فرهنگستان زبان و ادب فارسی
10.9K subscribers
1.41K photos
300 videos
14 files
1.2K links
فرهنگستان زبان و ادب فارسی
The Academy of Persian Language and Literature

@theapll

وبگاه:
www.apll.ir

تلگرام:
https://telegram.me/theapll

اینستاگرام:
@theapll

توییتر
@the_apll

مدیر وبگاه/ کانال
@The_apll

روابط عمومی
Public Relations
@PR_APLL
Download Telegram
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۷۹

هفتاد و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (اسفند ۱۳۹۹) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: توانایی زبان فارسی به‌عنوان زبان علم و زبان رسمی در محافل سیاسی و علمی (نسرین پرویزی)؛ وبینار «برنامۀ کمینه‌گرا در سال ۲۰۲۱» با حضور پروفسور چامسکی (دکتر مریم مسگرخویی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۸): اختصار‌سازی «آلاد» در مقابل ترکیب طولانی «آلاینده‌های آلی دیرپا» (محمود ظریف)؛ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی از گذشته تا حال (۲): آموزش مکتب‌خانه‌ای (از آغاز تا پایان دورۀ صفویه) (فرناز صادقی)؛ اهدای جایزۀ نقد ادبی به دکتر رحمان مشتاق‌مهر معاون اجرایی بنیاد پژوهشی شهریار؛ تمدید حکم ریاست دکتر حداد عادل بر فرهنگستان؛ ابلاغ حکم انتصاب دکتر حداد عادل به ریاست فرهنگستان زبان و ادب فارسی؛ آغاز ضبط بازخوانیِ «مکاتیبِ قطب بن محیی» برای ماه مبارک رمضان؛ برگزاری نشست سالانۀ کارگروه فنی متناظر ۳۷ استاندارد؛ فرهنگستان، میزبان رئیس آکادمی علوم افغانستان؛ راهنمای مختصر گردآوری گویش‌های ایرانی؛ سخنرانی دکتر مریم دانشگر «هویت ملی از منظر خط، زبان و ادبیات فارسی در کتاب‌های درسی»؛ سخنرانی استاد حسن میرعابدینی در نشست مجازی بزرگداشت چهره‌های ادبی خوزستان «عدنان غریفی»؛ معرفی کتاب درسی: عروض، بدیع، قافیه(بی تا) (محدثه طاهری)؛ معرفی معلم شاعر علي‏اصغر فيروزنيا به همراه گزیدۀ اشعار (داریوش گودرزی)؛ روزشمار رویدادهای ادبی اسفند ۱۳۹۹ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «چون رایت عشق آن جهانگیر» (حکیم نظامی گنجه‌ای)؛‌ سالنمای موضوعی خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی سال ۱۳۹۹ (خبرنامه‌های شمارۀ ۶۸ تا ۷۹) (گیتی قریب).


علاقه‌مندان می‌توانند هفتاد و نهمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9765
yun.ir/sph916
@theapll
پاسخ فرهنگستان به گلایۀ مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل

چندی پیش، در پی سخنان دکتر غلامعلی حداد عادل دربارۀ زبان فارسی و واژه‌گزینی در شورای پاسداشت زبان فارسی و انتشار آن در رسانه‌ها و اشارۀ ایشان به نام‌گذاری محصولات ایرانی با اسامی خارجی، مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل که نام یکی از محصولات آن (تاینی Tiny) به‌عنوان مثال در آن گفت‌وگو ذکر شده بود، اعتراض خود را نسبت به این موضوع بیان کرد و آن را باعث تشویش و بی‌اعتمادی اذهان نسبت به این نشان تجاری دانست. در نامۀ مدیرعامل این شرکت، آقای محمدعلی برهانی‌زاد، خطاب به رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی ادعا شده است که «تاینی» کلمه‌ای است آذری و مرکّب از تو بخش «تای» به معنی لنگه و جفت و مشابه، و «نی» که ضمیر مالکیت سوم‌شخص مفرد است.
آنچه در ادامه آمده است پاسخ فرهنگستان زبان و ادب فارسی به این گلایۀ مدیرعامل شرکت شیرین‌عسل است.

