عکسِ زیرخاکیِ بعضِ اهالیِ «فرهنگ»!
به ترتیب از راست به چپ
ایستاده: آقای چیذَری، دانشآموزان: جویا جهانبخش (هماکنون: عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، حنیف افخمی ستوده (هماکنون: استاد ادبیّات فارسی)، آرمین برومند، محمّدمنصور هاشمی (هماکنون: عضو هیأت علمی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی)، یاسر رستگاری، محمّد پریشان.
نشسته: دکتر غلامعلی حدّاد عادل.
@talar_ayne
به ترتیب از راست به چپ
ایستاده: آقای چیذَری، دانشآموزان: جویا جهانبخش (هماکنون: عضو وابستهٔ فرهنگستان زبان و ادب فارسی)، حنیف افخمی ستوده (هماکنون: استاد ادبیّات فارسی)، آرمین برومند، محمّدمنصور هاشمی (هماکنون: عضو هیأت علمی بنیاد دائرةالمعارف اسلامی)، یاسر رستگاری، محمّد پریشان.
نشسته: دکتر غلامعلی حدّاد عادل.
@talar_ayne
🟣
لااُبالیسْت حَقیقت؛ هَمه جا میباشَد
به خَراباتِ مُغان هَم گُذَری بایَد کَرد!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne
لااُبالیسْت حَقیقت؛ هَمه جا میباشَد
به خَراباتِ مُغان هَم گُذَری بایَد کَرد!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne
Forwarded from درست بنویسیم
🔍 سِرمه، سِرمهدوزی
🔹 «سِرمه» از زبان فرانسه آمده: cermet.
📌 «سِرمه» آمیزه (blend) است و از دو واژهٔ «سرامیک» (céramiqu)
و «متال» (métal)
ساخته شدهاست.
✍حمید حسنی
🖌درست بنویسیم
https://t.me/joinchat/uOTuNRc3s_81ZmM1
🔹 «سِرمه» از زبان فرانسه آمده: cermet.
📌 «سِرمه» آمیزه (blend) است و از دو واژهٔ «سرامیک» (céramiqu)
و «متال» (métal)
ساخته شدهاست.
✍حمید حسنی
🖌درست بنویسیم
https://t.me/joinchat/uOTuNRc3s_81ZmM1
Forwarded from کتابفروشی دارالصادقین
📚درآمدی بر شناخت دین و فرهنگ زردشتی (٢ جلدی)
✍جویا جهانبخش
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
وزیری، جلد سخت، ۱۲۲۴ صفحه
🔸قیمت پشت جلد: ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان
✅با ۲۰ ٪ تخفیف کتابفروشی + ۲۵ ٪ تخفیف بازار کتاب: ٩٠٠,۰۰۰ تومان
〰〰〰〰〰
لینک زیر را لمس کنید تا وارد غرفه کتابفروشی دار الصادقین در بازار کتاب شوید.
این عنوان را جستجو کنید و خرید را تکمیل کنید.
https://bazarketab.ir/vendors/11610/detail
✍جویا جهانبخش
پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
وزیری، جلد سخت، ۱۲۲۴ صفحه
🔸قیمت پشت جلد: ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان
✅با ۲۰ ٪ تخفیف کتابفروشی + ۲۵ ٪ تخفیف بازار کتاب: ٩٠٠,۰۰۰ تومان
〰〰〰〰〰
لینک زیر را لمس کنید تا وارد غرفه کتابفروشی دار الصادقین در بازار کتاب شوید.
این عنوان را جستجو کنید و خرید را تکمیل کنید.
https://bazarketab.ir/vendors/11610/detail
بَنْده اَز چَشْمِ بَدْ میتَرْسَد!
... سَعْدی، دَر خُصوصِ هَمین زَمینۀ سیاسَتانْدیشی و سیاسَتْوَرْزی، سُخَنانی دَر گوشِ أَرْبابِ قُدْرَتِ هَمْروزْگارَش فُروخوانْد که به آبادانیِ بیشتَرِ جَهان و شَفَقَتِ بیشْتَرِ جَهانْبانان بَر خَلْقِ خُدایْ بیَنجامَد. تَدابیری را گوشزَدِ أُمَرایِ دورانِ خود و هَمۀ دورانها کَرد که هَنوز نیز ـ اَگَر کارْبَنْدی دَر میان باشَد! ـ بغایَتْ کارآمَد اسْت. اَز جُمْله به سیاسَتْوَرْزان هُشْدار داد که با دَرافْتادنِ بیهوده با خَصْمِ زَبَرْدَسْت، خویشْتَن و خَلْق را دَر تَنْگْنا نَنِهَنْد و فَرْهَنْگ و اِجتِماع و اِقْتِصاد را به سَراشیبِ فَرْسایشِ تَدْریجی و نابودی فُرونَیَنْدازَنْد. ... آیا هَمین پَنْدِ سَعْدی، چارۀ جانْکاهْتَرین و آدَمیٖفَرْسایْتَرینْ اِبْتِلایِ اِمْروزِ ایرانِ ما نیز نیسْت؟
به قولِ خواجه نِظامُالْمُلْکِ طوسی ...، «... بَنْده اَز چَشْمِ بَدْ میتَرْسَد. نَمیدانَد که این کار به کُجا خواهَد رَسید. ...»! ... .
🖋 #جویا_جهانبخش
📎 آینهٔ پژوهش، سال سی و پنجم، خرداد و تیر ۱۴۰۳، ش ۲۰۶، ص ۵۳۵ و ۵۳۶ / از مقالهٔ «سَعْدی دَر عالَمِ سیاسَتْنامهنِویسی».
