🔶 غدیر خم : کشاکش هزار ساله


🔸 پیشگفتار
نشانه‌ی خواری و زبونی و همچنین مایه‌ی شرمندگی است که مسلمانان و ایرانیان امروز پس از 1400 سال ، از چیزهایی سخن رانند که هیچ سودی بزندگانی آنها ندارد بلکه زیانهای بیشماری دارد. زیانهایی که امروز تنها گوشه‌هایی از آن را می‌توانیم دید و در آینده اگر بخود نیاییم و به نابخردیها ادامه دهیم باشد که جز آتش و خون و دود و مرگ نبینیم.
آنچه از آن سخن می‌رانیم داستان کشاکش بلکه جنگ و خونریزی سنی و شیعه است. راستی‌ را بخواهید این خود شاخه‌ای از آن درخت شوم پراکندگی اندیشه‌ها و باورها و دینها در جهانست ولی ما برای آنکه دامنه‌ی سخن را تنگ گیریم بهتر دانستیم کنون تنها بِهمان کشاکش شیعی و سنی پردازیم.
تا چهل سال پیش که کشتارها و سنگدلیهای امروزی رخ نداده و نشانی از آن نبود (جز برخی کشاکشهای زبانی که گاهی اینجا و آنجا دیده می‌شد) ، کسی گمان نمی‌کرد راه مسلمانان روزی باین کشتارگاهها بکشد. بلکه کسانی بودند که باور داشتند : «این کشاکشها ازآنِ زمانی بوده که مردمان بی‌تمدن و بکیشها پابند بودند و چون دیگر آن پابندیها و دُژآگاهیها نیست و چنانکه می‌بینید رفته رفته کمتر می‌شود ، بزودی از میان خواهند رفت». آن روزها این سخن بیشتر پذیرفته می‌گردید تا اینکه کسی می‌گفت : «اینها آتش زیر خاکستر است و دور نیست که روزی باز برافروزد».
در دفتر «پیام بدانشمندان اروپا و آمریکا» که در سال 1321 (1942) چاپ شده ، جایی هست که کسروی با یک اشاره می‌خواهد دانشمندان را بآنچه در کشورهای ایشان در کار روی دادنست آگاه گرداند. اینست بکوتاهی چنین می‌آورد :
«ما از غربیان چشم داریم که از دانشهای گرانبهای خود بما ارمغان فرستند ، نه اینکه کتاب تذکرة‌الاولیاء را که سراپا زیان است چاپ کرده درمیان مردم نشر دهند ، نه آنکه از خیام که گفته‌هایش سراسر بدآموزیست ، بستایشهای گزافه‌آمیز پردازند ، نه آنکه برای کشاکش سنی و شیعی که بیکبار زیان و آسیب است ، فلسفه‌ها تراشند و بگمراهی مردم افزایند.
کوتاه سخن : چه شرقی و چه غربی باید دست بهم دهیم و تکانی بجهان دهیم ، و نخست اندیشه‌ها ، سپس زندگانی را بیک راه دیگری اندازیم». (ص 19 از 21 نشر اینترنتی)
اشاره‌ی کسروی به «فلسفه تراشیدن برای کشاکش سنی و شیعی» بچیست؟..
کسانی که نوشته‌های کسروی در پیرامون شرقشناسان را خوانده‌اند می‌دانند که ایشان در «پژوهشهاشان» بیش از همه دنبال چه بوده‌اند و اگر دکتر ژوزف‌های آلمانی و ماربین‌ها و هانری کُربَن‌های فرانسه‌ای و یک دسته‌ای از اینان از کشورهای اروپایی از شیعیان نیک نوشته و ایشان را «بحق» یا «ستمدیده» نشان داده‌اند کسان دیگری هم همچون گوستاو لوبون‌ها و دیگران پشتیبان سنیان درآمده‌اند و هر دو دسته خواسته‌اند مسلمانان در باورهای سراسر زیانمند خود پافشارتر گردند و اینست می‌نویسد : [با این کارهاشان] «بگمراهی مردم ‌افزایند».
آری! آن یگانه‌مرد هفتاد و اند سال پیش چنین گله‌ای از دانشمندان غربی کرده بود. او می‌دانست که این «سرمایه‌گزاری» برای خواستهای آدمیانه و نیکخواهانه نیست. بوی بدخواهی آن را از هزاران کیلومتر دوری درمی‌یافت.
امروز می‌بینیم نهالهایی که آن سالها کاشته بودند میوه می‌دهد و مسلمانان باید با نفت و گاز و خون خود و فرزندانشان تاوان آزمندی غربیان (و بیخردی خودشان) را دهند. امروز با راه افتادن شبکه‌های ماهواره‌ای (که بسیارند و نامهاشان نمی‌بریم) این سیاست تندی و بیم بیشتری یافته و آتش کینه میان شیعیان و سنیان هرچه فروزانتر گردیده.
نخستین دودستگیهای خونین میان مسلمانان را در لبنان ، ترکیه و درمیان پاکستانیان سراغ داریم. سپس این کشاکشها در دیگر کشورها نیز دیده شد و پس از آن کار بخونریزی و بمبگزاریهای جانفشانانه کشید. امروز ما خو گرفته‌ایم که هر چندگاهی خبر یکی دو بمبگزاری از اینگونه را از خبرگزاریها بشنویم و تصویرهای جانگداز آن را در تلویزیون و اینترنت ببینیم.
امروز دیگر گزارش کشتارهای طالبان و القاعده و بوکو حرام و داعش و دسته‌هایی از اینگونه و نیز بمباران یمن و اعدامها در عربستان و جنگ در سوریه و عراق برایمان چیز عادی‌ای شده ولی بریشه‌ی اینها که می‌نگریم ، یک بخش بزرگش را وابسته باین روزی می‌بینیم که شیعیان بنام عید غدیر خم میخوانند.
از اینجاست که با همه‌ی بیزاریمان بدرآمدن بچنین گفتگوهای خنکی ، چون پای میلیونها بیگناه درمیانست ، و از آنسو از بنیاد کیش شیعی و ریشه‌ی کشاکش ایشان با دیگران آگاهیم ، بر خود بایا می‌دانیم که باین گفتگو درآییم و اندیشه‌های مردمان را روشن گردانیم. باشد که دریابند بنیاد این خونریزیها یکمشت دروغسازی سیاسی‌ای بیش نبوده که 1400 سال پیش کسانی برای بچنگ آوردن فرمانروایی برای خود ساخته‌اند. افسوس خورند و بیزاری جویند از اینهمه کشاکش بیپای تاریخی که بجنگهای میان ایران و عثمانی انجامید و

صدهزاران بلکه میلیونها بیگناهان را به کشتن داد و دریابند زیان بی‌اندازه‌ی دوتیرگیها را.
یک کار نیک آنست که کسانی که زبانهای مسلمانان را از ترکی و عربی و کردی و دیگر زبانها می‌دانند و این خونریزیها دلهاشان را بدرد می‌آورد و آن را با غیرت آدمیگری ناسازگار می‌بینند این گفتار را بآن زبانها نیز برگردانند. این کارهاست که خدا را خشنود می‌گرداند وگرنه از سیاه پوشیدن یا اشک ریختن برای کسانی که 1400 سال از کشته شدنشان می‌گذرد خدا را چه خشنودی تواند بود؟..
گفتار زیر هفتاد سال پیش در ماهنامه‌های سال 24 آمده است. خواست از آوردن این گفتار تنها جستجو در ادعای شیعیان و دلیلهای آن نبوده ، بلکه چنانکه از نامش پیداست از فریبکاریهای ملایان پرده برمی‌دارد ولی چون ما در اینجا بروشن گردانیدن ریشه‌ی داستان غدیر خم و ادعای شیعیان می‌کوشیم ، تنها یک تکه از آن را می‌آوریم :

