🔶 دشمنان نهان
(بخش یکم)
🔸سالها ايران توسري‌خور همسايگان بوده. خود نيز كشوري پس‌افتاده و بي‌بهره از دانشها و هنرها [=صنعت]ست. اينها نتيجه داده كه بيشتر مردم خود را و توده‌ي خود را پستتر از ديگران ميگيرند و بآن پستي خرسند مي‌باشند. مي‌خواهند در همان پستي بمانند و در برابر بيگانگان فروتني نمايند ، و در همان حال درميان توده بيكديگر خودنماييها كنند ، همچشميها نمايند ، رشکها برند ، بزرگيها فروشند ، روزنامه نويسند ، حزب سازند ، به پيشوايي رسند ، وزارت پيدا كنند ، پرفسور باشند ، فيلسوف خوانده شوند ... همه‌ي اين چيزها را در آن پايگاه پست مي‌خواهند.
(بخش یکم)
🔸سالها ايران توسري‌خور همسايگان بوده. خود نيز كشوري پس‌افتاده و بي‌بهره از دانشها و هنرها [=صنعت]ست. اينها نتيجه داده كه بيشتر مردم خود را و توده‌ي خود را پستتر از ديگران ميگيرند و بآن پستي خرسند مي‌باشند. مي‌خواهند در همان پستي بمانند و در برابر بيگانگان فروتني نمايند ، و در همان حال درميان توده بيكديگر خودنماييها كنند ، همچشميها نمايند ، رشکها برند ، بزرگيها فروشند ، روزنامه نويسند ، حزب سازند ، به پيشوايي رسند ، وزارت پيدا كنند ، پرفسور باشند ، فيلسوف خوانده شوند ... همه‌ي اين چيزها را در آن پايگاه پست مي‌خواهند.
dowmanãne nahãn 1.pdf
92.5 KB
🔶 دشمنان نهان
(بخش یکم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از دفتر بهمن‌ماه 23)
(بخش یکم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از دفتر بهمن‌ماه 23)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
امروز ما اگر بیندیشیم كه این فرهنگ آیا سودش بیشتر است یا زیانش ، از روی فهم و بینش باید بگوییم : زیانش فزونتر میباشد.
باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكده دیده را با یك روستایی ساده‌ی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شاینده‌تر است؟.. كدامیكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شاینده‌تر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستائی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بی‌بهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاو ماهی می‌شناسند ، هنوز زمین‌لرزه را نتیجه‌ی تكان گاو می‌شمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای آنهاست ، عیبهای ایشان است.
لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر می‌باشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد.
از آنسوی با همه‌ی دُژآگاهی ، دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد اینست ، اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمی‌باشند ، و چون درس خوانده‌اند بگندم‌كاری ، و درخت‌نشانی ، دامپروری ، پشم‌ریسی ، پارچه‌بافی ، رختدوزی ، خانه‌سازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود می‌شناسند. بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ می‌شمارند.
تنها كاری كه برای خود شاینده می‌شناسند پشت میز اداره‌ها نشستن و آموزگاری و روزنامه‌نویسی و اینگونه پیشه‌هاست.
...
چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایه‌ی زندگی می‌شمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون می‌آیند گمان كمی بخود نمی‌برند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمی‌بینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند.
اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچاره‌ی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود می‌شمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد.
این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شده‌اند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۵۴)
باین دلیل كه شما اگر یك جوان درسخوانده و دانشكده دیده را با یك روستایی ساده‌ی بیسواد بسنجش گزارید و این بیندیشید كه آیا كدام یكی بزیستن شاینده‌تر است؟.. كدامیكی بتوده سودمندتر میباشد؟.. اگر از روی فهم و بینش بسنجید باید بگویید : آن روستایی شاینده‌تر و سودمندتر میباشد.
راست است آن روستائی خواندن و نوشتن نمیداند ، از آگاهیهایی كه برای هر كس در زندگانی دربایست است بی‌بهره میباشد ، بیشتر آنها هنوز زمین را روی گاو ماهی می‌شناسند ، هنوز زمین‌لرزه را نتیجه‌ی تكان گاو می‌شمارند ، اگر از مرزهای ایران بپرسید آگهی درستی ندارند ، از دریاها و از رودها و كوههای جهان چیز درستی نمیدانند ، نافهمیهای دیگری هم بسیار میدارند ـ اینها همه كمیهای آنهاست ، عیبهای ایشان است.
لیكن با اینحال بدرد زندگانی بهتر میخورند ، بفراگرفتن حقایق زندگانی نزدیكتر می‌باشند. زیرا یك روستایی راه زندگانی را جز كوشیدن نمیداند ، و اینست همیشه میكوشد.
از آنسوی با همه‌ی دُژآگاهی ، دریافت ساده و نیروهای خدادادیش بحال خود میباشد اینست ، اگر بخواهیم حقایق را به او یاد دهیم خواهد پذیرفت و در برابرش ایستادگی نخواهد كرد پذیرفتن حقایق بكسی از آنان نخواهد برخورد.
لیكن این جوانان درسخوانده بیشترشان (نه همگیشان) بكوشش آماده نمی‌باشند ، و چون درس خوانده‌اند بگندم‌كاری ، و درخت‌نشانی ، دامپروری ، پشم‌ریسی ، پارچه‌بافی ، رختدوزی ، خانه‌سازی ، و مانند اینها كه كارهای اساسی زندگیست گردن نمیگزارند و آنها را كمی خود می‌شناسند. بلكه بسیاری از آنان داد و ستد و بازرگانی را نیز ننگ می‌شمارند.
تنها كاری كه برای خود شاینده می‌شناسند پشت میز اداره‌ها نشستن و آموزگاری و روزنامه‌نویسی و اینگونه پیشه‌هاست.
...
چون در دبیرستان یا در دانشكده درسهایی میخوانند كه آنها را سرمایه‌ی زندگی می‌شمارند (در حالی كه نیست و بیشتر آنها پوچ و بیهوده است) ، اینست چون از آموزشگاه بیرون می‌آیند گمان كمی بخود نمی‌برند و نیازی بآنكه حقایق زندگانی را جستجو كنند نمی‌بینند ، بلكه اگر حقیقتی را از كسی شنیدند كه نمیدانستند بآنان برمیخورد ، و اینست بجای پذیرفتن به چَخِش[=مجادله] و ستیزه میپردازند و از آن كس میرنجند.
اینان از بدبختی بهتر میدانند كه ایران در همین حال آلودگی و گرفتاری بماند ، و هیچ كس بچاره‌ی دردها برنخیزد زیرا برخاستن یك كسی را كه فهم و دانشش بیش از آنها باشد شكست خود می‌شمارند و اینست خرسندی بآن نمیتوانند داد.
این همان خوی پست جداسری و گردنكشی است كه بدبختانه این جوانان گرفتار آن شده‌اند.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۵۴)
🔶 فرهنگ است یا نیرنگ؟ بخش یکم
🔸 خوانندگان اين دفتر نخست بايد بدانند كه در كشور ايران سياستي بدخواهانه هست كه از ساليان دراز در اين كشور كارگر بوده. يك دسته از وزيران و سران اداره‌ها هستند كه با يكديگر همدستند و خواست ايشان آنست كه از راههاي گوناگون بكوشند و اين توده را از پيشرفت بازدارند. بكوشند و نگزارند بآلودگيهاي اين توده چاره شود و تلاشهاي نيكخواهان و غيرتمندان را در آن باره‌ها بيهوده گردانند.
اين خود داستان بزرگيست و يكي از رازها ميباشد ، و ما چون در جاي ديگر1 آن دسته را شناسانيده و كمي از كارهاشان بازنموده‌ايم در اينجا بآن نمي‌پردازيم. در اينجا سخن از چيز ديگر است.
در هزار و سيصد سال پيش كه اسلام برخاست و مسلمانان ، ايران را هم بگشادند ، قرنها اين كشور تكه‌اي از جهان اسلام مي‌بود و از پيشامدهاي آن جهان ـ از نيك و بد ـ بهره‌مند ميشد. از جمله هرچه گمراهيها و انديشه‌هاي پست درميان مسلمانان پديد مي‌آمد ايرانيان از آنها بهره مي‌يافتند. بلكه در اين باره بهره‌ي اينان بيشتر از ديگران ميشد.
فلسفه‌ي يونان كه بميان مسلمان آمد ايرانيان بيشتر از ديگران بآن رو آوردند و آن را گرفته بپروردن و بزرگ گردانيدن پرداختند.
صوفيگري كه برخاست بيش از همه درميان ايرانيان رواج گرفت و بيش از همه در ايران پايدار گرديد.
شاعري كه ويژه‌ي عرب مي‌بود ايرانيان آن را گرفتند و از خود عربها بسيار جلوتر رفتند.
باطنيگري كه يك رشته آموزكها[=تعلیمات] و كوششهايي براي بهم زدن اسلام و برانداختن دستگاه آن مي‌بود با دست ايرانيان پديد آمد ، و با آنكه پيشرفتش پيش از همه در مصر و يمن و آنجاها مي‌بود در ايران بيش از ديگر جاها ريشه دوانيد و آموزاكهايش جا در دلها براي خود باز كرد.
خراباتيگري جنبش ديگري بزيان اسلام مي‌بود كه از ايران برخاست و چون زبانِ آن ، شعرهاي فارسي (شعرهاي خيام و حافظ و ديگران) مي‌بود از ايران بيرون نرفت. ليكن در اينجا درميان خود ايرانيان بسيار كارگر افتاد.
شيعيگري كشاكشي در زمينه‌ي خلافت مي‌بود كه از حجاز برخاست و قرنها در آن كشور و در عراق كارگر مي‌بود ، سرانجام رو به ايران آورده اينجا را كانوني براي خود گردانيد.
افسانه‌ي مهدي كه از روي پندارهاي كهن ايراني و جهودي درميان عرب پديد آمده و افزاري در دست آرزومندان خلافت شده و بخود باليده و بزرگ گرديده بود ، پس از قرنها به ايران بازگشت و اينجا را آشيانه‌اي براي خود گرفت.
اينها آلودگيهاي مغزيست كه ايرانيان از راه اسلام و در نتيجه‌ي پيوستن بمسلمانان پيدا كرده‌اند. بماند آن آلودگيهاي كهن كه از راه زردشتيگري و مسيحيگري و مانيگري از پيش ميداشتند و نگاه داشته بودند و هنوز هم مي‌دارند.
