بدانيد ای ايرانيان : شما سر كلافه را گم كرده‌ايد.

بدانيد شما سر رشته را از دست داده‌ايد

بدانيد شما از آيين طبيعت مستثنا نخواهيد بود.

بدانيد اگر تكانی بخود ندهيد و خردمندانه بچاره نكوشيد مقهور حوادث گرديده آسمان بر شما نخواهد گريست. ...

كنون بينديشيد كه آينده چه خواهد بود؟..

بينديشيد و اين سستی و بی‌عزمی را كنار گزارده بياييد دست بهم دهيم و از امروز بچاره كوشيم.

بياييد با جانفشانی و پاكدلی خود را برای حوادث آماده گردانيم.

نگوييد كسی پيش نيفتاد نگوييد كسی ما را بهمدستی دعوت نكرد ، ما اينك پيش افتاده‌ايم و برای هر گونه كوشش و جانفشانی آماده ميباشيم ، ما اينك شما را دعوت ميكنيم.

(پرچم روزانه شماره‌ی ۱۵۸)

بخش سوم و چهارم کتاب دردها و درمانها آماده گردیده و در کتابخانه‌ی پاکدینی گزارده‌ایم.
https://t.me/kasravi_ahmad/563

🔶 کتاب فرهنگ چیست؟
گفتار سوم : از كار وارونه جز نتيجه‌ی وارونه برنخيزد ، تکه‌ی 4

🔸شما اگر يك جوان درسخوانده را با يك روستايي بيسواد بسنجش گزاريد و از ديده‌ی شايندگي بزندگاني بديده گيريد ، بيگمان آن روستايي بيسواد شاينده‌تر از اين جوان درسخوانده است.

