🔻تقریبا همگان قبول دارند که انجام بعضی کارها نیازمند "هوش" است؛ مثل پیداکردن حاصل تقسیم 231 بر 42.
ممکن است کسی بگوید دستگاهی دارای #هوش_مصنوعی است که بتواند برای انجام چنین کارهایی توسط ما بهره‌برداری شود؛ یعنی کارهایی که توافق داریم انجام آنها بوسیله انسان، مستلزم هوش است. داشتن هوش به این معنا را «هوش کاری» (task intelligence) مینامیم. ماشین حسابها می‌توانند برای یافتن پاسخ تقسیم 231 بر 42 بکار گرفته شوند، بنابراین حتی آنها هم دارای #هوش_کاری هستند.
🔻هوش کاری مصنوعی، مناقشه برانگیز نبوده و حتی آکوئیناس و دکارت هم دلیلی برای رد آن ندارند.
هرچند باید توجه داشت که ماشین حسابها نمی‌دانند جواب مسائل ریاضیاتی چیست و نمی‌دانند که در حال انجام عملیات ریاضیاند. لذا شایسته نیست که از دارابودن هوش کاری به ادعاهای بزرگتر درباره #هوش_اشیاء پل بزنیم.
🔻«هوش شیء» مقابل «هوش کاری» است؛ اگر یک دستگاه هوش مصنوعی اشیاء را داشته باشد، آنگاه چنین دستگاهی را می‌توان به معنی واقعی هوشمند دانست. پرسشهای مناقشه‌برانگیز معاصر از امکان هوش مصنوعی اشیاء و رویکردهای مختلف برای طراحی آن، سؤال میپرسند.
🔻می‌توان با وامگیری اصطلاح از جایگاه پمپ بنزین، بین دو گونه هوش اشیاء تمایز نهاد: اگر هوش دستگاه بگونهای است که میداند انسان‌ها چگونه دارای هوش خودشان هستند، چنین دستگاهی واجد هوش مصنوعی اعلای شیء (premium artificial thing intelligence) یا premium AI است. اما اگر هوش دستگاه بگونهای باشد که نمیداند انسان‌ها چطور هوش خودشان را دارند، این دستگاه را دارای هوش مصنوعی عادی شیء (regular artificial thing intelligence) یا regular AI مینامیم.
باید توجه داشت که گازوئیل عادی، واقعاً گازوئیل است. به همین ترتیب، هوش مصنوعی عادی اشیاء نیز واقعاً هوش است.
🔻جان سرل (1980) تفاوتی بین هوش مصنوعی قوی و ضعیف گذاشته بود: #هوش_مصنوعی_قوی، تزی است که می‌گوید «کامپیوترهایی با برنامهریزی درست، واقعاً یک ذهن هستند.
بدین معنا که کامپیوترها با برنامهریزی درست، می‌توانند حقیقتاً و بمعنای سابجکتیو "درک کنند" و دیگر حالات شناختی را نیز داشته باشند».
در حالی که ادعای #هوش_مصنوعی_ضعیف فقط در این حد است که کامپیوترها ابزاری مفید برای فرمولیزهکردن و آزمایش و انجام وظایف و رفتارهای مبتنی بر هوش هستند.
🔻این تمایز سرل را قادر ساخت تا استدلال خویش را مستقیماً و صرفاً علیه هوش مصنوعی قوی صورتبندی کند.
ولی برای اهدافی عمومیتر نیازمند تمایزهای دیگری – مانند آنچه در اینجا معرفی کردیم – هستیم. تمایز عادی/ اعلا به ما این امکان را می‌دهد که دو احتمال در هوش مصنوعی قوی را بازشناسی کنیم.
و تمایز هوش کاری/ هوش اشیاء به ما اجازه می‌دهد تشخیص بدهیم که چالش‌های فلسفی عموماً متوجه ادعایی است که می‌گوید یک دستگاه می‌تواند خودش اصالتاً هوشمند باشد، یا حالات شناختی خاص خودش را داشته باشد.
William Robinson, 2014, "Philosophical challenges", In: The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence, pp. 85-86.
@PhilMind
@Philosophyofscience
ممکن است کسی بگوید دستگاهی دارای #هوش_مصنوعی است که بتواند برای انجام چنین کارهایی توسط ما بهره‌برداری شود؛ یعنی کارهایی که توافق داریم انجام آنها بوسیله انسان، مستلزم هوش است. داشتن هوش به این معنا را «هوش کاری» (task intelligence) مینامیم. ماشین حسابها می‌توانند برای یافتن پاسخ تقسیم 231 بر 42 بکار گرفته شوند، بنابراین حتی آنها هم دارای #هوش_کاری هستند.
🔻هوش کاری مصنوعی، مناقشه برانگیز نبوده و حتی آکوئیناس و دکارت هم دلیلی برای رد آن ندارند.
هرچند باید توجه داشت که ماشین حسابها نمی‌دانند جواب مسائل ریاضیاتی چیست و نمی‌دانند که در حال انجام عملیات ریاضیاند. لذا شایسته نیست که از دارابودن هوش کاری به ادعاهای بزرگتر درباره #هوش_اشیاء پل بزنیم.
🔻«هوش شیء» مقابل «هوش کاری» است؛ اگر یک دستگاه هوش مصنوعی اشیاء را داشته باشد، آنگاه چنین دستگاهی را می‌توان به معنی واقعی هوشمند دانست. پرسشهای مناقشه‌برانگیز معاصر از امکان هوش مصنوعی اشیاء و رویکردهای مختلف برای طراحی آن، سؤال میپرسند.
🔻می‌توان با وامگیری اصطلاح از جایگاه پمپ بنزین، بین دو گونه هوش اشیاء تمایز نهاد: اگر هوش دستگاه بگونهای است که میداند انسان‌ها چگونه دارای هوش خودشان هستند، چنین دستگاهی واجد هوش مصنوعی اعلای شیء (premium artificial thing intelligence) یا premium AI است. اما اگر هوش دستگاه بگونهای باشد که نمیداند انسان‌ها چطور هوش خودشان را دارند، این دستگاه را دارای هوش مصنوعی عادی شیء (regular artificial thing intelligence) یا regular AI مینامیم.
باید توجه داشت که گازوئیل عادی، واقعاً گازوئیل است. به همین ترتیب، هوش مصنوعی عادی اشیاء نیز واقعاً هوش است.
🔻جان سرل (1980) تفاوتی بین هوش مصنوعی قوی و ضعیف گذاشته بود: #هوش_مصنوعی_قوی، تزی است که می‌گوید «کامپیوترهایی با برنامهریزی درست، واقعاً یک ذهن هستند.
بدین معنا که کامپیوترها با برنامهریزی درست، می‌توانند حقیقتاً و بمعنای سابجکتیو "درک کنند" و دیگر حالات شناختی را نیز داشته باشند».
در حالی که ادعای #هوش_مصنوعی_ضعیف فقط در این حد است که کامپیوترها ابزاری مفید برای فرمولیزهکردن و آزمایش و انجام وظایف و رفتارهای مبتنی بر هوش هستند.
🔻این تمایز سرل را قادر ساخت تا استدلال خویش را مستقیماً و صرفاً علیه هوش مصنوعی قوی صورتبندی کند.
ولی برای اهدافی عمومیتر نیازمند تمایزهای دیگری – مانند آنچه در اینجا معرفی کردیم – هستیم. تمایز عادی/ اعلا به ما این امکان را می‌دهد که دو احتمال در هوش مصنوعی قوی را بازشناسی کنیم.
و تمایز هوش کاری/ هوش اشیاء به ما اجازه می‌دهد تشخیص بدهیم که چالش‌های فلسفی عموماً متوجه ادعایی است که می‌گوید یک دستگاه می‌تواند خودش اصالتاً هوشمند باشد، یا حالات شناختی خاص خودش را داشته باشد.
William Robinson, 2014, "Philosophical challenges", In: The Cambridge Handbook of Artificial Intelligence, pp. 85-86.
@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3👎1
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
جديدترين روایت از تکامل انسان
طی سال‌های اخیر اکتشافات زیادی را در حوزه‌ی تکامل انسان شاهد بوده‌ایم. آنچه دیرین‌مردم‌شناسان عرضه می‌کنند بر اساس آخرین یافته‌هایی است که در دست دارند، وزنی که به هر داده می‌دهند، و جایگاهی که برای آن یافته در روایت‌های گذشته قائل می‌شوند؛ و بر آن اساس روایت‌های قدیمی را به‌روزرسانی می‌کنند. اگر بخواهیم تمامی این روایت‌ها را یک‌جا بیاوریم آخرین تصویری که از تکامل انسانی، به‌ویژه در مراحل انتهایی داریم چگونه است؟
در مقاله‌ای که برای انتشار در فصل‌نامه‌ی محیط‌های زیست و انسان‌ها پذیرفته شده و در شماره‌ی آتی منتشر خواهد شد پژوهشگران دستهی بزرگی از داده‌ها را در کنار هم قرار داده‌اند تا به این پرسش پاسخ دهند. مهم‌ترین بخش‌های پاسخ آنها چنین است:
یک. از هومو اراکتوس، سه دودمان در دوران چیبانین مشتق شدند که راهی آفریقا، اروپا و آسیا شدند: هومو بودی‌سینسیس، هومو هایدلبرگنسیس و هومو دالینسیس. اگرچه این گونه‌ها ویژگی‌های متفاوتی داشتند، اما برخی از ویژگی‌های مشخص مشترک را نیز نشان می‌دادند: جمجمه‌های بزرگ و قوی، پیشانی صاف، ظرفیت جمجمه‌ی متوسط تا بزرگ در حدود ۱۲۰۰ سانتی‌متر مکعب، و قوس ابرو. صورت از صاف تا قدری برجسته و روبه‌جلو متفاوت بوده است.
دو. هومو بودی‌سینسیس به پیدایی انسان مدرن در آفریقا انجامید، درحالی‌که هومو هایدلبرگنسیس باعث پیدایش نئاندرتال‌ها در اروپا شد. انتقال از بودی‌سینسیس به سی‌پینس(گونه‌ی ما) حدود ۳۰۰ هزارسال پیش رخ داد، درحالی‌که انتقال از هایدلبرگنسیس به نئاندرتال‌ها در حدود ۴۵۰ هزارسال پیش رخ داد.
سه. اولین نمایندگان گونه‌ی ما را می‌توان در آفریقا در حدود ۲۳۰ هزارسال پیش یافت؛ درحالی‌که اولین نمایندگان نئاندرتال‌ها را در اروپا، بین ۲۰۰ تا ۱۶۰ هزارسال پیش یافته‌اند.
چهار. به محض اینکه افرادِ گونه‌ی ما در آفریقا ظاهر شدند، شروع به مهاجرت به خارج از آفریقا کردند. در حدود ۱۸۰ هزارسال پیش به خاورمیانه و حداقل حدود ۲۰۰ هزار سال پیش به اروپا رسیدند، جایی که در نهایت جایگزین نئاندرتال.ها شدند. انسان خردمند در حدود ۱۲۰ هزار سال پیش به آسیای شرقی رسیده و احتمالاً جایگزین انسان‌های خردمند باستانی شده است که در آن مناطق می‌زیسته‌اند.
پنج. انسان‌های امروزی در طول گسترش خود به خارج از آفریقا، ژن‌ها را با چندین انسان قدیمی که هنوز در اروپا و آسیا و احتمالاً در آفریقا وجود داشتند، مبادله کردند. بااین‌حال، این آمیختگی ژنتیکی برای تغییر الگوی مورفولوژیکی جمجمه کافی نبوده است.
آینده مشخص خواهد کرد که آیا این تصویر، مورد اجماع قرار می‌گیرد یا نه، (به‌ویژه دیرین‌شناسان چینی چه نظری درباره‌ی آن دارند)، و شواهد بعدی چگونه آن را تغییر خواهد داد.
هادی صمدی
@evophilosophy
طی سال‌های اخیر اکتشافات زیادی را در حوزه‌ی تکامل انسان شاهد بوده‌ایم. آنچه دیرین‌مردم‌شناسان عرضه می‌کنند بر اساس آخرین یافته‌هایی است که در دست دارند، وزنی که به هر داده می‌دهند، و جایگاهی که برای آن یافته در روایت‌های گذشته قائل می‌شوند؛ و بر آن اساس روایت‌های قدیمی را به‌روزرسانی می‌کنند. اگر بخواهیم تمامی این روایت‌ها را یک‌جا بیاوریم آخرین تصویری که از تکامل انسانی، به‌ویژه در مراحل انتهایی داریم چگونه است؟
در مقاله‌ای که برای انتشار در فصل‌نامه‌ی محیط‌های زیست و انسان‌ها پذیرفته شده و در شماره‌ی آتی منتشر خواهد شد پژوهشگران دستهی بزرگی از داده‌ها را در کنار هم قرار داده‌اند تا به این پرسش پاسخ دهند. مهم‌ترین بخش‌های پاسخ آنها چنین است:
یک. از هومو اراکتوس، سه دودمان در دوران چیبانین مشتق شدند که راهی آفریقا، اروپا و آسیا شدند: هومو بودی‌سینسیس، هومو هایدلبرگنسیس و هومو دالینسیس. اگرچه این گونه‌ها ویژگی‌های متفاوتی داشتند، اما برخی از ویژگی‌های مشخص مشترک را نیز نشان می‌دادند: جمجمه‌های بزرگ و قوی، پیشانی صاف، ظرفیت جمجمه‌ی متوسط تا بزرگ در حدود ۱۲۰۰ سانتی‌متر مکعب، و قوس ابرو. صورت از صاف تا قدری برجسته و روبه‌جلو متفاوت بوده است.