اكنون سخن در آنست كه آن دسته‌ي بدخواه ، يا مردان بدنهاد روسياه ، كه سود خود را در بدبختي و درماندگي اين توده مي‌دانند و دست بهم داده پافشاري بسيار ميكنند ، يكي از كوششهاي آنان در اين رشته است كه اين آلودگيها نه تنها از مغزها برنخيزد ، بلكه جايگيرتر گردد و زهرش هناينده‌تر[=مؤثرتر] باشد.
كانون اين كوششهاي بدخواهانه وزارت فرهنگ است. اين دستگاه با آن درازا و پهنا براي آنست كه گمراهيها و بدآموزيهاي گوناگوني كه از زمانهاي گذشته بازمانده و در كتابها جايگزينست ، رواج آنها را هرچه فزونتر گرداند. كتابها را بچاپ رسانيده در دسترس مردم گزارد ، در دبستانها و دبيرستانها آن بدآموزيها را در مغزهاي نورسان آكنده همه را آلوده گرداند.
وزارت فرهنگ ايران براي اين كارهاست. باين معني كه كساني كه در كارهاي آن وزارتخانه دست داشته‌اند و شالوده‌ي آن را ريخته‌اند خواستشان همين مي‌بوده. باهم به سُكالش[=شور] نشسته ، راهها انديشيده ، آزمايشها كرده ، نيرنگها بكار برده ، دستگاهي را بدانسان كه خواستشان مي‌بوده پديد آورده‌اند.
باشد كه كساني اين گفته‌ها را باور نكنند و اين را يك بدگماني از من درباره‌ي وزارت فرهنگ و بنيادگزارانش شناسند. ولي افسوس كه نه چنانست ، افسوس كه اين گفته‌ها درباره‌ي آن وزارت همه راستست.
وزارت فرهنگ تنها آن دستگاه بيروني نيست. تنها آن اتاقها با كاركنانش و آن دبستانها و دبيرستانها و دانشكده‌ها با آموزگاران و دبيران و استادانش نيست. در پشت سر آن ، دستگاه دروني ديگري هست ـ دستگاهي كه با دست محمدعلي فروغي‌ها ، ابوالحسن فروغي‌ها ، سيد نصرالله تقوي‌ها ، علياصغر حكمت‌ها ، دكتر قاسم غني‌ها ، و ديگران راه برده مي‌شود.
1ـ نخست در كتاب «دادگاه» و سپس در كتابهاي «افسران ما» و «در پيرامون ادبيات» ـ و
🔸 خوانندگان اين دفتر نخست بايد بدانند كه در كشور ايران سياستي بدخواهانه هست كه از ساليان دراز در اين كشور كارگر بوده. يك دسته از وزيران و سران اداره‌ها هستند كه با يكديگر همدستند و خواست ايشان آنست كه از راههاي گوناگون بكوشند و اين توده را از پيشرفت بازدارند. بكوشند و نگزارند بآلودگيهاي اين توده چاره شود و تلاشهاي نيكخواهان و غيرتمندان را در آن باره‌ها بيهوده گردانند.
اين خود داستان بزرگيست و يكي از رازها ميباشد ، و ما چون در جاي ديگر1 آن دسته را شناسانيده و كمي از كارهاشان بازنموده‌ايم در اينجا بآن نمي‌پردازيم. در اينجا سخن از چيز ديگر است.
در هزار و سيصد سال پيش كه اسلام برخاست و مسلمانان ، ايران را هم بگشادند ، قرنها اين كشور تكه‌اي از جهان اسلام مي‌بود و از پيشامدهاي آن جهان ـ از نيك و بد ـ بهره‌مند ميشد. از جمله هرچه گمراهيها و انديشه‌هاي پست درميان مسلمانان پديد مي‌آمد ايرانيان از آنها بهره مي‌يافتند. بلكه در اين باره بهره‌ي اينان بيشتر از ديگران ميشد.
فلسفه‌ي يونان كه بميان مسلمان آمد ايرانيان بيشتر از ديگران بآن رو آوردند و آن را گرفته بپروردن و بزرگ گردانيدن پرداختند.
صوفيگري كه برخاست بيش از همه درميان ايرانيان رواج گرفت و بيش از همه در ايران پايدار گرديد.
شاعري كه ويژه‌ي عرب مي‌بود ايرانيان آن را گرفتند و از خود عربها بسيار جلوتر رفتند.
باطنيگري كه يك رشته آموزكها[=تعلیمات] و كوششهايي براي بهم زدن اسلام و برانداختن دستگاه آن مي‌بود با دست ايرانيان پديد آمد ، و با آنكه پيشرفتش پيش از همه در مصر و يمن و آنجاها مي‌بود در ايران بيش از ديگر جاها ريشه دوانيد و آموزاكهايش جا در دلها براي خود باز كرد.
خراباتيگري جنبش ديگري بزيان اسلام مي‌بود كه از ايران برخاست و چون زبانِ آن ، شعرهاي فارسي (شعرهاي خيام و حافظ و ديگران) مي‌بود از ايران بيرون نرفت. ليكن در اينجا درميان خود ايرانيان بسيار كارگر افتاد.
شيعيگري كشاكشي در زمينه‌ي خلافت مي‌بود كه از حجاز برخاست و قرنها در آن كشور و در عراق كارگر مي‌بود ، سرانجام رو به ايران آورده اينجا را كانوني براي خود گردانيد.
افسانه‌ي مهدي كه از روي پندارهاي كهن ايراني و جهودي درميان عرب پديد آمده و افزاري در دست آرزومندان خلافت شده و بخود باليده و بزرگ گرديده بود ، پس از قرنها به ايران بازگشت و اينجا را آشيانه‌اي براي خود گرفت.
اينها آلودگيهاي مغزيست كه ايرانيان از راه اسلام و در نتيجه‌ي پيوستن بمسلمانان پيدا كرده‌اند. بماند آن آلودگيهاي كهن كه از راه زردشتيگري و مسيحيگري و مانيگري از پيش ميداشتند و نگاه داشته بودند و هنوز هم مي‌دارند.
اكنون سخن در آنست كه آن دسته‌ي بدخواه ، يا مردان بدنهاد روسياه ، كه سود خود را در بدبختي و درماندگي اين توده مي‌دانند و دست بهم داده پافشاري بسيار ميكنند ، يكي از كوششهاي آنان در اين رشته است كه اين آلودگيها نه تنها از مغزها برنخيزد ، بلكه جايگيرتر گردد و زهرش هناينده‌تر[=مؤثرتر] باشد.
كانون اين كوششهاي بدخواهانه وزارت فرهنگ است. اين دستگاه با آن درازا و پهنا براي آنست كه گمراهيها و بدآموزيهاي گوناگوني كه از زمانهاي گذشته بازمانده و در كتابها جايگزينست ، رواج آنها را هرچه فزونتر گرداند. كتابها را بچاپ رسانيده در دسترس مردم گزارد ، در دبستانها و دبيرستانها آن بدآموزيها را در مغزهاي نورسان آكنده همه را آلوده گرداند.
وزارت فرهنگ ايران براي اين كارهاست. باين معني كه كساني كه در كارهاي آن وزارتخانه دست داشته‌اند و شالوده‌ي آن را ريخته‌اند خواستشان همين مي‌بوده. باهم به سُكالش[=شور] نشسته ، راهها انديشيده ، آزمايشها كرده ، نيرنگها بكار برده ، دستگاهي را بدانسان كه خواستشان مي‌بوده پديد آورده‌اند.
باشد كه كساني اين گفته‌ها را باور نكنند و اين را يك بدگماني از من درباره‌ي وزارت فرهنگ و بنيادگزارانش شناسند. ولي افسوس كه نه چنانست ، افسوس كه اين گفته‌ها درباره‌ي آن وزارت همه راستست.
وزارت فرهنگ تنها آن دستگاه بيروني نيست. تنها آن اتاقها با كاركنانش و آن دبستانها و دبيرستانها و دانشكده‌ها با آموزگاران و دبيران و استادانش نيست. در پشت سر آن ، دستگاه دروني ديگري هست ـ دستگاهي كه با دست محمدعلي فروغي‌ها ، ابوالحسن فروغي‌ها ، سيد نصرالله تقوي‌ها ، علياصغر حكمت‌ها ، دكتر قاسم غني‌ها ، و ديگران راه برده مي‌شود.
1ـ نخست در كتاب «دادگاه» و سپس در كتابهاي «افسران ما» و «در پيرامون ادبيات» ـ و
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 8
🔸 ثميستوكليس از اين پيشامد سراسيمه گرديد و ترسيد مبادا يونانيان هر كدام بشهر و جايگاه خود برگردند و پراكنده شوند و از آن تنگه‌هاى باريك كه زمينه‌ی استفاده از آنها در دست هست بى‌استفاده گردند ، از اين جهت تدبيرى انديشيده بدستیارى سكينوس1 آن را بكار بست. اين سكينوس اسيرى از ايرانيان بود ولى ثميستوكليس را سخت دوست مى‌داشت و پرستار فرزندان او بود. ثميستوكليس او را نهانى نزد خشایارشا فرستاده پيام داد كه من كه فرمانده كشتيهاى يونانيان مى‌باشم اينك بهواداراى پادشاه گرويده‌ام و مى‌خواهم بيش از همه اين خبرها را برسانم كه يونانيان آماده‌ی پراكنده شدن و گريختن گرديده‌اند و مى‌خواهند خود را از گرفتارى رها گردانند. من سود پادشاه را در اين مى‌دانم كه از اين عزم يونانيان جلوگيرى كرده در همين هنگام بهم‌خوردگى كارها كه دور از سپاه خشكى خود نيز مى‌باشند بحمله پرداخته كشتيهاى اينان را درهم شكند. خشایارشا از اين پيام سخت خرسند گرديده چنين پنداشت كه پيام‌دهنده جز نيكى او را نخواسته و اينبود بیدرنگ فرمان داد كه سركردگان دريايى او بكار پرداخته و دويست كشتى زره‌پوش را بكار انداخته همگى جزيره‌ها را گرد فرو گيرند و تنگه‌ها و گذرگاه‌ها را دربسته نگزارند يك تن از يونانيان بيرون برود تا ايرانيان نيازمند شده از دنبال آنان بدوند. و چون اين كار كرده شد آريستيديس پسر لوسيماخوس نخستين كسى بود كه آن را دريافت و بهچادر ثميستوكليس شتافت تا او را آگاه گرداند. با آنكه گفته‌ايم كه ثميستوكليس او را از شهر بيرون رانده بود و او هنوز دل پر از كينه داشت ثميستوكليس چون خردمندى و استوارى او را مى‌دانست و اين هنگام از آمدن او دلشاد گرديده بود همگى داستان سكينوس را براى او بازگفت و دوباره خواهش كرد كه چون يونانيان سخن از شما مى‌شنوند شما باين بكوشيد كه آنان را بايستادن و جنگ كردن واداريد. آريستيديس آفرين برو خوانده بیدرنگ نزد ديگر سركردگان و كشتیبانان شتافت و آنان را بجنگ دلير گردانيد. ولى اينان آن جنبشى را كه بايستى نمايند ننمودند و سخن او را باور نكردند تا زمانى كه يك كشتى كه فرمانده آن پانايتيوس2 نامى بود و خود از سمت ايرانيان كناره‌گيرى نموده باين سمت شتافته بود بآنجا رسيد و چنين خبر آورد كه ايرانيان سراسر گذرگاه‌ها و تنگه‌ها را بسته‌اند ، از اين خبر غيرت سركردگان به جوش آمده هم نوميدى آنان را فرا گرفت و اينبود كه بكار برخاستند.