جناب آقای محمدعلی برهانی‌زاد
مدیرعامل محترم شرکت شیرین‌عسل

با سلام، در پاسخ به نامۀ شمارۀ ۹۹/۶۸۹ مورَّخ ۹۹/۷/۲۹، لازم است توجه جناب‌عالی را به‌ نکات زیر جلب کند:
گلایه کرده‌اید که چرا محصول شرکت شیرین‌عسل با نام «تاینی» در شورای پاسداشت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به‌عنوان نمونه‌ای از تخلف از قانون معرفی شده است. توضیح داده‌اید که کلمۀ «تاینی» علاوه بر معنایی که در انگلیسی دارد، در ترکی به معنای «تا» و «جفت» است که با اضافه شدن به ضمیر سوم‌شخص ملکی معنا پیدا می‌کند و اضافه کرده‌اید که در بازاریابی بسیاری از اوقات از کلمات دارای معانی مناسب در چند زبان استفاده می‌نمایند تا بتوانند در بازارهای مختلف حضوری موفق‌تر داشته باشند.
در ادامۀ نامه مزبور به توفیقات شرکت شیرین‌عسل در تولید محصولات و صادرات آن به کشورهای دیگر و بعضی امور دیگر اشاره شده، که درعین‌حال که مورد تأیید و مایۀ خوشوقتی است، با موضوع اصلی نامه ارتباط ندارد. دربارۀ توضیحی که درخصوص نام «تاینی» داده‌اید باید گفت معنایی که از این کلمه در زبان ترکی به‌دست داده‌اید به‌هیچ‌وجه تناسبی با یک شیرینی و محصولی از این‌ قبیل ندارد و بدیهی است در جامعه در درجۀ اول همان معنای انگلیسی کلمۀ تاینی فهمیده می‌شود. علاوه‌براین، دفاع جناب‌عالی از این نام و گلایه‌تان از تذکری که دربارۀ تاینی داده شد ممکن است این تصور را ایجاد کند که تاینی تنها محصول شیرین‌عسل است و بقیۀ محصولات آن شرکت جملگی یا نام فارسی (به‌اعتبار زبان رسمی کشور) یا نام ترکی (به‌اعتبار محل تولید محصول که در تبریز است) دارند. ذیلاً توجه جناب‌عالی را به نام ۶۸ محصول آن شرکت که از وبگاه شیرین‌عسل استخراج شده جلب می‌کنیم تا دانسته شود که اصرار بر استفاده از نام‌های خارجی و تخلف از قانون منحصر به تنها مورد ذکرشده در آن نامه نبوده است.
در پایان، بار دیگر توجه جناب‌عالی را به قانون ممنوعیت به‌کارگیری اسامی، عناوین و اصطلاحات بیگانه مصوّب سال ۱۳۷۵ مجلس شورای اسلامی و آیین‌نامۀ اجرایی آن، مصوّب سال ۱۳۷۸ هیئت وزیران جلب می‌کند. فرهنگستان، به‌حکم وظیفه، آمادگی خود را برای همکاری با آن شرکت در جهت یافتن نام‌های زیبا و منطبق بر قانون اعلام می‌کند و امیدوار است همان‌طور‌که در تولید محصولات موفق بوده‌اید در اجرای قانون و پاسداری از زبان رسمی کشور نیز موفق باشید.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9772
yun.ir/yeb661
@theapll
گزارش استاد کیهانی از سرگذشت دانشنامۀ زبان و ادب فارسی

دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، عنوان دانشنامه‌ای است در دوازده مجلد در حیطۀ زبان و ادب فارسی که به کوشش و نظارت و سرپرستی دو تن از اعضای پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، زنده‌یادان استاد عبدالمحمد آیتی و استاد اسماعیل سعادت، در طی بیش از بیست سال تدوین، ویرایش و آماده‌سازی و منتشر شده است. این دانشنامه در طی سال‌های تدوین خود از همفکری‌ها و رایزنی‌های اعضای شورای علمی دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، عبدالمحمد آیتی، نصرالله پورجوادی، حسن حبیبی، غلامعلی حداد عادل، محمد خوانساری، بهمن سرکاراتی، اسماعیل سعادت، احمد سمیعی (گیلانی)، علی‌اشرف صادقی، کامران فانی، محمدعلی موحد، و ابوالحسن نجفی، که از زمرۀ دانشمندان گران‌قدر روزگار ما و عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی بوده‌اند بهره‌ها برده و قلم و اندیشه و تجارب ارزشمند جمعی از فرهیختگان ایران معاصر را در تألیف مقالات و مداخل خود به همکاری فراخوانده است.