@talar_ayne
... سَعْدی، دَر خُصوصِ هَمین زَمینۀ سیاسَتانْدیشی و سیاسَتْوَرْزی، سُخَنانی دَر گوشِ أَرْبابِ قُدْرَتِ هَمْروزْگارَش فُروخوانْد که به آبادانیِ بیشتَرِ جَهان و شَفَقَتِ بیشْتَرِ جَهانْبانان بَر خَلْقِ خُدایْ بیَنجامَد. تَدابیری را گوشزَدِ أُمَرایِ دورانِ خود و هَمۀ دورانها کَرد که هَنوز نیز ـ اَگَر کارْبَنْدی دَر میان باشَد! ـ بغایَتْ کارآمَد اسْت. اَز جُمْله به سیاسَتْوَرْزان هُشْدار داد که با دَرافْتادنِ بیهوده با خَصْمِ زَبَرْدَسْت، خویشْتَن و خَلْق را دَر تَنْگْنا نَنِهَنْد و فَرْهَنْگ و اِجتِماع و اِقْتِصاد را به سَراشیبِ فَرْسایشِ تَدْریجی و نابودی فُرونَیَنْدازَنْد. ... آیا هَمین پَنْدِ سَعْدی، چارۀ جانْکاهْتَرین و آدَمیٖفَرْسایْتَرینْ اِبْتِلایِ اِمْروزِ ایرانِ ما نیز نیسْت؟
به قولِ خواجه نِظامُالْمُلْکِ طوسی ...، «... بَنْده اَز چَشْمِ بَدْ میتَرْسَد. نَمیدانَد که این کار به کُجا خواهَد رَسید. ...»! ... .
🖋 #جویا_جهانبخش
📎 آینهٔ پژوهش، سال سی و پنجم، خرداد و تیر ۱۴۰۳، ش ۲۰۶، ص ۵۳۵ و ۵۳۶ / از مقالهٔ «سَعْدی دَر عالَمِ سیاسَتْنامهنِویسی».
@talar_ayne
🟣
تا چو چوگان نَشَود قامَتَت از فِکرِ سُخَن،
اَز حَریفان نَتَوان گویِ فَصاحَت بُردَن!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne
تا چو چوگان نَشَود قامَتَت از فِکرِ سُخَن،
اَز حَریفان نَتَوان گویِ فَصاحَت بُردَن!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne
🔻
هَمی تا بَرآیَد به تَدْبیر کار
مُدارایِ دُشْمَن بِه از کارْزار!
#سعدی
#بوستان
#سیاست_و_حکمرانی
@talar_ayne
هَمی تا بَرآیَد به تَدْبیر کار
مُدارایِ دُشْمَن بِه از کارْزار!
#سعدی
#بوستان
#سیاست_و_حکمرانی
@talar_ayne
Forwarded from بزم قدسیان
🌹یاد باد آن روزگاران!
از راست آقایان: سپاهانی، جهانبخش، زاهد نجفی، قاسمی، منتظرالقائم، علامه روضاتی، استاد حسینی جلالی، باقری، نوابی...
@bazmeghodsian
از راست آقایان: سپاهانی، جهانبخش، زاهد نجفی، قاسمی، منتظرالقائم، علامه روضاتی، استاد حسینی جلالی، باقری، نوابی...
@bazmeghodsian
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔷
مَجْنونِ عِشْق را دِگَر امْروز حالَتَست؛
کِاسْلام، دینِ لیْلی و دیگَر*، ضَلالَتَست!
#سعدی
#غزل
#سور_سخن
*دیگَر: الباقی، غیرِ آن، هَر دینی جُز آن.
@talar_ayne
مَجْنونِ عِشْق را دِگَر امْروز حالَتَست؛
کِاسْلام، دینِ لیْلی و دیگَر*، ضَلالَتَست!
#سعدی
#غزل
#سور_سخن
*دیگَر: الباقی، غیرِ آن، هَر دینی جُز آن.
@talar_ayne
🟣
هَرکه را مینِگَری مَرکَزِ پَرگارِ غَم است
کیست دَر دایرهٔ چَرخ مُسَلَّم* باشَد؟!
#صائب
#سور_سخن
*مُسَلَّم: سالم و در امان، برکنار از مَصائِب و بسَلامت؛ رَها و فارِغ و آزاد.
@talar_ayne
هَرکه را مینِگَری مَرکَزِ پَرگارِ غَم است
کیست دَر دایرهٔ چَرخ مُسَلَّم* باشَد؟!
#صائب
#سور_سخن
*مُسَلَّم: سالم و در امان، برکنار از مَصائِب و بسَلامت؛ رَها و فارِغ و آزاد.
@talar_ayne
سیاسَتِ مُدارات و مُماشات(۱)
... سَعْدی بارها و بارها به مَثابَتِ یکی اَز اَنْدرْزْهایِ کانونیِ خویش به حُکْمْرانان و خُصوصًا اَتابَکانِ سُلْغُریِ پارْس، اَز لُزومِ "سازِش با خَصْمِ زَبَرْدَسْت" سُخَن میگویَد و دَر چون و چنْدِ آن دادِ سُخَن میدِهَد.
... شیْخ دَر بوسْتان میفَرْمایَد:
هَمی تا بَرآیَد به تَدْبیر کار
مُدارایِ دُشْمَن بِه از کارْزار
چو نَتْوان عَدو را به قُوَّت شِکَسْت
به نِعْمَت ببایَد دَرِ فِتْنه بَسْت
گَر انْدیشه باشَد زِ خَصْمَت گَزَنْد،
به تَعْویذِ إِحْسان زَبانَش ببَنْد
عَدو را به جایِ خَسَکْ، دُر بریز
که إِحْسان کُنَد کُنْدْ دَنْدانِ تیز
چو دَسْتی نَشایَد گَزیدَن، ببوس!
که با غالِبان چاره زَرْقَسْت و لوس!
و دَر نَصیحَةُالْمُلوک مینِویسَد:
«اَز جُمْله حُسْنِ تَدْبیرِ پادشاه، یکی آنَسْت که با خَصْمِ قَوی دَرْنَپیچَد و بَر ضَعیف جور نَکُنَد که پَنْجه با غالِب افْکَنْدَن، نَه مَصْلَحَتَسْت، و دَسْتِ ضَعیفان بَرْپیچیدَن، نَه مُرُوَّت.»
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
... سَعْدی بارها و بارها به مَثابَتِ یکی اَز اَنْدرْزْهایِ کانونیِ خویش به حُکْمْرانان و خُصوصًا اَتابَکانِ سُلْغُریِ پارْس، اَز لُزومِ "سازِش با خَصْمِ زَبَرْدَسْت" سُخَن میگویَد و دَر چون و چنْدِ آن دادِ سُخَن میدِهَد.