دو. هومو بودی‌سینسیس به پیدایی انسان مدرن در آفریقا انجامید، درحالی‌که هومو هایدلبرگنسیس باعث پیدایش نئاندرتال‌ها در اروپا شد. انتقال از بودی‌سینسیس به سی‌پینس(گونه‌ی ما) حدود ۳۰۰ هزارسال پیش رخ داد، درحالی‌که انتقال از هایدلبرگنسیس به نئاندرتال‌ها در حدود ۴۵۰ هزارسال پیش رخ داد.
سه. اولین نمایندگان گونه‌ی ما را می‌توان در آفریقا در حدود ۲۳۰ هزارسال پیش یافت؛ درحالی‌که اولین نمایندگان نئاندرتال‌ها را در اروپا، بین ۲۰۰ تا ۱۶۰ هزارسال پیش یافته‌اند.
چهار. به محض اینکه افرادِ گونه‌ی ما در آفریقا ظاهر شدند، شروع به مهاجرت به خارج از آفریقا کردند. در حدود ۱۸۰ هزارسال پیش به خاورمیانه و حداقل حدود ۲۰۰ هزار سال پیش به اروپا رسیدند، جایی که در نهایت جایگزین نئاندرتال.ها شدند. انسان خردمند در حدود ۱۲۰ هزار سال پیش به آسیای شرقی رسیده و احتمالاً جایگزین انسان‌های خردمند باستانی شده است که در آن مناطق می‌زیسته‌اند.
پنج. انسان‌های امروزی در طول گسترش خود به خارج از آفریقا، ژن‌ها را با چندین انسان قدیمی که هنوز در اروپا و آسیا و احتمالاً در آفریقا وجود داشتند، مبادله کردند. بااین‌حال، این آمیختگی ژنتیکی برای تغییر الگوی مورفولوژیکی جمجمه کافی نبوده است.
آینده مشخص خواهد کرد که آیا این تصویر، مورد اجماع قرار می‌گیرد یا نه، (به‌ویژه دیرین‌شناسان چینی چه نظری درباره‌ی آن دارند)، و شواهد بعدی چگونه آن را تغییر خواهد داد.
هادی صمدی
@evophilosophy
👍3❤2👎1
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
ژانر علمی-تخیلی و تأثیرات آن بر تکامل انسان
از راه‌های مطالعه‌ی تکامل انسان رصد کردن روندهای تحول در سده‌های گذشته است. به همین دلیل زیست‌شناسانی که تکامل‌فرهنگی را مطالعه می‌کنند هر چه بیشتر به مطالعات تاریخی و میان‌فرهنگی علاقه‌مند شده‌اند. در یکی از پست‌های قبلی به تغییراتی که در مفهوم «عشق» ایجاد شده است اشاره شد (دراین‌باره کتاب فلسفه عشق را ببینید). مفاهیمی مانند «کار» و «فراغت» نیز دچار تحولات اساسی شده‌اند و تغییرات بزرگتری در راه‌اند (دراین‌باره کتاب زمان، فراغت، به‌زیستی را ببینید). پژوهشگران این حوزه علاوه‌بر زیست‌شناسی، باید نحوه‌ی به‌وجودآمدن نظام‌های حقوقی و سیاسی جدید، ورزش مدرن، روزنامه‌نگاری، زیرساخت‌هایی مانند جاده‌ها و سیم‌های انتقال الکتریسیته، ظهور جهان دیجیتال، تاریخ تحول هنر و صدها موضوع دیگر را رصد کنند و تأثیرات و نقش هر کدام را در تکامل انسان بسنجند. مطالعه‌ی تکامل انسان به‌معنای واقعی کلمه پژوهشی میان‌رشته‌ای است و پژوهشگران متواضعی می‌طلبد که با مطالعه‌ی یکی از روندها، دعوی درک کاملی از روند تکامل انسان نداشته باشند؛ انسان‌هایی کنجکاو که از طی‌کردن مسیر لذت ببرند و نگاه را از انتهای راه برگیرند، زیرا انتهایی بر آن متصور نیست. اما قدم‌نهادن در این راه نه فقط بصیرت‌بخش است بلکه بزرگ‌ترین فایده‌ها را دارد؛ زیرا مطالعاتی از این دست ما را به درک بهتری از تکامل کنونی انسان می‌رساند و تا حدی تصویری از آینده‌ی نوع انسان به‌دست‌می‌دهد.
در پژوهشی که در ادامه معرفی می‌شود به تحولی بسیار جدید اشاره می‌شود که البته تأثیرات شگرفی بر آینده‌ی گونه‌ی انسان دارد: علاقه‌ی عده‌ای از مردم به ژانر علمی-تخیلی.
علاقه به ناشناخته‌ها یک سازگاری زیستی در گونه‌ی انسان است که با سیستم دوپامینی مغز ارتباط دارد. از یک‌سو به ناشناخته‌ها علاقه داریم و از سوی دیگر مواجهه با ناشناخته‌ها عدم‌اطمینان ایجاد می‌کند که این حس ناخوشایندی است و برای رفع آن باید ناشناخته را به نحوی در ساحت شناخته‌ها قرار دهیم. همین مکانیسم ساده است که ما را به نحو معناداری از سایر موجودات جدا کرده است. چرا چنین مکانیسمی در ابتدا شکل گرفته است؟ زیرا نیاکان ما در محیط‌های بسیار متفاوتی زندگی می‌کرده‌اند و باید انعطاف زیادی در عادات رفتاری می‌داشتند. این مکانیسم اطلاعات محیطی را افزایش می‌دهد و در نتیجه تنوع راه‌حل‌ها را بالا می‌برد و بر بخت بقا می‌افزاید. داستان‌های تخیلی از بی‌دردسرترین راه‌کارهای خلق ناشناخته‌ها و فعال‌کردن این مکانیسم بوده است و بنابراین هیچ فرهنگ بشری یافت نشده که فاقد روایت‌گری‌های تخیلی باشد.
اما چرا داستان‌های «علمی تخیلی»؟ زیرا وارد جهانی شده‌ایم که علوم هر چه بیشتر شهود ما را به چالش می‌کشند: زیست‌شناسی تکاملی می‌گوید گونه‌ها ثابت نیستند؛ فیزیک جدید می‌گوید عمده‌ی فضای یک میز تهی است؛ کیهان‌شناسی می‌گوید ابعاد کیهان متناهی‌ست؛ و ده‌ها داده‌ی غیرشهودی علوم جدید. اما علم نقشی اساسی در زندگی انسان مدرن بازی می‌کند و ما نیازمند بازنگری‌های دائمی در بسیاری از شهودهای نیاکانی خود هستیم. اگر همه نیز نیازمند این بازنگری نباشند لااقل پژوهشگران علوم نیازمند بازبینی و بازسازی دائمی نظام باوری خود هستند. پس لااقل برخی از افراد گونه‌ی انسان نیازمند انواع جدیدی از تخیل هستند که در آن ناشناخته‌هایی از انواعی دیگر معرفی می‌شوند. ژانر علمی‌تخیلی به این دلیل شکل گرفته است.
تکمله:
در آینده‌ی نزدیک حداقل برخی از آنچه در داستان‌های علمی تخیلی خلق می‌شوند در واقع ظاهر خواهند شد. اگر می‌خواهیم آینده‌ی انسان را ببینیم خواندن و دیدن این ژانر مهم است. و اگر چنین جنبه‌هایی از این جهان را نمی‌پسندیم، و خواهان مشارکتی فعالانه‌تر در تکامل نوع انسان هستیم، و جهان‌های بدیل دیگری را در نظر داریم، باز هم مطالعه‌ی این ژانر و تولید جهان‌های مطلوب در این ژانر مهم است.
داستان‌ها را دست کم نگیریم. داستان‌ها آینده‌ی انسان را می‌سازند. کلبه‌ی عمو تام به لغو برده‌داری در آمریکا کمک کرد؛ اولیور تویست قوانین کار کودکان را در بریتانیا تغییر داد؛ و زیبای سیاه به تغییرات مثبتی در نگهداری جانوران در بریتانیا انجامید. اما هیچ تضمینی نیست که ادبیات همواره ما را به سوی دنیای بهتری رهنمون کند. نقش ابزاری ادبیات خلق جهان‌های «بدیل» است و نه ضرورتا جهان‌های «بدیل بهتر». انسان امروز در مسیر شکوفایی و به‌زیستی نیست. گذر کردن از مرزهای گرمایشی کره‌ی زمین، افزایش روزافزون شکاف‌های طبقاتی، و تغییرات بنیادین در نوع عادات رفتاری کودکان، طلیعه‌دار جهان بهتری نیستند. نیازمند ادبیات جدیدی هستیم تا باز هم مانند کلبه‌ی عمو تام، الیور تویست، و زیبای سیاه راه را بر تغییراتی بهتر بگشایند. هنر همواره می‌تواند رهگشا باشد.
هادی صمدی
@evophilosophy
از راه‌های مطالعه‌ی تکامل انسان رصد کردن روندهای تحول در سده‌های گذشته است. به همین دلیل زیست‌شناسانی که تکامل‌فرهنگی را مطالعه می‌کنند هر چه بیشتر به مطالعات تاریخی و میان‌فرهنگی علاقه‌مند شده‌اند. در یکی از پست‌های قبلی به تغییراتی که در مفهوم «عشق» ایجاد شده است اشاره شد (دراین‌باره کتاب فلسفه عشق را ببینید). مفاهیمی مانند «کار» و «فراغت» نیز دچار تحولات اساسی شده‌اند و تغییرات بزرگتری در راه‌اند (دراین‌باره کتاب زمان، فراغت، به‌زیستی را ببینید). پژوهشگران این حوزه علاوه‌بر زیست‌شناسی، باید نحوه‌ی به‌وجودآمدن نظام‌های حقوقی و سیاسی جدید، ورزش مدرن، روزنامه‌نگاری، زیرساخت‌هایی مانند جاده‌ها و سیم‌های انتقال الکتریسیته، ظهور جهان دیجیتال، تاریخ تحول هنر و صدها موضوع دیگر را رصد کنند و تأثیرات و نقش هر کدام را در تکامل انسان بسنجند. مطالعه‌ی تکامل انسان به‌معنای واقعی کلمه پژوهشی میان‌رشته‌ای است و پژوهشگران متواضعی می‌طلبد که با مطالعه‌ی یکی از روندها، دعوی درک کاملی از روند تکامل انسان نداشته باشند؛ انسان‌هایی کنجکاو که از طی‌کردن مسیر لذت ببرند و نگاه را از انتهای راه برگیرند، زیرا انتهایی بر آن متصور نیست. اما قدم‌نهادن در این راه نه فقط بصیرت‌بخش است بلکه بزرگ‌ترین فایده‌ها را دارد؛ زیرا مطالعاتی از این دست ما را به درک بهتری از تکامل کنونی انسان می‌رساند و تا حدی تصویری از آینده‌ی نوع انسان به‌دست‌می‌دهد.
در پژوهشی که در ادامه معرفی می‌شود به تحولی بسیار جدید اشاره می‌شود که البته تأثیرات شگرفی بر آینده‌ی گونه‌ی انسان دارد: علاقه‌ی عده‌ای از مردم به ژانر علمی-تخیلی.
علاقه به ناشناخته‌ها یک سازگاری زیستی در گونه‌ی انسان است که با سیستم دوپامینی مغز ارتباط دارد. از یک‌سو به ناشناخته‌ها علاقه داریم و از سوی دیگر مواجهه با ناشناخته‌ها عدم‌اطمینان ایجاد می‌کند که این حس ناخوشایندی است و برای رفع آن باید ناشناخته را به نحوی در ساحت شناخته‌ها قرار دهیم. همین مکانیسم ساده است که ما را به نحو معناداری از سایر موجودات جدا کرده است. چرا چنین مکانیسمی در ابتدا شکل گرفته است؟ زیرا نیاکان ما در محیط‌های بسیار متفاوتی زندگی می‌کرده‌اند و باید انعطاف زیادی در عادات رفتاری می‌داشتند. این مکانیسم اطلاعات محیطی را افزایش می‌دهد و در نتیجه تنوع راه‌حل‌ها را بالا می‌برد و بر بخت بقا می‌افزاید. داستان‌های تخیلی از بی‌دردسرترین راه‌کارهای خلق ناشناخته‌ها و فعال‌کردن این مکانیسم بوده است و بنابراین هیچ فرهنگ بشری یافت نشده که فاقد روایت‌گری‌های تخیلی باشد.