(دنباله دارد)

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 6ـ خدایی كه کیشها می‌ستایند آفریدگار راست نیست (تکه‌ی دو از دو)
سخن كوتاه می‌كنیم : این ناسازگاری كیشها با دانشها بدترین آلودگی آنست و یكی از بدترین گرفتاریها را برای جهان پدید آورده. آری كسانی كه به كنجی خزیده‌اند و از دین دامی ساخته و درپی شكارند آنان را چه باك است؟!.. ولی برای كسانی كه دربند سرفرازی و آزادی شرقیانند و دل از گرفتاریهای شرق پردرد می‌دارند بس سخت است ، و ما چون گزند این گرفتاری را در جای دیگری گفته‌ایم در اینجا بآن نمی‌پردازیم(1) .
امروز شیوه‌ی زندگانی انبوهی از مردم اینست كه در جوانی باین آلودگیهای كیشها برخورده و پشت پا بدین زده و بیكبار رشته را پاره می‌كنند و دامن از هیچ تباهكاری درنمی‌چینند. و سپس چون پیر می‌شوند در برابر فشار درونی ایستادگی نتوانسته این زمان خود را بدامن یك كیش می‌اندازند و بهمه‌ی پندارهای بیخردانه از رجال‌الغیب و داستان خضر و نیارَستنیها و مانند آن گردن می‌نهند و اگر یكی ایراد گرفت و ناسازگاری آنها را با دانش و خرد یادآوری كرد به یك رشته سخنانی از اینگونه : «دانشها چه رازی را توانسته باز كند؟! جهان سراسر پر از نادانسته است. مگر ما راز الكتریك را می‌شناسیم؟!..» كه بسرسام بیماران نزدیكتر است زبان باز می‌كنند ، و چنانكه دیروز بیكبار پشت پا بدین زده بودند امروز بیكبار پشت پا بدانش می‌زنند. آیا اینها ننگ زندگانی نیست؟!.. آیا می‌توان با این سخنان لرزه‌ای كه دانشهای طبیعی به بنیاد كیشها انداخته جبران نمود؟!. آیا از اینكه ما چیزهای بسیاری را نمی‌دانیم باید از چیزهای دانسته هم چشم پوشیم؟!..
امروز هر كسی می‌داند كه این سستی كه در كار دین پیدا شده و انبوه مردمان از آن رو گردانیده‌اند جز نتیجه‌ی ناسازگاریهای آن با دانشها نیست. تاریخ گواه است كه اروپاییان دلبستگی بس سختی به دین مسیح می‌داشته‌اند و در راه آن از هیچ جانفشانی بازنمی‌ایستاده‌اند. ولی از روزی كه این دانشها رواج یافته خواه و ناخواه از آن سرد شده‌اند و خود بایستی شوند. اگرچه اروپاییان در هر كاری تندروند و در این باره هم تندروی كرده‌اند هرچه هست روگردانی ایشان از دین مسیح و این روی سردی كه جهان امروز به دین نشان می‌دهد بخیره[=بی‌جهت] نبوده. این پاسخها كه امروز در ایران می‌شنویم اگر سودی دادی و گره از كار گشادی كشیشان اروپا دست از دامن آنها برنداشتندی.
داستان ایستادگیهای كشیشان را در برابر دانشها همه شنیده‌ایم كه نخست با زورآزمایی پیش آمده و دانشمندان را بیدین نامیده و گزندها رسانیده‌اند. سپس چون كاری پیش نرفته این زمان بپاسخهای خنكی (همچون آنكه در بالا آوردیم) برخاسته‌اند. و سپس چون از آن نیز كاری پیش نرفته ناگزیر بخاموشی گراییده و خودشان نیز بیدین گردیده‌اند ولی چون نان از آن راه می‌خورند ناگزیر دینداری از خود می‌نمایند. چنانكه در شرق نیز همانست و بیشتر این كسان كه دم از پیشوایی می‌زنند خود از درون باوری بخدا و دین ندارند.
در این باره آسیب نه تنها اینست كه راست و دروغ بهم درآمیخته و جدایی درمیانه نمانده ، و مثلاً هستی آفریدگار را با داستان جابُلقا و جابُلسا به یك رشته كشیده‌اند ، خود بنیاد دین آلوده گردیده و رویه‌ی بیخردانه و عامیانه بخویش گرفته. ببینید : هستی خدا و جاویدانی روان و پیدایش پیغمبران و آفرینش گیتی و سامان و آرایشی كه در جهانست و اینها همه راست و همه با خرد و دانش سازگار است هر كدام رویه‌ی بیخردانه‌ای بخود گرفته و مایه‌ی روگردانی مردمان گردیده.
در زمان پیشین كه دانشها همچون امروز نمی‌بود این ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها چندان پدیدار نبوده و چشمها را بخود نمی‌كشیده. ولی اكنون كه دانشها پیشرفت فراوان كرده و صدها راز طبیعت بدست آمده ناسازگاری میانه‌ی كیشها و دانشها نیك پدیدار است و چشمها را بخود می‌كشد.

(1) : كتاب «راه رستگاری»

مردمی با چنین باورهایی ، چه شگفت که بدینسان زبون و درمانده باشند (هرچند به تمدن 2500 ساله‌مان بنازیم). چه شگفت که فریبکارانی ایشان را همچون گله‌های گوسفند ، به هر کاری وادارند.

✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی پانزدهم)

🔶 امروز چه بايد كرد؟..

یادداشت ویراینده (تکه‌ی دو از دو) :

چنانکه دیده می‌شود شرط صلاحیتی که کسروی برای برگزینندگان و برگزیده شوندگان بدیده دارد بنیادی‌تر و هناینده‌‌تر است : باید «بکشور و توده از درون دل علاقه داشته و خود را مؤظف بکوشش و جانفشانی در راه آن شناسند» و به آن ایمان بدارند ،‌ نه اینکه «در اين كشور مي‌زيند ولي با آن بيگانه‌اند» ، «بايد اين بيگانگان را كنار گرفت».

آگاهان به رویدادهای پس از مشروطه می‌دانند که دخالت آن «بیگانگان» و کسانی که «جز درپی هوسها و گمراهیهای خود نیستند» همیشه سنگها بر سر راه پیشرفت این کشور غلتانیده.

روشنست که سخنران در این گفتار فرصت درآمدن به جزئیات نداشته و اینست تنها کلیات را بزبان آورده. اشاره‌ی او به اِشکالی است که تا آن هنگام کسی از آن سخنی بمیان نیاورده بود :

قانون انتخابات به بی‌پروایانی که جز «بیگانگانی» در این کشور نیستند و از دخالتشان در کارهای سیاسی جز زیان برنخیزد نیز حق رأی دادن داده.

به نظر ویراینده کسروی دو زمینه را یکجا پیش می‌کشد : یکی باز کردن درِ یک بحث حقوقی و دیگری روشن گردانیدن راه کار برای کوشندگان سیاسی.