چون روز شد خشایارشا بجاى بلندى درآمده بكشتيهاى خود نگاه مى‌كرد كه چگونه صف مى‌بندند. فانوديموس3 مى‌گويد : او بر روى دماغه‌ی كوهى كه بالاى پرستشگاه هركوليس4 نهاده و در آنجا كناره‌هاى آتيكا از جزيره با يك تنگه‌ی آبى جدا مى‌گردد نشسته بود ليكن آكستودوروس5 مى‌نويسد او در نزديكهاى ميگارا6 بر روى تپه‌هايى كه «شاخ» نام دارند جا گزيد و بر كرسى زرين نشسته دبيران بسيارى گرد او را فرا گرفته بودند كه هر آنچه در ميدان جنگ مى‌رفت آنان برشته‌ی نگارش مى‌كشيدند.7
1ـ Sicinnus
2ـ Panaetius
3ـ Phanodemus
4ـHercules يكى از نيمه‌خدايان يونان است كه يونانيان و روميان خود را از نژاد او مى‌شمارند.
5ـ Acestodorus
6ـ Megara
7ـ اين عبارت مى‌رساند كه نوشتن در ميان ايرانيان در آنزمان رواج بسيار داشته و مى‌توان گفت كه براى اينگونه نگارشها خط ديگرى جز از خط ميخى داشته‌اند. زيرا خط ميخى با سختى‌ای كه در نوشتن دارد خود كار دشواريست كه اينگونه نگارشهاى شتاب‌آميز با آن انجام گيرد.
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 8
🔸 ثميستوكليس از اين پيشامد سراسيمه گرديد و ترسيد مبادا يونانيان هر كدام بشهر و جايگاه خود برگردند و پراكنده شوند و از آن تنگه‌هاى باريك كه زمينه‌ی استفاده از آنها در دست هست بى‌استفاده گردند ، از اين جهت تدبيرى انديشيده بدستیارى سكينوس1 آن را بكار بست. اين سكينوس اسيرى از ايرانيان بود ولى ثميستوكليس را سخت دوست مى‌داشت و پرستار فرزندان او بود. ثميستوكليس او را نهانى نزد خشایارشا فرستاده پيام داد كه من كه فرمانده كشتيهاى يونانيان مى‌باشم اينك بهواداراى پادشاه گرويده‌ام و مى‌خواهم بيش از همه اين خبرها را برسانم كه يونانيان آماده‌ی پراكنده شدن و گريختن گرديده‌اند و مى‌خواهند خود را از گرفتارى رها گردانند. من سود پادشاه را در اين مى‌دانم كه از اين عزم يونانيان جلوگيرى كرده در همين هنگام بهم‌خوردگى كارها كه دور از سپاه خشكى خود نيز مى‌باشند بحمله پرداخته كشتيهاى اينان را درهم شكند. خشایارشا از اين پيام سخت خرسند گرديده چنين پنداشت كه پيام‌دهنده جز نيكى او را نخواسته و اينبود بیدرنگ فرمان داد كه سركردگان دريايى او بكار پرداخته و دويست كشتى زره‌پوش را بكار انداخته همگى جزيره‌ها را گرد فرو گيرند و تنگه‌ها و گذرگاه‌ها را دربسته نگزارند يك تن از يونانيان بيرون برود تا ايرانيان نيازمند شده از دنبال آنان بدوند. و چون اين كار كرده شد آريستيديس پسر لوسيماخوس نخستين كسى بود كه آن را دريافت و بهچادر ثميستوكليس شتافت تا او را آگاه گرداند. با آنكه گفته‌ايم كه ثميستوكليس او را از شهر بيرون رانده بود و او هنوز دل پر از كينه داشت ثميستوكليس چون خردمندى و استوارى او را مى‌دانست و اين هنگام از آمدن او دلشاد گرديده بود همگى داستان سكينوس را براى او بازگفت و دوباره خواهش كرد كه چون يونانيان سخن از شما مى‌شنوند شما باين بكوشيد كه آنان را بايستادن و جنگ كردن واداريد. آريستيديس آفرين برو خوانده بیدرنگ نزد ديگر سركردگان و كشتیبانان شتافت و آنان را بجنگ دلير گردانيد. ولى اينان آن جنبشى را كه بايستى نمايند ننمودند و سخن او را باور نكردند تا زمانى كه يك كشتى كه فرمانده آن پانايتيوس2 نامى بود و خود از سمت ايرانيان كناره‌گيرى نموده باين سمت شتافته بود بآنجا رسيد و چنين خبر آورد كه ايرانيان سراسر گذرگاه‌ها و تنگه‌ها را بسته‌اند ، از اين خبر غيرت سركردگان به جوش آمده هم نوميدى آنان را فرا گرفت و اينبود كه بكار برخاستند.
چون روز شد خشایارشا بجاى بلندى درآمده بكشتيهاى خود نگاه مى‌كرد كه چگونه صف مى‌بندند. فانوديموس3 مى‌گويد : او بر روى دماغه‌ی كوهى كه بالاى پرستشگاه هركوليس4 نهاده و در آنجا كناره‌هاى آتيكا از جزيره با يك تنگه‌ی آبى جدا مى‌گردد نشسته بود ليكن آكستودوروس5 مى‌نويسد او در نزديكهاى ميگارا6 بر روى تپه‌هايى كه «شاخ» نام دارند جا گزيد و بر كرسى زرين نشسته دبيران بسيارى گرد او را فرا گرفته بودند كه هر آنچه در ميدان جنگ مى‌رفت آنان برشته‌ی نگارش مى‌كشيدند.7
1ـ Sicinnus
2ـ Panaetius
3ـ Phanodemus
4ـHercules يكى از نيمه‌خدايان يونان است كه يونانيان و روميان خود را از نژاد او مى‌شمارند.
5ـ Acestodorus
6ـ Megara
7ـ اين عبارت مى‌رساند كه نوشتن در ميان ايرانيان در آنزمان رواج بسيار داشته و مى‌توان گفت كه براى اينگونه نگارشها خط ديگرى جز از خط ميخى داشته‌اند. زيرا خط ميخى با سختى‌ای كه در نوشتن دارد خود كار دشواريست كه اينگونه نگارشهاى شتاب‌آميز با آن انجام گيرد.
🔶 آفتاب حقایق یا دروغ رسوا
(بخش چهارم)
🔸باطنیان كه خواستشان به هم زدن آموزاكهای پاك اسلام میبوده بدینسان جلو چرندگویی را باز گزارده و تا آنجا پیش میرفته‌اند كه خدای آفریدگار را در كالبد این و آن جا دهند.
🔸[شیخ‌احمد احسایی] میگفته است : امام زمان نباید تنها پسر امام‌حسن عسكری باشد و نباید كه پس از هزار سال او به جهان بازگردد. امام زمان در هر كالبد دیگری به اینجهان تواند آمد. از همین جاست كه سید علی‌محمد باب چون برخاسته بیشتری از شاگردان شیخ‌احمد او را به امام‌زمانی پذیرفته و نگفتند كه امام زمان تو نیستی.
(بخش چهارم)
🔸باطنیان كه خواستشان به هم زدن آموزاكهای پاك اسلام میبوده بدینسان جلو چرندگویی را باز گزارده و تا آنجا پیش میرفته‌اند كه خدای آفریدگار را در كالبد این و آن جا دهند.
🔸[شیخ‌احمد احسایی] میگفته است : امام زمان نباید تنها پسر امام‌حسن عسكری باشد و نباید كه پس از هزار سال او به جهان بازگردد. امام زمان در هر كالبد دیگری به اینجهان تواند آمد. از همین جاست كه سید علی‌محمد باب چون برخاسته بیشتری از شاگردان شیخ‌احمد او را به امام‌زمانی پذیرفته و نگفتند كه امام زمان تو نیستی.
Ãftãbe Haqãyeq yã doruqe rosvã 4.pdf
85.1 KB
🔶 «آفتاب حقایق» یا «دروغ رسوا»
(بخش چهارم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
(بخش چهارم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از پرچم نیمه‌ماهه)
🔶 دشمنان نهان
(بخش دوم)
🔸لغزشهاي بسيار آشكار كه همه را در دفتري گرد آورده بنزد آقاي[محمد]قزويني كه دوست و همكار براون مي‌بود فرستادم كه باو برساند كه اگر كتاب را دوباره چاپ كنند از آن لغزشها پيراسته باشد. آقاي قزويني ايراد گرفتن مرا به براون «دور از نزاكت» دانسته آن را نرسانيده بود كه براون مُرد و از آن آگاه نگرديد.
🔸آن پيشواي حزب يا آن نماينده‌ي مجلس كه دانسته و فهميده بزيان كشور خود مي‌كوشد تنها براي آنكه در نزد بيگانگان ارجمند باشد بسيار پستتر از آن مردان سوزمانيست.
(بخش دوم)
🔸لغزشهاي بسيار آشكار كه همه را در دفتري گرد آورده بنزد آقاي[محمد]قزويني كه دوست و همكار براون مي‌بود فرستادم كه باو برساند كه اگر كتاب را دوباره چاپ كنند از آن لغزشها پيراسته باشد. آقاي قزويني ايراد گرفتن مرا به براون «دور از نزاكت» دانسته آن را نرسانيده بود كه براون مُرد و از آن آگاه نگرديد.