اما چرا داستان‌های «علمی تخیلی»؟ زیرا وارد جهانی شده‌ایم که علوم هر چه بیشتر شهود ما را به چالش می‌کشند: زیست‌شناسی تکاملی می‌گوید گونه‌ها ثابت نیستند؛ فیزیک جدید می‌گوید عمده‌ی فضای یک میز تهی است؛ کیهان‌شناسی می‌گوید ابعاد کیهان متناهی‌ست؛ و ده‌ها داده‌ی غیرشهودی علوم جدید. اما علم نقشی اساسی در زندگی انسان مدرن بازی می‌کند و ما نیازمند بازنگری‌های دائمی در بسیاری از شهودهای نیاکانی خود هستیم. اگر همه نیز نیازمند این بازنگری نباشند لااقل پژوهشگران علوم نیازمند بازبینی و بازسازی دائمی نظام باوری خود هستند. پس لااقل برخی از افراد گونه‌ی انسان نیازمند انواع جدیدی از تخیل هستند که در آن ناشناخته‌هایی از انواعی دیگر معرفی می‌شوند. ژانر علمی‌تخیلی به این دلیل شکل گرفته است.
تکمله:
در آینده‌ی نزدیک حداقل برخی از آنچه در داستان‌های علمی تخیلی خلق می‌شوند در واقع ظاهر خواهند شد. اگر می‌خواهیم آینده‌ی انسان را ببینیم خواندن و دیدن این ژانر مهم است. و اگر چنین جنبه‌هایی از این جهان را نمی‌پسندیم، و خواهان مشارکتی فعالانه‌تر در تکامل نوع انسان هستیم، و جهان‌های بدیل دیگری را در نظر داریم، باز هم مطالعه‌ی این ژانر و تولید جهان‌های مطلوب در این ژانر مهم است.
داستان‌ها را دست کم نگیریم. داستان‌ها آینده‌ی انسان را می‌سازند. کلبه‌ی عمو تام به لغو برده‌داری در آمریکا کمک کرد؛ اولیور تویست قوانین کار کودکان را در بریتانیا تغییر داد؛ و زیبای سیاه به تغییرات مثبتی در نگهداری جانوران در بریتانیا انجامید. اما هیچ تضمینی نیست که ادبیات همواره ما را به سوی دنیای بهتری رهنمون کند. نقش ابزاری ادبیات خلق جهان‌های «بدیل» است و نه ضرورتا جهان‌های «بدیل بهتر». انسان امروز در مسیر شکوفایی و به‌زیستی نیست. گذر کردن از مرزهای گرمایشی کره‌ی زمین، افزایش روزافزون شکاف‌های طبقاتی، و تغییرات بنیادین در نوع عادات رفتاری کودکان، طلیعه‌دار جهان بهتری نیستند. نیازمند ادبیات جدیدی هستیم تا باز هم مانند کلبه‌ی عمو تام، الیور تویست، و زیبای سیاه راه را بر تغییراتی بهتر بگشایند. هنر همواره می‌تواند رهگشا باشد.
هادی صمدی
@evophilosophy
👍3👎1
Audio
سخنرانی هفتگی گروه فلسفه علم شریف
نگاهی به خطا‌های رایج در روایت انقلاب علمی قرن ۱۷
امیرمحمد گمینی - عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
@Philosophyofscience
🆔 تلگرام | اینستاگرام | سایت | ویرگول | آرشیو فایل‌ها
نگاهی به خطا‌های رایج در روایت انقلاب علمی قرن ۱۷
امیرمحمد گمینی - عضو هیئت علمی پژوهشکده تاریخ علم دانشگاه تهران
@Philosophyofscience
🆔 تلگرام | اینستاگرام | سایت | ویرگول | آرشیو فایل‌ها
👍1👎1
Forwarded from مضامین فلسفی
سخنرانی‌های مضامین
دوشنبه ۳۰ بهمن، یاسمن فرزان از پژوهشکده فیزیک آی‌پی‌ام درباره‌ی «ترویج علم: تفاوت‌های تمدنی، جنسیتی، زبانی از منظر یک پژوهشگر دانش‌های بنیادی» سخنرانی خواهد کرد.
زمان: دوشنبه ۳۰ بهمن، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، میدان نیاوران.
دوشنبه ۳۰ بهمن، یاسمن فرزان از پژوهشکده فیزیک آی‌پی‌ام درباره‌ی «ترویج علم: تفاوت‌های تمدنی، جنسیتی، زبانی از منظر یک پژوهشگر دانش‌های بنیادی» سخنرانی خواهد کرد.
زمان: دوشنبه ۳۰ بهمن، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، میدان نیاوران.
👍6👎1
Forwarded from انجمن علمی فلسفه علم شریف
انجمن مغز و فلسفه ذهن برگزار می‌کند:
💥کنفرانس بین‌المللی فلسفه ذهن با حمایت ستاد توسعه علوم شناختی و تمرکز بر مسئله آگاهی(Consciousness) طی 5 روز از 29 بهمن تا 3 اسفند برگزار می‌شود.
🎙️ در این همایش، اساتید خارجی و داخلی از جمله ند بلاک، سوئین‌برن، ون اینواگن، تالیافرو، تیم کرین، سیدحسن حسینی، مهدی ذاکری، محمود مروارید، امیر صائمی، ابراهیم آزادگان و ... به ارائه مقاله خواهند پرداخت.
📣 طبق برنامه ارائه مقالات بیش از 30 مقاله طی دو روز 29 بهمن و 3 اسفند بصورت مجازی و سه روز 30 بهمن تا 2 اسفند بصورت حضوری ارائه می‌گردد.
🚩 لینک اتاق برگزاری جلسات آنلاین در دو روز مجازی(29 بهمن و 3 اسفند): skyroom.online/ch/sca_sbmu/kanoon
📍مکان برگزاری جلسات حضوری در سه روز 30 بهمن تا 2 اسفند:
ولنجک، میدان شهید شهریاری، بلوار دانشجو، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ورودی دانشکده بهداشت، سالن شهید رحیمی
@Mindphilosa
—————————
🆔 تلگرام | اینستاگرام | سایت | ویرگول | آرشیو فایل‌ها
💥کنفرانس بین‌المللی فلسفه ذهن با حمایت ستاد توسعه علوم شناختی و تمرکز بر مسئله آگاهی(Consciousness) طی 5 روز از 29 بهمن تا 3 اسفند برگزار می‌شود.
🎙️ در این همایش، اساتید خارجی و داخلی از جمله ند بلاک، سوئین‌برن، ون اینواگن، تالیافرو، تیم کرین، سیدحسن حسینی، مهدی ذاکری، محمود مروارید، امیر صائمی، ابراهیم آزادگان و ... به ارائه مقاله خواهند پرداخت.
📣 طبق برنامه ارائه مقالات بیش از 30 مقاله طی دو روز 29 بهمن و 3 اسفند بصورت مجازی و سه روز 30 بهمن تا 2 اسفند بصورت حضوری ارائه می‌گردد.
🚩 لینک اتاق برگزاری جلسات آنلاین در دو روز مجازی(29 بهمن و 3 اسفند): skyroom.online/ch/sca_sbmu/kanoon
📍مکان برگزاری جلسات حضوری در سه روز 30 بهمن تا 2 اسفند:
ولنجک، میدان شهید شهریاری، بلوار دانشجو، دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، ورودی دانشکده بهداشت، سالن شهید رحیمی
@Mindphilosa
—————————
🆔 تلگرام | اینستاگرام | سایت | ویرگول | آرشیو فایل‌ها
👍3👎1
#سمینار
📢پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهیدبهشتی برگزار می‌کند:
❇️ سمینارهای ماهانه فلسفه
☑️سمینار دوم با موضوع:
چگونه می توان علم را از شبه علم بازشناخت؟
(نگاهی به مسئله تحدید از منظر معرفت‌شناسی اجتماعی)
🎙سخنران: دکتر زهرا زرگر (عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات بنيادين علم و فناوری دانشگاه شهیدبهشتی)
🗓تاریخ برگزاری: سه شنبه ۲۴ بهمن ماه ۱۴۰۲
🕰ساعت: ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍مکان برگزاري:دانشگاه شهیدبهشتی ساختمان شهدا.طبقه سوم.پژوهشکده مطالعات بنیادین علم وفناوری. سالن جلسات.
📢امکان حضور مجازی در این نشست از طرق لینک زیر نیز فراهم می باشد.
https://gharar.ir/r/55cc5c7b
☎️تلفن تماس: ۲۹۹۰۵۴۶۰
(حضور برای همه علاقه‌مندان در این جلسه آزاد می باشد)
📢پژوهشکده مطالعات بنیادین علم و فناوری دانشگاه شهیدبهشتی برگزار می‌کند:
❇️ سمینارهای ماهانه فلسفه
☑️سمینار دوم با موضوع:
چگونه می توان علم را از شبه علم بازشناخت؟
(نگاهی به مسئله تحدید از منظر معرفت‌شناسی اجتماعی)
🎙سخنران: دکتر زهرا زرگر (عضو هیئت علمی پژوهشکده مطالعات بنيادين علم و فناوری دانشگاه شهیدبهشتی)
🗓تاریخ برگزاری: سه شنبه ۲۴ بهمن ماه ۱۴۰۲
🕰ساعت: ۱۵:۳۰ تا ۱۷:۳۰
📍مکان برگزاري:دانشگاه شهیدبهشتی ساختمان شهدا.طبقه سوم.پژوهشکده مطالعات بنیادین علم وفناوری. سالن جلسات.
📢امکان حضور مجازی در این نشست از طرق لینک زیر نیز فراهم می باشد.
https://gharar.ir/r/55cc5c7b
☎️تلفن تماس: ۲۹۹۰۵۴۶۰
(حضور برای همه علاقه‌مندان در این جلسه آزاد می باشد)
room.gharar.ir
برگزار
برگزاری به سبک تو
👍3👎1
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
بازی و نظریه‌ی «پردازش پیش‌بینی»
طرح مسئله: فرض کنید کسی که چشم سالمی دارد در خیابان در حال قدم‌زدن است. شبکیه‌ی چشم او با بمباران فوتون‌ها مواجه است. مطابق نگاه سنتی این فوتون‌ها اطلاعات را به مغز مخابره می‌کنند و مغز اطلاعات را پردازش می‌کند و به بدن فرمان می‌دهد که چگونه در خیابان شلوغ حرکت کند. اما این نظریه‌ی رایج، که استقرایی و پایین به بالا است، با مشکل بزرگی مواجه است: اینکه در هر دقیقه آن‌قدر اطلاعات بینایی وارد مغز فرد می‌شود که پردازش آنها برای قوی‌ترین کامپیوترها نیز ناممکن است، و اگر هم ممکن باشد، انرژی بسیار زیادی می‌طلبد. اما مغز با اینکه عضو پرمصرفی است، با مصرف انرژی بسیار کمتری موفق می‌شود فرد را در خیابان هدایت کند. چگونه؟ در پاسخ به این پرسش بود که نظریه‌ی «پردازش پیش‌بینی» شکل گرفت و امروزه در علوم‌شناختی، طرفداران زیادی دارد.
نظریه‌ی جایگزین: مطابق نظریه‌ی موسوم به "پردازش پیش‌بینی"، مغز ما آن‌قدر هم که در نظریه‌ی سنتی نشان داده می‌شود منفعل نیست. مغز فعالانه محیط را پیش‌بینی می‌کند، درباره‌ی محیط فرضیه می‌سازد، و آن را به بوته‌ی آزمون می‌گذارد. اگر ابطال شد بلافاصله در فرضیه‌ی اول جرح و تعدیل می‌کند، اما اگر ابطال نشد دیگر پردازش اضافی نمی‌کند. بنابراین مغز فقط اطلاعاتی را پردازش می‌کند که با پیش‌بینی‌ها در تعارض باشند: اموری که به نحوی نامنتظره یا عجیب باشند.
(این نظریه، موفقیت بالایِ نابینایان در راه‌رفتن در همان خیابان با کمک عصای سفید را نیز به خوبی توضیح می‌دهد. مغز چنین فردی فقط با دریافت اطلاعات غیرمنتظره، دستور تغییر در نحوه‌ی حرکت را صادر می‌کند و لزومی به پردازش تمامی اطلاعات محیطی ندارد.)
سوال: اما مغز پیش‌فرض‌های اولیه را برای پیش‌بینی محیط از کجا می‌آورد؟ بخشی از آن، محصول میلیون‌ها سال تکامل است. بخش دیگر، محصول اندرکنش فرد با محیط طی فرایند رشد است. در هر بخشی از محیط که بیشتر با آن تعامل داشته باشیم خزانه‌ی پیش‌فرض‌ها برای پیش‌بینی ما غنیتر و آزموده‌تر می‌شود. کسی که در زمین فوتبال بزرگ می‌شود به‌وضوح تصمیمات دقیق‌تری را در آن زمین نسبت به کسی که از کودکی با شطرنج سروکار داشته است می‌گیرد؛ و البته دومی در بازی شطرنج بهتر است.
حالا اگر قرار است کسی در متن زندگی روزمره، در همکاری با همکاران، خرید و فروش در بازار، ارتباط با دوستان و اعضای خانواده، و کلا هرجا که ارتباطات انسانی در کار است، موفق باشد باید خزانه‌ی غنیتر و آزموده‌تری جهت پیش‌بینی شرایط واقعی زندگی داشته باشد. این قابلیت را چگونه می‌شود تقویت کرد؟ از راه بازی‌ها.