یک رشته بحثهای حقوقی نوین به گزاردن قانونهایی می‌انجامد که آگاهی مردم از حقایق ، پشتوانه‌ی اجرای آنهاست. از آنسو کوشندگان سیاسی باید به تربیت مردم پردازند و این جز با یاد دادن حقایق نتواند بود. پس در هر دو زمینه گام نخست آگاهی توده از حقایق می‌باشد که زیان دخالت بی‌پروایان در سیاست را به توده و کشور بدانند تا هوادار قانون انتخابات بدینسان که شرحش رفت باشند.

او سالها به استواری پایه‌های مشروطه در ایران کوشیده و اینک نوبت گام دیگری فرارسیده بود. برای مثال در همین گفتار سیاهکاریهای حزبهای گذشته و هوچیان را آشکار می‌گرداند و زیانهایی را که از ایشان به مشروطه و کشور رسیده بازمی‌نماید.

اگر از دیده‌ی نخست که گشودن درِ یک بحث حقوقی است نگاه کنیم ،‌ او زمینه را برای دیگر گردانیدن قانون انتخابات آماده می‌سازد تا سپس حقوقدانانی به آن بپردازند و قانونهایی گزارند که از دخالت ناشایستگان در سررشته‌داری و در کوششهای سیاسی جلوگیری شود.

مغز سخن اینجا اینست که بی‌اعتنایی به توده و کشور و همچنین هوسرانی و پافشاری بر گمراهیها که تاکنون در قانونهای ما بزه بشمار نمی‌آمده باری به بی‌بهره گردیدن از حق برگزیدن یا برگزیده شدن بینجامد. هوسمندان و بدخواهان تا آنجا که می‌شود شناخته و دستشان از کارهای سیاسی کوتاه گردد.

راستی را این چه معنی دارد کسانی که کمترین دلبستگی به کشور و کارهای آن ندارند حق برگزیدن و برگزیده شدن دارند؟!. آیا این با خرد سازگار است؟!. آیا با قانون پاداش و کیفر (تشویق و تنبیه) سازگار است؟!. اینکه در کشورهای دیگر هست دلیل بر درستی آن نتواند بود. ما باید برای هر تصمیمی دلیل خردپذیر بداریم. آیا این درست است که ما بجای پیروی از داوری خرد ، از دیگران تقلید کنیم یا از ترس انتقاد این و آن ، بکار نادرست و زیانمند تن دهیم؟!.

بسیار چیزها که امروز بزه شمرده می‌شود روزگاری عادی بوده. پس چه دور که روزی هم بیپروایی به کشور بزه شمرده شود یا موجب بی‌بهره گردیدن برخی حقها گردد.

اما از دیده‌ی دوم که راهنمایی بکوشندگان سیاسی است ، مغز سخن در اینجا اینست که همراه گردانیدن کسان ناشایا ، بدنام و گمراه که بظاهر بر شمار یک جمعیت می‌افزاید بجای سود زیان خواهد داد. کوشندگان باید خود از گردنکشی بپرهیزند و از گردنکشان و هوسرانان و کسانی که بر گمراهیهای خود پافشارند دوری جسته به نزد خود راه ندهند. چنانکه در سخنان بعدی اینها هرچه روشنتر گردیده است.
(پایان یادداشت ویراینده)

✴️ علت آنکه «طب سنتی» دانش بشمار نمی‌آید!

🔸بخش سه از سه

اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.

تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.

پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.

از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.

تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.

مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.

بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روش‌ها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس‌ ـ تکه‌ی 19

🔸 پومپيوس چون بشهر بازگشت كورنيليا1 دختر ميتلوس اسكيپيو2 را به زني گرفت. و او دوشيزه نبوده پيش از آن زن پومپيوس پسر كراسوس بود كه در پارتيا كشته گرديد. اين بانوي جوان گذشته از جواني و زيبايي ، برازندگي ديگري هم داشت و آن درسخواندگي او بود وآنگاه ساز را بسيار نيك مي‌نواخت و رياضيات را خوب مي‌فهميد و از درس فلسفه لذت مي‌برد و با اين دانش و هنر هرگز غروري كه هميشه دامنگير زنان دانشمند است نداشت و بهانه‌گيري از خود نشان نمي‌داد. نيز هيچگونه عيب يا بدنامي در خانه‌ی پدري او نبود. تفاوت سال او را با شوهرش كساني پسنديدند. زيرا كورنيليا از هر جهت شايسته‌ی همسري پومپيوس بود. نيز كساني اين را سبكي براي جمهوري مي‌شماردند و مي‌گفتند : كسي كه در چنين هنگام پاشيدگي كارها رشته‌ی اختيار را بدست او سپرده‌اند و ازو چاره‌ی آن پاشيدگي را مي‌خواهند بدانسان كه از يك طبيب چاره‌ی بيماري خواسته مي‌شود چنين كسي بساك گل بر سر خود نهاده بعنوان برگزاري جشن عروسي باينجا و آنجا برود و اين كسان نمي‌دانستند كه آن قونسولگري او خود بلايي بر جمهوري است و اگر دوره‌ی فيروزبختي روم بود هرگز كسي بچنان سمت ناقانوني رضايت نمي‌داد. باري پومپيوس دقت درباره‌ی اين داشت كه كساني كه با رشوه بر سر كاري آمده‌اند دنبال شوند و قانونها و نظامنامه‌ها در اين باره مي‌گزاشت تا ايمني در محاكم برپا باشد و كارها ساماني يابد و در هر كاري سنگيني و دادگري منظور گردد و خود او با يك دسته‌ی سپاهي در محكمه‌ها حضور مي‌يافت. با اينهمه چون به پدر زن او اسكيپيو تهمتي زده شد او سيصد و شصت تن قاضي را بخانه‌ی خود خوانده و بآنان گفتگو كرد كه درباره‌ی آن متهم رفتار مهرآميز نمايند و اينبود كه مدعيان چون ديدند اسكيپيو همراه خود قاضيان بمحكمه آمد دعوي خود را پس گرفتند. بر سر اين پيشامد مردم از پومپيوس بدگويي سختي كردند و اين بدگويي در سايه‌ی پيشامد پلانكوس3 هرچه سختتر گرديد. زيرا خود او قانوني گزارده بود درباره‌ی اينكه هيچكس زبان به ستايش يكي كه در زير محاكمه باشد باز نكند. با اين قدغن خود او بمحكمه آمده آشكار زبان بستودن پلانكوس باز كرد تا آنجا كه كاتو كه قضا را در اين باره يكي از قاضيان بود دست بگوش خود گزاشت و پاسخ او را چنين گفت كه : من نمي‌توانم گوش باين سفارش كه مخالف قانون است بدهم. در نتيجه‌ی اين كار بود كه كاتو را بقضاوت نپذيرفته پيش از آنكه حكم داده شود او را برداشتند. ولي قاضيان هم پلانكوس را محكوم ساختند و جز بي‌آبروگري بهره‌ی پومپيوس نشد. اندكي پس از آن هوپسايوس4 كه مردي در رتبه‌ی قونسولگري بود تهمتي باو متوجه گرديد و او منتظر شده هنگامي كه پومپيوس از گرمابه بيرون آمده براي شام خوردن مي‌رفت فرصت بدست آورده خود را بپاي او انداخت و ازو درخواست مهر و دستگيري نمود ولي او پاك بيپروايي كرده چنين گفت : من اكنون كاري ندارم جز آنكه شام خودم را بخورم و ازو درگذشت. اين اندازه طرفگيري از پومپيوس خطاي بزرگي بود و مردم هرگونه بدگويي ازو مي‌نمودند ولي در ديگر كارها جز تلاش پاكدلانه ازو سر نزد و حكومت را بسامان و نظام آورد. در پنج ماه آخر قونسولگري پدر زن خود را نيز بهمدستي برگزيده و او را هم قونسول گردانيد. سمتهايي كه داشت براي چهار سال ديگر همچنان در دست او گزارده شد با اين شرط كه سالانه يكهزار تالنت از گنجينه براي خرج و ماهانه‌ی سپاهيان خود برگيرد.
اين كار باعث شد كه دسته‌اي از هواداران قيصر پيش آمده و براي او كه آنهمه نيكيها را براي جمهوري روم انجام داده بود نيز امتيازي بخواهند و چنين مي‌گفتند : بهرحال او سزاوار اينست كه دوباره به قونسولگري برگزيده شده و سمتي كه اكنون دارد بر مدت آن افزوده شود تا بتواند بر سرزميني كه با جنگ بدست آورده ديرزماني بايمني فرمان راند و چنين نباشد كه ديگري بجاي او رفته نتيجه‌ی كوششهاي او را بهره‌ی خود سازد.


