📚 شناخت مقدماتی برونو لاتور (۱)
📃 از قرن نوزدهم که جامعه شناسی متولد شد، بسیاری از نگاه های بشر را به مفاهیم مختلف تغییر داد. جامعه شناسان ادعا می کردند که «حکومت» و «حاکمان»، بسیار بیشتر از آنچه تصور میشد، نه تنها تحت تأثیر جامعه اند بلکه حتی ساخته ی جامعه اند و لزوما یه مفهوم و نهاد ضروری نیستند. برخی جامعه شناسان در مورد اخلاق نیز چنین ادعاهایی کردند. دیگر مسائلی مثل «خوب»، «بد»، «نیک»، «ناپسند» و ... مفاهیمی ذاتی نبودند؛ بلکه از نقطه نظر این دسته از جامعه شناسان، قرارداد جامعه بودند.
📃 برخی جامعه شناسان حتی پا را از این هم فراتر گذاشتند و در مورد دین هم چنین اظهارنظری کردند. همینطور که از نظر زمانی جلوتر می آییم، می بینیم که برخی از جامعه شناسان بخشهای مختلفی از زندگی بشر را از برج عاج به پایین کشیدند و ادعا کردند که آنها چیزی جز قرارداد و اختراع جوامع نیستند؛ یعنی اگر شرایط و ویژگی های جوامع به گونه ای دیگر میبود، این مفاهیم (مانند نوع حکومت، نوع دین، نوع اخلاق و...) هم تغییر می کردند. به لیست این مفاهیم میتوانیم اینها را نیز اضافه کنیم: نوع سیستم اقتصادی، فرهنگ، غرایز و سلیقه های جنسی، معیارهای زیبایی شناسی و ...
🔍 اما تا نیمه های قرن بیستم، هنوز یک مفهوم در برج عاج خود مانده بود و کسی جرأت نکرده بود که آن را به نقد بکشد یا ادعا کند که این مفهوم نیز تحت تأثیر ویژگیهای جامعه است و حتی بالاتر از آن، ارزشها و آداب و رسوم و فرهنگ و نهادهای قدرت در جامعه میتوانند تغییرات اساسی در آن ایجاد کنند.
#سخنراني_لاتور
#دانشگاه_صنعتي_شريف
ادامه دارد...
@philsharif
📃 از قرن نوزدهم که جامعه شناسی متولد شد، بسیاری از نگاه های بشر را به مفاهیم مختلف تغییر داد. جامعه شناسان ادعا می کردند که «حکومت» و «حاکمان»، بسیار بیشتر از آنچه تصور میشد، نه تنها تحت تأثیر جامعه اند بلکه حتی ساخته ی جامعه اند و لزوما یه مفهوم و نهاد ضروری نیستند. برخی جامعه شناسان در مورد اخلاق نیز چنین ادعاهایی کردند. دیگر مسائلی مثل «خوب»، «بد»، «نیک»، «ناپسند» و ... مفاهیمی ذاتی نبودند؛ بلکه از نقطه نظر این دسته از جامعه شناسان، قرارداد جامعه بودند.
📃 برخی جامعه شناسان حتی پا را از این هم فراتر گذاشتند و در مورد دین هم چنین اظهارنظری کردند. همینطور که از نظر زمانی جلوتر می آییم، می بینیم که برخی از جامعه شناسان بخشهای مختلفی از زندگی بشر را از برج عاج به پایین کشیدند و ادعا کردند که آنها چیزی جز قرارداد و اختراع جوامع نیستند؛ یعنی اگر شرایط و ویژگی های جوامع به گونه ای دیگر میبود، این مفاهیم (مانند نوع حکومت، نوع دین، نوع اخلاق و...) هم تغییر می کردند. به لیست این مفاهیم میتوانیم اینها را نیز اضافه کنیم: نوع سیستم اقتصادی، فرهنگ، غرایز و سلیقه های جنسی، معیارهای زیبایی شناسی و ...
🔍 اما تا نیمه های قرن بیستم، هنوز یک مفهوم در برج عاج خود مانده بود و کسی جرأت نکرده بود که آن را به نقد بکشد یا ادعا کند که این مفهوم نیز تحت تأثیر ویژگیهای جامعه است و حتی بالاتر از آن، ارزشها و آداب و رسوم و فرهنگ و نهادهای قدرت در جامعه میتوانند تغییرات اساسی در آن ایجاد کنند.
#سخنراني_لاتور
#دانشگاه_صنعتي_شريف
ادامه دارد...
@philsharif
📚 شناخت مقدماتی برونو لاتور (۲)
📃 مارکس وقتی میخواست از کارها و مطالعات خود تعریف کند، آنها را «علمی» قلمداد می کرد. پارتو، جامعه شناسی که تمامی وجوه زندگی بشر را مبتنی بر غرایز و غیرعقلانی میدانست، «علم» را تماما عقلانی میدانست. ماکس وبر وقتی از عقلانی تر شدن هرچه بیشتر جهان مدرن صحبت میکرد، یکی از شواهد این عقلانیت مدرن را در «علم» میدید. حتی وقتی رابرت مرتون، دانش جامعه شناسی علم را پایه گذاری کرد، همچنان تصویری اسطوره ای از «علم» و دانشمندان داشت. مرتون معتقد بود که معرفت علمی با معیارها و روش های عینی و غیرشخصی ارزیابی میشوند و دانشمندان بی طرفانه به کارشان میپردازند. او تصور می کرد در علم هیچ چیز مقدس نیست و به همه چیز، به گونه ای انتقادی نگاه میشود.