هرقدر بازی‌ها به متن زندگی روزمره نزدیک‌تر باشند مغز راحت‌تر و دقیق‌تر می‌تواند پیش‌بینی کند. به همان میزان که کسی نمی‌تواند با تمرین بازی‌های کامپیوتری فوتبال بر روی صفحات نمایشگر، و بدون گام‌نهادن در زمین واقعی فوتبال، فوتبالیست خوبی شود، نمی‌تواند با بازی‌های اجتماعی در محیط‌های کامپیوتری نیز کنش‌گر کارآمدی در صحنه‌ی زندگی روزمره شود! بازی‌های جمعی کودکان که همراه با تعاملات پیچیده در محیطی که به متن زندگی روزمره نزدیک‌تر است باشد، بهترین ابزار تقویت مغز کودکان برای موفقیت در بزرگسالی است.
معرفی کتاب:
نویسندگان کتابِ بگذاریم بچه‌ها بازی کنند، در مطالعه‌ای که در آن بیش از ۷۰۰ پژوهش را از گوشه‌کنار جهان گردآورده‌اند، می‌گویند سیاستمداران بازی را در آموزش دوران کودکی نابود کرده‌اند و در تلاش برای استانداردسازی، استرس و محدودیت‌های فیزیکی اجباری را به کودکان و جوامع تحمیل می‌کنند.
بازی نحوه‌ی کشف، شکست، موفقیت، اجتماعی شدن، و شکوفایی کودکان است. مهارت‌هایی مانند خلاقیت، نوآوری، کار تیمی، تمرکز، انعطاف‌پذیری، همدلی، تمرکز، و عملکرد اجرایی، همگی محصول بازی‌های آزاد کودکان‌اند. طنز داستان آنجاست که هرچند علم به‌نحوی تمام‌عیار پشت این گفته‌هاست، سیاست‌گذاران آموزشی کاملاً این داده‌ها را نادیده می‌گیرند و صرفاً در صدد پرورش افراد مطیع هستند. هنجارهای اجتماعی نیز که رفتارهای والدین را هدایت می‌کند، از آنجا که با هدایت همان سیاست‌گذاران از راه تبلیغات جهت‌دهی می‌شوند، جانب دانشمندان را نمی‌گیرند. و البته پس از آنکه مشکلات روان‌شناختی برای افراد به‌وجود آمد توقع عمومی بر آن است که روانشناس باتوجه به آخرین دستاوردهای علمی به کمک بیاید. پیش‌بینی‌ها و توصیه‌های علمی را نادیده می‌گیرم و پس از بروز مشکل، از علم خواهان عرضه‌ی راه‌حل هستیم.
در کتاب گفته می‌شود که خوشبختانه صدهاهزار کودک خوش‌شانسی نیز وجود دارند که از قدرت بازی در مدارس روستاهای چین، برخی ایالات آمریکا از جمله در تگزاس و اوکلاهما، و کشورهایی مانند اسکاتلند و فنلاند بهره‌منداند.
(در مورد نقش تعجب کردن در مواجهه با غیرمنتظره‌ها و اهمیت آن در رشد مغز اینجا را ببینید.)
هادی صمدی
@evophilosophy
طرح مسئله: فرض کنید کسی که چشم سالمی دارد در خیابان در حال قدم‌زدن است. شبکیه‌ی چشم او با بمباران فوتون‌ها مواجه است. مطابق نگاه سنتی این فوتون‌ها اطلاعات را به مغز مخابره می‌کنند و مغز اطلاعات را پردازش می‌کند و به بدن فرمان می‌دهد که چگونه در خیابان شلوغ حرکت کند. اما این نظریه‌ی رایج، که استقرایی و پایین به بالا است، با مشکل بزرگی مواجه است: اینکه در هر دقیقه آن‌قدر اطلاعات بینایی وارد مغز فرد می‌شود که پردازش آنها برای قوی‌ترین کامپیوترها نیز ناممکن است، و اگر هم ممکن باشد، انرژی بسیار زیادی می‌طلبد. اما مغز با اینکه عضو پرمصرفی است، با مصرف انرژی بسیار کمتری موفق می‌شود فرد را در خیابان هدایت کند. چگونه؟ در پاسخ به این پرسش بود که نظریه‌ی «پردازش پیش‌بینی» شکل گرفت و امروزه در علوم‌شناختی، طرفداران زیادی دارد.
نظریه‌ی جایگزین: مطابق نظریه‌ی موسوم به "پردازش پیش‌بینی"، مغز ما آن‌قدر هم که در نظریه‌ی سنتی نشان داده می‌شود منفعل نیست. مغز فعالانه محیط را پیش‌بینی می‌کند، درباره‌ی محیط فرضیه می‌سازد، و آن را به بوته‌ی آزمون می‌گذارد. اگر ابطال شد بلافاصله در فرضیه‌ی اول جرح و تعدیل می‌کند، اما اگر ابطال نشد دیگر پردازش اضافی نمی‌کند. بنابراین مغز فقط اطلاعاتی را پردازش می‌کند که با پیش‌بینی‌ها در تعارض باشند: اموری که به نحوی نامنتظره یا عجیب باشند.
(این نظریه، موفقیت بالایِ نابینایان در راه‌رفتن در همان خیابان با کمک عصای سفید را نیز به خوبی توضیح می‌دهد. مغز چنین فردی فقط با دریافت اطلاعات غیرمنتظره، دستور تغییر در نحوه‌ی حرکت را صادر می‌کند و لزومی به پردازش تمامی اطلاعات محیطی ندارد.)
سوال: اما مغز پیش‌فرض‌های اولیه را برای پیش‌بینی محیط از کجا می‌آورد؟ بخشی از آن، محصول میلیون‌ها سال تکامل است. بخش دیگر، محصول اندرکنش فرد با محیط طی فرایند رشد است. در هر بخشی از محیط که بیشتر با آن تعامل داشته باشیم خزانه‌ی پیش‌فرض‌ها برای پیش‌بینی ما غنیتر و آزموده‌تر می‌شود. کسی که در زمین فوتبال بزرگ می‌شود به‌وضوح تصمیمات دقیق‌تری را در آن زمین نسبت به کسی که از کودکی با شطرنج سروکار داشته است می‌گیرد؛ و البته دومی در بازی شطرنج بهتر است.
حالا اگر قرار است کسی در متن زندگی روزمره، در همکاری با همکاران، خرید و فروش در بازار، ارتباط با دوستان و اعضای خانواده، و کلا هرجا که ارتباطات انسانی در کار است، موفق باشد باید خزانه‌ی غنیتر و آزموده‌تری جهت پیش‌بینی شرایط واقعی زندگی داشته باشد. این قابلیت را چگونه می‌شود تقویت کرد؟ از راه بازی‌ها.
هرقدر بازی‌ها به متن زندگی روزمره نزدیک‌تر باشند مغز راحت‌تر و دقیق‌تر می‌تواند پیش‌بینی کند. به همان میزان که کسی نمی‌تواند با تمرین بازی‌های کامپیوتری فوتبال بر روی صفحات نمایشگر، و بدون گام‌نهادن در زمین واقعی فوتبال، فوتبالیست خوبی شود، نمی‌تواند با بازی‌های اجتماعی در محیط‌های کامپیوتری نیز کنش‌گر کارآمدی در صحنه‌ی زندگی روزمره شود! بازی‌های جمعی کودکان که همراه با تعاملات پیچیده در محیطی که به متن زندگی روزمره نزدیک‌تر است باشد، بهترین ابزار تقویت مغز کودکان برای موفقیت در بزرگسالی است.
معرفی کتاب:
نویسندگان کتابِ بگذاریم بچه‌ها بازی کنند، در مطالعه‌ای که در آن بیش از ۷۰۰ پژوهش را از گوشه‌کنار جهان گردآورده‌اند، می‌گویند سیاستمداران بازی را در آموزش دوران کودکی نابود کرده‌اند و در تلاش برای استانداردسازی، استرس و محدودیت‌های فیزیکی اجباری را به کودکان و جوامع تحمیل می‌کنند.
بازی نحوه‌ی کشف، شکست، موفقیت، اجتماعی شدن، و شکوفایی کودکان است. مهارت‌هایی مانند خلاقیت، نوآوری، کار تیمی، تمرکز، انعطاف‌پذیری، همدلی، تمرکز، و عملکرد اجرایی، همگی محصول بازی‌های آزاد کودکان‌اند. طنز داستان آنجاست که هرچند علم به‌نحوی تمام‌عیار پشت این گفته‌هاست، سیاست‌گذاران آموزشی کاملاً این داده‌ها را نادیده می‌گیرند و صرفاً در صدد پرورش افراد مطیع هستند. هنجارهای اجتماعی نیز که رفتارهای والدین را هدایت می‌کند، از آنجا که با هدایت همان سیاست‌گذاران از راه تبلیغات جهت‌دهی می‌شوند، جانب دانشمندان را نمی‌گیرند. و البته پس از آنکه مشکلات روان‌شناختی برای افراد به‌وجود آمد توقع عمومی بر آن است که روانشناس باتوجه به آخرین دستاوردهای علمی به کمک بیاید. پیش‌بینی‌ها و توصیه‌های علمی را نادیده می‌گیرم و پس از بروز مشکل، از علم خواهان عرضه‌ی راه‌حل هستیم.
در کتاب گفته می‌شود که خوشبختانه صدهاهزار کودک خوش‌شانسی نیز وجود دارند که از قدرت بازی در مدارس روستاهای چین، برخی ایالات آمریکا از جمله در تگزاس و اوکلاهما، و کشورهایی مانند اسکاتلند و فنلاند بهره‌منداند.
(در مورد نقش تعجب کردن در مواجهه با غیرمنتظره‌ها و اهمیت آن در رشد مغز اینجا را ببینید.)
هادی صمدی
@evophilosophy
blackwells.co.uk
Let the Children Play
" Play is how children explore, discover, fail, succeed, socialize, and flourish. It is a fundamental element of the human condition. It's the key to giving sch
👍5👎2
Forwarded from مضامین فلسفی
چکیده‌ی سخنرانی «ترویج علم: تفاوت‌های تمدنی، جنسیتی، زبانی از منظر یک پژوهشگر دانش‌های بنیادی» (دوشنبه ۳۰ بهمن، یاسمن فرزان)
در این سخنرانی، مواردی از چالش‌های ترویج علم را از منظر یک پژوهشگر فیزیک به بحث می گذارم. به طور مشخص، ابتدا، به تفاوت‌ها و شباهت‌های چالش‌های این کار در چارچوب فرهنگی ایران (یا به طور عام‌تر خاورمیانه) با چالش‌های ترویج علم در غرب می پردازم. سپس اندکی از تجارب خود در مورد ترویج علم توسط زنان می گویم. و در نهایت به مسئله اهمیت زبان مادری در ترویج علم خواهم پرداخت.
این سخنرانی با مشارکت و مباحثه با حاضران انجام خواهد شد.
در این سخنرانی، مواردی از چالش‌های ترویج علم را از منظر یک پژوهشگر فیزیک به بحث می گذارم. به طور مشخص، ابتدا، به تفاوت‌ها و شباهت‌های چالش‌های این کار در چارچوب فرهنگی ایران (یا به طور عام‌تر خاورمیانه) با چالش‌های ترویج علم در غرب می پردازم. سپس اندکی از تجارب خود در مورد ترویج علم توسط زنان می گویم. و در نهایت به مسئله اهمیت زبان مادری در ترویج علم خواهم پرداخت.
این سخنرانی با مشارکت و مباحثه با حاضران انجام خواهد شد.
Forwarded from مضامین فلسفی
سخنرانی‌های مضامین
دوشنبه ۳۰ بهمن، یاسمن فرزان از پژوهشکده فیزیک آی‌پی‌ام درباره‌ی «ترویج علم: تفاوت‌های تمدنی، جنسیتی، زبانی از منظر یک پژوهشگر دانش‌های بنیادی» سخنرانی خواهد کرد.
زمان: دوشنبه ۳۰ بهمن، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، میدان نیاوران.
دوشنبه ۳۰ بهمن، یاسمن فرزان از پژوهشکده فیزیک آی‌پی‌ام درباره‌ی «ترویج علم: تفاوت‌های تمدنی، جنسیتی، زبانی از منظر یک پژوهشگر دانش‌های بنیادی» سخنرانی خواهد کرد.
زمان: دوشنبه ۳۰ بهمن، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش‌های بنیادی، میدان نیاوران.