🔸آن پيشواي حزب يا آن نماينده‌ي مجلس كه دانسته و فهميده بزيان كشور خود مي‌كوشد تنها براي آنكه در نزد بيگانگان ارجمند باشد بسيار پستتر از آن مردان سوزمانيست.
dowmanãne nahãn 2.pdf
88.5 KB
🔶 دشمنان نهان
(بخش دوم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از دفتر بهمن‌ماه 23)
(بخش دوم)
🖌 احمد کسروی
🔷 (گفتاری از دفتر بهمن‌ماه 23)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
ایرانیان چون سررشته را گم كرده‌اند انبوهی از آنان از نیروهای طبیعی كه خدا بآنان داده بهره‌مندی نمی‌نمایند
مثلاً «اندیشه» یكی از نیروهاییست كه خدا به هر كس داده و از این نیرو
بهره‌های بسیار توان برداشت.
ولی انبوه ایرانیان خود را از آن بی‌بهره گردانیده و تو گویی از بودن چنان نیرویی در كالبدشان آگاه نمی‌باشند.
شما اگر در انجمنی باشید و بحال مردم دقت كنید خواهید دید همینكه یكی بسخنی می‌پردازد دیگران بی‌آنكه نیك بفهمند و بیندیشند بیدرنگ بپاسخ میپردازند و هر یكی بپاسخ دیگری برمیخیزد.
از سخت‌ترین كارها برای ایرانیان همینست كه یك موضوعی را باندیشه سپارند و زمانی در پیرامون آن بیندیشند.
دوباره میگویم : تو گویی از داشتن یك نیرویی بنام اندیشه ناآگاهند.
بارها رخ داده كه من با كسی كه بگفتگو پرداخته‌ام نخست شرط كرده‌ام كه سخنان مرا بیندیش و پس از آن پاسخ بده ، و با اینحال دیده‌ام همینكه می‌شنود خودداری نمیتواند و بیك پاسخ پوچ و پرتی می‌پردازد.
این خود یك گرفتاری برای ایرانیان است.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۱۲)
مثلاً «اندیشه» یكی از نیروهاییست كه خدا به هر كس داده و از این نیرو
بهره‌های بسیار توان برداشت.
ولی انبوه ایرانیان خود را از آن بی‌بهره گردانیده و تو گویی از بودن چنان نیرویی در كالبدشان آگاه نمی‌باشند.
شما اگر در انجمنی باشید و بحال مردم دقت كنید خواهید دید همینكه یكی بسخنی می‌پردازد دیگران بی‌آنكه نیك بفهمند و بیندیشند بیدرنگ بپاسخ میپردازند و هر یكی بپاسخ دیگری برمیخیزد.
از سخت‌ترین كارها برای ایرانیان همینست كه یك موضوعی را باندیشه سپارند و زمانی در پیرامون آن بیندیشند.
دوباره میگویم : تو گویی از داشتن یك نیرویی بنام اندیشه ناآگاهند.
بارها رخ داده كه من با كسی كه بگفتگو پرداخته‌ام نخست شرط كرده‌ام كه سخنان مرا بیندیش و پس از آن پاسخ بده ، و با اینحال دیده‌ام همینكه می‌شنود خودداری نمیتواند و بیك پاسخ پوچ و پرتی می‌پردازد.
این خود یك گرفتاری برای ایرانیان است.
(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۱۲)
🔶 فرهنگ است یا نیرنگ؟ بخش دوم
🔸 بدبختي اين كشور بجايي رسيده كه مردان درسخوانده و چيزفهمش كوشش بنابودي توده را پيشه‌ي خود ميگيرند و از چنان كار بسيار بي‌آزرمانه‌اي[=بیشرفانه‌ای] نان ميخورند و رخت مي‌پوشند و باتومبيل مي‌نشينند و گردن مي‌افرازند و بخود مي‌بالند. اين را بايد در تاريخ بنويسند. بايد در تاريخ بنويسند كه بدبختي اين توده و كشور تا باين جايگاه رسيد.
به هر حال وزارت فرهنگ در ايران ، پس از آغاز مشروطه پديد آمده و اين بدخواهان كه از روز نخست دست در كار آن وزارت ميداشتند و انديشه‌هاي بي‌آزرمانه‌ي خود را بكار مي‌بستند ، چون جنبش مشروطه با تكاني در فهمها و خردها توأم مي‌بود و آزاديخواهان بيش يا كم زيان صوفيگري را دانسته و يكي از شُوندهاي[=سببهای] درماندگي و بدبختي ايران انديشه‌هاي صوفيانه را مي‌شناختند و نويسندگان و گويندگان بارها از آن بد مي‌نوشتند و ميگفتند ، از اينرو بدخواهان نيارَستند1 كه صوفيگري را درميان ديگر بدآموزيها جا داده برواج آن نيز كوشند. در آن هنگام چنين دليري‌ای ننمودند. تنها نام «ادبيات» و «مذهب» و «فلسفه» را عنوان نموده برواج بدآموزيهاي زهرآلود اين چند رشته بس كردند و بنياد فرهنگ را بروي آنها گزاردند.
ولي چون سالها گذشت و روزگار ديگر گشت و آن سَهِشهاي[=احساسات] بيدارِ آغاز مشروطه كهن گرديد ، بدخواهان كه در كار خود بسيار ورزيده و آزموده‌اند و از زير دست استادان بسيار آزموده بيرون آمده‌اند فرصت را از دست ندادند و كم‌كم به ترانه‌ي صوفيگري برخاستند : گاهي نام «عرفان» را بميان مي‌آوردند ، گاهي گفتاري مي‌نوشتند ، گاهي چون پا مي‌افتاد كنفرانس ميدادند. بگفته‌ي تبريزيان : «تير را انداخته كمانش را نهان ميكردند».
بدينسان زمينه آماده مي‌ساختند تا چند سال پيش يك گام بزرگي برداشتند و وزارت فرهنگ آشكاره بهواداري از صوفيگري پرداخت. كتابهايي را بچاپ رسانيد و پراكند. بكساني پولها داد كه كتابهاي تازه نويسند. صوفيگري را يكي از زمينه‌هاي درس در دانشسرا گردانيد.
اين يكي از دليلها مي‌بود كه مرا درباره‌ي بدانديشيهاي وزارت فرهنگ بيگمان گردانيد. بكارهاي بدخواهانه‌ي ديگر ، به هر كدام معنايي ميشد داد و شُوندي ميشد پنداشت. درباره‌ي سعدي ميشد گمان برد كه چون برخي سخنان نيك‌نما نيز مي‌دارد فريب آن را خورده‌اند. حافظ چون نامش را شنيده‌اند از زيان بدآموزيهايش ناآگاه مانده‌اند. درباره‌ي خيام ميشد گفت فريب هياهوي اروپا را خورده‌اند. در زمينه‌ي كيش ميشد گمان برد كه پرواي ملايان و پيروانشان مي‌دارند. ليكن درباره‌ي صوفيگري چه ميشد پنداشت؟!. آيا بدي صوفيگري و ناسازگاري آن با زندگاني چيزيست كه نهان ماند و كسي با اندك فهم و خردي آن را نداند؟!. آيا چنين گماني ميشد برد؟!.
صوفيگري در هزار سال پيش كه رواج گرفت ، در آن روزگارِ خاموشيِ جهان با زندگاني نساخت و مايه‌ي بدبختي و گرفتاري گرديد. چه رسد بامروز كه جهان در تكان بسيار سختيست و توده‌ها با يكديگر بنبردهاي نابود كننده برخاسته‌اند؟!. چه رسد باين روزگار كه در كشاكش زندگاني كشتارگاههايي همچون استالينگراد و بوداپِست برپا ميكنند؟!..
در چنين روزگاري كه دانشمندان دانشهاي خود را در راه آبادي جهان بكار مي‌برند و دولتها نقشه‌هاي پنج‌ساله و ده‌ساله پيش ميگيرند ، در كشور ويران بدبختي همچون ايران برواج صوفيگري كوشيدن و مردم دل‌مرده را دل‌مرده‌تر گردانيدن جز بدخواهي و دشمني چه نامي تواند داشت؟!..
در چنين روزگاري كه ديگران بجوانان درس غيرت و جانبازي ميدهند و از آنان خلبانان و چتربازان پديد مي‌آورند ، در اين كشور بجوانان درس صوفيگري دادن و سَهِشهاي آنان را زهرآلود گردانيدن ، جز كوشش بنابودي توده چه معني تواند داد؟!.
صوفيگري «جهان را خوار داشتن ، آن را ويرانه گزاشتن ، دامن از آن درچيدن ، بگوشه‌اي خزيده روز بسر بردن» است. آيا پستي و زيانمندي اين انديشه‌ها چيزيست كه آقاي علياصغر حكمت و دكتر قاسم غني نفهمند؟!. آيا گمان اين اندازه نافهمي بآنان توان برد؟!.
بيجا نمي‌گويم كه اين پشتيباني وزارت فرهنگ از صوفيگري و تلاشهاي پافشارانه‌ي آن بپراكندن كتابهاي صوفيان پرده از روي كار آن وزارت برداشت. من كه ميدانستم آن دستگاه چيست و براي چیست ، اين پشتيباني از صوفيگري مرا بيگمان گردانيد.
وزارت فرهنگ يك كار شگفت هم كرده و آن اينكه حافظ كه «خراباتي» بوده و در شعرهاي خود نكوهشها بصوفيان كرده و گاهي دشنام نيز دريغ نگفته وزارت فرهنگ او را «صوفي» شناخته ، و آقاي دكتر غني بدستاويز «بحث در آثار و افكار و احوال حافظ» بسخنان درازي از صوفيگري پرداخته و بنام «تاريخ تصوف در اسلام» كتاب بزرگ پديد آورده ، كه با پول وزارت فرهنگ بچاپ رسيده و براي اينكه همه توانند آن را بدست آورند و خوانند ببهاي كمي فروخته مي‌شود.
1ـ یارَستن = جرأت داشتن / کردن ـ و
🔸 بدبختي اين كشور بجايي رسيده كه مردان درسخوانده و چيزفهمش كوشش بنابودي توده را پيشه‌ي خود ميگيرند و از چنان كار بسيار بي‌آزرمانه‌اي[=بیشرفانه‌ای] نان ميخورند و رخت مي‌پوشند و باتومبيل مي‌نشينند و گردن مي‌افرازند و بخود مي‌بالند. اين را بايد در تاريخ بنويسند. بايد در تاريخ بنويسند كه بدبختي اين توده و كشور تا باين جايگاه رسيد.