... شیْخ دَر بوسْتان میفَرْمایَد:
هَمی تا بَرآیَد به تَدْبیر کار
مُدارایِ دُشْمَن بِه از کارْزار
چو نَتْوان عَدو را به قُوَّت شِکَسْت
به نِعْمَت ببایَد دَرِ فِتْنه بَسْت
گَر انْدیشه باشَد زِ خَصْمَت گَزَنْد،
به تَعْویذِ إِحْسان زَبانَش ببَنْد
عَدو را به جایِ خَسَکْ، دُر بریز
که إِحْسان کُنَد کُنْدْ دَنْدانِ تیز
چو دَسْتی نَشایَد گَزیدَن، ببوس!
که با غالِبان چاره زَرْقَسْت و لوس!
و دَر نَصیحَةُالْمُلوک مینِویسَد:
«اَز جُمْله حُسْنِ تَدْبیرِ پادشاه، یکی آنَسْت که با خَصْمِ قَوی دَرْنَپیچَد و بَر ضَعیف جور نَکُنَد که پَنْجه با غالِب افْکَنْدَن، نَه مَصْلَحَتَسْت، و دَسْتِ ضَعیفان بَرْپیچیدَن، نَه مُرُوَّت.»
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
سیاسَتِ مُدارات و مُماشات(۲)
و:
«تا دَفْعِ مَضَرَّتِ دُشْمَن به نِعْمَت میتَوان کَرْد، خُصومَت رَوا نَباشَد؛ که خون از مال شَریفْتَرَست، و عَرَب گویَد: السَّیْفُ آخِرُ الْحِیَل، یَعْنی: مَصاف وَقْتی رَوا باشَد که تَدبیرِ دیگَر نَمانَد. به هَزیمَتْ پُشْتْدادَنْ بِهْ که با شَمْشیر مُشْتْزَدَن.».
هَمو دَر بابِ هَشتُمِ گُلِسْتان نیز، اَفْشُرهای اَز هَمین مَعانی و أَلْفاظ به دَسْت داده اَسْت و گُفْته:
«تا کار به زَر بَرمیآیَد، جان دَر خَطَر افْگَنْدَن نَشایَد. عَرَب گویَد: آخِرُ اؐلْحِیَلِ السَّیْفُ.
چو دَسْت از هَمه حیلَتی دَرْگُسَسْت،
حَلالَسْت بُرْدَن به شَمْشیر دَسْت»
و باز دَر رِسالۀ مُعَنْوَن به «دَر تَرْبیَتِ یکی اَز مُلوک گویَد»، میفَرْمایَد:
«با خَصْمِ قَوی دَرْنَپیچَد»
و:
«با دُشْمَنِ قَوی نَسِتیزَد»
و:
«تا دَفْعِ دُشْمَنان به مال و مُدارا میشَوَد، جان دَر خَطَر نَنِهَد؛ که به هَزیمَتْ پُشْتْدادَن بِه از آن که با شَمْشیر مُشْتْزَدَن.».
آدَمی با خوانْدَنِ این سُطورِ آثارِ سَعْدی با خود خَیال میکُنَد گویی مَرامْنامه و أَساسْنامۀ سیاسَتِ خارِجیِ هَمان دولَتی را میخوانَد که دَر بَرابَرِ یَأْجوجِ کُفْر (مُغولان) سَدّی از زَرْ کَشید و سَعْی کَرْد تا بخیره خود را دَرْگیرِ ماجَراجوییهایِ سَفیهانه نَسازَد و دَر آن روزْگارِ دُشوارِ مِحْنَتْبارْ بیهوده بَر مَصائِب و آلامِ مَرْدُمانِ بینَوایِ کوفْتهخاطِر و دِلْتَنْگ نَیَفْزایَد. ... ما، اَز جُزْئیّاتِ آنْچه دَر دَرْبارِ اَتابَکانِ سُلْغُری گُذَشْته و مُذاکَراتی که دَر این باره صورَت گِرِفْته اسْت و کیسْتیِ دانایانی که اَتابَکان را به سویِ سیاسَتْهایِ مُداراتی و مُماشاتی سوق دادهانْد، خَبَر نَداریم؛ لیک به بَرَکتِ آثارِ مَنْظوم و مَنْثورِ سَعْدی، این اَنْدازه میدانیم که شیْخِ شیراز هَم دَر آن موقِعِ باریکِ ناهَمْوار و أوضاعِ دُرُشْتْناکِ ناگُوار، راهِ کَمْزَنی و تَذَلُّل و تَحَمُّل را پیشِ پایِ اَتابَک گُذاشْته و او را بَر پیْگیریِ آن سیاسَتِ مُدارات و مُماشات با مُغولان دِل داده اَسْت.
سَعْدی، دَر این رویْکَردِ بُلَنْدْنَظَرانۀ سیاسی و جهَتْگیریِ روشَنْبینانۀ فَرْهَنْگی، میراثْبَرِ سُنَّتِ فَرْهَنْگیِ عَمیق و عَریقی بود که عَلَیالْخُصوص ریشه دَر تَجارِبِ مُتَمادیِ سیاسی و نِظامی و اِجْتِماعی دَر فَلاتِ ایران داشْت؛ دَر سَرْزَمینی که دَر آن، شَهْر و آبادی، به دُشْواری و خونِ دِلْ پا میگِرِفْت و آسْمان با مَرْدُمانِ گُشادهدِلَش بَخیلیها میکَرْد و جَرَیان داشْتَنِ آب دَر هَر کاریزَش، به بَهایِ جانْهایِ پیشینیان، بَقایِ عُمْرِ پَسینیان را پایَنْدان میشُد. دَر این سَرْزَمین که هَرچَنْدگاه یکْبار اَز خاوَران تا باختَرانَش عُرْضَۀ تازِشِ قوم و قَبیله و تیره و عَشیرهای میگَرْدید، طَریقِ مُصالَحَت و مُجامَلَت و سازْگارْسازیِ تَدْریجیِ مُهاجِمان با این بوم و بَر، و فَراتَر از این، آنْچه اِمْروزیان تَبْدیلِ "تَهْدید" به "فُرْصَت" میخوانَنْد، پیْمودَنیتَرینْ طَریقی بود که إِدامۀ حَیات و پایَنْدگیِ شَهْرآیینی را ضَمانَت میکَرْد و سیاسَتْوَرْزانِ کارْدانِ ایرانی بارْها و بارْها آن را آزْموده، و به مَدَدِ خِرَدِ دورانْدیش و دیدۀ بَصیرِ آخِرْبینِ خود، آفاقِ سُلوک دَر آن را پیشِ هَمَگان گُشوده بودَنْد.