1ـ Cornela
2ـ Metellus Scipio
3ـ Pelancus
4ـ Hypsaeus

✴️ علت آنکه «طب سنتی» دانش بشمار نمی‌آید!

🔸بخش سه از سه

اثر دارونما نیز که از قرن ۱۸ به اینسو به تدریج در متون پزشکی شناخته شده ماهیت پیچیده ای دارد و مبنای آن هم این است که در بسیاری از بیماری‌ها فردِ بیمار بدون آن که داروی واقعی دریافت کرده باشد احساس بهبودی نسبی می کند. مطالعات گوناگونی مانند مطالعه سال ۱۹۸۰ در دانشگاه شیکاگو نشان میدهند در بسیاری از بیماری‌ها یک سوم بیماران تحت تأثیر دارونما اظهار بهبودی میکنند.

تعجبی ندارد که طب مزاجی و طب های جایگزین تنها در بیماری‌هایی از خود کارآمدی نشان می دهند که طب گیاهی یا اثر دارونما در درمان نسبی آنها می تواند اثر بخش باشد. مثل سرماخوردگی یا درد مفاصل یا حتی بیخوابی. اما هیچ کدام از روشهای طب جایگزین هیچ راه حلی برای پیشگیری و درمان بیماری‌هایی نظیر ایدز ، ابولا ، فلج اطفال و یا سل و کزاز ندارند. طب سنتی پس از مشاهده بیمار مبتلا به زردی است که میگوید طبع بیمار صفرایی بوده اما هیچ توضیح قانع کننده‌ای مبنی بر این که صفرایی بودن دقیقاً چگونه است به دست نمی دهد.

پزشکی علمی است مبتنی بر تجربه در حالی که طب های جایگزین تن به آزمون‌های تجربی نمی دهند و از قضا در یک سنخ نگاه فلسفی به بدن انسان غوطه ورند. نظام معرفتی طب سنتی بر این اساس پی ریزی شده که بیماری در اثر به هم خوردن تعادل اخلاط اربعه یعنی صفرا و دم و بلغم و سودا به وجود می آید. ایده عناصر چهارگانه آب و باد و خاک و آتش و اینکه رماتیسم غلبه بلغم در پاست و کابوس شبانه ، غلبه سودا در سر ، هیچ مبنای تجربی ندارد و مبتنی بر یک دیدگاه فلسفی است.

از قرن ۱۷ میلادی به اینسو مکانیسم عمل بدن به تدریج شناخته شد ، باکتری ها و میکروارگانیسم ها کشف شدند و بشر دریافت که دستگاه گردش خون چگونه کار می کند. فیزیولوژی و بیوشیمی و پاتولوژی ، ما را به درک جدیدی از ماهیت عملکرد بدن رساند. در کشاکش این پیشرفت ها نه بلغم در بدن انسان یافت شد و نه سودا. طب سنتی هیچ توضیحی برای دلیل بیماری سل نداشت و این طب مدرن مبتنی بر تجربه بود که باسیل کخ را کشف کرد. در همان طب سنتی هم هر جا که پای مشاهده و تجربه درمیان است میزان اعتبار و کارامدی نیز به همان نسبت بیشتر می شود.

تاریخ علم لبریز است از نظریاتی که به رغم اشتباه بودن هزاران سال دوام آورده اند. اینکه نیوتن و ماکسول نیز به نظریه‌ی اتر برای انتشار نور و امواج الکترومغناطیسی معتقد بودند دلیلی بر صحت این نظریه نیست. این که شیله و پریستلی به نظریه‌ی فلوژیستون یواخیم بشر (که در سال ۱۶۶۷ طرح و در سال ۱۷۷۵ توسط لاوازیه مردود شد) برای توضیح پدیده‌ی احتراق معتقد بودند هیچ گواهی در تأیید وجود فلوژیستون نیست. از زمانی که مایکلسون و مورلی در سال ۱۸۸۷ نشان دادند فرض وجود اتر یک فرض اضافی است و چنین چیزی وجود ندارد ، دیگر نمی توان انتظار داشت که نظریه‌ی اتر در کتابهای دانشگاهی فیزیک تدریس شود. بلغم و سودا و صفرا و دم نیز به همین منوال وجود ندارند و درست مثل نظریه‌ی فلوژیستون ، نظریه هایی در توضیح چیزها و کیفیت هایی بوده اند که وجود نداشته اند.

مسأله‌ی تفکیک و مرزبندی میان علم و شبه علم یکی از بحث برانگیزترین موضوعات فیلسوفان علم بوده است. هر نظریه یا دیدگاه برای اینکه در دایره‌ی علم جای بگیرد می بایست پیش شرطهایی داشته باشد و در غیر این صورت هر قدر هم که تلاش کند از واژگان حیطه‌ی علم برای توضیح خود وام بگیرد و استقراض کند نمی تواند خود را به عنوان یک نظریه‌ی علمی جعل کند. کلماتی مانند حافظه‌ی دارویی آب یا چاکراهای انرژی و نظایر آن در زبان و ادبیات علمی هیچ جایگاهی ندارند و همه‌ی اینها به نوعی تعابیر شاعرانه هستند.