👍2👎2
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
خاستگاه تکاملی شوخی با دیگران
شوخی و دست‌انداختن در میان کودکان و نوجوانان پدیده‌ای جهان‌شمول است. از چه زمانی نیاکان ما شروع به شوخی‌کردن با یکدیگر کرده‌اند؟ در پاسخ به این پرسش پژوهش بزرگی، که پژوهشگران چهار دانشگاه و موسسه در آن شرکت داشتند و نتایج آن در نشریه‌ی انجمن سلطنتی [بریتانیا] منتشر شده، نشان می‌دهد که در اورانگ‌اوتان‌ها، شامپانزه‌ها، بونوبوها، و گوریل‌ها نیز شوخی کودکان با یکدیگر از سنین بسیار پایین مشاهده می‌شود. (نوزاد انسان در سن هشت‌ماهگی دیگران را با برخی از بازیگوشی‌ها اذیت می‌کند.) پژوهشگران تخمین می‌زنند این رفتار از حدود سیزده‌میلیون سال پیش آغاز شده است. ریشه‌های تکاملی عمیق آن گواهی بر این است که جادارد شوخی با دیگری را نوعی «سازگاری» در نظر گیریم. اما چه فایده‌هایی را می‌توان برای آن در نظر گرفت که طی سیزده‌میلیون سال گذشته ابقا شده، و در گونه‌ی انسان نیز بسیار تشدید شده است؟
یک. در سطح فردی
دست‌انداختن باعث برانگیختن تعجب در دیگری می‌شود. در طبیعت چقدر باید برای دیدن پدیده‌ای تعجب‌برانگیز منتظر بمانیم؟ مسلم است که بسیار کم شاهد چنین پدیده‌هایی هستیم. درست است که «بازی کردن» تعاملات فرد با دیگران و با محیط را تقویت می‌کند اما از آنجا که بازی‌ها قواعد دارند فقط به اندازه‌ای محدود تعجب‌برانگیزند؛ اما در شوخی‌های همراه دست‌انداختن، فردی که شوخی می‌کند باید خلاقانه عملی را انجام دهد که دیگری انتظارش را ندارد. بنابراین خلاقیت او تقویت می‌شود. در مقابل آنکه دست‌انداخته شده نیز در محیطی دوستانه رفتاری را شاهد است که تعجبش را برمی‌انگیزد و بنابراین به رشد مغزش کمک می‌شود. بنابراین در سطح فردی چندین قابلیت در بین افراد رشد می‌یابد: خلاقیت در نوع شوخی، تشخیص آنکه دیگری چه انتظاری دارد و چگونه می‌توان عملی خلاف‌انتظار او انجام داد، و پیش‌بینی واکنش فرد مقابل، حداقل فایده‌ها برای فردی است که شوخی کرده است؛ و در مقابل آنکه شوخی بر روی او انجام شده اولاً تعجب می‌کند، ثانیاً باید بهترین واکنش ممکن را رصد کند، و همچنین پیش‌بینی کند که اِعمال این واکنش چه پیامدی خواهد داشت.
دو. در سطح جمعی
اگر شوخی از حد خارج شود باز هم در جهان کودکان درس‌آموز است. کسی که بیش از حد شوخی کرده و با رفتار خود باعث ناراحتی دیگری شده معمولاً تنبیه می‌شود. حین این کار فرد متوجه می‌شود که حدود تخطی از قواعد تا کجاست. کودکی که از قواعد تخطی نکند تبدیل به فردی مطیع و امربر می‌شود. درحالی‌که جهان همواره در حال تغییر است و بنابراین هنجارها نیز نیازمند تغییرند و صرف وجود افراد امربر باعث می‌شود که تغییرات موردنیاز رخ ندهند. با شوخی‌کردن، کودک می‌آموزد که تا چه حدی می‌تواند از قواعد تخطی کند و درجاتی از آزادی از هنجارها را برای خود حفظ کند. همچنین می‌آموزد گذار از خطوط قرمز نیز چه پیامدهایی می‌تواند در پی داشته باشد. در پژوهش انجام شده مشخص شد که عموم شوخی‌ها در چهارگونه‌ی مورد پژوهش در محیطی کاملاً آرام و بدون تنش انجام می‌شود و محصول آن افزایش شادی است.
بنابراین شوخی‌ها در سطح فردی به افزایش هوش اجتماعی کمک می‌کنند و در سطح گروهی تمرینی‌اند برای تشخیص حدود مجاز تخطی از هنجارهای اجتماعی و ابزاری برای آزادی از هنجارهای کسل‌کننده‌اند. در جهان بزرگسالان ممکن است برخی از شوخی با هنجارها به تغییر در آنها بیانجامند. طی تاریخ، طنزپردازان با دست‌انداختن هنجارهایی که گذار از آنها ناممکن می‌نموده است راه تغییرات را هموار کرده‌اند و به همین دلیل ساده در دموکراسی‌ها طنزپردازان جایگاه اجتماعی والایی دارند. گواهی از آنکه شوخی‌های کودکی چگونه می‌توانند تمرینی برای آینده باشند.
توصیه‌ی تربیتی:
آنچه مربیان و والدین باید رصد کنند صرفاً خارج نشدن این فرایندها از چارچوب‌های طبیعی آن است. به‌خلاف آنچه عموم والدین و مربیان گمان دارند این سنخ رفتارها نه فقط برای کودکان بد نیست بلکه باعث رشد مغزی آنها نیز می‌شود و تجربه‌های نویی را بدون پرداخت هزینه برای‌شان فراهم می‌کند. منع دائم کودکان از این رفتارهاست که نیاز به بازنگری دارد. زیست‌شناسی درس‌های زیادی در تربیت کودکان دارد؛ مهم‌ترین آنها اینکه در فرایندهای طبیعیِ رشد، که جهان‌شمول‌اند، کمتر مداخله کنیم. عموماً عقلانیتی میلیون‌ها‌ساله در پس بسیاری از رفتارهای جهان‌شمول وجود دارد.
هادی صمدی
@evophilosophy
شوخی و دست‌انداختن در میان کودکان و نوجوانان پدیده‌ای جهان‌شمول است. از چه زمانی نیاکان ما شروع به شوخی‌کردن با یکدیگر کرده‌اند؟ در پاسخ به این پرسش پژوهش بزرگی، که پژوهشگران چهار دانشگاه و موسسه در آن شرکت داشتند و نتایج آن در نشریه‌ی انجمن سلطنتی [بریتانیا] منتشر شده، نشان می‌دهد که در اورانگ‌اوتان‌ها، شامپانزه‌ها، بونوبوها، و گوریل‌ها نیز شوخی کودکان با یکدیگر از سنین بسیار پایین مشاهده می‌شود. (نوزاد انسان در سن هشت‌ماهگی دیگران را با برخی از بازیگوشی‌ها اذیت می‌کند.) پژوهشگران تخمین می‌زنند این رفتار از حدود سیزده‌میلیون سال پیش آغاز شده است. ریشه‌های تکاملی عمیق آن گواهی بر این است که جادارد شوخی با دیگری را نوعی «سازگاری» در نظر گیریم. اما چه فایده‌هایی را می‌توان برای آن در نظر گرفت که طی سیزده‌میلیون سال گذشته ابقا شده، و در گونه‌ی انسان نیز بسیار تشدید شده است؟
یک. در سطح فردی
دست‌انداختن باعث برانگیختن تعجب در دیگری می‌شود. در طبیعت چقدر باید برای دیدن پدیده‌ای تعجب‌برانگیز منتظر بمانیم؟ مسلم است که بسیار کم شاهد چنین پدیده‌هایی هستیم. درست است که «بازی کردن» تعاملات فرد با دیگران و با محیط را تقویت می‌کند اما از آنجا که بازی‌ها قواعد دارند فقط به اندازه‌ای محدود تعجب‌برانگیزند؛ اما در شوخی‌های همراه دست‌انداختن، فردی که شوخی می‌کند باید خلاقانه عملی را انجام دهد که دیگری انتظارش را ندارد. بنابراین خلاقیت او تقویت می‌شود. در مقابل آنکه دست‌انداخته شده نیز در محیطی دوستانه رفتاری را شاهد است که تعجبش را برمی‌انگیزد و بنابراین به رشد مغزش کمک می‌شود. بنابراین در سطح فردی چندین قابلیت در بین افراد رشد می‌یابد: خلاقیت در نوع شوخی، تشخیص آنکه دیگری چه انتظاری دارد و چگونه می‌توان عملی خلاف‌انتظار او انجام داد، و پیش‌بینی واکنش فرد مقابل، حداقل فایده‌ها برای فردی است که شوخی کرده است؛ و در مقابل آنکه شوخی بر روی او انجام شده اولاً تعجب می‌کند، ثانیاً باید بهترین واکنش ممکن را رصد کند، و همچنین پیش‌بینی کند که اِعمال این واکنش چه پیامدی خواهد داشت.
دو. در سطح جمعی
اگر شوخی از حد خارج شود باز هم در جهان کودکان درس‌آموز است. کسی که بیش از حد شوخی کرده و با رفتار خود باعث ناراحتی دیگری شده معمولاً تنبیه می‌شود. حین این کار فرد متوجه می‌شود که حدود تخطی از قواعد تا کجاست. کودکی که از قواعد تخطی نکند تبدیل به فردی مطیع و امربر می‌شود. درحالی‌که جهان همواره در حال تغییر است و بنابراین هنجارها نیز نیازمند تغییرند و صرف وجود افراد امربر باعث می‌شود که تغییرات موردنیاز رخ ندهند. با شوخی‌کردن، کودک می‌آموزد که تا چه حدی می‌تواند از قواعد تخطی کند و درجاتی از آزادی از هنجارها را برای خود حفظ کند. همچنین می‌آموزد گذار از خطوط قرمز نیز چه پیامدهایی می‌تواند در پی داشته باشد. در پژوهش انجام شده مشخص شد که عموم شوخی‌ها در چهارگونه‌ی مورد پژوهش در محیطی کاملاً آرام و بدون تنش انجام می‌شود و محصول آن افزایش شادی است.
بنابراین شوخی‌ها در سطح فردی به افزایش هوش اجتماعی کمک می‌کنند و در سطح گروهی تمرینی‌اند برای تشخیص حدود مجاز تخطی از هنجارهای اجتماعی و ابزاری برای آزادی از هنجارهای کسل‌کننده‌اند. در جهان بزرگسالان ممکن است برخی از شوخی با هنجارها به تغییر در آنها بیانجامند. طی تاریخ، طنزپردازان با دست‌انداختن هنجارهایی که گذار از آنها ناممکن می‌نموده است راه تغییرات را هموار کرده‌اند و به همین دلیل ساده در دموکراسی‌ها طنزپردازان جایگاه اجتماعی والایی دارند. گواهی از آنکه شوخی‌های کودکی چگونه می‌توانند تمرینی برای آینده باشند.
توصیه‌ی تربیتی:
آنچه مربیان و والدین باید رصد کنند صرفاً خارج نشدن این فرایندها از چارچوب‌های طبیعی آن است. به‌خلاف آنچه عموم والدین و مربیان گمان دارند این سنخ رفتارها نه فقط برای کودکان بد نیست بلکه باعث رشد مغزی آنها نیز می‌شود و تجربه‌های نویی را بدون پرداخت هزینه برای‌شان فراهم می‌کند. منع دائم کودکان از این رفتارهاست که نیاز به بازنگری دارد. زیست‌شناسی درس‌های زیادی در تربیت کودکان دارد؛ مهم‌ترین آنها اینکه در فرایندهای طبیعیِ رشد، که جهان‌شمول‌اند، کمتر مداخله کنیم. عموماً عقلانیتی میلیون‌ها‌ساله در پس بسیاری از رفتارهای جهان‌شمول وجود دارد.
هادی صمدی
@evophilosophy
The Royal Society
Spontaneous playful teasing in four great ape species
Abstract. Joking draws on complex cognitive abilities: understanding social norms, theory of mind, anticipating others' responses and appreciating the viol
👍9👎1
Forwarded from موسسه حامی علوم انسانی
📣 پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و موسسه حامی علوم انسانی برگزار می‌کنند:
🔹How to publish
🔻کارگاه انتشار مقاله‌ی فلسفی در مجله‌های بین‌المللی
🗓زمان: یکشنبه ۱۳ اسفند
⏰ساعت ۱۵:۳۰
✅حضوری و غیرحضوری
✅ارایه دهنده‌ها:
✒مهدی خلیلی:
پسادکتری پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و برگزیده‌ی فرصت مطالعاتی موسسه‌ی حامی علوم انسانی در سال ۱۳۹۸، دانشگاه آزاد آمستردام
✒علیرضا کاظمی:
استادیار پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
📌مکان برگزاری: پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
🌐اطلاعات بیشتر و لینک ثبت‌نام:
https://evnd.co/TJvSx
@haameeorg
@analyticphilosophy_IPM
🔹How to publish
🔻کارگاه انتشار مقاله‌ی فلسفی در مجله‌های بین‌المللی
🗓زمان: یکشنبه ۱۳ اسفند
⏰ساعت ۱۵:۳۰
✅حضوری و غیرحضوری
✅ارایه دهنده‌ها:
✒مهدی خلیلی:
پسادکتری پژوهشگاه دانش‌های بنیادی و برگزیده‌ی فرصت مطالعاتی موسسه‌ی حامی علوم انسانی در سال ۱۳۹۸، دانشگاه آزاد آمستردام
✒علیرضا کاظمی:
استادیار پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
📌مکان برگزاری: پژوهشگاه دانش‌های بنیادی
🌐اطلاعات بیشتر و لینک ثبت‌نام:
https://evnd.co/TJvSx
@haameeorg
@analyticphilosophy_IPM
👍3
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
آیا «شادی» هدف نهایی زندگی‌ست؟
در روان‌شناسی روز معمول است که «به‌زیستیِ ذهنی» و «شادی» را مترادف در نظر گیرند. در مقاله‌ی جالبی که چندروز پیش باعنوان "بیشینه‌سازی شادی، شیوه‌ی «عجیب» زندگی" منتشر شده و محصول پژوهش میان‌فرهنگی در ۶۱ کشور، از جمله در ایران است، در چنین اجماعی بازنگری کرده و این فرضیه را طرح می‌کنند که به‌زیستی ذهنی فراتر از شادی است.