اَز تازِشْهایِ اِسْکَنْدَرِ مَقْدونی و سَرْدارانَش و نیز أَقْوامِ شِمالِ شَرْقی دَر پیش از إِسلام بگیرید، تا حَمْلۀ کِشْوَرگُشایانِ مُسَلْمان دَر سَدۀ نَخُسْتِ هِجْری، تا تازِشْهایِ صَحْرانَوَرْدان و أَقوامِ تُرْکْتَباری که دَر دورانِ إِسْلامی اَز شِمالِ شَرْقِ ایران به فَراخْنایِ این پَهْنۀ تَمَدُّنی دَرْمیآمَدَنْد، دَر هَمۀ این مَوارِد، با شَواهِدِ کافی میتَوان نِمونههایِ مُبادَرَتِ عُنْصُرِ ایرانی را دَر سازْگاری نمودَن با مُهاجِمان و پیشْگیری اَز اَفْزایشِ قَتل و نَهْب و تَخْریب و تالان نِشان داد. به دیگَرْ سُخَن، دَر هَمۀ این مَیادینْ، هَمیشه کَسانی بودهانْد که ـ به اِصْطِلاحِ شایِع: ـ "راهِحَلْهایِ دیپْلُماتیک" و تَدابیرِ مُصالَحَتْجویانه را به میان آرَنْد و أوضاعِ آشُفْته را سَر و سامانی دِهَنْد و چَنْدان که مَقْدور افْتَد دَر بَرابَرِ خَطَری که پَدیدار گَرْدیده اَسْت، اَز مَنافعِ عُمومی و مَصالِحِ هَمَگانی پاسْداری کُنَنْد.
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
و:
«تا دَفْعِ مَضَرَّتِ دُشْمَن به نِعْمَت میتَوان کَرْد، خُصومَت رَوا نَباشَد؛ که خون از مال شَریفْتَرَست، و عَرَب گویَد: السَّیْفُ آخِرُ الْحِیَل، یَعْنی: مَصاف وَقْتی رَوا باشَد که تَدبیرِ دیگَر نَمانَد. به هَزیمَتْ پُشْتْدادَنْ بِهْ که با شَمْشیر مُشْتْزَدَن.».
هَمو دَر بابِ هَشتُمِ گُلِسْتان نیز، اَفْشُرهای اَز هَمین مَعانی و أَلْفاظ به دَسْت داده اَسْت و گُفْته:
«تا کار به زَر بَرمیآیَد، جان دَر خَطَر افْگَنْدَن نَشایَد. عَرَب گویَد: آخِرُ اؐلْحِیَلِ السَّیْفُ.
چو دَسْت از هَمه حیلَتی دَرْگُسَسْت،
حَلالَسْت بُرْدَن به شَمْشیر دَسْت»
و باز دَر رِسالۀ مُعَنْوَن به «دَر تَرْبیَتِ یکی اَز مُلوک گویَد»، میفَرْمایَد:
«با خَصْمِ قَوی دَرْنَپیچَد»
و:
«با دُشْمَنِ قَوی نَسِتیزَد»
و:
«تا دَفْعِ دُشْمَنان به مال و مُدارا میشَوَد، جان دَر خَطَر نَنِهَد؛ که به هَزیمَتْ پُشْتْدادَن بِه از آن که با شَمْشیر مُشْتْزَدَن.».
آدَمی با خوانْدَنِ این سُطورِ آثارِ سَعْدی با خود خَیال میکُنَد گویی مَرامْنامه و أَساسْنامۀ سیاسَتِ خارِجیِ هَمان دولَتی را میخوانَد که دَر بَرابَرِ یَأْجوجِ کُفْر (مُغولان) سَدّی از زَرْ کَشید و سَعْی کَرْد تا بخیره خود را دَرْگیرِ ماجَراجوییهایِ سَفیهانه نَسازَد و دَر آن روزْگارِ دُشوارِ مِحْنَتْبارْ بیهوده بَر مَصائِب و آلامِ مَرْدُمانِ بینَوایِ کوفْتهخاطِر و دِلْتَنْگ نَیَفْزایَد. ... ما، اَز جُزْئیّاتِ آنْچه دَر دَرْبارِ اَتابَکانِ سُلْغُری گُذَشْته و مُذاکَراتی که دَر این باره صورَت گِرِفْته اسْت و کیسْتیِ دانایانی که اَتابَکان را به سویِ سیاسَتْهایِ مُداراتی و مُماشاتی سوق دادهانْد، خَبَر نَداریم؛ لیک به بَرَکتِ آثارِ مَنْظوم و مَنْثورِ سَعْدی، این اَنْدازه میدانیم که شیْخِ شیراز هَم دَر آن موقِعِ باریکِ ناهَمْوار و أوضاعِ دُرُشْتْناکِ ناگُوار، راهِ کَمْزَنی و تَذَلُّل و تَحَمُّل را پیشِ پایِ اَتابَک گُذاشْته و او را بَر پیْگیریِ آن سیاسَتِ مُدارات و مُماشات با مُغولان دِل داده اَسْت.
