيگفتگوست كه اين عادت بازمانده از زمانهاي بت‌پرستي بوده. جاي شگفتست كه مانكوكاپاك و مامااوكلو كه خردمنديها از خود نشان مي‌داده‌اند اين عادت زشت را از ميان نبرده بودند.
چيز ديگري كه بايد در اينجا بگفتگو گزاريم سرگذشت پروييان پس از چيرگي اسپانياييهاست. چنانكه گفتيم اسپانياييها در اينجا هم دست ستمگري باز كردند و همه‌چيز را از چنگ آن بدبختان درآورده و برده‌شان گردانيدند كه در كانها و كشتزارها و ديگر جاها با زور بكار وامي‌داشتند. چنانكه ديديم دولت اسپانيا مي‌خواست جلوگيري از بردگي آنها كند. ولي شورشي پيش آمد و تصميمهاي دولت از ميان رفت.
Telegram
attach 📎
xod nemikuwand o bekuwewe digarãn niz rawk mibarand 1,2.pdf
102.9 KB
🔶 خود نمی‌كوشند و بكوشش دیگران نیز رشك می‌برند
هر دو بخش در یکجا
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
هر دو بخش در یکجا
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
✴️سخنرانی کسروی در انجمن ادبی ـ بخش دوازدهم
چه پاسخ مي‌دهيد بآنكه شعراي ما ديوانها در ستايش باده پرداخته‌اند و كسي نمي‌گويد آقاي شاعر باده هرچه هست باشد ستايش آن اينهمه نيست؟
چه پاسخ مي‌دهيد كه همين شعرا از بهر حرمت مي در اسلام صدگونه زباندرازي به پيغمبر بزرگوار اسلام كرده‌اند؟!
چه پاسخ مي‌دهيد كه يك شاعري كه در برابر يك مرد ترك حاكم ارزنجان خود را «سگ» مي‌خواند و از او طلب استخوان ميكند در برابر پيغمبران بگردنكشي برخاسته خود را تالي بلكه همرتبه‌ي آنان مي‌شمارد؟! 1
پس از همه‌ي اينها چه مي‌گوييد كه سخن نزد خرد جز براي معني نيست و جز بهنگام نياز نبايد لب بسخن باز كرد. ولي شعرا خودِ سخن را چيز جداگانه‌اي مي‌شمارند؟!
آيا ما بايد در برابر اينهمه نارواييها قفل خاموشي بر لب بزنيم تا شما آقاي فراهاني سلب عقيده از ما نكنيد.
دريغا كه ما فرياد خدا خدا مي‌زنيم و هر سخني را تا از روي مسلماني و ايرانيگري ناگزير نباشيم نمي‌رانيم و چه‌بسا گزندها كه در اين راه مي‌بينيم و رو برنمي‌گردانيم و شما آقاي فراهاني تنها از اينجهت كه سنگي در راه غزلسرايي‌تان پديد آمده در لفافه‌ی ميانجيگري و دوستي ، آن سخنان تلخ را تحويل ما مي‌دهيد! آفرين بر شما !
ولي بشما بگويم كه آنروز كه شما نامه نوشته عقيده‌مندي از خود نموديد من هرگز بر خود نباليدم و اندك‌تغييري در حالم پيدا نشد كه امروز كه بنام كينه‌ي شاعري سلب عقيده نموده‌ايد دوباره تغييري در حالم پيدا باشد.
من اين سخنان را تنها بنام غيرت مسلماني و ايرانيگري مي‌نگارم و پشتيبانم تنها خدا است و چنانكه تاكنون ديده‌ايد هرگز بياري اين و آن نباليده‌ام و اينست كه اگر سرتاسر جهان بدشمني‌ام برخيزند گامي بازپس نخواهم گزاشت.
در زمينه‌ي شعر هم نتيجه‌ي گفته‌هاي ما پيداست. اگر شماها نپذيريد و دست از غزلسرايي و ديگر شعرهاي بيهوده و ناسودمند برنداريد صدها ديگران خواهند پذيرفت و شماها ديگر خواننده نخواهيد داشت.
سخن بيهوده و كار بي‌بنياد تارهاي عنكبوت را مي‌ماند كه تا دست نزده‌اند در يك گوشه‌ي اتاق شايد صدسال بِهمان حال بماند ولي همينكه دست بآن رسانيدي از هم مي‌گسلد.
آن دستگاه شعر كه در ايران درچيده شده بود بنيادي از خرد و مسلماني نداشت. ولي چون كسي ايراد نمي‌گرفت بِهمان حال پيش مي‌رفت ليكن پس از اين ايرادگيريهاي ما ديگر ناگزير است ازهم بگسلد. نتيجه‌ي اين سخن ما را شما پس از دو سال با چشم خواهيد ديد.