از منظری میان‌فرهنگی، در این پژوهش نشان داده می‌شود که «ایده‌آل دستیابی به حداکثر سطوح شادی» احتمالاً محصولِ بخش خاصی از جوامع غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک است، که در روان‌شناسی روز باتوجه به حرف نخست واژگان، این دسته از مردم، «عجیب» نامیده می‌شوند.
(WEIRD= Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic)
اما چرا در شمال اروپا این پدیده شکل گرفت؟ احتمالاً بتوان از تغییرات اقتصادی و ایجاد کاپیتالیسم به‌عنوان کاندیدی برای تبیین این پدیده سخن گفت. اما در مقاله پاسخی متفاوت داده می‌شود مبنی بر اینکه مردمان عجیب در شمال اروپا متأثر از جریان گلف‌استریم در زیست‌محیطی فوق‌العاده مطلوب زیسته‌اند که فشارهای محیطیِ زیستن بسیارکم بوده است. در چنین محیطی که جدال برای زیستن سخت نبوده، شادی به‌عنوان ارزشی بی‌بدیل معرفی شده است. هم‌سو با این یافته، یافته‌های میان‌فرهنگی نشان داده بخشی از مردمِ فرهنگ‌های دیگری که به‌حداکثررساندن شادی را ارزش می‌دانند نیز خصوصیاتی مشابه افراد «عجیب» دارند: تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند، و دموکرات (یا لیبرال).
نویسندگان مقاله در انتها به چند پرسش نیز پاسخ می‌دهند.
یک. آیا شادی محصول نهایی به‌زیستیِ ذهنی است؟ این پژوهش، با استثناکردن اروپای شمالی، به این پرسش پاسخ منفی می‌دهد. مثلاً برای ژاپنی‌ها افزایش شادی اهمیت کمی دارد و برخی از ژاپنی‌ها می‌گویند اصلاً نمی‌دانند که به حداکثر رساندن شادی به‌مثابه یک ارزش غایی یعنی چه!
برای برخی فرهنگ‌ها «هماهنگی»، «معنویت» و «معناداری زندگی»، به‌زیستی‌ذهنی به‌حساب می‌آیند. اگر جریان اصلی روان‌شناسی به جای غرب، در شرق آسیا شکل گرفته بود، در کتاب‌های روان‌شناسی، احتمالاً متأثر از آراء بودا و کنفسیوس، «هماهنگی محض» با جهان را به‌عنوان معیار نهایی به‌زیستی ذهنی می‌یافتیم، و نه شادی را.
دو. آیا می‌شود «رضایت از زندگی» را به‌عنوان جایگزینی برای شادی معرفی کرد که همه‌ی انواع به‌زیستی ذهنی را دربرگیرد؟ پاسخ این پژوهشگران منفی است. دعوی ایشان آن است که برای این جایگزینی شواهدِ تجربیِ میان‌فرهنگی نداریم، اما اتفاقاً برای رد آن شاهدی در دست است: پژوهشی که قبلاً در ۱۳۲ کشور انجام شده نشان می‌دهد رضایت از زندگی همبستگی منفی با معنای زندگی دارد! به عبارتی، انسان‌هایی که به دنبال معنای زندگی‌اند از زندگی رضایت کمتری دارند.
سه. بنابراین آیا ممکن است مردم شادی را فدای مؤلفه‌های دیگر به‌زیستی ذهنی (هماهنگی، معنویت، معناداری زندگی...) کنند؟ بله. برخی فرهنگ‌ها هماهنگی در سطح خانواده را فدای شادی خود می‌کنند. در مقابل، بسیاری از انسان‌ها در تمامی کشورها، با سطحی بودن، خودخواهی، کاهش همدلی، و کنار گذاشتن اخلاقیات به شادی می‌رسند و به‌عبارتی شادی فردی را هدف نهایی زندگی می‌دانند که توجیهی در نادیده‌گرفتن همه‌ی دیگر ارزش‌ها است و مثلاً به‌راحتی محیط‌زیست را برای افزایش شادی خود تخریب می‌کنند یا درحالی‌که در فقر و گرسنگی نیستند گونه‌ای نادر را شکار می‌کنند تا از لذت شکار بی‌بهره نمانند!
چهار. آیا پژوهش می‌گوید برخی انسان‌ها به دنبال شادی نیستند؟ خیر. به‌عکس، در این پژوهش نشان داده می‌شود که ۹۷ درصد انسان‌ها به دنبال شادی‌اند. پژوهش صرفاً نشان می‌دهد شادی به‌عنوان ارزش آرمانیِ غایی در تمامی فرهنگ‌ها وجود ندارد و اما در همان جوامع نیز عموم مردم خواهان افزایش شادی در زندگی خود هستند و ۷۰ درصد میان سطح شادی موجود و شادی مطلوب فاصله می‌بینند.
پژوهشگران به سایر روان‌شناسان هشدار می‌دهند که وقتی در فرهنگ‌های غیرغربی به مطالعه‌ی به‌زیستی ذهنی می‌پردازند به سایر مؤلفه‌ها نیز توجه کنند و صرفاً بر شادی متمرکز نشوند.
نکته: به نظر می‌رسد برای انسان‌هایی که در جنگ، بحران‌های اجتماعی، و فقر زندگی می‌کنند کاهش ناملايمات جایگزین همه‌ی ملاک‌های به‌زیستی است: کم کردن ناراحتی‌ها هدف است و نه بیشینه کردن شادی، هماهنگی، معنویت، یا معناداری زندگی.
هادی صمدی
@evophilosophy
در روان‌شناسی روز معمول است که «به‌زیستیِ ذهنی» و «شادی» را مترادف در نظر گیرند. در مقاله‌ی جالبی که چندروز پیش باعنوان "بیشینه‌سازی شادی، شیوه‌ی «عجیب» زندگی" منتشر شده و محصول پژوهش میان‌فرهنگی در ۶۱ کشور، از جمله در ایران است، در چنین اجماعی بازنگری کرده و این فرضیه را طرح می‌کنند که به‌زیستی ذهنی فراتر از شادی است.
از منظری میان‌فرهنگی، در این پژوهش نشان داده می‌شود که «ایده‌آل دستیابی به حداکثر سطوح شادی» احتمالاً محصولِ بخش خاصی از جوامع غربی، تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند و دموکراتیک است، که در روان‌شناسی روز باتوجه به حرف نخست واژگان، این دسته از مردم، «عجیب» نامیده می‌شوند.
(WEIRD= Western, Educated, Industrialized, Rich, Democratic)
اما چرا در شمال اروپا این پدیده شکل گرفت؟ احتمالاً بتوان از تغییرات اقتصادی و ایجاد کاپیتالیسم به‌عنوان کاندیدی برای تبیین این پدیده سخن گفت. اما در مقاله پاسخی متفاوت داده می‌شود مبنی بر اینکه مردمان عجیب در شمال اروپا متأثر از جریان گلف‌استریم در زیست‌محیطی فوق‌العاده مطلوب زیسته‌اند که فشارهای محیطیِ زیستن بسیارکم بوده است. در چنین محیطی که جدال برای زیستن سخت نبوده، شادی به‌عنوان ارزشی بی‌بدیل معرفی شده است. هم‌سو با این یافته، یافته‌های میان‌فرهنگی نشان داده بخشی از مردمِ فرهنگ‌های دیگری که به‌حداکثررساندن شادی را ارزش می‌دانند نیز خصوصیاتی مشابه افراد «عجیب» دارند: تحصیل‌کرده، صنعتی، ثروتمند، و دموکرات (یا لیبرال).
نویسندگان مقاله در انتها به چند پرسش نیز پاسخ می‌دهند.
یک. آیا شادی محصول نهایی به‌زیستیِ ذهنی است؟ این پژوهش، با استثناکردن اروپای شمالی، به این پرسش پاسخ منفی می‌دهد. مثلاً برای ژاپنی‌ها افزایش شادی اهمیت کمی دارد و برخی از ژاپنی‌ها می‌گویند اصلاً نمی‌دانند که به حداکثر رساندن شادی به‌مثابه یک ارزش غایی یعنی چه!
برای برخی فرهنگ‌ها «هماهنگی»، «معنویت» و «معناداری زندگی»، به‌زیستی‌ذهنی به‌حساب می‌آیند. اگر جریان اصلی روان‌شناسی به جای غرب، در شرق آسیا شکل گرفته بود، در کتاب‌های روان‌شناسی، احتمالاً متأثر از آراء بودا و کنفسیوس، «هماهنگی محض» با جهان را به‌عنوان معیار نهایی به‌زیستی ذهنی می‌یافتیم، و نه شادی را.
دو. آیا می‌شود «رضایت از زندگی» را به‌عنوان جایگزینی برای شادی معرفی کرد که همه‌ی انواع به‌زیستی ذهنی را دربرگیرد؟ پاسخ این پژوهشگران منفی است. دعوی ایشان آن است که برای این جایگزینی شواهدِ تجربیِ میان‌فرهنگی نداریم، اما اتفاقاً برای رد آن شاهدی در دست است: پژوهشی که قبلاً در ۱۳۲ کشور انجام شده نشان می‌دهد رضایت از زندگی همبستگی منفی با معنای زندگی دارد! به عبارتی، انسان‌هایی که به دنبال معنای زندگی‌اند از زندگی رضایت کمتری دارند.
سه. بنابراین آیا ممکن است مردم شادی را فدای مؤلفه‌های دیگر به‌زیستی ذهنی (هماهنگی، معنویت، معناداری زندگی...) کنند؟ بله. برخی فرهنگ‌ها هماهنگی در سطح خانواده را فدای شادی خود می‌کنند. در مقابل، بسیاری از انسان‌ها در تمامی کشورها، با سطحی بودن، خودخواهی، کاهش همدلی، و کنار گذاشتن اخلاقیات به شادی می‌رسند و به‌عبارتی شادی فردی را هدف نهایی زندگی می‌دانند که توجیهی در نادیده‌گرفتن همه‌ی دیگر ارزش‌ها است و مثلاً به‌راحتی محیط‌زیست را برای افزایش شادی خود تخریب می‌کنند یا درحالی‌که در فقر و گرسنگی نیستند گونه‌ای نادر را شکار می‌کنند تا از لذت شکار بی‌بهره نمانند!
چهار. آیا پژوهش می‌گوید برخی انسان‌ها به دنبال شادی نیستند؟ خیر. به‌عکس، در این پژوهش نشان داده می‌شود که ۹۷ درصد انسان‌ها به دنبال شادی‌اند. پژوهش صرفاً نشان می‌دهد شادی به‌عنوان ارزش آرمانیِ غایی در تمامی فرهنگ‌ها وجود ندارد و اما در همان جوامع نیز عموم مردم خواهان افزایش شادی در زندگی خود هستند و ۷۰ درصد میان سطح شادی موجود و شادی مطلوب فاصله می‌بینند.
پژوهشگران به سایر روان‌شناسان هشدار می‌دهند که وقتی در فرهنگ‌های غیرغربی به مطالعه‌ی به‌زیستی ذهنی می‌پردازند به سایر مؤلفه‌ها نیز توجه کنند و صرفاً بر شادی متمرکز نشوند.
نکته: به نظر می‌رسد برای انسان‌هایی که در جنگ، بحران‌های اجتماعی، و فقر زندگی می‌کنند کاهش ناملايمات جایگزین همه‌ی ملاک‌های به‌زیستی است: کم کردن ناراحتی‌ها هدف است و نه بیشینه کردن شادی، هماهنگی، معنویت، یا معناداری زندگی.
هادی صمدی
@evophilosophy
👍5
Forwarded from پژوهشکده فلسفه تحلیلی (پژوهشگاه دانش‌های بنیادی)
absLotfi2.pdf
186.7 KB
چکیده سخنرانی دوشنبه پژوهشکده فلسفه تحلیلی با عنوان «نقش اصل حسن ظن در متاانتولوژی»
سخنران: دکتر مرضیه لطفی، پژوهشگاه دانش های بنیادی
زمان: دوشنبه ۷ اسفند، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است
سخنران: دکتر مرضیه لطفی، پژوهشگاه دانش های بنیادی
زمان: دوشنبه ۷ اسفند، ساعت ۱۶ تا ۱۸
مکان: سالن شماره ۱، پژوهشگاه دانش های بنیادی، میدان نیاوران
حضور برای عموم آزاد است
👍3👎1
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
شناخت زنانه، شناخت مردانه: یافته‌ی جدید هوش مصنوعی
پژوهشگرانی که در حوزه‌ی تفاوت‌های مغزی و شناختی زنان و مردان کار می‌کنند با مشکلات اجتماعی زیادی مواجه‌اند چرا که پیش‌فرض‌های نظری به مشاهدات‌شان جهت می‌دهد. هر دو دستهی پژوهشگران زن و مرد، هریک به نحوی، متأثر از پیش‌فرض‌های فرهنگی‌اند. با پژوهشگران مرد آغاز کنیم که دو دسته‌اند:
یک. مردانی که میزان بیشتر برخورداری از حقوق اجتماعیِ مردان را به توانایی‌های شناختی آنها نسبت می‌دهند، در مشاهده‌ی برخی تفاوت‌ها، ذهنیتی سودار دارند. این دسته تفاوت‌های زیستی را ارزش‌گذاری فرهنگی می‌کنند و ارزش بیشتر را به شناخت مردانه می‌دهند و بنابراین برخورداری بیشتر مردان، مثلا در شغل‌های مدیریتی را موجه می‌دانند.