يك درد بزرگ اينان جداسري و گردنكشيشان ميباشد. چنانكه گفتم هر يكي از آنان ، چيزهاي پراكنده و بيسر و بني را كه در آموزشگاه درس خوانده و يا در بيرون از روزنامه‌ها و از زبانها فراگرفته سرمايه‌ی ارجداري مي‌شمارد و هيچ كمي در خود سراغ نمي‌دارد ، و اينست هر يكي در آن آرزوست كه بتوده راهنمايي كند ، و اين باو بسيار گرانست كه به يك آميغي گردن گزارد و يا از يك راهي پيروي نمايد.
شما اگر بآنان بگوييد : «هر توده‌اي بايد در زندگي يك راهي را پيش گيرد كه همگي آن را بپذيرند و پيروي نمايند» ، اين آميغ بسيار روشن بآنان دشوار خواهد افتاد و آنچه نخواهند پذيرفت همين آميغ ميباشد. زيرا آنان در سركشي و خودخواهي تا بجايي افتاده‌اند كه بيشترشان بپدران و مادرانشان نيز ارجي نمي‌نهند و آنان را خوار ميدارند. ديو جداسري و گردنكشي در مغزهاي آنان ميدانداري ميكند.
يك رفتار بسيار زشتي كه ما از اينان ديديم آنست كه سخن ارجداري را كه از كسي مي‌شنوند بجاي پذيرفتن و گردن گزاردن همان را گرفته بنام خود گفتار مي‌گردانند و بخودنمايي مي‌پردازند.
يك چيز آزمودنيست كه بيشتر آنان كمترين دلبستگي بكشور و توده نمي‌دارند و اينكه نام كشور و توده مي‌برند و دلبستگي مي‌نمايند ، جز از راه هوسبازي و خودنمايي و سودجويي نيست. براي آزمايش شما اگر آنان را گرد آوريد و يك راهي پيشنهاد كرده با دليلهاي بسيار ، روشن گردانيد كه سود كشور و توده در همدستي با يكديگر و پيروي از يك راه ميباشد ، بيگمان نخواهند پذيرفت. زيرا كه درآمدن به يك راه و همدستي با يكديگر با هوسبازيهاي آنان سازگار نخواهد بود.
از اين شگفتتر داستان كار و پيشه‌ی ايشانست. درس را تنها براي آن ميخوانند كه چون از دبيرستان يا از دانشكده درآمدند از دولت كار بخواهند ، و كمتر يكي از آنان معني راست كار و پيشه را ميداند ، و كمتر يكي ميخواهد بكاري پردازد كه سودي بتوده برساند. پسر سبزي‌فروش و چيت‌فروش كه درس خوانده ، كمي خود مي‌شمارد كه بكار پدرش پردازد.
شما اگر كساني را از آنان فراهم نشانده و با دليلهاي بسيار ، روشن گردانيد كه رفتن بفلان ديه و آنجا را آباد گردانيدن هم براي توده و هم براي خودشان سودمند است ، بيگمان نخواهند پذيرفت. زيرا كشاورزي را سزنده‌ی خود نمي‌شمارد. آنان درس خوانده‌اند كه در شهر باشند و در پشت ميز نشينند ، مفت خورند ، روزنامه نويسند ، رُمان بافند و حزب سازند. يك درسخوانده كارش اينها بايد بود.
در همينجاست كه زيانمندي اين فرهنگ نيك دانسته مي‌شود. زيرا شما اگر يك جوان درسخوانده را با يك روستايي بيسواد بسنجش گزاريد و از ديده‌ی شايندگي بزندگاني بديده گيريد ، بيگمان آن روستايي بيسواد شاينده‌تر از اين جوان درسخوانده است. راستست كه آن روستايي جغرافي نمي‌داند ، از تاريخ ناآگاهست ، از دانشها بيكبار بي‌بهره ميباشد ، و اينها كميهاي اوست. ليكن در همان حال باندازه‌ی توانايي ببسيج خواروبار و ديگر دربايستها كمك مي‌كند و بتوده و كشور سودمند ميباشد. ولي اين جوان درسخوانده مفتخوار است و جز بكار مفتخواري نتواند خورد.
آنگاه آن روستايي مغزش نيرومند و نيروهاي خداداديش دست نخورده است. ولي اين جوان مغزش فرسوده و نيروهايش تباه شده ميباشد.
آن روستايي اگر به يك كار بدي برخاست و شما ايراد گرفتيد ، شرم كند و سرش پايين اندازد. ولي اين جوان درسخوانده براي بدكاريهاي خود فلسفه تراشد و با شما بچَخِش[مجادله] پردازد. اين يك هنر بزرگي از ايشانست.
اينست نتيجه‌اي كه از سنجيدن يك جوان درسخوانده با كشاورزان و روستاييان بدست مي‌آيد ، و بسيار جاي افسوسست كه وزارت فرهنگ بآرزوي «تعليمات عمومي» افتاده ميخواهد آن روستاييان و كشاورزان را نيز بحال اين جوانان اندازد.
چنانكه گفتيم اين هنر بزرگي از پروردگان فرهنگست كه براي هوسبازيها و بدكاريهاي خود فلسفه ببافند ، و چون اين كار يك گناه بزرگي از ايشانست و خود نشاني از تباهي آنان ميباشد ، در اينجا از آن سخن رانده و يك داستاني را كه بتازگي در اين باره رخ داده ياد ميكنم :