بزرگترین خطر شبه علم زمانی است که پای این باورها به حوزه‌ی طب و درمان باز می شود. سیاست اصلی آموزه های شبه علمی به دام انداختن بیماران ناامید در شرایط سخت بیماری است. بیمارانی که از روش های درمانی پزشکی خسته و مستأصل شده اند ممکن است به هر ترتیب و به هر قیمتی بخواهند بخت خود را در بهره گیری از این روش‌ها نیز بیازمایند. چیزی که ممکن است باعث شود بیمار ، دوره‌های درمانی و مصرف داروهای واقعی را متوقف کند و ناخواسته سلامت و جان خود را در معرض تهدید بیشتر قرار دهد. هومیوپاتی و بسیاری از روش های «طب جایگزین» باورهای بی خطر شبه علمی نیستند و از قضا گزارش های مستند بسیاری نیز از آسیب‌های مالی و جانی ناشی از به کارگیری این روشها وجود دارد. ...
(پایان)

🔶 غدیر خم : کشاکش هزار ساله

نوشته‌ی : ن. بغداد
🔶 راز واعظی (بخش یک از چهار)

گفتگویی است كه میان یكی از پاكدینان بنام (ن) و واعظی بنام (ح) رفته و در پایان آقای واعظ براز كار خود اعتراف كرده‌است.
آقای شیخ ح واعظ را از كودكی می‌شناسم. پدرش كفشدوز بنامی بود. خودش هم چندی بكار پدر مشغول شده و چون سوادكی میدارد و گاهی كتابهائی مانند جودی و جواهری و زیارتنامه را میخواند ، پس از چند سالی كه‌از آن شهر بیرون رفتم ، در بازگشت او را دیدم دستاری بسر بسته و جُبّه و ردائی در بر كرده خرامان راه میرفت. در شگفت شدم : چه شده كه كفشدوزی باین جامه درآمده؟ جویا شدم گفتند پس از مرگ پدر دكان را فروخته و بجامه‌ی آخوندی درآمده و اینك روضه‌خوان است.
یكی دو سالی گذشت. روزی در خانه بودم كه در زدند گشودم دیدم شیخ ح است. گرچه پیشینه‌ی دوستی نداشتم ولی چون بخانه‌ام آمده بود او را گرامی داشتم و با گرمی پذیرفتم. نشسته دامنه‌ی سخن را كشانیده بپاكدینی رسانید و گفت :
ـ من پاره‌ای از كتابهای آقای كسروی را خوانده‌ام در همه جا خوب مینویسد. ولی درباره‌ی شیعه و شیعیگری از جاده‌ی عدالت بیرون رفته و انكار بدیهیات را كرده.
ن ـ بهائیان میگویند : « همه‌ی كتابهای كسروی خوبست جز بهائیگری». صوفیان همه‌ی كتابها را می‌ستایند جر صوفیگری ، چامه‌سرایان نكوهش از شعر و شاعری را نمی‌پسندند ، دیگران بهمین ترتیب. هر دسته همه‌ی كتابها را بجا میدانند جز آنچه كه با باورها و عقاید خود آنها سازش ندارد. رویهمرفته‌از این سخنان پراكنده چنین فهمیده میشود كه تمام كتابهای آقای كسروی پسندیده و بجا است.
ح ـ آخر درباب تشیع دلایلی در دست است.
ن ـ دلایل شما را اگر از قرآن و نهج‌البلاغه و تاریخ عمومی اسلام باشد می‌پذیرم.
ح ـ تاریخ را كنار بگذار. در تاریخ دست برده‌اند.
ن ـ بسیار خوب. از دو كتاب دیگر دلیل بیاور
ح ـ از همه واضحتر خطبه‌ی شقشقیه ‌است.
ن ـ نخست باید دانست كه در خطبه‌ی نامبرده‌اختلاف است كه آیا از خود امام است و یا باو نسبت داده‌اند. ما چنین انگاریم كه‌از خود امام است. باز هم در هیچ جای آن از آنچه شیعیان در باب داستان غدیر خم میگویند ذكری نشده‌است بلكه كوتاهشده‌ی خطبه گله‌گزاری است. این را گفتم و كتاب نهج‌البلاغه را از كتابخانه بیرون آورده خواندم :
« اما بعد فقد تقمصها فلان و انه یعلم ان محلی منها محل القطب من الرحی ینحدر عنی السیل و لایرقی الی الطیر ...».
دیدید در هیچ جای این خطبه ‌اشاره بحق صریح خود در خلافت و یا تعیین از طرف پیغمبر ننموده‌است. حتا پس از كشته شدن عثمان خلافت را با اكراه پذیرفته میگوید : « حتی وطئی الحسنان و شق عطفا ردای» در چند جای دیگر و در نامه‌های خود كه بمعاویه فرستاده صحت خلافت خلفای پیشین را میرساند و حتی در جائی از خلیفه‌ی دوم ستایش كرده میگوید : « لله در فلان ...».
ح ـ گرفتم كه در نهج‌البلاغه ‌اشاره‌ی صریحی نشده باشد شاید دیگران حذف كرده‌اند. ولی در قرآن كه صریحاً خطاب بپیغمبر میگوید : « و اذا فرغت فانصب والی ربك فارغب». این را چه میگویید؟
ن ـ افسوس كه با دستار یك منی و ردا از زبان و دستور عرب آگاهی نداری.
شیخ ح از این گفت‌ ها برآشفت و با روی برافروخته و با تندی گفت : عجب؟
ن ـ در عربی (نصب ینصب) با زبر صاد بمعنی خستگی و تعب است و (نصب ینصب) با زیر صاد بمعنی نصب و نشاندن است. در اینجا هم كه خودت با زبر صاد خواندی در قرآن هم بهمین رُویه‌ آمده پس معنی خستگی و تعب است. از اینرو بستگی با تعیین جانشین ندارد.
چون دیدم گفته مرا باور ندارد ، قرآن تفسیر بیضاوی را كه در خانه دارم آوردم همان بود كه گفتم. فرهنگ عربی « المنجد» را آوردم همان بود كه گفتم.
در اینجا راه دلیل بر او بسته شده ناچار تاریخ را كه در آغاز نپذیرفته بود پیش كشیده گفت :
داستان غدیر خم از همه روشنتر [است] و حتی سنیان هم بآن اشاره كرده‌اند.
ن ـ داستان راست است ولی پیغمبر در آنجا چه گفته؟
ح ـ علی را برداشته بهمه نشان داده فرمود : « من كنت مولاء فهذا علی مولاء». ما اگر پیغمبر اسلام را قبول داریم باید علی را هم قبول داشته باشیم.
این سخنان را چنان میگفت كه تو گوئی چیره شده و مرا از میدان بدر كرده.

خوب چشمانت را باز کن ای مردک شوم. ببین از زبان تو و از نافهمی و نادانیت چه ها برمیخیزد :

🌑 انفجار انتحاری در یک جشن عروسی در کابل

🌑 کشته ها 63 ، زخمیها 182 تن

🌑 از کشاکش کیشها چه‌ها که برنخیزد

به گزارش ایرنا :
در انفجار دیشب 26/5/98 در یک مراسم عروسی در غرب کابل تاکنون 63 نفر کشته و 182 تن زخمی شده اند
به گزارش رسانه های افغانستان ، سخنگوی وزارت کشور افغانستان امروز یکشنبه گفت که زنان و کودکان نیز درمیان قربانیان این حادثه هستند. این انفجار نزدیک ساعت 11 شب شنبه در سالن عروسی [هتل] «شهر دبی» رخ داد. به گفته او ، یک مهاجم انتحاری مواد منفجره‌ی همراه خود را در نزدیکی جایگاه داماد منفجر کرده است.
گواهان گفته اند زمانی که انفجار رخ داد در این عروسی حدود یک هزار و ۲۰۰ تن مهمان حضور داشت.
تا کنون هیچ فرد یا گروهی مسئولیت این رویداد را بر عهده نگرفته است و گفته می شود که گروه طالبان نیز امروز صبح با صدور بیانیه ای این حادثه را محکوم کرده است.