سَعْدی، دَر این رویْکَردِ بُلَنْدْنَظَرانۀ سیاسی و جهَتْگیریِ روشَنْبینانۀ فَرْهَنْگی، میراثْبَرِ سُنَّتِ فَرْهَنْگیِ عَمیق و عَریقی بود که عَلَیالْخُصوص ریشه دَر تَجارِبِ مُتَمادیِ سیاسی و نِظامی و اِجْتِماعی دَر فَلاتِ ایران داشْت؛ دَر سَرْزَمینی که دَر آن، شَهْر و آبادی، به دُشْواری و خونِ دِلْ پا میگِرِفْت و آسْمان با مَرْدُمانِ گُشادهدِلَش بَخیلیها میکَرْد و جَرَیان داشْتَنِ آب دَر هَر کاریزَش، به بَهایِ جانْهایِ پیشینیان، بَقایِ عُمْرِ پَسینیان را پایَنْدان میشُد. دَر این سَرْزَمین که هَرچَنْدگاه یکْبار اَز خاوَران تا باختَرانَش عُرْضَۀ تازِشِ قوم و قَبیله و تیره و عَشیرهای میگَرْدید، طَریقِ مُصالَحَت و مُجامَلَت و سازْگارْسازیِ تَدْریجیِ مُهاجِمان با این بوم و بَر، و فَراتَر از این، آنْچه اِمْروزیان تَبْدیلِ "تَهْدید" به "فُرْصَت" میخوانَنْد، پیْمودَنیتَرینْ طَریقی بود که إِدامۀ حَیات و پایَنْدگیِ شَهْرآیینی را ضَمانَت میکَرْد و سیاسَتْوَرْزانِ کارْدانِ ایرانی بارْها و بارْها آن را آزْموده، و به مَدَدِ خِرَدِ دورانْدیش و دیدۀ بَصیرِ آخِرْبینِ خود، آفاقِ سُلوک دَر آن را پیشِ هَمَگان گُشوده بودَنْد.
اَز تازِشْهایِ اِسْکَنْدَرِ مَقْدونی و سَرْدارانَش و نیز أَقْوامِ شِمالِ شَرْقی دَر پیش از إِسلام بگیرید، تا حَمْلۀ کِشْوَرگُشایانِ مُسَلْمان دَر سَدۀ نَخُسْتِ هِجْری، تا تازِشْهایِ صَحْرانَوَرْدان و أَقوامِ تُرْکْتَباری که دَر دورانِ إِسْلامی اَز شِمالِ شَرْقِ ایران به فَراخْنایِ این پَهْنۀ تَمَدُّنی دَرْمیآمَدَنْد، دَر هَمۀ این مَوارِد، با شَواهِدِ کافی میتَوان نِمونههایِ مُبادَرَتِ عُنْصُرِ ایرانی را دَر سازْگاری نمودَن با مُهاجِمان و پیشْگیری اَز اَفْزایشِ قَتل و نَهْب و تَخْریب و تالان نِشان داد. به دیگَرْ سُخَن، دَر هَمۀ این مَیادینْ، هَمیشه کَسانی بودهانْد که ـ به اِصْطِلاحِ شایِع: ـ "راهِحَلْهایِ دیپْلُماتیک" و تَدابیرِ مُصالَحَتْجویانه را به میان آرَنْد و أوضاعِ آشُفْته را سَر و سامانی دِهَنْد و چَنْدان که مَقْدور افْتَد دَر بَرابَرِ خَطَری که پَدیدار گَرْدیده اَسْت، اَز مَنافعِ عُمومی و مَصالِحِ هَمَگانی پاسْداری کُنَنْد.
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
سیاسَتِ مُدارات و مُماشات(۳)
تَکْرارِ این تَجارِب دَر فَرْهَنْگ و اِجْتِماعِ ایرانی، جایْگاهِ اُسْتُوار و پایْگاهِ راسِخی بدینْ گونه اَز تَدْبیرِ سیاسی بَخْشیده بود، چُنان که دَر واقِعۀ هائِلۀ حَمْلۀ مُغولان، بی هیچ هَمانْدیشیِ پیشین، شُماری اَز نُخْبگانِ زَمان، با وَرْزیدگی و کارافْتادگیِ نِمایان، هَریک دَر موقِعیّ و مَقامی، هَمین ایسْتار را پیش گِرِفْتَنْد، و دَسْت و پایی کَرْدَنْد و تَقَلّائی، و به جان کوشیدَنْد تا اَز حدَّت و شِدَّت و زیانْباریِ این ضَرْبَتِ مُهْلِکِ ناگَهانی بکاهَنْد و دَر این کار توفیقِ چَشْمْگیری هَم یافْتَنْد. دَر آن هَنْگامۀ تاز و تاخْتِ مُغولان، خواجه نَصیرالدّینِ طوسی (۵۹۷ ـ ۶۷۲ هـ.ق.)، یکی اَز دَرَخْشانْتَرین چِهْرههایِ کارْبَسْتِ تَدْبیرِ "مُماشات با خَصْمِ زَبَرْدَسْت" بود که تَوانِسْت بَخْشِ بُزُرْگی اَز مَواریثِ فَرْهَنْگی و عِلْمی و حَتّیٰ بسْیاری اَز سَرْمایهها و پُشْتوانههایِ اِقْتِصادی و سیاسیِ جَهانِ إِسْلام را اَز خَطَرِ نابودی برَهانَد و شُمارِ کَثیری اَز دانِشْوَران و حامِلانِ مَعارِف و عُلوم را دَر بَرابَرِ تُنْدْبادِ مُخاطَرات پاس بدارَد و کاری کُنَد کارِسْتان که بَرْخی، جانِبِ مُجَدِّدانه و إِحْیاگَرانۀ فَرْهَنْگیِ آن را، اَز بَرایِ ایران ـ و (شُما بیَفْزایید:) إِسْلام ـ، با کارِ مُجَدِّدانه و إِحْیاگَرانۀ فِرْدوسیِ بُزُرگ قیاسْکَرْدَنی یافْتهانْد.