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
دیباچه ـ تکه‌ی 5

🔸 پاره‌اي مؤلفان چنين مى‌پندارند كه چون يونانيان و روميان‌ es يا os ياus بآخرهاى نامها مى‌افزودند ما اگر اين علامتها را از آخرهاى نامهاى ايرانى بياندازيم مى‌توانيم شكل درست ‌آنها را در دست داشته باشيم. ولى اين پندار بیجاست ، زيرا گذشته از آنكه در بسيارى از نامها آن علامتها از خود كلمه است و افزوده بر آن نيست اين نكته هم منظور كردنى است كه روميان ‌و يونانيان گذشته از افزودن آن علامت تغييرهايى هم در خود كلمه‌ها داده‌اند و اينست كه ‌امروز بآسانى نخواهيم توانست شكلهاى درست آن نامها را بدانيم مگر آنكه در نوشته‌هاى فارسى يا ارمنى آنها را پيدا بكنيم. چنانكه درباره‌ی بسيارى از نامهاى زمان هخامنشى اين رویداده كه آنها را در كتابهاى يونانى و رومى داشتيم ولى شكلهاى درست آنها را نمى‌دانستيم تا پس از خوانده شدن نوشته‌ي سنگى بيستون و ديگر نوشته‌هاى سنگى شكلهاى درست آنها بدست آمد از قبيل‌ Smerdis و Cambyses و بسيار مانندهاى اينها كه امروز بجاى آنها «برديا» و «كنبوجى» از راه نوشته‌ی بيستون بدست آورده‌ايم و بكار مى‌بريم. پس نامهاى ‌ديگرى كه هنوز شكلهاى ايرانى آنها دانسته نيست بايد آنها را بحال خود گزاشت تا راهى ‌براى دانستن اصل درست آنها نيز پيدا شود.
٢ـ نامهاى رودها و شهرهاى باستان و ديگر اينگونه نامها را به همان صورت باستان خود آورده صورت كنونى آنها را ميان دو ناخنك ياد كردم. اين نكته بسيار مهم است كه در سرودن تاريخ هر زمانى بايد نامها را بشكلهاى آنروزى آورد. زيرا از اين راه يك بهره‌ي ‌علمى نيز بدست خوانندگان و شنوندگان مى‌آيد ، گذشته از نكته‌هاى علمى ديگرى كه در بر دارد.
در پايان ديباچه اين نكته را بايد گفت كه كتاب پلوتارخ با ترتيبى كه خود مؤلف بر آن ‌داده بود بدست ما نرسيده و تغيير بسيارى در آن داده شده بدينسان كه سرگذشتها را از جايى‌ كه در اصل كتاب داشته تغيير داده پس و پيش ساخته‌اند. چنانكه در اين باره شرحهايى از جانب ترجمه‌كنندگان آن كتاب بزبانهاى اروپايى نوشته ‌شده كه ما نيازى به نقل آنها نمى‌بينيم. چيزى كه هست از اين پس و پيش كردن سرگذشتها زيانى بكتاب نرسيده و چيزى از ارج ‌آن نكاسته. زيرا اين سرگذشتها هر كدام بتنهايى دفتريست و چندان اثرى به ترتيب بار نيست.
از اين جهت ما نيز در ترجمه‌ي اين سرگذشتهای دوازده‌گانه ترتيبى را كه در نسخه‌هاى امروزى پلوتارخ‌ است رعايت نكرده بلكه تربيت ديگرى را در نظر گرفتيم و آن اينكه هر كسى زمانش بيشتر ، ما نيز سرگذشت او را جلوتر آورديم و اينست كه در بخش يكم از كتابمان نخست ‌ثميستوكليس و سپس آريستيديس و پس از آن الكبياديس و باز لوساندير را كه از سرداران ‌يونانند ياد كرده سپس به ارتخشثر پادشاه هخامنشى و پس از آن به آگيسيلاوس شاه اسپارت ‌پرداختيم. همين ترتيب را در بخش دوم نيز رعايت خواهيم نمود.
هم اين نكته را بايد بازنمود كه اين ترجمه نه از اصل يونانى كتاب بلكه از ترجمه‌ي انگليسى ‌آن نقل شده. در انگليسي چندين ترجمه از كتاب پلوتارخ هست كه همگى آنها چاپ شده و ما ترجمه‌اى را كه بنام «ارثر هوگو كلوغ» خوانده مى‌شود برگزيده و اين ترجمه‌ها را از روى‌ آن كرده‌ايم.
همچنين تاريخهايى كه براى هر يك از پادشاهان و سركردگان ياد شده و زمان هر كدام ‌را نشان داده در اين باره هم از كتابهاى دانشمندان اروپايى استفاده شده كه خود نگارنده ‌رنجى نبرده و جستجويى در آن باره نكرده‌ام.
و چون در ميان سرودن سرگذشتهاى اين سرداران و فرمانروايان ناگزير تاريخ يونان و ايران پديدار مى‌شود چيزى كه هست جسته جسته و نابسامان است براى آنكه خوانندگان از چگونگى آن تاريخ هم درست آگاه باشند در پايان هر بخشى يك خلاصه‌اى از تاريخ نيز آورده خواهد شد كه هم خود آگاهى سودمندى مى‌باشد و هم خوانندگان را در دانستن ‌سرگذشتها و فهميدن آنها بيناتر مى‌گرداند.
در پایان سخن از خوانندگان خواستاریم که هرچه نارسایی در این کتاب دیدند آن را بر ما نگیرند و رادمردانه چشم بپوشند. ولی هرچه لغزش یافتند ما را از آن آگاه سازند که این خود کار سودمندی خواهد بود و ما را بخطاهای خود آشنا خواهد گردانید.
تهران ١٣١٣ ـ احمد کسروی

🔶در پیرامون قرآن
(بخش دوم)

🔸پی بردن به گمراهیها و نبرد كردن با آنها یك كار ساده‌ای نیست و بسر خود نتواند بود.

