Forwarded from عکس نگار
#ضرب_المثل
#فلانی_خرش_میره
ریشه این ضرب المثل به دوران صفویه و نضج و گسترش آن به دوران قاجاریه بر می‌گردد یعنی در ابتدای شکل‌گیری اولیه ادارات و سازمان‌های دولتی. و اصطلاحا کسی که خرش می‌رود یعنی فردی که کلام و حضور و نامه او، در ادارات و سازمان‌ها، اثر دارد! حال چرا خر؟ چرا اسب یا گاو یا شتر نه؟
در اواسط صفویه بعضی از نهاد‌ها و ادارات دولتی تاسیس شدند و در این بین، نهادی نیز تاسیس شد که متکفل تامین نان برای شهرنشینان بود- امروزه هم واحدهای آرد و نان در فرمانداری‌ها وجود دارد- از آنجا که نان مهم‌ترین طعام محسوب می‌شد و اصطلاحا قوت لایموت بود، نقش استراتژیک نان، موجب می‌شد که یک واحد توانمند از جامعه، مسئول رتق و فتق امور این بخش از نیاز جامعه باشد.
نانوائی‌ها تحت نظر حکومت، این مهم را عهده دار شدند. اما نانوائی‌ها برای پخت و پز نان، بجز آرد به سوخت هم نیاز داشتند و چون در آن زمان، سوخت‌های امروزی و معدنی نبود عمدتا از خار برای تامین آتش نانوائی‌ها استفاده می‌کردند. لذا حرفه‌ای وجود داشت که به آن خارکنی می‌گفتند.
نانوا‌ها همیشه محتاج این خارکنان برای تامین سوخت بودند و اگر روزی آن‌ها به خارکنی نمی‌رفتند نانوایی تعطیل می‌شد. لذا صنف خارکن از احترام ویژه و قابل ملاحظه‌ای در بین مردم و خصوصا نانوایان برخوردار بود.
ابزار اصلی خارکنان، خری بود که با آن خار‌ها را حمل می‌کردند و هر کس خر زرنگ تری و قوی تری داشت خار بیشتری را جمع آوری می‌کرد. زیرا بعد از بهار، خارکنی را از حاشیه روستا و شهر‌ها شروع کرده و به مرور، به نقاط دور‌تر می‌رفتند و در ماه‌های انتهایی سال، خارکنی مشقت بار بود زیرا برای کندن خار، باید مسافت طولانی را طی می‌کردند و هر خارکنی که خرش توان رفتن به نقاط دور را نداشت خاری نصیبش نمی‌شد.
آن زمان نیز مثل امروز، برای تأمین نان از نانوایی، باید درون صف می‌ایستادند و چون تکنولوزی امروزی نبود گا‌ها نانوا‌ها برای پخت چند نان، ساعت‌ها معطل می‌شدند و مردم بیچاره نیز باید برای تامین نان، در صف انتظار می‌کشیدند و چاره دیگری هم نداشتند.
در این میان، هر کسی سعی می‌کرد با پاچال دار- کسی که کنار تنور نانوایی ایستاده و نان می‌فروشد- سریعا ارتباط برقرار کند و دل او را بدست اورد، بلکه زود‌تر از مشقت صف نانوایی خلاص شود!
در این میانه، صنفی وجود داشتند که هیچ‌گاه لازم نبود که در صف بایستند زیرا خرشان می‌رفت! این‌ها همان کسانی بودند که خارکن بودند و با خرشان برای نانوایی ماده سوختنی می‌آوردند و احترامشان واجب بود! زمانی که یک مشتری ناآگاه که خارکن را نمی‌شناخت، علت تحویل نان بدون نوبت را از پاچال دار با عصبانیت جویا می‌شد پاچال دار در جواب می‌گفت «ایشان خرش می‌رود» یعنی همان کسی که با خرش برای کندن خار به نقاط دور دست می‌رود و احترامش واجب است!
امروزه تکنولوزی باعث شده که بازار خر‌ها هم کساد شود اما ضرب المثل به جای خود باقیست و ظاهرا کارکردش هزاران برابر ایام تولدش می‌باشد!