در پايان شما را بخدا مي‌سپارم و ديگر پاسخي ببازمانده‌ی نگارشتان نخواهم داد.2
کسروی
پابرگیها :
1ـ با فلك آندم كه نشيني بخوان پيش من افكن قدري استخوان
كاخر لاف سگيت ميزنم دبدبه‌ی بندگيت ميزنم
***
پيش و پسي هست صف كبريا پس شعرا آمد و پيش انبيا ـ و
2ـ (پیمان سال دوم ، شماره‌ی دهم ، سات 629) این گفتار نمونه‌ایست که آن یگانه مرد با چه زبانی با بدخواهانش روبرو می‌شده و به بیفرهنگان ، فرهنگ می‌آموخته. ـ و
چه پاسخ مي‌دهيد بآنكه شعراي ما ديوانها در ستايش باده پرداخته‌اند و كسي نمي‌گويد آقاي شاعر باده هرچه هست باشد ستايش آن اينهمه نيست؟
چه پاسخ مي‌دهيد كه همين شعرا از بهر حرمت مي در اسلام صدگونه زباندرازي به پيغمبر بزرگوار اسلام كرده‌اند؟!
چه پاسخ مي‌دهيد كه يك شاعري كه در برابر يك مرد ترك حاكم ارزنجان خود را «سگ» مي‌خواند و از او طلب استخوان ميكند در برابر پيغمبران بگردنكشي برخاسته خود را تالي بلكه همرتبه‌ي آنان مي‌شمارد؟! 1
پس از همه‌ي اينها چه مي‌گوييد كه سخن نزد خرد جز براي معني نيست و جز بهنگام نياز نبايد لب بسخن باز كرد. ولي شعرا خودِ سخن را چيز جداگانه‌اي مي‌شمارند؟!
آيا ما بايد در برابر اينهمه نارواييها قفل خاموشي بر لب بزنيم تا شما آقاي فراهاني سلب عقيده از ما نكنيد.
دريغا كه ما فرياد خدا خدا مي‌زنيم و هر سخني را تا از روي مسلماني و ايرانيگري ناگزير نباشيم نمي‌رانيم و چه‌بسا گزندها كه در اين راه مي‌بينيم و رو برنمي‌گردانيم و شما آقاي فراهاني تنها از اينجهت كه سنگي در راه غزلسرايي‌تان پديد آمده در لفافه‌ی ميانجيگري و دوستي ، آن سخنان تلخ را تحويل ما مي‌دهيد! آفرين بر شما !
ولي بشما بگويم كه آنروز كه شما نامه نوشته عقيده‌مندي از خود نموديد من هرگز بر خود نباليدم و اندك‌تغييري در حالم پيدا نشد كه امروز كه بنام كينه‌ي شاعري سلب عقيده نموده‌ايد دوباره تغييري در حالم پيدا باشد.
من اين سخنان را تنها بنام غيرت مسلماني و ايرانيگري مي‌نگارم و پشتيبانم تنها خدا است و چنانكه تاكنون ديده‌ايد هرگز بياري اين و آن نباليده‌ام و اينست كه اگر سرتاسر جهان بدشمني‌ام برخيزند گامي بازپس نخواهم گزاشت.
در زمينه‌ي شعر هم نتيجه‌ي گفته‌هاي ما پيداست. اگر شماها نپذيريد و دست از غزلسرايي و ديگر شعرهاي بيهوده و ناسودمند برنداريد صدها ديگران خواهند پذيرفت و شماها ديگر خواننده نخواهيد داشت.
سخن بيهوده و كار بي‌بنياد تارهاي عنكبوت را مي‌ماند كه تا دست نزده‌اند در يك گوشه‌ي اتاق شايد صدسال بِهمان حال بماند ولي همينكه دست بآن رسانيدي از هم مي‌گسلد.
آن دستگاه شعر كه در ايران درچيده شده بود بنيادي از خرد و مسلماني نداشت. ولي چون كسي ايراد نمي‌گرفت بِهمان حال پيش مي‌رفت ليكن پس از اين ايرادگيريهاي ما ديگر ناگزير است ازهم بگسلد. نتيجه‌ي اين سخن ما را شما پس از دو سال با چشم خواهيد ديد.
در پايان شما را بخدا مي‌سپارم و ديگر پاسخي ببازمانده‌ی نگارشتان نخواهم داد.2
کسروی
پابرگیها :
1ـ با فلك آندم كه نشيني بخوان پيش من افكن قدري استخوان
كاخر لاف سگيت ميزنم دبدبه‌ی بندگيت ميزنم
***
پيش و پسي هست صف كبريا پس شعرا آمد و پيش انبيا ـ و
2ـ (پیمان سال دوم ، شماره‌ی دهم ، سات 629) این گفتار نمونه‌ایست که آن یگانه مرد با چه زبانی با بدخواهانش روبرو می‌شده و به بیفرهنگان ، فرهنگ می‌آموخته. ـ و
yeki az gomrãhihã Sufigarist.pdf
98.7 KB
🔶 یکی از گمراهیها صوفیگریست
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)
dar ãin e zendegãni ãn ciz rã nik miwenãsand.pdf
78.5 KB
🔶 در آيين زندگاني آن چيز را نيك مي‌شناسند كه از هر باره نيكو باشد.
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)