📃 اما در سال ۱۹۶۲ ورق برگشت. توماس کوهن کتابی با نام «ساختار انقلابهای علمی» منتشر کرد و با ارجاعات فراوان به تاریخ علم نشان داد که بسیاری از انگاره های متفکران پیشین در باب علم، هیچ ارتباطی با تاریخ واقعی علم ندارد. دانشمندان بی طرف نیستند و مخصوصا به نظریه ها و روش های خود پایبند و دلبسته هستند. در تاریخ علم خبری از معیار عینی و روش غیرشخصی نبود. برای مثال کوهن در باب نورشناسی مینویسد :«مجموعه ای استاندارد از روشها و یا پدیده هایی که هر محقق نور، شناخت خود را ناچار از به کار بردن و تبیین آن میداند، وجود نداشت». همچنین نشان داد که بسیاری از مسائل غیرعلمی مانند ارزشها، تکنیکها و دیدگاه های متافیزیکی جامعه علمی، در تاریخ علم مؤثر بوده است.
🔍 از ۱۹۶۲ به بعد فضا کمی برای نگاه نقادانه به علم بازتر شد. در سال ۱۹۷۹ کتاب دیگری منتشر شد که با نگاهی نزدیکتر به فرایند تولید علم پرداخت. نویسنده این کتاب، حدود دو سال را در یک آزمایشگاه با دانشمندان وقت گذراند تا به نوعی به زیر پوست علم نفوذ کند. این کتاب، «حیات آزمایشگاهی» نام دارد. نویسنده این کتاب، کسی نیست جز برونو لاتور!
#سخنرانی_لاتور
#دانشگاه_صنعتي_شريف
ادامه دارد...
@philsharif
📃 مارکس وقتی میخواست از کارها و مطالعات خود تعریف کند، آنها را «علمی» قلمداد می کرد. پارتو، جامعه شناسی که تمامی وجوه زندگی بشر را مبتنی بر غرایز و غیرعقلانی میدانست، «علم» را تماما عقلانی میدانست. ماکس وبر وقتی از عقلانی تر شدن هرچه بیشتر جهان مدرن صحبت میکرد، یکی از شواهد این عقلانیت مدرن را در «علم» میدید. حتی وقتی رابرت مرتون، دانش جامعه شناسی علم را پایه گذاری کرد، همچنان تصویری اسطوره ای از «علم» و دانشمندان داشت. مرتون معتقد بود که معرفت علمی با معیارها و روش های عینی و غیرشخصی ارزیابی میشوند و دانشمندان بی طرفانه به کارشان میپردازند. او تصور می کرد در علم هیچ چیز مقدس نیست و به همه چیز، به گونه ای انتقادی نگاه میشود.
📃 اما در سال ۱۹۶۲ ورق برگشت. توماس کوهن کتابی با نام «ساختار انقلابهای علمی» منتشر کرد و با ارجاعات فراوان به تاریخ علم نشان داد که بسیاری از انگاره های متفکران پیشین در باب علم، هیچ ارتباطی با تاریخ واقعی علم ندارد. دانشمندان بی طرف نیستند و مخصوصا به نظریه ها و روش های خود پایبند و دلبسته هستند. در تاریخ علم خبری از معیار عینی و روش غیرشخصی نبود. برای مثال کوهن در باب نورشناسی مینویسد :«مجموعه ای استاندارد از روشها و یا پدیده هایی که هر محقق نور، شناخت خود را ناچار از به کار بردن و تبیین آن میداند، وجود نداشت». همچنین نشان داد که بسیاری از مسائل غیرعلمی مانند ارزشها، تکنیکها و دیدگاه های متافیزیکی جامعه علمی، در تاریخ علم مؤثر بوده است.
🔍 از ۱۹۶۲ به بعد فضا کمی برای نگاه نقادانه به علم بازتر شد. در سال ۱۹۷۹ کتاب دیگری منتشر شد که با نگاهی نزدیکتر به فرایند تولید علم پرداخت. نویسنده این کتاب، حدود دو سال را در یک آزمایشگاه با دانشمندان وقت گذراند تا به نوعی به زیر پوست علم نفوذ کند. این کتاب، «حیات آزمایشگاهی» نام دارد. نویسنده این کتاب، کسی نیست جز برونو لاتور!
#سخنرانی_لاتور
#دانشگاه_صنعتي_شريف
ادامه دارد...
@philsharif
سخنراني پروفسور برونو لاتور در دانشگاه صنعتي شريف با همكاري معاونت فرهنگي
#انجمن_فلسفه_علم_شريف
#دانشگاه_صنعتي_شريف
@sharifdaily
@philsharif
#انجمن_فلسفه_علم_شريف
#دانشگاه_صنعتي_شريف
@sharifdaily
@philsharif
به پايان آمد اين دفتر
حكايت همچنان باقي
#برونو_لاتور
#انجمن_فلسفه_علم_شريف
#دانشگاه_صنعتي_شريف
@sharifdaily
@philsharif
حكايت همچنان باقي
#برونو_لاتور
#انجمن_فلسفه_علم_شريف
#دانشگاه_صنعتي_شريف
@sharifdaily
@philsharif