🔸یکی از اندامان نویساد کانال می‌نویسد : هنگامی این خبر را از تلویزیون ‌شنیدم که سرگرم کار بودم. تکان سختی همراه با افسوس بسیار خوردم ولی دل آن را نداشتم که به فیلم و تصویرها بنگرم.

از اینگونه خبرها از کمابیش 20 سال پیش آن اندازه شنیده و خوانده و دیده ایم که تازگی ندارد. ولی آنچه تکان این خبر و حساسیت مرا به آن بیشتر میگردانید ، نزدیکی این رویداد با «عید غدیر خم» است که شیعیان دو روز دیگر آن را جشن میگیرند.

خوانندگانی که گفتار دیروز ما درباره‌ی گرفتاری شیعی و سنی و همچنین سخنان دیگرمان را درباره‌ی کشاکشهای کیشی دیگر در جهان ، خواست اصلی شرقشناسی و سیاست کشورهای آزمند جهان خوانده اند میدانند که آنها نمی‌خواهند کشورهایی همچون ایران که فراهم کننده‌ی مواد خام کارخانه‌های آنها و بازار نیکی برای کالاهاشان می‌باشند از درماندگی و بدبختی رها گردند.

در راه رسیدن به خواستهاشان ، آنان جز توپ و تانک از سلاحهای دیگری نیز بهره می‌برند که از جمله مؤثرترین آنها «سرگرم» نمودن توده‌های شرقی با گمراهیها و کشاکشهای کیشی و برخی دیگر از «سرگرمی»هاست که در اینجا مجال پرداختن به آنها نیست.

شرقیان اگر بخواهند تن خود را از چنگال بُرنده و گزنده‌ی آن کشورها برهانند باید «زمینه‌ی» سیاستبازی و نیرنگ را از آنان بگیرند. یکی از آنها رها گردیدن از دو یا چندتیرگیهاست. زیرا فهم این دشوار نیست که پراکندگی در یک توده که از دو یا چند تیرگی برمی‌خیزد مایه‌ی ناتوانی بلکه مرگ او می‌باشد.

شاید خوانندگان ایراد بگیرند که این انفجار و رویدادهای مانند آن ، همه از کشاکشهای کیشی یا دوتیرگیهای نژادی و زبانی برنمی‌خیزد و یک علت عمده در اینگونه پیشامدها قدرت‌طلبی یا جنگ قدرت است.

این سخن درست است ولی این را نیز نباید از دیده دور داشت که آن قدرت‌طلبان نیز هر جا بتوانند از این جداییها و کشاکشهای کیشی سود می‌برند. دلهای مهاجمان انتحاری را با چنان کینه‌هایی می‌انبارند و مغزهاشان را می‌شویند. از آنسو مگر مانند این پیشامدها در کشور خودمان از رهگذر جدایی کیشها پیش نیامده؟ در عراق و پاکستان و سوریه و یمن دیده نشده؟

ما اگر به این گرفتاری که برای جهان پیش آمده تنها از دریچه‌ی کشاکش شیعی و سنی نیز نگاه کنیم باز جای آن دارد که هرچه زودتر جلو این بدبختیها را بگیریم. دهان کینه‌پراکنان را ببندیم.

خرد را داور گیریم و دست از این بیهوده‌پندار ولایت یا آنچه ریشه‌ی پیدایش شیعیگری بوده برداریم. این کوشش را برای خشنودی خدا کنیم. برای پیش‌گیری از خونهایی که بناحق بزمین میریزد و عروسیها را عزا میگرداند بکنیم. برای آنکه مادران را بیش از این داغدار نبینیم بکنیم. برای آنکه جوانان ناکام بجای زیر خاک با همسران خود در خانه‌ها آسایند و خانواده‌ها با خوشی زیند بکنیم. برای نیکبختی کشورمان و مردمان شرقی کنیم.
(خبر آخر امشب از دویچه وله :
گروه تروریستی "دولت اسلامی" (داعش) در افغانستان اعلام کرد که شبه‌نظامیان این گروه مسئولیت اجرای این حمله انتحاری را برعهده داشته‌اند.)

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 7ـ دین باید با خرد و دانش بسازد (تکه‌ی یک از دو)
اینبود كه پیش از آنكه ما بكار برخیزیم و چیزهایی بنگاریم همگی از دین نومیدی می‌نمودند و جز كسانی كه از این راه نان می‌خورند و سود می‌برند ، و جز از دسته‌هایی كه چندان آگاهی از دانشها و این چیزها نمی‌دارند دیگران همگی از دین بیزاری می‌نمودند. فراموش نكرده‌ام كه چون شماره‌های نخستین پیمان بیرون می‌آمد و كسانی می‌دیدند كه ما نام دین می‌بریم و از آن هواداری می‌نماییم در شگفت می‌شدند و بسیاری از ایشان باور نكرده آن را سیاستی برای پیشرفت كار می‌شماردند و بارها بزبان می‌آمدند. من خود نیز چون هشت سال پیش بر این شدم كه گامهایی در این راه بردارم هر زمان كه باین زمینه می‌رسیدم تو گویی كوهی بس بزرگ و سخت را در برابر خود می‌دیدم و اگر نبودی كه به پشتیبانی خدا امید می‌بستم نومیدانه رو برگردانیدمی.
می‌بایست من راست را از دروغ جدا گردانم ولی آیا ترازوی آن چه بایستی بود؟.. آیا توانستمی بدلخواه چیزهایی را راست پنداشته و چیزهایی را دروغ شمارم؟!. آیا از چنان كاری جز رسوایی چه نتیجه برداشتمی؟!. من بایستی آنچه را که با دانش نمی‌سازد کنار گزارم. لیکن کدام دانش؟!.. آیا هر آنچه در كتاب است دانش است؟!.. اگر نیست راه جدا كردن آنها از یكدیگر چیست؟!..
چنانكه در جای دیگر گفته‌ام ما در گام نخست باین پرداختیم كه دین باید با خرد و دانش سازگار باشد ، ولی تا دیرزمانی بر سر این كشاكش داشتیم زیرا كمتر كسی می‌پذیرفت كه می‌توان دین را با خرد و دانش سنجید. یك دسته كه بیدین می‌بودند هیچ گونه سازشی میانه‌ی دین و خرد گمان نمی‌كردند و سراسر دین را افسانه و بازیچه می‌انگاشتند. یك دسته كه در دین باز مانده اینان هم كسانی بودند كه به خرد و دانش ارج نمی‌گزاردند و آشكاره می‌گفتند خردهای ما نارساست (چنانكه همین سخن را حقیقتگو نیز گفته و ما آن را خواهیم آورد) پس از نگارشهای بسیار و كوششهای فراوان بود كه ما توانستیم این گفته را در دلها جا دهیم و راهی برای سنجش دین با خرد و دانش باز كنیم. پس از آن با سختی دیگری روبرو گردیدیم و آن اینكه آیا كدام خرد است كه تواند درباره‌ی دین و راستی آن داوری كند و ناگزیر شدیم خرد و معنی آن را روشن گردانیم.
از آنسوی درباره‌ی دانشها بسختترین زمینه‌ها درآمدیم : زیرا بایستی روشن گردانیم كه هر آنچه در كتاب است دانش نیست ، و تنها گفته‌ی یك یا چند پرفسور دلیل نتواند بود ، و این رشته‌های گوناگون كه امروز بنام دانش در جهان روانست همگی در یك رده نیست ، و بی‌آنكه بدرون دانشها درآییم و یكایك آنها را بسنجیم و زیر و رو كنیم و بگفتگوهای بی‌پایان پردازیم ، یك ترازویی برای شناختن درست از نادرست در دست كنیم و دانش را از جز از آن جدا گردانیم. آیا بچنین كاری چگونه فیروز می‌شدیم؟!.. آیا آشنایی بدانشها برای چنین كاری بس بودی.
اگر راستی را بخواهیم در چنین زمینه‌ای آشنایی بدانشها و خو گرفتن بآنها پابند اندیشه شود و من اگر اندك آشنایی با دانشهای طبیعی می‌داشتم آن سنگ راهم بود و اگر سرخود بودمی ‌بایستی از آن بیمناك باشم و بنگهداری خود كوشم نه اینكه چشم یاوری از آنها دارم.
ببینید فلسفه‌ی نوین سراسر جهان را جز مادّه و نمایشهای آن نمی‌شناسد و امروز هزاران كسان از پرفسوران و دانشمندان هوادار او می‌باشند. آیا بایستی ما چه جدایی میانه‌ی آن با دانشهای دیگر گزاریم؟. اگر آن را نپذیریم آیا چه پاسخی بآن دهیم؟!.. در اینجا بود كه می‌بایست دست خدا درمیان باشد و كاری انجام گیرد. دیگران هرچه می‌گویند بگویند ، من می‌دانم و خدا كه آن روزی كه بكار برخاستم هیچ گونه دانشی در این باره‌ها در دل نمی‌داشتم و تنها این اندازه می‌دانستم كه چون راه را پیش گیرم گام بگام راستیها برایم روشن خواهد گردید و كار انجام خواهد گرفت. این كار تاكنون نشده بود و من كه آن را انجام دادم با پیشانی باز می‌گویم كه به یاری خدا بكوچكترین لغزشی دچار نگردیدم.

✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی شانزدهم)

🔶باید معنی درست مشروطه را فهمید و بدیگران هم فهمانید
(تکه‌ی یک از دو)

كسانی می‌پرسند : اكنون چه باید كرد؟.. آن نیكی‌ای كه میگویید از چه راه آن را آغازید؟..
میگویم : در این راه كه ماییم نخست باید معنی زیست توده‌ای را فهمید و از آئین آن آگاه گردید ، و معنی درست مشروطه و سررشته‌داری توده را شناخت. باید اینها را نیك فهمید و بدیگران نیز فهمانید. اینست آنچه درگام نخست باید كرد.

خواهند گفت : مگر ما معنی اینها را نمیدانیم؟!. اینها چیزهاییست كه هر كسی بارها شنیده ، دیگر چه نیاز كه دوباره بآنها پردازیم؟ چه نیاز که دوباره بشنویم یا بشنوانیم؟!...

می‌گویم : شنیده‌اید ، ولی بیشترتان ندانسته‌اید. شنیدن جز از دانستن می‌باشد ،‌ و بهتر است من معنی دانستن را روشن گردانم :

🔸«دانستن» آنست كه كسی در یك زمینه راست از كج بازشناسد ، و با دلیل راست را باور كند و به دل سپارد و كج را بیكبار بیرون گرداند. یك اندیشه تا یكرُویه[=قطعی] نگردد و بیگمان نشود آن را «دانستن» نتوان شمرد.

مثلاً درباره‌ی زمین از باستان زمان گفتگوهایی درمیان بوده. برخی از علما آن را مسطح
می‌پنداشتند و برخی كروی میگفتند ، ولی هیچ یكی دلیلی نداشتند و راست از كج جدا
نمیگردید و اینبود حال زمین «دانسته» نبود. ولی چون در چند قرن پیش علما موضوع را یكرویه گردانیده با دلیل «كروی» بودن آن را ثابت كردند ، در این هنگام بود كه حال زمین «دانسته» گردید.

همین امروز فرض كنیم یك كسی از یكسو كروی بودن زمین را شنیده و از یكسو مسطح بودن آن بگوشش خورده ، و برای هردو در دلِ خود جا باز كرده و بی‌آنكه راست یا كج بودن كدام یكی را بداند و یا دلیلی درباره‌ی یكسو داشته باشد ـ این شنیده‌های او «دانستن» شمرده نخواهد شد.

🔸امروز یكی از گرفتاریها اینست كه چون سخنان پراكنده فراوان است ، بیشتر مردم ، در بیشتر موضوعها دو گونه شنیده و دو گونه بدل سپارده ، و اینست گیج و درمانده گردیده‌اند.
یكی از مهمترین موضوعها دین و خداشناسیست. اینان در آن باره از یكسو كتابهای دینی را خوانده و یا از زبانها شنیده‌اند. از آنسوی از بیست و سی سال پیش پای فلسفه‌ی مادی بایران رسیده و در روزنامه‌ها و مهنامه‌ها پیاپی گفتارها درباره‌ی ریشخند بخدا و دین ترجمه گردیده ، كه اینها را هم خوانده و در دل جا داده‌اند.

بدینسان دو رشته ‌اندیشه‌های متضاد را فراگرفته‌اند بی‌آنكه راست از كج بازشناسند و بی‌آنكه دلیلهای روشنی درباره‌ی یكسو بیاموزند. اینست نه دین دارند و نه بیدین میباشند و درمیانه‌ی دین و بیدینی گیج و سرگردان روز میگزارند.

اینان خود ، آنها را «دانستن» می‌شمارند. اینست شما اگر از خدا سخن رانید و دلیلها بهستی آن یاد كنید ، سر پیش آورند و با شما در گفتگو همباز[=شریک] گردند. و اگر جایش افتد بنام دین و خداشناسی بمردم پند آموزند و اندرز سرایند ، و اگر كسی از بیدینی سخن راند و گفته‌های نیتچه و باخنر و دیگر پیشوایان فلسفه‌ی مادی را یاد كند با او نیز هم‌آواز گردند و همداستانی نمایند ، و اگر پایش افتد بمردم درس بیدینی دهند.

این حالیست كه امروز هزاران كسان گرفتارند و ما هر روز گفتارهای آنان را می‌شنویم و رفتارهاشان می‌بینیم. بسیاری از ملایان كه از دین نان میخورند همین حال را میدارند.

روزنامه‌نویسان كه امروزها گاهگاهی نام دین میبرند و هواداری از خود نشان میدهند ، بیشتر آنان بارها گفتار در بیدینی نوشته‌اند و هنوز آن گفتارها فراموش نگردیده.

خواستم گفتگو از دین نیست. این را برای مثل یاد كردم. می‌خواهم بگویم : دین كه گرانمایه‌ترین چیز است این حال آنست. فلان آخوند از یكسو بالای منبر میرود و مردم را بدین میخواند و كتاب نوشته پراكنده میكند ، و از یكسو در فلان مجلس می‌نشیند و میگوید : «ما از دین هم چیزی نفهمیدیم».

اینان معنی دین را نمیدانند. شما اگر از هر كدام بپرسید : «دین چیست و برای چیست؟» درمانند. یك چیزهای كمی را شنیده و یا خوانده‌اند و بآن نیز باوری ندارند و متزلزلند.

در همه چیز چنینند ، و
🔸این نتیجه‌ی آن سخنان متضادیست كه در هر زمینه درمیان توده منتشر میباشد.

