پاکدینی ـ احمد کسروی

✴️ گواهی پاكدلانه

نویسنده پیش از انتشار پرچم بكمتر چیزی باور استوار می‌داشتم و نبایستی دارم. زیرا دلبستگی سخت من بخواندن خواناكها [1] و آشفتگی و آخشیج[=ضد] هم بودن مطالب آنها مغزم را خسته و نیروی اندیشه‌ام را از كار انداخته بود و به هر كاری بی آنكه هوده‌ای[نتیجه] بدیده دارم برمیخاستم. گاهی بهوس گفتارنویسی می‌افتادم گاهی آهنگ رمان‌نویسی میكردم زمانی بشعرسرایی میگراییدم. خلاصه هر زمان اندیشه‌ی دیگری میداشتم تا با روزنامه‌ی پرچم آشنا شدم و آن را چون بیشتر از زمینه‌های اخلاقی و اجتماعی گفتگو میكرد بدقت میخواندم و نظر بتازگی مطالبش در پیرامون هر موضوعی ناگزیر باندیشیدن می‌شدم.

در این میان چون ببرخی سخنان مثلاً نكوهش خیام و حافظ و سعدی برای نخستین بار پس از آنهمه ستایشهای دیگران برمیخوردم ، پذیرفتن نتوانسته برآن می‌شدم كه پاسخ نویسم.
ولی چون پرچم با دلیل پیش آمده از یك طرف میگفت (شعر سخن است و سخن باید تابع نیاز باشد) و از طرفی بسیاری از زشتگوییها و بدآموزیهای شعرای زمان مغول را یادآوری میكرد ، من نیز میبایست با دلیل پیش آیم و سخنانی كه شكننده‌ی دلیلهای پرچم توانستی بود بنویسم.

ولی چون هرچه درنگریسته می‌اندیشیدم خود را تواننده‌ی چنین كاری ندیده بلكه ناگزیر بپذیرفتن می‌شدم ، این است از پاسخ چشم پوشیدم و منتظر پاسخ كسانی كه سالها هواداری از شعر و شاعری و از خیام و سعدی و حافظ نموده و گزافگوییهای فراوان كرده بودند شدم.

🔸هنگامی كه دیدم عده‌ای خاموشی گزیده (و این خود نشان خَستُوِش[=اعتراف] آنها بود) و كسانی هم بجای پاسخ و پیروی از منطق و دلیل یاوه‌سرایی آغاز كرده بی‌ارجی و بیمایگی خود را نشان دادند ، دیگر جای شبهه برایم باقی نماند و مطالبی را كه مورد تردید یا بهتر گویم مورد تصدیقم بود با خشنودی پذیرفتم. پس از آن [کتاب] راه رستگاری و شماره‌هایی از پیمان را نیز بدست آورده خواندم.

🔸در اینجا هم در نگاه نخست موضوعهایی را با عقیده‌ی خود ناسازگار میدیدم ، و چون در آن روزها كسانی انجمنی تشكیل داده خود را ناشر حقایق اسلام می‌شماردند و مدعی بودند كه ایرادهای اشخاص را در زمینه‌ی دین پاسخ توانند داد از اینرو بآن انجمن نامه‌ا‌ی نوشته گوشزد كردم كه بهتر است نخست ایرادهای پیمان را كه از چند سال باز پیاپی بكیش شما میگیرد پاسخ دهید.
چون اینان هم خود را بناشنیدن زدند ، و خود نیز پیمان را هرچه بیشتر و دقیقتر میخواندم بحقایق نزدیكتر می‌شدم ، دیری نگذشت كه آن (ناسازگاری) از میان رفت و از آن پس درست با پیمان همباور گردیده و بآن گرویدم.

اكنون خرسندم و خدا را سپاس میگزارم كه مطالب پیمان جای پندارها و سخنان متضادی كه مغزم را آكنده بود گرفته و سستی باورم چاره پذیرفته است و در زمینه‌ی دین و زندگانی بآمیغهای[حقایق] بسیاری پی برده‌ام و دیگر آن هوسها كه مرا هر زمان بكار بیهوده‌ای سرگرم مینمود در خود نمی‌یابم.

این را هم بنویسم گاهی می‌بینم كسانی از پیشرفت پیمان نومیدی مینمایند ، باید دانست راست است كه پیمان كار بسیار مهم و دشواری را پیش گرفته و با گمراهی و بدآموزیهای مختلف كهن و نو در نبرد است ، ولی چون مایه‌ی آن را كه همان كشف رازها و آمیغها در زمینه‌ی سامان زندگانی است در دست میدارد ، هرآینه فیروز خواهد بود و كارشكنی و هیاهوی كسانی جلو پیشرفتش را نتواند گرفت.

از آنسوی چنانكه پیمان میگوید آمیغ‌پژوهی یكی از گُهری‌ترین[اصیل] خویهای آدمی است و همین خویست كه پایَندان[=ضامن] پیشرفت جهان و آدمیان می‌باشد زیرا همین آمیغ‌پرستی است كه مردم وحشی قدیم را از توی غارها و جنگلها بیرون آورده و بوضع زندگی امروزه رسانیده است.
اگر آدمی از این خوی بی‌بهره بودی واژه‌ی تمدن مفهوم و معنایی نداشتی.

تهران ـ مجتبای میرباقری
(پرچم نیمه‌ماهه شماره‌ی ششم)

[1] : خواناک (خوان + اک) آنچه خوانند. خواندنیها

983 views23:16