به هر حال وزارت فرهنگ در ايران ، پس از آغاز مشروطه پديد آمده و اين بدخواهان كه از روز نخست دست در كار آن وزارت ميداشتند و انديشه‌هاي بي‌آزرمانه‌ي خود را بكار مي‌بستند ، چون جنبش مشروطه با تكاني در فهمها و خردها توأم مي‌بود و آزاديخواهان بيش يا كم زيان صوفيگري را دانسته و يكي از شُوندهاي[=سببهای] درماندگي و بدبختي ايران انديشه‌هاي صوفيانه را مي‌شناختند و نويسندگان و گويندگان بارها از آن بد مي‌نوشتند و ميگفتند ، از اينرو بدخواهان نيارَستند1 كه صوفيگري را درميان ديگر بدآموزيها جا داده برواج آن نيز كوشند. در آن هنگام چنين دليري‌ای ننمودند. تنها نام «ادبيات» و «مذهب» و «فلسفه» را عنوان نموده برواج بدآموزيهاي زهرآلود اين چند رشته بس كردند و بنياد فرهنگ را بروي آنها گزاردند.
ولي چون سالها گذشت و روزگار ديگر گشت و آن سَهِشهاي[=احساسات] بيدارِ آغاز مشروطه كهن گرديد ، بدخواهان كه در كار خود بسيار ورزيده و آزموده‌اند و از زير دست استادان بسيار آزموده بيرون آمده‌اند فرصت را از دست ندادند و كم‌كم به ترانه‌ي صوفيگري برخاستند : گاهي نام «عرفان» را بميان مي‌آوردند ، گاهي گفتاري مي‌نوشتند ، گاهي چون پا مي‌افتاد كنفرانس ميدادند. بگفته‌ي تبريزيان : «تير را انداخته كمانش را نهان ميكردند».
بدينسان زمينه آماده مي‌ساختند تا چند سال پيش يك گام بزرگي برداشتند و وزارت فرهنگ آشكاره بهواداري از صوفيگري پرداخت. كتابهايي را بچاپ رسانيد و پراكند. بكساني پولها داد كه كتابهاي تازه نويسند. صوفيگري را يكي از زمينه‌هاي درس در دانشسرا گردانيد.
اين يكي از دليلها مي‌بود كه مرا درباره‌ي بدانديشيهاي وزارت فرهنگ بيگمان گردانيد. بكارهاي بدخواهانه‌ي ديگر ، به هر كدام معنايي ميشد داد و شُوندي ميشد پنداشت. درباره‌ي سعدي ميشد گمان برد كه چون برخي سخنان نيك‌نما نيز مي‌دارد فريب آن را خورده‌اند. حافظ چون نامش را شنيده‌اند از زيان بدآموزيهايش ناآگاه مانده‌اند. درباره‌ي خيام ميشد گفت فريب هياهوي اروپا را خورده‌اند. در زمينه‌ي كيش ميشد گمان برد كه پرواي ملايان و پيروانشان مي‌دارند. ليكن درباره‌ي صوفيگري چه ميشد پنداشت؟!. آيا بدي صوفيگري و ناسازگاري آن با زندگاني چيزيست كه نهان ماند و كسي با اندك فهم و خردي آن را نداند؟!. آيا چنين گماني ميشد برد؟!.
صوفيگري در هزار سال پيش كه رواج گرفت ، در آن روزگارِ خاموشيِ جهان با زندگاني نساخت و مايه‌ي بدبختي و گرفتاري گرديد. چه رسد بامروز كه جهان در تكان بسيار سختيست و توده‌ها با يكديگر بنبردهاي نابود كننده برخاسته‌اند؟!. چه رسد باين روزگار كه در كشاكش زندگاني كشتارگاههايي همچون استالينگراد و بوداپِست برپا ميكنند؟!..
در چنين روزگاري كه دانشمندان دانشهاي خود را در راه آبادي جهان بكار مي‌برند و دولتها نقشه‌هاي پنج‌ساله و ده‌ساله پيش ميگيرند ، در كشور ويران بدبختي همچون ايران برواج صوفيگري كوشيدن و مردم دل‌مرده را دل‌مرده‌تر گردانيدن جز بدخواهي و دشمني چه نامي تواند داشت؟!..
در چنين روزگاري كه ديگران بجوانان درس غيرت و جانبازي ميدهند و از آنان خلبانان و چتربازان پديد مي‌آورند ، در اين كشور بجوانان درس صوفيگري دادن و سَهِشهاي آنان را زهرآلود گردانيدن ، جز كوشش بنابودي توده چه معني تواند داد؟!.
صوفيگري «جهان را خوار داشتن ، آن را ويرانه گزاشتن ، دامن از آن درچيدن ، بگوشه‌اي خزيده روز بسر بردن» است. آيا پستي و زيانمندي اين انديشه‌ها چيزيست كه آقاي علياصغر حكمت و دكتر قاسم غني نفهمند؟!. آيا گمان اين اندازه نافهمي بآنان توان برد؟!.
بيجا نمي‌گويم كه اين پشتيباني وزارت فرهنگ از صوفيگري و تلاشهاي پافشارانه‌ي آن بپراكندن كتابهاي صوفيان پرده از روي كار آن وزارت برداشت. من كه ميدانستم آن دستگاه چيست و براي چیست ، اين پشتيباني از صوفيگري مرا بيگمان گردانيد.
وزارت فرهنگ يك كار شگفت هم كرده و آن اينكه حافظ كه «خراباتي» بوده و در شعرهاي خود نكوهشها بصوفيان كرده و گاهي دشنام نيز دريغ نگفته وزارت فرهنگ او را «صوفي» شناخته ، و آقاي دكتر غني بدستاويز «بحث در آثار و افكار و احوال حافظ» بسخنان درازي از صوفيگري پرداخته و بنام «تاريخ تصوف در اسلام» كتاب بزرگ پديد آورده ، كه با پول وزارت فرهنگ بچاپ رسيده و براي اينكه همه توانند آن را بدست آورند و خوانند ببهاي كمي فروخته مي‌شود.
1ـ یارَستن = جرأت داشتن / کردن ـ و
بخش هفتم کتاب دردها و درمانها آماده گردیده و در کتابخانه‌ی پاکدینی گزارده شد.
https://t.me/kasravi_ahmad/567
https://t.me/kasravi_ahmad/567
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
کفاره‌ی گناهان با ذبح مرغ در اورشلیم
دینهای کنونی نه برای جلوگیری از گناه بلکه برای «گناه پاک کردن» و «بهشت جویی» است.
دینهای کنونی نه برای جلوگیری از گناه بلکه برای «گناه پاک کردن» و «بهشت جویی» است.
داوری توده
✴️ گواهی پاکدلانه
آقای كسروی دارنده‌ی پرچم
ستون تحت عنوان «داوری توده» یكی از مطالب مفید و سودمند آن نامه‌ی گرامی است. نگارنده با اینكه احساساتم شاعرانه نیست معهذا به پایه‌ی ارزش اخلاقی و اجتماعی اشعار سودمندی مانند «تن آدمی شریف است بجان آدمیت»
یا «بنی‌آدم اعضاء یكدیگرند» یا «توانا بود هر كه دانا بود» كاملاً اذعان و در عین حال به یاوه‌گویی‌های زیان‌آوری مانند :
«خیام اگر ز باده مستی خوش باش ور با صنمی تازه نشستی خوش باش» و سراینده‌ی او بدبین و معتقدم كه گویندگان اینگونه اشعارِ یاوه علی‌الرغم گروهی از بیخردان كه دم از خرد و دانش می‌زنند ، عمر خود را به بطالت و سستی گذرانده و در نتیجه‌ی اشعار صوفیانه و قلندرانه‌ی خود روح خمودگی ، سستی ، شهوت‌رانی و باده‌پرستی را در جامعه تقویت و آنها را به دره‌ی فنا و نیستی رهبرند. گفتار مستانه و بیانات بلهوسانه‌ی یك عده شاعر صوفی‌منش را سر لوحه‌ی افتخارات ملی خود قرار دادن ناشی از بیخردی و خودپسندی كامل نیست؟!. هرزه‌درایی‌های شهوت‌انگیزی مانند «یار من دارد ز سیم ساده یك خرمن من بدور خرمنش همچون گدایان خوشه‌چین» [را] جزء ذخایر ملی و ادبی یك ملت باستانی منظور داشتن مدهش‌ترین حربه به پیكر اخلاقی و اجتماعی توده وارد نخواهد كرد؟!. رباعیات عمر خیام كه دسته‌ای مزارش را طوافگاه اهل راز میدانند و بطور كلی لاطایلات صوفیانه‌ی شعرایی كه بوسیله‌ی بیانات پوچ و ترّهات بی‌اساس جنبه‌ی لاابالیگری و از دنیا‌گذشتگی را در وجود افراد جامعه تزریق و بوسیله‌ی اشعاری مانند
«یك نان به دو روز اگر شود حاصل مرد وز كوزه شكسته‌ای دمی آبی سرد» یا
«گر زمین را به آسمان دوزی ندهندت زیاده از روزی» آنها را بترك كوشش و جدیت كه از عوامل طبیعی ناموس ارتقاء بشر است دعوت می‌نمایند ، بزرگترین مانع در پیشرفت و ترقیات اخلاقی و اجتماعی توده بوده و سزاوار هر گونه تحقیر و اهانت‌اند. مایه‌ی بسی امیدواری است كه دارنده‌ی نامه‌ی گرامی پرچم از دیرزمانی است تاكنون به دلایل قوی و بیانات منطقی خود با یك روح خستگی‌ناپذیری نتایج و مضرات سوء اینگونه گفتارهای صوفیانه را ثابت و مدلل نموده است. از یزدان پاك خواستارم كه نشریات آقای كسروی و گروه آزادگان در این زمینه در وجود افرادی كه تاكنون نخواسته‌اند به جهل و گمراهی خود اعتراف و بنام اهانت بمفاخر ملی خود سنگ طرفداری این طبقه را به سینه می‌زنند تأثیر و بیش از این اصرار نداشته باشند كه احساسات افراد توده تحت تأثیر عقاید مدهش و خطرناك این دسته واقع شود.