🔸یك برانگیخته تنها در زمینه‌ی كار خود (كه بسامان آوردن زندگانی و نشان دادن راه رستگاری است) دارای دانش است ، تنها در آن زمینه است كه خدا پرده از جلو بینش او برمیدارد و آمیغها را چنانكه هست می‌شناساند. در دیگر زمینه‌ها همچون دیگرانست.

🔸برخی از گفته‌های قرآن درباره‌ی زمین و آسمان و مانند اینها با دانشها نمی‌سازد

🔶 در پیرامون قرآن

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔶 گرفتاري را فيروزی مي‌شمارند
(بخش یکم)

🔸امروز كسان بسياري هستند كه اگر شما آنان را بخواندن پيمان خوانيد بي‌پروايي نمايند و شما هر زمينه‌اي را از آن بر ايشان بخوانيد تا بپايان گوش نداده چنين گويند : «مگر ما اينها را نميدانيم؟!..». اينان كسانيند كه در خود كمي سراغ نميدارند و آن اندازه آگاهيهايي كه از اينجا و آنجا اندوخته‌اند براي سرمايه‌ی زندگاني بس مي‌شمارند.

🔸ما نيك ميدانيم كه چه در زمينه‌ی خیمها و چه در ديگر باره‌ها ، چندان سخنان پريشان و وارونه‌ی هم رانده شده كه همگي را گيج گردانيده ، و هيچ شگفتي ندارد كه يك دسته معناي درستي از اين چيزها در ياد ندارند و جز نامهاي آنها و برخي معنيهاي ناروشني را نشناسند.

🔸كساني اينگونه دانستنها و اين اندازه آگاهيها را بس مي‌شمارند و خود را بي‌نياز از ياد گرفتن راستيها مي‌پندارند و بسياري از آنان با همين اندازه سرمايه خود را دانا پنداشته بآرزوي پيشوايي و راهنمايي نيز مي‌افتند.

🔶 گرفتاري را فيروزی مي‌شمارند

(بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

يكی از بزرگترين گرفتاريهای ايرانيهاست كه از بس خودخواه و خودنمايند آلودگيهای خود را كه علت اين بدبختی و درماندگی ايشان شده بگردن نميگيرند و نقص بخود گمان نميبرند ، و چنين وامينمايند كه اين بدبختی و درماندگی نتيجه‌ی حوادث جهان و معلول تصادفاتست و اينست رهایی خود را نيز جز در نتيجه‌ی حوادث و تصادفات نمی‌شمارند و هميشه چشم براه اين پیشامد و آن حادثه ميدوزند.

اين بايرانيان بسيار سخت است كه بآلودگيهای خود پی برند و رياضت بخود داده بچاره‌ی آنها پردازند بلكه بسيار دوست ميدارند كه هميشه گناه را بگردن ديگران بيندازند.

از اينرو ما كه هميشه می‌نويسيم علت اين بدبختيها آلودگيهای خودتانست ، می‌نويسيم اگر دشمن هم بشما دست يافته از راه آن آلودگيها دست يافته ، می‌نويسيم بايد آن آلودگيها را از خود دور گردانيد اين نوشته‌های ما بايشان خوش نمی‌افتد و بسياری از آنان چون پرچم را ميخوانند رو ترش ميكنند.

ولي فلان روزنامه‌ی شياد كه هایهوی راه می‌اندازد : «جان من فدای ايران باد» «ايران جاويدانست» «ايران لايزالست» ... از اين جمله‌های پوچ كه هيچ معنایی ندارد خوشدل می‌شوند و آن را از دست هم می‌ربايند.

كوتاهسخن ، بآلودگيها خود گردن گزاردن نمی‌توانند.