شیْخ سعْدی، با گُفْتهها و نِوِشْتهها و ایسْتارهایش، گوشۀ دیگَری اَز هَمین تَدْبیرِ سیاسی را دَر إِقْلیمِ پارْس نِمایَنْدگی میکَرْد و اَتابَکانِ سُلْغُری را دَر سیاسَتی که دَر بَرابَرِ مُغولان پیش گِرِفْته بودَند دِلْ میداد و تَشْویق و حِمایَت مینِمود. ... کَسانی بوده و کوشیده و خونِدِلْها خورْدهانْد تا إِقْلیمِ آبادِ پارْس، اَگَر هَم بناگُزیر به دَسْتِ مُغولان میافْتَد، با کَمْتَرینْ هَزینه و کَمْتَرینْ کَشْمَکَش بیُفْتَد، و شیرازِ عَهْدِ اَتابَک که شَهْری بوده اسْت آباد با کَثْرَتِ جَمْعیَّت و رَفْت و آمَد و هِزارگونه اِزْدِحام و مَشْغَله و دِلْنَوازی، بآسانی میْدانِ تیغْبازیِ مُغولِ بیباک نَگَرْدَد. ... نُخْبگانی چون سَعْدی بروشَنی دَریافْته بودَنْد که ما هَرگِز نَخواهیم تَوانِسْت دَرِ خانه و زِنْدگیِ خویش را بَر مُغولِ مُتَجاسِرِ تیغْزَن فُروببَنْدیم و او را بَرایِ هَمیشه دَر آن سویِ دَرْ نِگاه داریم. دانِسْته بودَنْد که دَر میانۀ آن أَحْوال و أَهْوالْ، اَز هَمْزیسْتی با مُغول چارهای نَبوده و نیست. پَس مُنْتَهایِ آرزوشان این بود که مُغولان دَرْهایِ زِنْدگی را بَر ایرانیان فُرونَبَنْدَنْد و خانه را بَر سَرِ خانگیان ویران نَکُنَنْد! ... إِقْلیمِ پارْس دَر آن دوران موقِعیَّتِ ویژهای داشْت و یکی اَز "جَزیره"هایِ "ثَبات" به شُمار میرَفْت و اَگَر نَبود سیاسَتِ مُماشاتِ اَتابَکان با مُغولان و تَمْهیدِ نُفوذِ تَدْریجیِ مُغولان، بی آن که به ویرانیِ بَخْشی اَز آبادْتَرین أَقالیمِ ایرانی دَر آن سامان بیَنْجامَد، هَزینههایِ فَراوانی بَر فَرْهَنْگ و اِجْتِماعِ ما تَحْمیل میشُد و نَهتَنها اَژْدَهایِ ویرانی بَخْشِ بُزُرْگتَری اَز دانِش و مَعارِف و یادْگارهایِ تاریخی را به کامِ خویش دَرمیکَشید، زَمینۀ بسیاری اَز جوشِشْها و رویِشْهایِ فَرْهَنگی و عِلْمیِ سِپَسین هَم دَر آن سَرْزَمین از میان میرَفت؛ سَرْزَمینی که پَسانتَر نیز مَسکَن و مَأْوایِ نُخبگانی چون حافِظ و عُبَیدِ زاکانی و میر سَیِّدشَریفِ جُرجانی بود و هَمچُنان مَهدِ دانِش و أَدَب و فَرْهَنْگ و مُفاوَضَتِ فاضِلان و عالِمان. ... که میدانَد؟! ... اَگَر اَتابَکانِ سُلغُری و مُشاوِران و رایزَنانِ ایشان قَدری بیاِحتیاطی و ناپَروائی و بیمُبالاتی میکَردَند و إِقلیمِ پارس را دَر چُنان موقِعِ باریک و روزگارِ تاریک به دامانِ مُخاطَرَت دَرمیافگَندَند، هیچ پیدا نَبود پَسانتَر دیگَر مَردانی چون حافِظ در عَرْصۀ فَرْهَنْگِ ما به ظُهور برَسَند و ـ آنگونه که او کَرد ـ آسمان را آسمانه بَرشِکافَنْد و صَدایِ سُخَنِ عِشق را دَر گُنبَدِ أَفْلاک دَراندازَند! ... اِنْگارِشِ آن نیز سَخت هولانگیز مینمایَد! ... دَر بَرابَرِ مُغولِ خونریزِ بیتَمیزی که جُز مَصالِحِ خویش و هَوَسناکیهایِ خود، چیزی دَر عالَم نَمیشِناسَد و اَز هیچ گونه سَفکِ دِماء و هَتکِ نَوامیس و أَعراض باکیّ و إِبائی نَدارَد، ای بَسا کَمتَرین واکُنِشِ ناسَنجیده و عَرْضِ لِحیه بَل إِظهارِ حَیاتی که حَمل بَر تَرکِ مُماشات شَوَد بَسَنده بود تا تَجاوُزپیشگان و هَمدَستانشان دود اَز نِهادِ دودمانها برآوَرَند و خاکِ آبادیها را به توبره کَشَند! ... چرا بایَد خَبط کَرد و مُغولِ کَجْتابِ بَدلُعاب وَلی سازِشپَذیر را رَنجانید و دَر إِزایِ آن هزار و یک تاوان به جان خَرید؟!
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
تَکْرارِ این تَجارِب دَر فَرْهَنْگ و اِجْتِماعِ ایرانی، جایْگاهِ اُسْتُوار و پایْگاهِ راسِخی بدینْ گونه اَز تَدْبیرِ سیاسی بَخْشیده بود، چُنان که دَر واقِعۀ هائِلۀ حَمْلۀ مُغولان، بی هیچ هَمانْدیشیِ پیشین، شُماری اَز نُخْبگانِ زَمان، با وَرْزیدگی و کارافْتادگیِ نِمایان، هَریک دَر موقِعیّ و مَقامی، هَمین ایسْتار را پیش گِرِفْتَنْد، و دَسْت و پایی کَرْدَنْد و تَقَلّائی، و به جان کوشیدَنْد تا اَز حدَّت و شِدَّت و زیانْباریِ این ضَرْبَتِ مُهْلِکِ ناگَهانی بکاهَنْد و دَر این کار توفیقِ چَشْمْگیری هَم یافْتَنْد. دَر آن هَنْگامۀ تاز و تاخْتِ مُغولان، خواجه نَصیرالدّینِ طوسی (۵۹۷ ـ ۶۷۲ هـ.ق.)، یکی اَز دَرَخْشانْتَرین چِهْرههایِ کارْبَسْتِ تَدْبیرِ "مُماشات با خَصْمِ زَبَرْدَسْت" بود که تَوانِسْت بَخْشِ بُزُرْگی اَز مَواریثِ فَرْهَنْگی و عِلْمی و حَتّیٰ بسْیاری اَز سَرْمایهها و پُشْتوانههایِ اِقْتِصادی و سیاسیِ جَهانِ إِسْلام را اَز خَطَرِ نابودی برَهانَد و شُمارِ کَثیری اَز دانِشْوَران و حامِلانِ مَعارِف و عُلوم را دَر بَرابَرِ تُنْدْبادِ مُخاطَرات پاس بدارَد و کاری کُنَد کارِسْتان که بَرْخی، جانِبِ مُجَدِّدانه و إِحْیاگَرانۀ فَرْهَنْگیِ آن را، اَز بَرایِ ایران ـ و (شُما بیَفْزایید:) إِسْلام ـ، با کارِ مُجَدِّدانه و إِحْیاگَرانۀ فِرْدوسیِ بُزُرگ قیاسْکَرْدَنی یافْتهانْد.