دو. در آن سو، مردان پژوهشگری که نسبت به برتری‌های اجتماعی مردان اعتراض دارند. ذهنیت آنها در نادیده گرفتن این تفاوت‌ها است و معمولاً عدم‌تفاوت‌های شناختی را بین زنان و مردان گزارش می‌کنند.
اما زنان پژوهشگر نیز با اینکه عموماً به نابرابری‌های اجتماعی و فرهنگی میان زنان و مردان اعتراض دارند از این قاعده مستثنی نیستند و متأثر از پیش‌فرض‌ها، داده‌های مربوط به تفاوت شناختی زنان و مردان را به نحوی متفاوت گزارش می‌کنند، که البته متفاوت با گزارش‌های مردان است.
یک. مثلاً زنانی که خواهان افزایش تعداد زنان در شغل‌های مدیریتی و ریاستی هستند به همان داده‌های مردان دستهی نخست اشاره می‌کنند و می‌پذیرند که تفاوت‌هایی در ساختارهای شناختی میان زنان و مردان وجود دارد اما معتقدند خود همین شواهد نشان می‌دهد که همدلی به نحو معناداری در زنان بیشتر است و زنان برای شغل‌های مدیریتی مناسب‌ترند. این دسته ارزش‌گذاری متفاوتی برای مشاهده‌ی تفاوت‌های شناختی در زنان و مردان دارند.
دو. دسته‌ای از زنان نیز همانند مردان دستهی دوم تفاوت فاحشی در ساختارهای شناختی زنان و مردان نمی‌بینند و گزارش‌هایی که تفاوت‌ها را نشان می‌دهند دارای جهت‌گیری‌های اجتماعی می‌دانند. نوع ارزش‌گذاری این دسته مشابه مردان دستهی دوم است.
در پژوهشی که دیروز نتایج آن در مجموعه مقالات آکادمی علوم آمریکا منتشر شد از هوش مصنوعی بهره گرفتند تا به این پرسش بسیار مناقشه‌برانگیز پاسخ دهند که آیا مستقل از پیش‌فرض‌های متعارض پژوهشگران، می‌توان تفاوت‌هایی را در الگوهای شناختی زنانه و مردانه رصد کرد؟ برای این کار کافی است الگوها را بدون مشخص کردن جنسیت در اختیار هوش مصنوعی قرار دهیم و ببینیم با چه میزان دقتی می‌تواند جنسیت صاحب الگوها را مشخص کند. نتیجه آن بود که در بیش از ۹۰ درصد موارد تشخیص‌هایش درست بود.
به عبارتی نظر مردان و زنان پژوهشگرِ دسته‌یِ دوم، که تفاوتی را در الگوهای شناختی مردان و زنان رصد نمی‌کردند، تقریباً کنار نهاده می‌شود. احتمالاً این عده در اعتراض خواهند گفت که برنامه‌ای که هوش مصنوعی به کار گرفته ممکن است خود مشحون از پیش‌فرض‌های تفاوت جنسیتی باشد. علم همواره خطاپذیر است. بااین‌حال به‌نظر می‌رسد که با این پژوهش و به‌ویژه باتوجه به بالابودن دقت پیش‌بینی، آنان که تفاوت‌ها را در الگوهای شناختی زنان و مردان تشخیص می‌دهند دست بالا را دارند.
بنابراین اکنون، در سطح فرهنگی و اجتماعی، مجادله‌ی اصلی میان مردان دستهی اول و زنان دستهی اول خواهد بود. به نظر پذیرفتنی می‌رسد که تفاوت‌های شناختی وجود دارد. حالا دو پرسش مطرح است:
آیا این تفاوت چنانکه برخی مردان می‌پندارند توجیه‌کننده‌ی نابرابری‌های جنسیتی موجود است؟ (کسانی که پاسخ مثبت می‌دهند باید توضیح دهند که چگونه از مشاهده‌ی وجود تفاوت، که امری توصیفی است، به توجیه نابرابری، که امری هنجاری است گذار کرده‌اند.)
یا در مقابل، مشاهده‌ی تفاوت‌های شناختی در زنان و مردان توجیه‌کننده‌ی آن است که باید به زنان سهم بزرگتری از اداره‌ی جامعه را متناسب با تفاوت‌های شناختی ایشان داد، به‌ویژه در مشاغلی که در آنها نیاز به در نظر گرفتن دیگری بیشتر است؟ ( کسانی که به این پرسش پاسخ مثبت می‌دهند به لحاظ معرفت‌شناختی مشکل کمتری دارند. زیرا اگر داده‌های تجربی گواهی می‌دهند که در زنان دگرخواهی به نحو معناداری بیشتر از مردان است، پس اگر درنظر گرفتن دیگران مقومِ شغلی باشد، زنان در آن شغل موفق‌تر از مردان خواهند بود.)
هادی صمدی
@evophilosophy
پژوهشگرانی که در حوزه‌ی تفاوت‌های مغزی و شناختی زنان و مردان کار می‌کنند با مشکلات اجتماعی زیادی مواجه‌اند چرا که پیش‌فرض‌های نظری به مشاهدات‌شان جهت می‌دهد. هر دو دستهی پژوهشگران زن و مرد، هریک به نحوی، متأثر از پیش‌فرض‌های فرهنگی‌اند. با پژوهشگران مرد آغاز کنیم که دو دسته‌اند:
یک. مردانی که میزان بیشتر برخورداری از حقوق اجتماعیِ مردان را به توانایی‌های شناختی آنها نسبت می‌دهند، در مشاهده‌ی برخی تفاوت‌ها، ذهنیتی سودار دارند. این دسته تفاوت‌های زیستی را ارزش‌گذاری فرهنگی می‌کنند و ارزش بیشتر را به شناخت مردانه می‌دهند و بنابراین برخورداری بیشتر مردان، مثلا در شغل‌های مدیریتی را موجه می‌دانند.
دو. در آن سو، مردان پژوهشگری که نسبت به برتری‌های اجتماعی مردان اعتراض دارند. ذهنیت آنها در نادیده گرفتن این تفاوت‌ها است و معمولاً عدم‌تفاوت‌های شناختی را بین زنان و مردان گزارش می‌کنند.
اما زنان پژوهشگر نیز با اینکه عموماً به نابرابری‌های اجتماعی و فرهنگی میان زنان و مردان اعتراض دارند از این قاعده مستثنی نیستند و متأثر از پیش‌فرض‌ها، داده‌های مربوط به تفاوت شناختی زنان و مردان را به نحوی متفاوت گزارش می‌کنند، که البته متفاوت با گزارش‌های مردان است.
یک. مثلاً زنانی که خواهان افزایش تعداد زنان در شغل‌های مدیریتی و ریاستی هستند به همان داده‌های مردان دستهی نخست اشاره می‌کنند و می‌پذیرند که تفاوت‌هایی در ساختارهای شناختی میان زنان و مردان وجود دارد اما معتقدند خود همین شواهد نشان می‌دهد که همدلی به نحو معناداری در زنان بیشتر است و زنان برای شغل‌های مدیریتی مناسب‌ترند. این دسته ارزش‌گذاری متفاوتی برای مشاهده‌ی تفاوت‌های شناختی در زنان و مردان دارند.
دو. دسته‌ای از زنان نیز همانند مردان دستهی دوم تفاوت فاحشی در ساختارهای شناختی زنان و مردان نمی‌بینند و گزارش‌هایی که تفاوت‌ها را نشان می‌دهند دارای جهت‌گیری‌های اجتماعی می‌دانند. نوع ارزش‌گذاری این دسته مشابه مردان دستهی دوم است.
در پژوهشی که دیروز نتایج آن در مجموعه مقالات آکادمی علوم آمریکا منتشر شد از هوش مصنوعی بهره گرفتند تا به این پرسش بسیار مناقشه‌برانگیز پاسخ دهند که آیا مستقل از پیش‌فرض‌های متعارض پژوهشگران، می‌توان تفاوت‌هایی را در الگوهای شناختی زنانه و مردانه رصد کرد؟ برای این کار کافی است الگوها را بدون مشخص کردن جنسیت در اختیار هوش مصنوعی قرار دهیم و ببینیم با چه میزان دقتی می‌تواند جنسیت صاحب الگوها را مشخص کند. نتیجه آن بود که در بیش از ۹۰ درصد موارد تشخیص‌هایش درست بود.
به عبارتی نظر مردان و زنان پژوهشگرِ دسته‌یِ دوم، که تفاوتی را در الگوهای شناختی مردان و زنان رصد نمی‌کردند، تقریباً کنار نهاده می‌شود. احتمالاً این عده در اعتراض خواهند گفت که برنامه‌ای که هوش مصنوعی به کار گرفته ممکن است خود مشحون از پیش‌فرض‌های تفاوت جنسیتی باشد. علم همواره خطاپذیر است. بااین‌حال به‌نظر می‌رسد که با این پژوهش و به‌ویژه باتوجه به بالابودن دقت پیش‌بینی، آنان که تفاوت‌ها را در الگوهای شناختی زنان و مردان تشخیص می‌دهند دست بالا را دارند.
بنابراین اکنون، در سطح فرهنگی و اجتماعی، مجادله‌ی اصلی میان مردان دستهی اول و زنان دستهی اول خواهد بود. به نظر پذیرفتنی می‌رسد که تفاوت‌های شناختی وجود دارد. حالا دو پرسش مطرح است:
آیا این تفاوت چنانکه برخی مردان می‌پندارند توجیه‌کننده‌ی نابرابری‌های جنسیتی موجود است؟ (کسانی که پاسخ مثبت می‌دهند باید توضیح دهند که چگونه از مشاهده‌ی وجود تفاوت، که امری توصیفی است، به توجیه نابرابری، که امری هنجاری است گذار کرده‌اند.)
یا در مقابل، مشاهده‌ی تفاوت‌های شناختی در زنان و مردان توجیه‌کننده‌ی آن است که باید به زنان سهم بزرگتری از اداره‌ی جامعه را متناسب با تفاوت‌های شناختی ایشان داد، به‌ویژه در مشاغلی که در آنها نیاز به در نظر گرفتن دیگری بیشتر است؟ ( کسانی که به این پرسش پاسخ مثبت می‌دهند به لحاظ معرفت‌شناختی مشکل کمتری دارند. زیرا اگر داده‌های تجربی گواهی می‌دهند که در زنان دگرخواهی به نحو معناداری بیشتر از مردان است، پس اگر درنظر گرفتن دیگران مقومِ شغلی باشد، زنان در آن شغل موفق‌تر از مردان خواهند بود.)
هادی صمدی
@evophilosophy
👍11👎4
Forwarded from تکامل و فلسفه | هادی صمدی
شوخی با معلولیت؟!
معمولاً کمدین‌ها با قشرهای مختلف جامعه شوخی می‌کنند. شوخی با پزشکان، پرستاران، و معلم‌ها از رایج‌ترین شوخی‌هایشان است. در ادامه برای تحلیل این شوخی‌ها معیارهایی عرضه می‌شود که شاید مورد استفاده‌ی نقادان هنری و ادبی نیز قرار گیرد. دعوی نوشته آن است که هرچند شوخی با ناتوانی‌های حسی و/یا حرکتی، یا سطح هوشمندی معلولان شناختی مطلقاً نادرست است اما اتفاقاً کمدین‌ها، به دلیل برخورداری از تریبون‌های پرمخاطبی که در اختیار دارند، باید مسئولانه به موضوع معلولیت بپردازند. (اگر قرار است چنین کنند دعوت می‌کنم متن زیر را بخوانند و اگر فرصتی دارند به منابع مورد اشاره مراجعه کنند.)
از منظر تکاملی نظریه‌های مختلفی درباره‌ی کارکردهای کمدی مطرح شده است که مانعةالجمع نیستند. امروزه نظریه‌های تلفیقی طرفداران بیشتری دارند. برخی از کارکردهای تکاملی شوخی و کمدی عبارتند از:
یک. در سطح فردی خندیدن تنش‌ها را کاهش می‌دهد. در شرایطی که بحران‌ها و تنش‌های محیطی، زیاد است افراد نیاز بیشتری به خندیدن دارند. (به همین دلیل ساده، هرگاه ژانر کمدی درصد بیشتری از کارهای هنری را به خود اختصاص می‌دهد گواهی است از افزایش تنش و بحران در جامعه.)
دو. در سطح فردی کمدی با خلق موقعیت‌های نامنتظره به رشد شناختی مخاطب کمک می‌کند.
سه. در سطح اجتماعی کمدین با نقد عوامل بحران‌زا و هنجارهای ناکارامد، جامعه را به تغییر دعوت می‌کند. همچنین به تسهیل مقابله‌ی جمعی با بحران و افزایش مشارکت اجتماعی کمک می‌کند.
چهار. از دیگر پیامدهای شوخ‌طبعی در سطح اجتماعی، افزایش انسجام اجتماعی و پویایی عاطفی جمعی است.