در كشوری كه شمرده‌ايم چهارده كيش مختلف هست ، چندين مسلك سياسی رواج يافته ، ده تن با يكديگر هم‌انديش نمی‌باشند ، يك بخش بزرگی از مردم آن عشاير تاراجگرند كه هنوز باصول قرون وسطا زندگی ميكنند ، در چنين كشوری كه اين يك شمه‌ای از آلودگيهای آن ميباشد هيچ نقص نمی‌پندارند و بتكانی نياز نمی‌بينند و ما به هر چيزی كه دست ميزنيم در برابر ما بهياهو می‌پردازند.

بلكه بسياری از مردم همين گرفتاريها را سرمايه‌ای برای خود می‌پندارند.

مثلاً عشاير تاراجگر را «مردان رشيد» ناميده ذخيره‌ای برای روز مبادا [مقصود : بهنگام جنگ] می‌شمارند.

اين كيشهای گوناگون را كه سراپا آلودگی است و سراپا بيدينی است دين ناميده برواجش ميكوشند ، ياوه‌بافيهای پست زمان مغول را ادبيات ناميده بخود می‌بالند.

جوانان درسهایی را كه در دبيرستانها و دانشكده‌ها خوانده‌اند و بخش بزرگی از آنها جز مايه‌ی فرسودگی مغز نيست سرمايه‌ی زندگانی می‌شناسند.

بهر حال چون نقصی در خود نمی‌شناسند اينست گناه را بگردن حوادث می‌اندازند و برای رهایی نيز چشم براه حوادث می‌نشينند.

(پرچم روزانه شماره‌ی ۱۷۹)

🔶 کتاب فرهنگ چیست؟
گفتار سوم : از كار وارونه جز نتيجه‌ی وارونه برنخيزد ، تکه‌ی 5

🔸شعر سخن است و كسي كه سخني ميدارد ، ميخواهد آن را با شعر گويد يا ميخواهد با نثر گويد. چيزي كه هست سخن ـ چه شعر و چه نثر ـ بايد از راه نياز باشد. سخني كه از روي نياز نباشد ياوه‌گوييست و خرد از آن بيزار باشد.

🔸هنگامي كه گفته مي‌شود : «سخن بي‌نيازانه ياوه‌گوييست» بايد شاعر و فيلسوف و ديندار و دانشمند و ديگران همگي آن را بپذيرند ، و بسيار سخن پوچيست كه كسي بگويد شاعر جدا از ديگران است.