شیْخ سعْدی، با گُفْتهها و نِوِشْتهها و ایسْتارهایش، گوشۀ دیگَری اَز هَمین تَدْبیرِ سیاسی را دَر إِقْلیمِ پارْس نِمایَنْدگی میکَرْد و اَتابَکانِ سُلْغُری را دَر سیاسَتی که دَر بَرابَرِ مُغولان پیش گِرِفْته بودَند دِلْ میداد و تَشْویق و حِمایَت مینِمود. ... کَسانی بوده و کوشیده و خونِدِلْها خورْدهانْد تا إِقْلیمِ آبادِ پارْس، اَگَر هَم بناگُزیر به دَسْتِ مُغولان میافْتَد، با کَمْتَرینْ هَزینه و کَمْتَرینْ کَشْمَکَش بیُفْتَد، و شیرازِ عَهْدِ اَتابَک که شَهْری بوده اسْت آباد با کَثْرَتِ جَمْعیَّت و رَفْت و آمَد و هِزارگونه اِزْدِحام و مَشْغَله و دِلْنَوازی، بآسانی میْدانِ تیغْبازیِ مُغولِ بیباک نَگَرْدَد. ... نُخْبگانی چون سَعْدی بروشَنی دَریافْته بودَنْد که ما هَرگِز نَخواهیم تَوانِسْت دَرِ خانه و زِنْدگیِ خویش را بَر مُغولِ مُتَجاسِرِ تیغْزَن فُروببَنْدیم و او را بَرایِ هَمیشه دَر آن سویِ دَرْ نِگاه داریم. دانِسْته بودَنْد که دَر میانۀ آن أَحْوال و أَهْوالْ، اَز هَمْزیسْتی با مُغول چارهای نَبوده و نیست. پَس مُنْتَهایِ آرزوشان این بود که مُغولان دَرْهایِ زِنْدگی را بَر ایرانیان فُرونَبَنْدَنْد و خانه را بَر سَرِ خانگیان ویران نَکُنَنْد! ... إِقْلیمِ پارْس دَر آن دوران موقِعیَّتِ ویژهای داشْت و یکی اَز "جَزیره"هایِ "ثَبات" به شُمار میرَفْت و اَگَر نَبود سیاسَتِ مُماشاتِ اَتابَکان با مُغولان و تَمْهیدِ نُفوذِ تَدْریجیِ مُغولان، بی آن که به ویرانیِ بَخْشی اَز آبادْتَرین أَقالیمِ ایرانی دَر آن سامان بیَنْجامَد، هَزینههایِ فَراوانی بَر فَرْهَنْگ و اِجْتِماعِ ما تَحْمیل میشُد و نَهتَنها اَژْدَهایِ ویرانی بَخْشِ بُزُرْگتَری اَز دانِش و مَعارِف و یادْگارهایِ تاریخی را به کامِ خویش دَرمیکَشید، زَمینۀ بسیاری اَز جوشِشْها و رویِشْهایِ فَرْهَنگی و عِلْمیِ سِپَسین هَم دَر آن سَرْزَمین از میان میرَفت؛ سَرْزَمینی که پَسانتَر نیز مَسکَن و مَأْوایِ نُخبگانی چون حافِظ و عُبَیدِ زاکانی و میر سَیِّدشَریفِ جُرجانی بود و هَمچُنان مَهدِ دانِش و أَدَب و فَرْهَنْگ و مُفاوَضَتِ فاضِلان و عالِمان. ... که میدانَد؟! ... اَگَر اَتابَکانِ سُلغُری و مُشاوِران و رایزَنانِ ایشان قَدری بیاِحتیاطی و ناپَروائی و بیمُبالاتی میکَردَند و إِقلیمِ پارس را دَر چُنان موقِعِ باریک و روزگارِ تاریک به دامانِ مُخاطَرَت دَرمیافگَندَند، هیچ پیدا نَبود پَسانتَر دیگَر مَردانی چون حافِظ در عَرْصۀ فَرْهَنْگِ ما به ظُهور برَسَند و ـ آنگونه که او کَرد ـ آسمان را آسمانه بَرشِکافَنْد و صَدایِ سُخَنِ عِشق را دَر گُنبَدِ أَفْلاک دَراندازَند! ... اِنْگارِشِ آن نیز سَخت هولانگیز مینمایَد! ... دَر بَرابَرِ مُغولِ خونریزِ بیتَمیزی که جُز مَصالِحِ خویش و هَوَسناکیهایِ خود، چیزی دَر عالَم نَمیشِناسَد و اَز هیچ گونه سَفکِ دِماء و هَتکِ نَوامیس و أَعراض باکیّ و إِبائی نَدارَد، ای بَسا کَمتَرین واکُنِشِ ناسَنجیده و عَرْضِ لِحیه بَل إِظهارِ حَیاتی که حَمل بَر تَرکِ مُماشات شَوَد بَسَنده بود تا تَجاوُزپیشگان و هَمدَستانشان دود اَز نِهادِ دودمانها برآوَرَند و خاکِ آبادیها را به توبره کَشَند! ... چرا بایَد خَبط کَرد و مُغولِ کَجْتابِ بَدلُعاب وَلی سازِشپَذیر را رَنجانید و دَر إِزایِ آن هزار و یک تاوان به جان خَرید؟!