🇮🇷 کانال #ریگان_سلام 👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEDg_-uFwq0NdI0XMg
#فلانی_خرش_میره
ریشه این ضرب المثل به دوران صفویه و نضج و گسترش آن به دوران قاجاریه بر می‌گردد یعنی در ابتدای شکل‌گیری اولیه ادارات و سازمان‌های دولتی. و اصطلاحا کسی که خرش می‌رود یعنی فردی که کلام و حضور و نامه او، در ادارات و سازمان‌ها، اثر دارد! حال چرا خر؟ چرا اسب یا گاو یا شتر نه؟
در اواسط صفویه بعضی از نهاد‌ها و ادارات دولتی تاسیس شدند و در این بین، نهادی نیز تاسیس شد که متکفل تامین نان برای شهرنشینان بود- امروزه هم واحدهای آرد و نان در فرمانداری‌ها وجود دارد- از آنجا که نان مهم‌ترین طعام محسوب می‌شد و اصطلاحا قوت لایموت بود، نقش استراتژیک نان، موجب می‌شد که یک واحد توانمند از جامعه، مسئول رتق و فتق امور این بخش از نیاز جامعه باشد.
نانوائی‌ها تحت نظر حکومت، این مهم را عهده دار شدند. اما نانوائی‌ها برای پخت و پز نان، بجز آرد به سوخت هم نیاز داشتند و چون در آن زمان، سوخت‌های امروزی و معدنی نبود عمدتا از خار برای تامین آتش نانوائی‌ها استفاده می‌کردند. لذا حرفه‌ای وجود داشت که به آن خارکنی می‌گفتند.
نانوا‌ها همیشه محتاج این خارکنان برای تامین سوخت بودند و اگر روزی آن‌ها به خارکنی نمی‌رفتند نانوایی تعطیل می‌شد. لذا صنف خارکن از احترام ویژه و قابل ملاحظه‌ای در بین مردم و خصوصا نانوایان برخوردار بود.
ابزار اصلی خارکنان، خری بود که با آن خار‌ها را حمل می‌کردند و هر کس خر زرنگ تری و قوی تری داشت خار بیشتری را جمع آوری می‌کرد. زیرا بعد از بهار، خارکنی را از حاشیه روستا و شهر‌ها شروع کرده و به مرور، به نقاط دور‌تر می‌رفتند و در ماه‌های انتهایی سال، خارکنی مشقت بار بود زیرا برای کندن خار، باید مسافت طولانی را طی می‌کردند و هر خارکنی که خرش توان رفتن به نقاط دور را نداشت خاری نصیبش نمی‌شد.
آن زمان نیز مثل امروز، برای تأمین نان از نانوایی، باید درون صف می‌ایستادند و چون تکنولوزی امروزی نبود گا‌ها نانوا‌ها برای پخت چند نان، ساعت‌ها معطل می‌شدند و مردم بیچاره نیز باید برای تامین نان، در صف انتظار می‌کشیدند و چاره دیگری هم نداشتند.
در این میان، هر کسی سعی می‌کرد با پاچال دار- کسی که کنار تنور نانوایی ایستاده و نان می‌فروشد- سریعا ارتباط برقرار کند و دل او را بدست اورد، بلکه زود‌تر از مشقت صف نانوایی خلاص شود!
در این میانه، صنفی وجود داشتند که هیچ‌گاه لازم نبود که در صف بایستند زیرا خرشان می‌رفت! این‌ها همان کسانی بودند که خارکن بودند و با خرشان برای نانوایی ماده سوختنی می‌آوردند و احترامشان واجب بود! زمانی که یک مشتری ناآگاه که خارکن را نمی‌شناخت، علت تحویل نان بدون نوبت را از پاچال دار با عصبانیت جویا می‌شد پاچال دار در جواب می‌گفت «ایشان خرش می‌رود» یعنی همان کسی که با خرش برای کندن خار به نقاط دور دست می‌رود و احترامش واجب است!
امروزه تکنولوزی باعث شده که بازار خر‌ها هم کساد شود اما ضرب المثل به جای خود باقیست و ظاهرا کارکردش هزاران برابر ایام تولدش می‌باشد!
🇮🇷 کانال #ریگان_سلام 👇
https://t.me/joinchat/AAAAAEDg_-uFwq0NdI0XMg