چنانكه خوانندگان ميدانند ما درباره‌ی شعر سخنان بسياري رانده و اين زمينه را با دليلهاي استواري روشن گردانيده‌ايم. همچنين از سعدي و حافظ و ديگران سخن رانده زيانهاي بسيار شعرهاي آنان را با دليلهاي فراوان بازنموده‌ايم. كوتاه‌شده‌ی گفته‌هاي ما آنست كه شعر سخن است و كسي كه سخني ميدارد ، ميخواهد آن را با شعر گويد يا ميخواهد با نثر گويد. چيزي كه هست سخن ـ چه شعر و چه نثر ـ بايد از راه نياز باشد. سخني كه از روي نياز نباشد ياوه‌گوييست و خرد از آن بيزار باشد. گفته‌ايم : اين گونه شعرگويي كه در ايران رواج يافته و كساني بي‌آنكه بسخني نياز باشد ، بنام قافيه‌بافي شعر مي‌گويند ، كار بيخردانه‌ايست. گفته‌ايم : سعدي و حافظ و خيام و ديگران گذشته از اينكه ياوه‌بافي كرده‌اند ، درميان شعرهاي خود چند رشته بدآموزيهاي زهرآلود را ـ از جبريگري و خراباتيگري و باده‌خواري و چاپلوسي و ساده‌بازي و مانند اينها ـ رواج داده‌اند.
اينهاست فشرده‌ی گفته‌هاي ما درباره‌ی شعر و شاعران. سخناني باين استواري ، چون پروردگان فرهنگ نمي‌خواهند دست از ياوه‌گويي بكشند ، در برابر ما ايستاده هر زمان فلسفه‌ی بيخردانه‌ی ‌ديگري براي هوسبازي خود مي‌تراشند. بتازگي نيز دكتري كه خود شاعر است در مهنامه‌ی رسمي وزارت فرهنگ در برابر گفته‌هاي ما بسخنان پوچ بيفرهنگانه‌اي پرداخته و از جمله چنين نوشته است : «بايد يقين داشت كه در باب شعر در اشتباهند و هنوز بتفاوت طرز فكر و بيان شاعرانه با روش گفتار فلسفي و ديني و اخلاقي و علمي پي نبرده‌اند».
نيك انديشيد كه اين دكتر چه ميگويد و براي ياوه‌بافي خودش و ديگران چه بهانه‌اي مي‌تراشد؟!.. اين ميگويد : سخناني كه شما درباره‌ی شعر و شاعران مي‌گوييد سخنان ديني و فلسفي است و شاعر انديشه‌اش جز انديشه‌هاي فلسفي يا ديني يا مانند آنهاست.
بايد گفت : ما هيچگاه نامي از فلسفه يا دين نبرده‌ايم و نمي‌بريم. آنچه ما گفتيم يك رشته آميغهاييست كه هر باخردي بايد آن را پذيرد. ما ميگوييم : در جهان آميغهايي هست و خدا به هر كسي خرد داده كه آن آميغها را دريابد. ميگوييم : هر كسي بايد در زندگاني پيروي از خرد كند و هيچ كسي آزاد نيست دنبال هوسهاي خود را گيرد. كساني كه ميخواهند پيروي از خرد ننموده در هوسبازي آزاد باشند ، بايد بروند همچون گرگان و شغالان در كوهها و دره‌ها بتنهايي زندگي كنند. درميان توده هيچ كس در هوسبازي آزاد نتواند بود.
گفته‌ی آقاي دكتر هيچ معنايي نمي‌دارد و جز جمله‌هاي پوچي نيست. آميغها نه چيزيست كه شاعر و فيلسوف و ديندار و دانشمند در برابر آن جدايي پيدا كنند. هنگامي كه گفته مي‌شود : «سخن بي‌نيازانه ياوه‌گوييست» بايد شاعر و فيلسوف و ديندار و دانشمند و ديگران همگي آن را بپذيرند ، و بسيار سخن پوچيست كه كسي بگويد شاعر جدا از ديگران است. چنين سخني جز از مغز پوچ يك ياوه‌باف نتواند تراويد. چه شده كه شاعر جدا از ديگران باشد و آميغها را نپذيرد؟!..
آنگاه اگر همين بهانه را ديگر بدكاران نيز بياورند ـ مثلاً قماربازان ، انبارداران ، راهزنان ، تاراجگران ، جيب بران ، همين بهانه را آورده مثلاً ما كه بقماربازي ايراد گرفته مي‌گوييم كار بد است ، قماربازان پاسخ داده بگويند : «هنوز شما بتفاوت طرز فكر قماربازانه با روش و گفتار فلسفي و ديني و اخلاقي و علمي پي نبرده‌ايد» ـ آيا شما دكتر چه پاسخي بآنان خواهيد داشت؟!.. قمارباز با قافيه‌باف چه جدايي ميدارد كه اين در هوسبازي آزاد باشد و آن نباشد؟!.. بگوييد تا ما هم بدانيم.
اين يك نمونه‌ايست كه چگونه اين جوانان نيروهاي ساده‌ی خدادادي را از دست داده‌اند كه از كارهاي بد خود نه تنها سرافكنده نمي‌شوند ، از راه سركشي درآمده فلسفه نيز براي آنها مي‌بافند.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
1) ثميستوكليس‌ ـ تکه‌ی 1