محمدحسن پرهیزگار از هفتگل خوزستان
✴️پرچم : این نكته را هم باید دانست كه سرزدن برخی سخنان نیكی از سعدی و دیگران دلیل نیكی آنان نخواهد بود. اینگونه جمله‌ها در زبانها بوده و هست و آنان گرفته شعر گردانیده‌اند ولی خود ارزشی به آنها نداده پیروی نمیكرده‌اند. همان «بنی‌آدم اعضای یكدیگرند» از یك حدیث برداشته شده : «الناس فی تواددهم كمثل جسد اذا اشتكی له عضو تداعی له سائر الجسد بالسهر و الحمی» سعدی این را برداشته شعر كرده ولی خود فرسنگها از آن دور بوده. باین دلیل كه آن ناله‌های مردم را در زمان مغول شنیده و كمترین تأثری از خود نشان نداده بلكه همان سال كشتار بغداد را (سال 656) سال خوش خود شمرده.
همان جمله‌ی «توانا بود هر كه دانا بود» بنظر سودمند می‌آید ولی اینگونه جمله‌ها جز مایه‌ی سرگیجی نیست. كدام دانش؟.. آن را باید دانست آن را باید پیدا كرد. كسانی كه این جمله را بر زبان دارند مقصودشان بیش از هر چیزی همان شعرها و پندارهای زمان مغولست كه در كتابها و مغزها اندوخته شده و این جمله را برای ترویج آن بكار می‌برند و بیچاره جوانان نیز فریب خورده یك رشته آموزاكهای بیهوده را دانش شمارده فرامی‌گیرند. اینست میگویم : اینها مایه‌ی سرگیجیست.
(پرچم روزانه شماره 235)
✴️ گواهی پاکدلانه
آقای كسروی دارنده‌ی پرچم
ستون تحت عنوان «داوری توده» یكی از مطالب مفید و سودمند آن نامه‌ی گرامی است. نگارنده با اینكه احساساتم شاعرانه نیست معهذا به پایه‌ی ارزش اخلاقی و اجتماعی اشعار سودمندی مانند «تن آدمی شریف است بجان آدمیت»
یا «بنی‌آدم اعضاء یكدیگرند» یا «توانا بود هر كه دانا بود» كاملاً اذعان و در عین حال به یاوه‌گویی‌های زیان‌آوری مانند :
«خیام اگر ز باده مستی خوش باش ور با صنمی تازه نشستی خوش باش» و سراینده‌ی او بدبین و معتقدم كه گویندگان اینگونه اشعارِ یاوه علی‌الرغم گروهی از بیخردان كه دم از خرد و دانش می‌زنند ، عمر خود را به بطالت و سستی گذرانده و در نتیجه‌ی اشعار صوفیانه و قلندرانه‌ی خود روح خمودگی ، سستی ، شهوت‌رانی و باده‌پرستی را در جامعه تقویت و آنها را به دره‌ی فنا و نیستی رهبرند. گفتار مستانه و بیانات بلهوسانه‌ی یك عده شاعر صوفی‌منش را سر لوحه‌ی افتخارات ملی خود قرار دادن ناشی از بیخردی و خودپسندی كامل نیست؟!. هرزه‌درایی‌های شهوت‌انگیزی مانند «یار من دارد ز سیم ساده یك خرمن من بدور خرمنش همچون گدایان خوشه‌چین» [را] جزء ذخایر ملی و ادبی یك ملت باستانی منظور داشتن مدهش‌ترین حربه به پیكر اخلاقی و اجتماعی توده وارد نخواهد كرد؟!. رباعیات عمر خیام كه دسته‌ای مزارش را طوافگاه اهل راز میدانند و بطور كلی لاطایلات صوفیانه‌ی شعرایی كه بوسیله‌ی بیانات پوچ و ترّهات بی‌اساس جنبه‌ی لاابالیگری و از دنیا‌گذشتگی را در وجود افراد جامعه تزریق و بوسیله‌ی اشعاری مانند
«یك نان به دو روز اگر شود حاصل مرد وز كوزه شكسته‌ای دمی آبی سرد» یا
«گر زمین را به آسمان دوزی ندهندت زیاده از روزی» آنها را بترك كوشش و جدیت كه از عوامل طبیعی ناموس ارتقاء بشر است دعوت می‌نمایند ، بزرگترین مانع در پیشرفت و ترقیات اخلاقی و اجتماعی توده بوده و سزاوار هر گونه تحقیر و اهانت‌اند. مایه‌ی بسی امیدواری است كه دارنده‌ی نامه‌ی گرامی پرچم از دیرزمانی است تاكنون به دلایل قوی و بیانات منطقی خود با یك روح خستگی‌ناپذیری نتایج و مضرات سوء اینگونه گفتارهای صوفیانه را ثابت و مدلل نموده است. از یزدان پاك خواستارم كه نشریات آقای كسروی و گروه آزادگان در این زمینه در وجود افرادی كه تاكنون نخواسته‌اند به جهل و گمراهی خود اعتراف و بنام اهانت بمفاخر ملی خود سنگ طرفداری این طبقه را به سینه می‌زنند تأثیر و بیش از این اصرار نداشته باشند كه احساسات افراد توده تحت تأثیر عقاید مدهش و خطرناك این دسته واقع شود.
محمدحسن پرهیزگار از هفتگل خوزستان
✴️پرچم : این نكته را هم باید دانست كه سرزدن برخی سخنان نیكی از سعدی و دیگران دلیل نیكی آنان نخواهد بود. اینگونه جمله‌ها در زبانها بوده و هست و آنان گرفته شعر گردانیده‌اند ولی خود ارزشی به آنها نداده پیروی نمیكرده‌اند. همان «بنی‌آدم اعضای یكدیگرند» از یك حدیث برداشته شده : «الناس فی تواددهم كمثل جسد اذا اشتكی له عضو تداعی له سائر الجسد بالسهر و الحمی» سعدی این را برداشته شعر كرده ولی خود فرسنگها از آن دور بوده. باین دلیل كه آن ناله‌های مردم را در زمان مغول شنیده و كمترین تأثری از خود نشان نداده بلكه همان سال كشتار بغداد را (سال 656) سال خوش خود شمرده.
همان جمله‌ی «توانا بود هر كه دانا بود» بنظر سودمند می‌آید ولی اینگونه جمله‌ها جز مایه‌ی سرگیجی نیست. كدام دانش؟.. آن را باید دانست آن را باید پیدا كرد. كسانی كه این جمله را بر زبان دارند مقصودشان بیش از هر چیزی همان شعرها و پندارهای زمان مغولست كه در كتابها و مغزها اندوخته شده و این جمله را برای ترویج آن بكار می‌برند و بیچاره جوانان نیز فریب خورده یك رشته آموزاكهای بیهوده را دانش شمارده فرامی‌گیرند. اینست میگویم : اینها مایه‌ی سرگیجیست.
(پرچم روزانه شماره 235)
[تکه‌ی زیر از پیمان سال ششم ، شماره‌ی هشتم ، صفحه‌ی 467 میباشد و چون با زمینه‌ی بالا پیوستگی نزدیکی می‌دارد در اینجا می‌آوریم] :
🔸اينان نميدانند كه يك كتاب و يا يك رشته سخنان هنگامي نيكست كه سراسر آنها نيك باشد ، وگرنه شما اگر هر كتاب بي‌ارجي را باز كنيد در آن نيز چند سخن مغزداري خواهيد يافت ، اگر يك تن عامي بيدانش را بسخن واداريد ازو نيز چند جمله‌ی استواري خواهيد شنيد. بلكه از ديوانگانِ آشفته‌مغز هم گاهي جمله‌هاي مغزداري سرزند.
🔸نميدانند كه يك سخن بيدليلي كه از انديشه‌ی كسي مي‌گذرد و آن را بزبان ميراند درخور هيچ ارجي نيست.
🔸يك سخن هنگامي ارج پيدا كند كه با دليل همراه باشد و گوينده بروي آن ايستد و به پيشرفتش كوشد ،
و چون اين خود يك زمينه‌ی ارجداريست و تاكنون در پيرامون آن سخن رانده نشده و انبوه مردم آگاهي در پيرامون آن نميدارند در اينجا سخني درباره‌ی آن ميرانيم :
در عربي بسخناني كه از انديشه گذرد «خاطره» گويند و ما نيز توانيم «دلگذر» ناميم.
🔸آدمي را دلگذر فراوان باشد و اين از سبكمغزي كسيست كه هرچه از دلش گذشت بزبانش راند و سخنان آخشيج[=ضد] هم بيرون ريزد ...
🔸كسي كه ناانديشيده هرچه خواست ميگويد و سخنان پراكنده و ناسازگار هم بيرون ميريزد ، اگر افتاد و يك سخن او مغزدار درآمد نشان بزرگي او نخواهد بود.
🔸مرد بزرگ آنست كه سخنش از روي انديشه باشد و جمله‌هاي پراكنده و آخشيج هم بزبان نراند ، و آنچه ميگويد برويش ايستد.
🔸شاعران ايران كه از هر گونه سخن سروده‌اند و گاهي نيز گفته‌هاي پرمغزي از ايشان سرزده اين دليل بخردي آنان نميباشد. سخن ناانديشيده ازآنِ گوينده‌اش نيست.
🔸يك شاعري كه آدميان را اندامهاي يك تن خوانده و چنين گفته : چون يكي را دردي بوده بايد ديگران نيز اندوهناك گردند ، اين سخن مغزدار است ولي شما چون مي‌بينيد همان شاعر در زماني بوده كه شهرهاي ايران كشتار ديده و خاندانها همه در سوگواري مي‌بوده‌اند ، و او كوچکترين «تأثري» از خود ننموده ، و همه سخن از مستي و شادي زده ، مي‌بايد دانيد كه آن گفته از روي فهم و انديشه نبوده و دلش از آن آگاهي نميداشته است.
🔸كساني كه ارج باين شاعران مي‌گزارند و برخي گفته‌هاي ايشان را كه مغزدار است به رخ ما ميكشند از اين نكته ناآگاهند.
🔸اين در تاريخ دانشها بسيار روشن است. بسيار كساني برخاسته و سخني در يك زمينه‌ی دانشي گفته‌اند. ولي چون بيدليل بوده و گوينده آن را دنبال ننموده اين بوده كسي پروا نكرده و از پيش نرفته. ولي پس از سالها و يا قرنها ، ديگري همان سخن را گفته و دليلها آورده و به پيشرفتش كوشيده.