همان مشروطه در ایران با چه رنجهایی بدست آمده ، چه خونهایی در آن راه ریخته شده ، چه مردان گرانمایه‌ای بالای دار رفته‌اند. پس از ده سال کشاکش یک قانون اساسی و یک حکومت مشروطه در این کشور برقرار گردیده. ولی سی و اند سال میگذرد و هنوز عقیده‌ها درباره‌ی آن یكرویه نشده و هنوز معنی آن دانسته نگردیده.
(دنباله‌ی این گفتار را فردا می‌آوریم)

دویچه وله :
شنبه شب (به وقت محلی) در پی انفجار در مراسم عروسی که در هتل "شهر دبی" در غرب کابل برگزار می‌شد دست‌کم ۶۳ نفر از مهمانان این جشن کشته شدند. این حمله دست‌کم ۱۸۲ زخمی نیز برجای گذاشته است.
در این مراسم عروسی حدود هزار نفر شرکت کرده بودند. اکثریت ساکنان منطقه محل انفجار در کابل را شیعیان تشکیل می‌دهند.
روز یکشنبه گروه تروریستی "دولت اسلامی" (داعش) در افغانستان اعلام کرد که شبه‌نظامیان این گروه مسئولیت اجرای این حمله انتحاری را برعهده داشته‌اند.
این گروه اسلامگرای افراطی سنی در افغانستان شیعیان را "کافر" می‌خواند و بارها مراکز تجمع آنان را مورد حمله قرار داده است.
در پیامی که صبح یکشنبه از سوی نیروهای داعش در اینترنت منتشر شده آمده است که عامل انفجار انتحاری از سوی این گروه عملیات خود را "علیه یک تجمع مرتدان" به انجام رسانده است.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس‌ ـ تکه‌ی 20

🔸 در اين باره اندك كشاكشي برخاست و پومپيوس نيز دخالت نموده تو گويي مي‌خواست هواداري ازو كند و رشك خود را فرونشاند و چنين مي‌گفت نامه‌هایی از قیصر بمن رسیده که خواستار شده دیگری بجای او فرستاده شود و میگفت بهتر از همه آن خواهد بود كه به قيصر با همه‌ی نبودنش در روم حق قونسولي داده شود. ولي دسته‌ی كاتو با اين پيشنهاد همداستان نبودند و مي‌گفتند اگر قيصر خواستار احترام از مردم مي‌باشد سپاه را رها كرده خويشتن تنها بشهر بيايد. دسته‌ی پومپيوس باين سخن پاسخ نداده مي‌خواستند كه آن پيشنهاد پومپيوس پذيرفته نشود و اين خود رشك او را بر قيصر ثابت مي‌نمايد. در همين هنگام پومپيوس بدستاويز جنگ با پارتيا (ايران) دو لگيون را كه به قيصر عاريت سپرده بود بازخواست و قيصر با آنكه مي‌دانست كه آنها را براي چه مي‌خواهد با گشاده‌رويي روانه‌شان گردانيد و به هر كدام بخششهايي نمود.
در اين ميان پومپيوس در ناپلس1 از بيماري بيمناك سختي كه گرفتار شده بود بهبودي يافت و از بهر اين پيشامد براهنمايي پراكساگوراس2 در سراسر شهر روم بشادي برخاسته قربانيها براي خدايان كردند. سپس شهرهاي نزديك هم پيروي كرده بجشن و قرباني پرداختند همچنين ديگر شهرها و بدينسان در سراسر ايتالي شهري از بزرگ و كوچك نبود كه چند روزي را با جشن و شادي بسر نبرد. كساني كه از شهرهاي دور براي ديدن او مي‌آمدند چندان انبوه بودند كه هيچ جايي گنجايش آنان را نداشت و اينبود سراسر ديهها و شهرهاي بندري و شاهراهها همه پر از اينگونه آدميان بود و همگي بجشن و شادي برخاسته قرباني براي خدايان مي‌كردند. نيز دسته‌هاي بسياري با بساكهاي گل بر سر و مشعلها بر دست بديدن او مي‌آمدند و چون او از راه مي‌گذشت گلها و گلدسته‌ها نثار او مي‌نمودند و اينبود كه راه رفتن در رهگذرها و اينگونه پذيراييهاي مردم ازو از دلگشاترين و بهترين تماشاها بود از اينجا كساني همين پيشامدها را يكي از علتهاي جنگ خانگي دانسته‌اند. زيرا پومپيوس از اين نوازشها و پذيراييها كه در اين پيشامد مي‌ديد مغرور شده خود را هميشه فيروزبخت و كامياب مي‌پنداشت و از اين جهت شيوه‌ی احتياط‌كاري كه پيش از آن داشت و هيچگاه راه ميانه‌روي را از دست نمي‌هشت و بدينسان خود را نگه مي‌داشت اينزمان آن شيوه را رها كرد و سخت اميدوار بود كه سپاهيانش هرگونه دلبستگي باو دارند و سپاهيان قيصر هرگونه بيزاري ازو مي‌جويند و چندان در اين باره تند مي‌رفت كه مي‌پنداشت به هيچ گونه زور يا سپاه يا كوشش ديگري براي جلوگيري از قيصر نيازمند نخواهد بود و مي‌گفت چنان‌كه او را آسان بالا بردم آسانتر از آن پايينش مي‌آورم. گذشته از همه‌ی اينها آپيوس3 نامي كه دو لگيون از نزد قيصر زير فرماندهي او بازگشته بودند چون بتازگي از گااول بيرون آمده بود از كارهاي قيصر در آنجا گفتگو مي‌نمود و يك رشته خبرهاي ننگ‌آميزي پراكنده مي‌ساخت. نيز او مي‌گفت : پومپيوس اگر در برابر قيصر بزوري جز از زور خود قيصر نيازي پندارد بايد گفت كه اندازه‌ی شهرت و احترام خود را نمي‌شناسد و از ارج خود نزد مردم ناآگاه است. مي‌گفت : زيرا كه سپاه قيصر چندان ازو بيزارند و هواي پومپيوس را دارند كه همينكه پومپيوس در برابر قيصر پديدار شود همگي آنان بيدرنگ او را گزارده بزير درفش اين خواهند شتافت. از اين چاپلوسيها پومپيوس چندان بخود مي‌باليد كه كساني كه گفتگوي جنگ خانگي پيش مي‌آوردند در پاسخ ايشان بيك خنده‌ی ريشخندآميز بسنده مي‌نمود. نيز كساني اگر مي‌گفتند كه شايد قيصر لشكر بر سر شهر بياورد و ما در اينجا سپاهي براي نگهداري شهر نداريم وي در پاسخ لبخندي زده مي‌گفت : هيچ باك نداشته باشيد. زيرا در هر گوشه‌ی ايتالي كه من پاي خود را بزمين بكوبم زور و سپاه باندازه‌اي كه دربايست است از پياده و سواره از زمين بيرون مي‌آورم.
1ـ Naples
2ـ Praxagoras
3ـ Appius

✴️ از کتاب ورجاوند بنیاد درباره‌‌ی دین (سه گفتار در یکجا)

اینها گفتارهایی بود که چندی پیش جداگانه آورده بودیم و چون گفتار چهارمی هم از آن کتاب درباره‌ی دین خواهیم آورد خواستیم بار دیگر اینها همه در یکجا باشد که کسانی اگر بخشی را نخوانده اند یکجا در دسترس بدارند.