🔸 ثميستوكليس‌1
ثميستوكليس ‌از همان آغاز جوانى دلش پر از آرزوى دخالت در كارهاى توده‌ی مردم بود و هميشه خواهان شهرت و نيكنامى مى‌زيست و همى‌خواست كه بلندترين پايگاه در ميان ‌مردم ازآنِ او باشد. اينبود كه بیباكانه بدشمنى پيشوايان و بزرگان برمى‌خاست. بويژه دشمن آريستيديس2 و پسر لوسيماخوس كه هميشه با او ايستادگى و دشمنى مى‌نمود. گفته‌اند ثميستوكليس دلداده‌ی شهرت و شكوه بود و چندان هوس برخاستن بكارهاى ‌بزرگ را در دل مى‌پخت كه هنگامى كه هنوز نوجوان بود و در آنزمان جنگ ماراثون3 با ايرانيان رویداد ملتياديس4 ماهرانه فرماندهى آن جنگ را بعهده گرفته آن را بانجام‌ رسانيد و نام و آوازه‌ی او بر زبانها افتاد. ثميستوكليس سخت دلگير بود و شبها را نمى‌خوابيد و بجاهايى كه هميشه براى دلخوشى مى‌رفت اينزمان ديگر نمى‌رفت و چون كسانى از اين تغيير حال او بشگفتى افتاده جهت را از او پرسيدند پاسخ داد : «يادگارهاى فيروزى5 كه بهره‌ی ملتياديس گرديده مرا نمى‌گزارد بخوابم.» در اين هنگام بسيارى مى‌پنداشتند كه جنگ ماراثون آخرين جنگ با ايرانيان بوده ولى‌ ثميستوكليس مى‌گفت اين جنگ مقدمه‌ی يك رشته كشاكشهاى بسيار سختى است كه در ميانه روى خواهد داد و از اين جهت او كوشيد شهر خويش را آماده نگاه داشت و آتنيان را هميشه به مشق و ورزش واداشت و اين پيش‌بينى او كه آينده‌ی بسيار دور را مى‌ديد بسود يونانيان بود چنانكه سپس دانسته گرديد.
نخستين كار او اين بود كه چون پولى را كه سالانه از بابت معدنهاى نقره‌ی لائوريوم‌6 به آتن‌ مى‌آيد و آتنيان آن را در ميان خود بخش مى‌كردند او براى نخستين بار پيشنهاد كرد كه آن ‌پول بخشى را ترك كنند و آن پول را در يكجا خرج كرده كشتيهايى براى جنگ با مردم‌ آيیگينا7 بسازند كه اينزمان شكوه و نيروى بسيارى در يونان پيدا كرده بودند و در سايه‌ی كشتيهاى فراوانى كه داشتند فرمانروايى دريا را ازآن خود گردانيده بودند. بدين دستاويز او بآسانى توانست مردم آتن را قانع گرداند تا سخن او را بپذيرند بى‌آنكه‌ نام داريوش يا ايران را ببرد كه اين هنگام سخت دور بودند و آمدن ايشان به يونان گمانى بيش ‌نبود و يونانيان ترسى از آن باره اين هنگام نداشتند ولى دلهاى ايشان از كينه‌ی مردم آيیگينا پر بود. از اينجا عنوان بجايى كه ثميستوكليس از اين مردم مى‌نمود در سايه‌ی آن توانست مقصود خويش را پيش ببرد و با همان پول صد تا كشتى ساخته شد كه پس از ديرى بدستيارى همين ‌كشتيها ثميستوكليس با خشايارشا جنگيد. از اين هنگام كم‌كم آتن را بسوى درياپيمايى و كشتیرانى مى‌كشانيد زيرا چنين‌ مى‌پنداشت كه با آنكه در خشكى حريف همسايگان نزديك خود نمى‌باشند با كشتيهاى‌ دريايى خود خواهند توانست ايرانيان را دور رانده و به يونان فرمانروايى كنند. از اينجاست كه افلاطون گفته او آتنيان را از سپاهيگرى ماهرانه بسوى درياپيمايى و كشتیرانى برگردانيد. هم از اينجاست كه كسانى نكوهش او كرده مى‌گفتند : نيزه و سپر را از دست آتنيان گرفته‌ آنان را به تخته‌كشتى و پارو بست. سيتسيمبروتوس8‌ مى‌گويد :