کمدی‌هایی فاخرترند که در تمامی کارکردهای یاد شده، چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی، ایجاد «تغییر» را مد نظر دهند؛ و اگر چیزی را نمی‌شود تغییر داد شوخی با آن در سطحی نازل، برخی را می‌خنداند و برخی را نیز به‌شدت ناراحت می‌کند. شوخی با نحوه‌ی راه‌رفتن کسی که از ناحیه‌ی پا معلول است از این جنس است، اما شوخی با خساست یک فرد متمول از این جنس نیست زیرا امکان تغییر در آن وجود دارد که مولیر، نمایشنامه‌‌نویس فرانسوی، در نمایش‌نامه‌ی خسیس، به زیبایی این کار را انجام داده است.
کمدین برای خنداندن دیگران ابزارهای متفاوتی در اختیار دارد. در ساده‌ترین، رایج‌ترین، و گاه سخیف‌ترین نوع کمدی، که کمترین سطح خلاقیت را می‌طلبد، کمدین با به سخره گرفتن آنچه غیرقابل تغییر است عیب‌هایی را در برخی افراد رصد کرده و برجسته می‌کند و از آنجا که رفتاری دور از انتظار را به نمایش می‌گذارد باعث خنده‌ی برخی (و البته ناراحتی برخی دیگر) می‌شود.
در حالت دوم کمدین خود را دستمایه‌ی خنده‌ی دیگران قرار می‌دهد. هرچند این نوع خنداندن گامی جلوتر از نوع نخست است اما وقتی فرد ویژگی‌های بدنی خود (مثلاً قد کوتاه، بینی بزرگ، یا طاسی سر خود را)، که غیرقابل تغییرند به سخره می‌گیرد تفاوت چندانی با نوع نخست ندارد و یگانه برتری‌اش این است که باعث رنجش دیگری نمی‌شود.
در نوع سوم، کمدین از سطح فردی خارج شده یا شخصیت‌های نوعی را که ایجادکننده و تقویت‌کننده‌ی هنجارهای اجتماعی نادرست‌اند نقد می‌کند یا مستقیماً خود هنجارهای نیازمند تغییر را به سخره می‌گیرد؛ کمدین این کار را به‌نحوی خلاقانه انجام می‌دهد که همگان را به خنده وامی‌دارد و بنابراین علاوه‌بر ایفای نقش‌های اجتماعی، در سطح فردی نیز به کاهش تنش و افزایش قوای شناختی مخاطب کمک می‌کند.
با این توضیحات مشخص است که کدام شوخی‌ها در حوزه‌ی معلولیت، در طرف فاخر طیف کمدی‌ها قرار دارند و کدام‌ها در سویه‌ی سخیف آن. به‌وضوح عموم معلولیت‌ها قابلیت اصلاح ندارد اما قوانین و هنجارهای ناظر بر رفتار سایر افراد جامعه قابلیت اصلاح دارند. کار کمدین، با نقد این قوانین و هنجارها، کمک به اصلاح آنهاست. وقتی در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که تفاوت‌های میان‌فردی را به رسمیت نمی‌شمارد و هرگونه انحراف از «انسان نرمال» را ناعادلانه به حاشیه می‌راند، بهترین راهی که هنرمند می‌تواند بپیماید به سخره گرفتن هنجارهای نادرستی است که فرد را به دلایل جسمی ریشخند می‌کنند. به سخره گرفتن نوع حرکات بدنی مردم، کمدین نمی‌خواهد؛ در سطح زندگی روزمره، بسیاری از انسان‌های برتری‌طلب چنین کاری می‌کنند. (نظریه‌ی برتری‌طلبی در تبیین کمدی، که از زمان افلاطون و ارسطو مطرح بوده است کارکرد این سنخ از شوخی با ضعف‌های دیگران را ایجاد حس برتری در فردی معرفی می‌کند که دیگران را ریشخند می‌کند.)
هادی صمدی
@evophilosophy
معمولاً کمدین‌ها با قشرهای مختلف جامعه شوخی می‌کنند. شوخی با پزشکان، پرستاران، و معلم‌ها از رایج‌ترین شوخی‌هایشان است. در ادامه برای تحلیل این شوخی‌ها معیارهایی عرضه می‌شود که شاید مورد استفاده‌ی نقادان هنری و ادبی نیز قرار گیرد. دعوی نوشته آن است که هرچند شوخی با ناتوانی‌های حسی و/یا حرکتی، یا سطح هوشمندی معلولان شناختی مطلقاً نادرست است اما اتفاقاً کمدین‌ها، به دلیل برخورداری از تریبون‌های پرمخاطبی که در اختیار دارند، باید مسئولانه به موضوع معلولیت بپردازند. (اگر قرار است چنین کنند دعوت می‌کنم متن زیر را بخوانند و اگر فرصتی دارند به منابع مورد اشاره مراجعه کنند.)
از منظر تکاملی نظریه‌های مختلفی درباره‌ی کارکردهای کمدی مطرح شده است که مانعةالجمع نیستند. امروزه نظریه‌های تلفیقی طرفداران بیشتری دارند. برخی از کارکردهای تکاملی شوخی و کمدی عبارتند از:
یک. در سطح فردی خندیدن تنش‌ها را کاهش می‌دهد. در شرایطی که بحران‌ها و تنش‌های محیطی، زیاد است افراد نیاز بیشتری به خندیدن دارند. (به همین دلیل ساده، هرگاه ژانر کمدی درصد بیشتری از کارهای هنری را به خود اختصاص می‌دهد گواهی است از افزایش تنش و بحران در جامعه.)
دو. در سطح فردی کمدی با خلق موقعیت‌های نامنتظره به رشد شناختی مخاطب کمک می‌کند.
سه. در سطح اجتماعی کمدین با نقد عوامل بحران‌زا و هنجارهای ناکارامد، جامعه را به تغییر دعوت می‌کند. همچنین به تسهیل مقابله‌ی جمعی با بحران و افزایش مشارکت اجتماعی کمک می‌کند.
چهار. از دیگر پیامدهای شوخ‌طبعی در سطح اجتماعی، افزایش انسجام اجتماعی و پویایی عاطفی جمعی است.
کمدی‌هایی فاخرترند که در تمامی کارکردهای یاد شده، چه در سطح فردی و چه در سطح اجتماعی، ایجاد «تغییر» را مد نظر دهند؛ و اگر چیزی را نمی‌شود تغییر داد شوخی با آن در سطحی نازل، برخی را می‌خنداند و برخی را نیز به‌شدت ناراحت می‌کند. شوخی با نحوه‌ی راه‌رفتن کسی که از ناحیه‌ی پا معلول است از این جنس است، اما شوخی با خساست یک فرد متمول از این جنس نیست زیرا امکان تغییر در آن وجود دارد که مولیر، نمایشنامه‌‌نویس فرانسوی، در نمایش‌نامه‌ی خسیس، به زیبایی این کار را انجام داده است.
کمدین برای خنداندن دیگران ابزارهای متفاوتی در اختیار دارد. در ساده‌ترین، رایج‌ترین، و گاه سخیف‌ترین نوع کمدی، که کمترین سطح خلاقیت را می‌طلبد، کمدین با به سخره گرفتن آنچه غیرقابل تغییر است عیب‌هایی را در برخی افراد رصد کرده و برجسته می‌کند و از آنجا که رفتاری دور از انتظار را به نمایش می‌گذارد باعث خنده‌ی برخی (و البته ناراحتی برخی دیگر) می‌شود.
در حالت دوم کمدین خود را دستمایه‌ی خنده‌ی دیگران قرار می‌دهد. هرچند این نوع خنداندن گامی جلوتر از نوع نخست است اما وقتی فرد ویژگی‌های بدنی خود (مثلاً قد کوتاه، بینی بزرگ، یا طاسی سر خود را)، که غیرقابل تغییرند به سخره می‌گیرد تفاوت چندانی با نوع نخست ندارد و یگانه برتری‌اش این است که باعث رنجش دیگری نمی‌شود.
در نوع سوم، کمدین از سطح فردی خارج شده یا شخصیت‌های نوعی را که ایجادکننده و تقویت‌کننده‌ی هنجارهای اجتماعی نادرست‌اند نقد می‌کند یا مستقیماً خود هنجارهای نیازمند تغییر را به سخره می‌گیرد؛ کمدین این کار را به‌نحوی خلاقانه انجام می‌دهد که همگان را به خنده وامی‌دارد و بنابراین علاوه‌بر ایفای نقش‌های اجتماعی، در سطح فردی نیز به کاهش تنش و افزایش قوای شناختی مخاطب کمک می‌کند.
با این توضیحات مشخص است که کدام شوخی‌ها در حوزه‌ی معلولیت، در طرف فاخر طیف کمدی‌ها قرار دارند و کدام‌ها در سویه‌ی سخیف آن. به‌وضوح عموم معلولیت‌ها قابلیت اصلاح ندارد اما قوانین و هنجارهای ناظر بر رفتار سایر افراد جامعه قابلیت اصلاح دارند. کار کمدین، با نقد این قوانین و هنجارها، کمک به اصلاح آنهاست. وقتی در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که تفاوت‌های میان‌فردی را به رسمیت نمی‌شمارد و هرگونه انحراف از «انسان نرمال» را ناعادلانه به حاشیه می‌راند، بهترین راهی که هنرمند می‌تواند بپیماید به سخره گرفتن هنجارهای نادرستی است که فرد را به دلایل جسمی ریشخند می‌کنند. به سخره گرفتن نوع حرکات بدنی مردم، کمدین نمی‌خواهد؛ در سطح زندگی روزمره، بسیاری از انسان‌های برتری‌طلب چنین کاری می‌کنند. (نظریه‌ی برتری‌طلبی در تبیین کمدی، که از زمان افلاطون و ارسطو مطرح بوده است کارکرد این سنخ از شوخی با ضعف‌های دیگران را ایجاد حس برتری در فردی معرفی می‌کند که دیگران را ریشخند می‌کند.)
هادی صمدی
@evophilosophy
PubMed
Humor theories and the physiological benefits of laughter - PubMed
There are 3 main theories used to explain the functions of humor: (1) the relief theory, (2) the incongruity theory, and (3) the superiority theory. While these theories focus on the specific role that humor plays for people in situations such as dealing…
👍7👎1
🔥 همایش بین‌المللی فلسفه ذهن با تمرکز بر مسئله آگاهی به همت انجمن مغز و فلسفه ذهن دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و با حمایت ستاد توسعه علوم شناختی برگزار شد.
🗓 در این رویداد که از 29 بهمن آغاز شده و تا 3 اسفند ادامه دارد، اساتید برجسته داخلی و خارجی به ارائه 41 مقاله می‌پردازند. همایش طی سه روز حضوری و دو روز مجازی برگزار شده و با استقبال خوبی از سوی علاقمندان مواجه گردید.
📣 مهمانان خارجی از مرکز مطالعات آگاهی موسکو و دانشگاه دولتی موسکو به ارائه 5 مقاله مختلف و 1 جلسه معرفی مرکز مطالعات آگاهی پرداختند.
همچنین اساتید مطرح این حوزه از آمریکای شمالی و اروپا طی دو روز مجازی (یکشنبه 29 بهمن و پنجشنبه 3 اسفند)، به ارائه 9 مقاله همراه با پرسش و پاسخ می‌پردازند.
🚩 فایل سخنرانی‌ها و اسلایدهای ارائه شده در رویداد بزودی از طریق کانال‌های فلسفه ذهن (@philmind) و انجمن مغز (@mindphilosa) منتشر و در اختیار عموم علاقمندان قرار خواهد گرفت.
@PhilMind
@Philosophyofscience
🗓 در این رویداد که از 29 بهمن آغاز شده و تا 3 اسفند ادامه دارد، اساتید برجسته داخلی و خارجی به ارائه 41 مقاله می‌پردازند. همایش طی سه روز حضوری و دو روز مجازی برگزار شده و با استقبال خوبی از سوی علاقمندان مواجه گردید.
📣 مهمانان خارجی از مرکز مطالعات آگاهی موسکو و دانشگاه دولتی موسکو به ارائه 5 مقاله مختلف و 1 جلسه معرفی مرکز مطالعات آگاهی پرداختند.
همچنین اساتید مطرح این حوزه از آمریکای شمالی و اروپا طی دو روز مجازی (یکشنبه 29 بهمن و پنجشنبه 3 اسفند)، به ارائه 9 مقاله همراه با پرسش و پاسخ می‌پردازند.
🚩 فایل سخنرانی‌ها و اسلایدهای ارائه شده در رویداد بزودی از طریق کانال‌های فلسفه ذهن (@philmind) و انجمن مغز (@mindphilosa) منتشر و در اختیار عموم علاقمندان قرار خواهد گرفت.
@PhilMind
@Philosophyofscience
👍7👎1
فلسفه علم
برای تبلیغات کانال فلسفه تحلیلی و فلسفه علم به کانال زیر مراجعه نمایید. @adsphilosophy1
قیمت جدید تعرفه های تبلیغاتی اعلام شد. برای تبلیغات کانال فلسفه تحلیلی و فلسفه علم به کانال زیر مراجعه نمایید.
@adsphilosophy1
@adsphilosophy1
👎2🤔2