درباره‌ی پرواز هزاران سال پيش از اختراع بالن و هواپيما كساني آرزوي پريدن كرده و بسياري از ايشان بال بخود بسته و به پريدن برخاسته بوده‌اند آيا مي‌توان آنان را در شمار «اختراع كنندگان هواپيما» شمرد؟!. فراموش نمي‌كنم در سي سال پيش يكي از آشنايانم شبي چنين ميگفت : «اختراع آيروپلان [1] ريشه‌اش بشرق ميرسد». گفتم : «چه سان؟!.». گفت : «تاريخ اندلس را ميخواندم ديدم يكي در آنجا به پريدن ميكوشيده ، يك بار هم دو بالي از چوب بخود بسته و چنين ميخواسته كه از پشت بامي به پشت بام ديگري پرواز كند و از هوا مي‌افتد و نابود مي‌شود. شاعري او را هجو كرده و چنين گفته : «پريدن از مرغان آموختي ولي فراموش كردي دُم نيز بخود بندي و از بيدمي افتادي و مُردي». ميگفت : «نكته در گفته‌ی شاعر است. زيرا در آيروپلان سازي هم دم داراي اهميت است و آيروپلان بيدم نتواند در هوا ايستاد ...» گفتم : يك سخن ناانديشيده و نافهميده كه بآهنگ هجو و ريشخند از زبان شاعري بيرون آمده درخور هيچ ارجي نتواند بود. از اين گذشته ، بال بخود بستن و در هوا پريدن كجا و داستان هواپيما كجا؟!.
🔸در ستاره‌شناسي عبدالرحمان صوفي در ايران چند صد سال پيش از اروپاييان گفته بوده : «ما نيازي بفلكهاي بطلميوسي نميداريم و ميتوانيم گفت ستارگان در هوا همچون ماهي در آب شنا ميكنند». اين سخن با آنچه دانشمندان اروپايي درباره‌ی ستاره‌ها و گردش آنها ميگويند نزديك بهم ميباشد. ولي چون گوينده دليل برايش نياورده و دنبالش نكرده ، اينست نتيجه نداده و كسي پرواي آن نكرده و امروز شما نخواهيد توانست عبدالرحمان را از بنيادگزاران ستاره‌شناسي نوين بشماريد.
آن شاعر كه در ايران سروده : «شنيدستم كه هر كوكب جهانيست ...» باين يك سخن دلگذر ، كسي او را از دانشمندان ستاره‌شناسي نخواهد شمرد ، و بسخنش نيز ارجي گزارده نشده و نبايستي شود.
[1] : دیرگاهی در ایران هواپیما را بنام اروپاییش ، آیروپلان ، میخواندند تا اینکه واژه‌ی هواپیما را برای آن برگزیدند. این نیز شنیدنی است که پیش از آن چندی نیز هواپیما را برای خلبان بکار می‌بردند. ـ و
🔸نميدانند كه يك سخن بيدليلي كه از انديشه‌ی كسي مي‌گذرد و آن را بزبان ميراند درخور هيچ ارجي نيست.
🔸يك سخن هنگامي ارج پيدا كند كه با دليل همراه باشد و گوينده بروي آن ايستد و به پيشرفتش كوشد ،
و چون اين خود يك زمينه‌ی ارجداريست و تاكنون در پيرامون آن سخن رانده نشده و انبوه مردم آگاهي در پيرامون آن نميدارند در اينجا سخني درباره‌ی آن ميرانيم :
در عربي بسخناني كه از انديشه گذرد «خاطره» گويند و ما نيز توانيم «دلگذر» ناميم.
🔸آدمي را دلگذر فراوان باشد و اين از سبكمغزي كسيست كه هرچه از دلش گذشت بزبانش راند و سخنان آخشيج[=ضد] هم بيرون ريزد ...
🔸كسي كه ناانديشيده هرچه خواست ميگويد و سخنان پراكنده و ناسازگار هم بيرون ميريزد ، اگر افتاد و يك سخن او مغزدار درآمد نشان بزرگي او نخواهد بود.
🔸مرد بزرگ آنست كه سخنش از روي انديشه باشد و جمله‌هاي پراكنده و آخشيج هم بزبان نراند ، و آنچه ميگويد برويش ايستد.
🔸شاعران ايران كه از هر گونه سخن سروده‌اند و گاهي نيز گفته‌هاي پرمغزي از ايشان سرزده اين دليل بخردي آنان نميباشد. سخن ناانديشيده ازآنِ گوينده‌اش نيست.
🔸يك شاعري كه آدميان را اندامهاي يك تن خوانده و چنين گفته : چون يكي را دردي بوده بايد ديگران نيز اندوهناك گردند ، اين سخن مغزدار است ولي شما چون مي‌بينيد همان شاعر در زماني بوده كه شهرهاي ايران كشتار ديده و خاندانها همه در سوگواري مي‌بوده‌اند ، و او كوچکترين «تأثري» از خود ننموده ، و همه سخن از مستي و شادي زده ، مي‌بايد دانيد كه آن گفته از روي فهم و انديشه نبوده و دلش از آن آگاهي نميداشته است.
🔸كساني كه ارج باين شاعران مي‌گزارند و برخي گفته‌هاي ايشان را كه مغزدار است به رخ ما ميكشند از اين نكته ناآگاهند.
🔸اين در تاريخ دانشها بسيار روشن است. بسيار كساني برخاسته و سخني در يك زمينه‌ی دانشي گفته‌اند. ولي چون بيدليل بوده و گوينده آن را دنبال ننموده اين بوده كسي پروا نكرده و از پيش نرفته. ولي پس از سالها و يا قرنها ، ديگري همان سخن را گفته و دليلها آورده و به پيشرفتش كوشيده.
درباره‌ی پرواز هزاران سال پيش از اختراع بالن و هواپيما كساني آرزوي پريدن كرده و بسياري از ايشان بال بخود بسته و به پريدن برخاسته بوده‌اند آيا مي‌توان آنان را در شمار «اختراع كنندگان هواپيما» شمرد؟!. فراموش نمي‌كنم در سي سال پيش يكي از آشنايانم شبي چنين ميگفت : «اختراع آيروپلان [1] ريشه‌اش بشرق ميرسد». گفتم : «چه سان؟!.». گفت : «تاريخ اندلس را ميخواندم ديدم يكي در آنجا به پريدن ميكوشيده ، يك بار هم دو بالي از چوب بخود بسته و چنين ميخواسته كه از پشت بامي به پشت بام ديگري پرواز كند و از هوا مي‌افتد و نابود مي‌شود. شاعري او را هجو كرده و چنين گفته : «پريدن از مرغان آموختي ولي فراموش كردي دُم نيز بخود بندي و از بيدمي افتادي و مُردي». ميگفت : «نكته در گفته‌ی شاعر است. زيرا در آيروپلان سازي هم دم داراي اهميت است و آيروپلان بيدم نتواند در هوا ايستاد ...» گفتم : يك سخن ناانديشيده و نافهميده كه بآهنگ هجو و ريشخند از زبان شاعري بيرون آمده درخور هيچ ارجي نتواند بود. از اين گذشته ، بال بخود بستن و در هوا پريدن كجا و داستان هواپيما كجا؟!.
🔸در ستاره‌شناسي عبدالرحمان صوفي در ايران چند صد سال پيش از اروپاييان گفته بوده : «ما نيازي بفلكهاي بطلميوسي نميداريم و ميتوانيم گفت ستارگان در هوا همچون ماهي در آب شنا ميكنند». اين سخن با آنچه دانشمندان اروپايي درباره‌ی ستاره‌ها و گردش آنها ميگويند نزديك بهم ميباشد. ولي چون گوينده دليل برايش نياورده و دنبالش نكرده ، اينست نتيجه نداده و كسي پرواي آن نكرده و امروز شما نخواهيد توانست عبدالرحمان را از بنيادگزاران ستاره‌شناسي نوين بشماريد.
آن شاعر كه در ايران سروده : «شنيدستم كه هر كوكب جهانيست ...» باين يك سخن دلگذر ، كسي او را از دانشمندان ستاره‌شناسي نخواهد شمرد ، و بسخنش نيز ارجي گزارده نشده و نبايستي شود.
[1] : دیرگاهی در ایران هواپیما را بنام اروپاییش ، آیروپلان ، میخواندند تا اینکه واژه‌ی هواپیما را برای آن برگزیدند. این نیز شنیدنی است که پیش از آن چندی نیز هواپیما را برای خلبان بکار می‌بردند. ـ و
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش یکم
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 9
🔸 ثميستوكليس در پيرامون كشتى فرماندهى به گزاردن قربانى پرداخته بود كه سه تن دستگير نزد او آوردند و اينان كه رختهاى گرانبهاى زردوز بر تن خود داشتند چنين گفته شد كه پسران آرتااوكتيس1 و ساندااوكى2 خواهر خشایارشا مى‌باشند. ايوفرانتيديس3 پيشينگو همينكه چشمش باينان افتاد و قضا را در اين ميان آتشى كه روشن بود و قربانيها گزارده مى‌شد چنان فروزشى از آن نمايان گرديد كه مانند آن كمتر نمايان مى‌شد و از آنسوى مردى از سوى دست راست عطسه‌اى زد كه اين خود نشان آن بود كه بزودى حادثه‌ی خوشى روى خواهد داد. از اينجا پيشينگو ثميستوكليس را بكنارى برده چنين گفت : اينان را بايد قربانى كرد و هر سه را با دعاى فيروزمندى به باخوس خون‌آشام قربانى داد كه چنين كارى اگر كرده شود نه تنها يونانيان آزاد مى‌شوند بلكه بر دشمن چيرگى هم مى‌جويند. خود ثميستوكليس از اين پيشينگويى بیمانند و از آن پيشنهاد دلگداز روى درهم كشيد. ولى توده‌ی انبوه كه در هنگام پيش آمدن يك حادثه‌ی بيمناكى براى رهايى از آن بچاره‌جوييهاى پندارآميز بیخردانه بيشتر دست مى‌زنند تا بچاره‌جوييهاى خردمندانه و بابنياد ، در اينجا نيز پيشنهاد پيشينگو را سخت پسنديده همگى بيك آواز داد زدند : «باخوس!» و دستگيران را بسوى قربانگاه رانده بدانسان كه دستور پيشينگو بود قربانى‌كردند.
شماره‌ی كشتيهاى دشمن را آييسولوس4 شاعر در شعرهاى خود كه آن را «ايرانيان» نام نهاده بدينسان ياد مى‌كند و پيداست كه از روى آگاهى سخن مى‌راند :
«من مى‌دانم خشایارشا هزار كشتى راند كه دويست و هفت كشتى آن بى‌اندازه تندرو بود. اين سخنى است كه همگى برآنند.»