پابرگیها :
1ـ Themistocles پلوتارخ گفتگو از پدر و مادر ثميستوكليس و اينكه آنان از شهر آتن نبودند و نام و شهرتى نداشتند و خود ثميستوكليس كودكى خود را با سختى بسر برده مى‌آورد كه ما از ترجمه‌ی آن بخش چشم‌پوشى كرديم. مى‌گويد : ولى از همان زمان كودكى زيرك و هوشيار بوده بكارهاى بيهوده نمى‌پرداخت.
2ـ از بزرگان آتن است و سرگذشت او خواهد آمد.
3ـ Marathon جنگى كه ايرانيان در خشكى با يونانيان كردند ، در سال ۴٩٠ پيش از ميلاد.
4ـ Miltiades يكى از سرداران و بزرگان آتن است كه سرگذشت پسر او كيمون خواهد آمد.
5ـ در زمانهاى باستان غنيمتى كه از دشمن مى‌گرفتند چيزهايى را از آن به عنوان يادگار فيروزى نگهداشته از ديوارها آويزان مى‌نمودند كه مقصود نه خود آن چيزها بلكه يادگار و نشانه‌ی فيروزى بودن آنهاست.
6ـLaurium
7ـ  Aegina يكى از جزيره[های] يونانى كه مردم آنجا هوادار ايران بودند و با آتنيان دشمنى مى‌نمودند.
8ـ Sitesimbrotus

🔶 در پیرامون قرآن
(بخش سوم)

🔸مادّیان نه تنها جهان را جز این دستگاه سَتَرسای[محسوس] مادی نمی‌شناسند و به خدایی باور نمیدارند ، روان را نمی‌پذیرند ، از خرد ناآگاهی می‌نمایند ، آدمی را نیكی‌پذیر نمی‌شناسند ، زندگانی را جز نبرد و كشاكش نمیدانند.

🔸ما امروز در برابر چنین گمراهی‌ای هستیم كه باید به چاره‌اش كوشیم. گذشته از آنكه در ایران و دیگر جاها با كیشهای بسیاری دچار میباشیم كه هر یكی بدتر از بت‌پرستی عربست. گذشته از آنكه در یك جهان آشفته‌ای زندگی میكنیم كه تاكنون مانندش نمی‌بوده و باید درپی چاره‌اش باشیم.

🔸این كتاب خدایی از یكسو افزاری در دست سودجویان و مفتخواران گردیده و از یكسو چون دارای دشواریهاییست كه پاسخ داده نشده مایه‌ی گمراهی بسیاری از جوانان و دستاویز زباندرازی بدخواهان میگردد.

🔶 در پیرامون قرآن

(بخش پایانی)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)

🔶 گرفتاري را فيروزی مي‌شمارند
(بخش دوم)

🔸در همه چيز چنيند. مثلاً نام خرد (يا عقل) را شنيده و سخنان پراكنده‌اي از اينجا و آنجا درباره‌ی‌ آن ياد گرفته‌اند. ليكن نتيجه‌اي كه از اين دانسته‌هاي خود توانند برداشت بيش از اين نيست كه هر كسي آن ديگري را «بيعقل» داند.

🔸آن انبانست كه همه چيزي در آن توان انباشت. مغز براي چنين كاري نيست. كسي كه انديشه‌هاي ناسازگار را در مغز خود جا ميدهد آنها از يكسو مغز را فرسايند و آن را از كار اندازند و از يكسو خود يكديگر را بي‌هَنايِش (اثر) گردانند.

🔶 گرفتاري را فيروزی مي‌شمارند

(بخش دوم)

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از ماهنامه‌ی پیمان)

🔸یك توده‌ای كه سی و شش سال است مشروطه گرفته ولی هنوز از هزار تن یكی معنی آن را نمیداند [و هنوز پس از صد و اند سال همانست] ،

🔸یك توده‌ای كه در میان پانزده ملیون مردمش چهارده كیش هست كه هر كدام سیاست جدایی و آرمان جدایی دارد ،

🔸یك توده‌ای كه در آن ارمنی و آسوری و جهود و زردشتی و عرب و كرد و ترك و لر و بختیاری جدا از هم میزیند و در قرنهای متمادی هنوز در هم نیامیخته‌اند ،

🔸یك توده‌ای كه سرمایه‌ی علمی او بدآموزیهای بسیار بیخردانه‌ی خراباتیان و صوفیان و باطنیان زمان مغول میباشد ،

🔸یك توده‌ای كه مردان چهل ساله و پنجاه ساله‌اش سود از زیان و نیك از بد باز نمی‌شناسند ـ

🔸چنین توده‌ای چگونه تواند با دیگران همسری نماید و در میدان نبرد مقهور دیگران نگردد؟!..

(پرچم روزانه شماره‌ی ۱۶۲)