@talar_ayne
(دنباله در فرستهٔ سپسین👇👇👇)
سیاسَتِ مُدارات و مُماشات(۴)
دَر درازنایِ تاریخِ ما، دانایانی چون سَعدی، به اِستِمرارِ زِندگی و فَرهَنگ و شُکوفائیِ آن میاَندیشیدهاند و با هوشیاریِ تَمام رَخت و پَختِ جامِعَۀ ایرانی را اَز وَرطههایِ هَلاکَتبار بدَر میکَشیدهاند. نَجاتِ هَمین إِقلیمِ پارس که اَز دولتِ سَرِ اَتابَکان و سیاستِ مُماشاتیِ ایشان، اَز تازِشِ مُستَقیمِ مُغولان بَرکَران ماند، و دَر آن تُندبادِ حادِثه یکی اَز پَناهگاههایِ جامِعَه و فَرْهَنگِ ایرانی شُد، نِمونهای اَز هُنَر و کاردانیِ مَردانِ سیاسَتاندیشی است که اَز جادۀ حَزم و اِحتیاط بیرون نَمیشُدَند و ایران و ایرانی را فِدایِ نِمایِشهایِ قَهرَمانانۀ زودگُذَر و تَهَوُّرهایِ سَفاهَتْبار نَمیکَردَند. تَهَوُّرنِمودَنِ بیجا دَر عالَمِ سیاسَت، گاه هَزینههائی بسیار بیشتَر از آنچه دَر نَظرَۀ أُولیٰ تَرَقُّب میرَوَد بَر دوشِ أَهلِ مَملَکَت خواهَد نِهاد؛ و فَرزانگانِ دانادِل و روشَنْبینِ ما، این را نیک به جای آوَرده بودَند.
🖋 #جویا_جهانبخش
📎 آینهٔ پژوهش، سال سی و پنجم، خرداد و تیر ۱۴۰۳، ش ۲۰۶، صص ۵۲۴ - ۵۲۹ / از مقالهٔ «سَعْدی دَر عالَمِ سیاسَتْنامهنِویسی».
@talar_ayne
دَر درازنایِ تاریخِ ما، دانایانی چون سَعدی، به اِستِمرارِ زِندگی و فَرهَنگ و شُکوفائیِ آن میاَندیشیدهاند و با هوشیاریِ تَمام رَخت و پَختِ جامِعَۀ ایرانی را اَز وَرطههایِ هَلاکَتبار بدَر میکَشیدهاند. نَجاتِ هَمین إِقلیمِ پارس که اَز دولتِ سَرِ اَتابَکان و سیاستِ مُماشاتیِ ایشان، اَز تازِشِ مُستَقیمِ مُغولان بَرکَران ماند، و دَر آن تُندبادِ حادِثه یکی اَز پَناهگاههایِ جامِعَه و فَرْهَنگِ ایرانی شُد، نِمونهای اَز هُنَر و کاردانیِ مَردانِ سیاسَتاندیشی است که اَز جادۀ حَزم و اِحتیاط بیرون نَمیشُدَند و ایران و ایرانی را فِدایِ نِمایِشهایِ قَهرَمانانۀ زودگُذَر و تَهَوُّرهایِ سَفاهَتْبار نَمیکَردَند. تَهَوُّرنِمودَنِ بیجا دَر عالَمِ سیاسَت، گاه هَزینههائی بسیار بیشتَر از آنچه دَر نَظرَۀ أُولیٰ تَرَقُّب میرَوَد بَر دوشِ أَهلِ مَملَکَت خواهَد نِهاد؛ و فَرزانگانِ دانادِل و روشَنْبینِ ما، این را نیک به جای آوَرده بودَند.
🖋 #جویا_جهانبخش
📎 آینهٔ پژوهش، سال سی و پنجم، خرداد و تیر ۱۴۰۳، ش ۲۰۶، صص ۵۲۴ - ۵۲۹ / از مقالهٔ «سَعْدی دَر عالَمِ سیاسَتْنامهنِویسی».
@talar_ayne
Forwarded from فرهنگستان زبان و ادب فارسی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔷
صوفیّ و کُنجِ خَلوَت، سَعدیّ و طَرْفِ صَحرا
صاحِبهُنَر نگیرَد بَر بیهُنَر بَهانه!
روز #سعدی فرخنده باد!
🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃
@talar_ayne
صوفیّ و کُنجِ خَلوَت، سَعدیّ و طَرْفِ صَحرا
صاحِبهُنَر نگیرَد بَر بیهُنَر بَهانه!
روز #سعدی فرخنده باد!
🍃🌸🍃🌸🍃🌸🍃
@talar_ayne
شبپره-جهانبخش-سعدی@talar_ayne.pdf
471.3 KB
📎«شبپره و شبپرهچشم»
(روشنداشتِ عبارتی از گلستان سعدی)
نوشتهیِ #جویا_جهانبخش
چاپشده در: نشریهی #آینه_پژوهش، سال بیست و نهم، آذر و دی ۱۳۹۷، ش ۱۷۳، صص ۳ ـ ۱۶.
@talar_ayne
(روشنداشتِ عبارتی از گلستان سعدی)
نوشتهیِ #جویا_جهانبخش
چاپشده در: نشریهی #آینه_پژوهش، سال بیست و نهم، آذر و دی ۱۳۹۷، ش ۱۷۳، صص ۳ ـ ۱۶.
@talar_ayne
🟣
نَفَس زِ دِل به لَبَم میرَسَد بهدُشْواری
زِ بَس گِرِهْ شُده دَر سینهاَم شِکایَتها!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne
نَفَس زِ دِل به لَبَم میرَسَد بهدُشْواری
زِ بَس گِرِهْ شُده دَر سینهاَم شِکایَتها!
#صائب
#سور_سخن
@talar_ayne