اما آتنيان يكصد و هشت كشتى داشتند كه بروى زمينه‌ی هر يكى هجده مرد بجنگ مى‌پرداخت و چهار تن از اينان تيرانداز و ديگران با ابزارهاى ديگر بودند.
ثميستوكليس بدانسان كه جاى سزاوارى براى جنگ برگزيده بود درباره‌ی زمان جنگ نيز تدبير خردمندانه‌اى بکار برد. زيرا روى كشتيها را بسوى دشمن برنگردانيد و بجنگ آغاز نكرد تا هنگامى از روز كه بعادت ديگر روزها باد خنك تازه‌اى از سوى دريا وزيدن گرفت و از وزيدن آن ، آب تنگه روى به بالا آمدن گزاشت. اين حال با كشتيهاى يونانيان كه بلندى كمى داشت ناسازگار نبود ولى با كشتيهاى ايران كه بسيار بلند ساخته شده و بيشتر بايستى توى آب رود و از اين جهت در جنبيدن سخت سنگين بود بى‌اندازه ناسازگار بود و آنها را بآسانى آماج حمله‌هاى دليرانه‌ی بیباكانه‌ی يونانيان مى‌ساخت. يونانيان در اين گرماگرم پيكار هم چشم به ثميستوكليس دوخته از او كار جنگ مى‌آموختند و قضا را در برابر كشتى او كشتى آريامنيس5 فرمانده كشتيهاى ايرانيان ايستاده بود و اين آريامنيس بهترين برادران خشایارشا و مرد بس دلير و جنگجويى بود و از آن بالاى كشتى خود پياپى تير يا زوبين مى‌انداخت بدانسان كه گويى از روى ديوارى مى‌اندازد. آمنياس6 از مردم دكليا7 و سوسيكليس8 از مردم پديا9 كه دو تن در كشتيها نزديك بهم افتاده بودند چنانكه كشتيهاى ايشان تنه بهمديگر زده و نوكهاى برنجين آنها بهم مى‌خورد. آريامنيس چون كوشش داشت كه بكشتيهاى اينان هجوم بياورد اينان با تيشه‌هاى خود زخمهايى به وى زدند و او را بدريا انداختند. لاشه‌ی او در ميان تخته‌پاره‌هاى شكسته بر روى دريا شناور بود تا ارتميسيا10 آن را شناخته و برداشته نزد خشایارشا برد.
نخستين كسى كه كشتى از دست دشمن درآورد لوكوميديس11 آتنى بود كه نشانهاى آن را كنده و وقف آپولوغارتاج12 نمود. ازين جهت كه جنگ در يك جايگاه تنگى بود ايرانيان نمى‌توانستند همه‌ی كشتيهاى خود را بکار بيندازند و تنها يك دسته را بجنگ وامى‌داشتند. اينبود كه يونانيان دلير گرديده با زور و توانايى بر آنان مى‌تاختند و بدينسان پيكار مى‌نمودند تا تاريكى شام آنان را از هم جدا گردانيد و بدانسان كه سيمونيديس مى‌گويد يكى از گرانمايه‌ترين فيروزى را ازآنِ خود گردانيدند. فيروزى‌ای كه هم نزد خود يونانيان و هم پيش ايرانيان باشكوه‌ترين و پرارجترين پيشرفت در دريا شمرده مى‌شد. و پيداست كه مايه‌ی اين سرفرازى غيرت و جانفشانى يونانيان و توانايى و كاردانى ثميستوكليس بود.
1ـArtayctes گويا نام مردى و شوهر ساندااوكى باشد.
2ـ Sandauce
3ـEuphrantides ـ باخوس خون‌آشام نبوده اين كاهنانِ او خون‌آشام بوده‌اند. اگر چنين كارى از ايرانيان سر مى‌زد نمى‌دانم يونانيان چه مى‌گفتند.
4ـ Aeschylus لاتین با فارسی ناسازگار
5ـ Ariamnes
6ـ Aminias
7ـ Decelea
8ـ Sosicles
9ـ Pedia
10ـ Artmisia
11ـ Lycomedes
12ـ غار درختى است كه از شاخه‌هاى آن تاج گلى (بساك) مى‌ساختند.
1) ثميستوكليس ـ تکه‌ی 9
🔸 ثميستوكليس در پيرامون كشتى فرماندهى به گزاردن قربانى پرداخته بود كه سه تن دستگير نزد او آوردند و اينان كه رختهاى گرانبهاى زردوز بر تن خود داشتند چنين گفته شد كه پسران آرتااوكتيس1 و ساندااوكى2 خواهر خشایارشا مى‌باشند. ايوفرانتيديس3 پيشينگو همينكه چشمش باينان افتاد و قضا را در اين ميان آتشى كه روشن بود و قربانيها گزارده مى‌شد چنان فروزشى از آن نمايان گرديد كه مانند آن كمتر نمايان مى‌شد و از آنسوى مردى از سوى دست راست عطسه‌اى زد كه اين خود نشان آن بود كه بزودى حادثه‌ی خوشى روى خواهد داد. از اينجا پيشينگو ثميستوكليس را بكنارى برده چنين گفت : اينان را بايد قربانى كرد و هر سه را با دعاى فيروزمندى به باخوس خون‌آشام قربانى داد كه چنين كارى اگر كرده شود نه تنها يونانيان آزاد مى‌شوند بلكه بر دشمن چيرگى هم مى‌جويند. خود ثميستوكليس از اين پيشينگويى بیمانند و از آن پيشنهاد دلگداز روى درهم كشيد. ولى توده‌ی انبوه كه در هنگام پيش آمدن يك حادثه‌ی بيمناكى براى رهايى از آن بچاره‌جوييهاى پندارآميز بیخردانه بيشتر دست مى‌زنند تا بچاره‌جوييهاى خردمندانه و بابنياد ، در اينجا نيز پيشنهاد پيشينگو را سخت پسنديده همگى بيك آواز داد زدند : «باخوس!» و دستگيران را بسوى قربانگاه رانده بدانسان كه دستور پيشينگو بود قربانى‌كردند.
شماره‌ی كشتيهاى دشمن را آييسولوس4 شاعر در شعرهاى خود كه آن را «ايرانيان» نام نهاده بدينسان ياد مى‌كند و پيداست كه از روى آگاهى سخن مى‌راند :
«من مى‌دانم خشایارشا هزار كشتى راند كه دويست و هفت كشتى آن بى‌اندازه تندرو بود. اين سخنى است كه همگى برآنند.»
اما آتنيان يكصد و هشت كشتى داشتند كه بروى زمينه‌ی هر يكى هجده مرد بجنگ مى‌پرداخت و چهار تن از اينان تيرانداز و ديگران با ابزارهاى ديگر بودند.
ثميستوكليس بدانسان كه جاى سزاوارى براى جنگ برگزيده بود درباره‌ی زمان جنگ نيز تدبير خردمندانه‌اى بکار برد. زيرا روى كشتيها را بسوى دشمن برنگردانيد و بجنگ آغاز نكرد تا هنگامى از روز كه بعادت ديگر روزها باد خنك تازه‌اى از سوى دريا وزيدن گرفت و از وزيدن آن ، آب تنگه روى به بالا آمدن گزاشت. اين حال با كشتيهاى يونانيان كه بلندى كمى داشت ناسازگار نبود ولى با كشتيهاى ايران كه بسيار بلند ساخته شده و بيشتر بايستى توى آب رود و از اين جهت در جنبيدن سخت سنگين بود بى‌اندازه ناسازگار بود و آنها را بآسانى آماج حمله‌هاى دليرانه‌ی بیباكانه‌ی يونانيان مى‌ساخت. يونانيان در اين گرماگرم پيكار هم چشم به ثميستوكليس دوخته از او كار جنگ مى‌آموختند و قضا را در برابر كشتى او كشتى آريامنيس5 فرمانده كشتيهاى ايرانيان ايستاده بود و اين آريامنيس بهترين برادران خشایارشا و مرد بس دلير و جنگجويى بود و از آن بالاى كشتى خود پياپى تير يا زوبين مى‌انداخت بدانسان كه گويى از روى ديوارى مى‌اندازد. آمنياس6 از مردم دكليا7 و سوسيكليس8 از مردم پديا9 كه دو تن در كشتيها نزديك بهم افتاده بودند چنانكه كشتيهاى ايشان تنه بهمديگر زده و نوكهاى برنجين آنها بهم مى‌خورد. آريامنيس چون كوشش داشت كه بكشتيهاى اينان هجوم بياورد اينان با تيشه‌هاى خود زخمهايى به وى زدند و او را بدريا انداختند. لاشه‌ی او در ميان تخته‌پاره‌هاى شكسته بر روى دريا شناور بود تا ارتميسيا10 آن را شناخته و برداشته نزد خشایارشا برد.
نخستين كسى كه كشتى از دست دشمن درآورد لوكوميديس11 آتنى بود كه نشانهاى آن را كنده و وقف آپولوغارتاج12 نمود. ازين جهت كه جنگ در يك جايگاه تنگى بود ايرانيان نمى‌توانستند همه‌ی كشتيهاى خود را بکار بيندازند و تنها يك دسته را بجنگ وامى‌داشتند. اينبود كه يونانيان دلير گرديده با زور و توانايى بر آنان مى‌تاختند و بدينسان پيكار مى‌نمودند تا تاريكى شام آنان را از هم جدا گردانيد و بدانسان كه سيمونيديس مى‌گويد يكى از گرانمايه‌ترين فيروزى را ازآنِ خود گردانيدند. فيروزى‌ای كه هم نزد خود يونانيان و هم پيش ايرانيان باشكوه‌ترين و پرارجترين پيشرفت در دريا شمرده مى‌شد. و پيداست كه مايه‌ی اين سرفرازى غيرت و جانفشانى يونانيان و توانايى و كاردانى ثميستوكليس بود.
1ـArtayctes گويا نام مردى و شوهر ساندااوكى باشد.
2ـ Sandauce
3ـEuphrantides ـ باخوس خون‌آشام نبوده اين كاهنانِ او خون‌آشام بوده‌اند. اگر چنين كارى از ايرانيان سر مى‌زد نمى‌دانم يونانيان چه مى‌گفتند.
4ـ Aeschylus لاتین با فارسی ناسازگار
5ـ Ariamnes
6ـ Aminias
7ـ Decelea
8ـ Sosicles
9ـ Pedia
10ـ Artmisia
11ـ Lycomedes
12ـ غار درختى است كه از شاخه‌هاى آن تاج گلى (بساك) مى‌ساختند.