در بیش از دوهزار مدخل مندرج در این دانشنامه، مؤلفان و ویراستاران آن همواره سعی بلیغ داشته‌اند تا مستندترین و محققانه‌ترین مطالب مرتبط با هر موضوعی که به قلم خواهد آمد در اختیار خوانندگان و پژوهشگران گذاشته شود. دانشنامۀ زبان و ادب فارسی در چاپ نخست مشتمل بر شش مجلد و یک ذیل و در قطع دانشنامه‌ای بود. در چاپ دوم، این دانشنامه قطع وزيری یافت و در دوازده مجلد روی به مشتاقان زبان و ادب فارسی نمود. در مقدمۀ مشروح چاپ اول دانشنامه به‌قلم استاد اسماعیل سعادت که زینت‌بخش صفحات آغازین مجلد نخست شده است، و نیز در گزارش دقیق و جامع و روشنگر معاون سابق گروه دانشنامۀ زبان و ادب فارسی (۱۳۷۲-۱۳۹۱)، جناب آقای جعفرشجاع کیهانی، دانشنامه‌نگار و عضو هیئت علمی فرهنگستان زبان و ادب فارسی، همۀ آنچه در شناخت ارزش و اهمیت انتشار دانشنامۀ زبان و ادب فارسی لازم خواهد بود به مخاطبان عرضه شده است.

دربارۀ تدوینگر و سرپرست و ویراستار ارشد دانشنامۀ زبان وادب فارسی
استاد اسماعیل سعادت (خوانسار ۱۳۰۴ ـ تهران ۱۳۹۹)، از جملۀ اعضای پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، مدیر گروه دانشنامۀ تحقیقات ادبی، مترجم نامدار، سردبیر اسبق مجلۀ معارف و از پیش‌گامان بزرگ عرصۀ ویرایش در ایران بود.

وی تحصیلات مقدماتی و مکتب‌خانه را در زادگاهش گذراند و در ۱۳۲۲ راهى گلپايگان و سپس عازم تهران شد. در سال ۱۳۲۴، پس از فارغ‌التحصيلی از دانش‌سراى مقدماتى، شغل آموزگارى را پی گرفت. در ۱۳۳۰ در رشتۀ زبان فرانسه و انگليسى از دانشكدۀ ادبيات دانشگاه تهران مدرک کارشناسی و در ۱۳۴۷ از همان دانشگاه مدرک كارشناسى ارشد زبان‌شناسى را اخذ کرد و از آموزگارى به دبيرى ارتقا يافت. استاد اسماعیل سعادت، در طی عمر پربار فرهنگی خود، در مقام مترجم و ویراستار و نویسنده و سردبیر و مدیر گروه در مؤسسات فرهنگی و علمی و پژوهشی پرشأن و معتبری چون بنگاه ترجمه و نشر کتاب، انتشارات فرانکلین، مرکز نشر دانشگاهی، و فرهنگستان زبان و ادب فارسی، از اعضای متشخص، برجسته، فعال ، پرکار، و صاحب نظر بودند.

از ایشان ده‌ها عنوان کتاب و مقاله در قالب تألیف و ترجمه بر جای مانده است که برخی از آن‌ها عبارت‌اند از: زندگی میکل آنژ، رومن رولان؛ ایزابل، آندره ژید؛ عصر بدگمانی، ناتالی ساروت؛ اخلاق، جورج ادوارد مور؛ (از ولف تا کانت) بخش اول از جلد ششم تاریخ فلسفه، فردریک کاپلستون؛ کتاب تفسیر قرآنی و زبان عرفانی، پل نویا؛ رساله در اصلاح فاهمه، اسپینوزا؛ در آسمان، ارسطو؛ خطابه، ارسطو؛ آثار علْوی، ارسطو؛ تاریخ فلسفۀ قرن هجدهم، امیل بریه.

منبع: کانال تلگرامی «صحبت دانای بی‌زبان» (ادارۀ کل اطلاع‌رسانی کتابخانۀ ملی)

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9780
yun.ir/tn4udb
@theapll
انتصاب استاد اسوار به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان

استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با حکمی از طرف دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی منصوب شد. متن حکم مذکور چنین است:
بسمه تعالی
استاد ارجمند جناب آقای موسی اسوار
عضو محترم پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی
احتراماً، به‌موجب این حکم به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان منصوب می‌شوید. امیدوارم این گروه بتواند با بهره‌مندی از دانش و تجربۀ جناب‌عالی بیش از پیش به اهدافی که در تأسیس آن منظور بوده است دست یابد.
غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9786
yun.ir/az2j5
@theapll
پیام تبریک مدیر سابق گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان به استاد اسوار

در پی انتصاب استاد موسی اسوار، عضو پیوستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مدیریت گروه ادبیات تطبیقی، دکتر ایلمیرا دادور، مدیر سابق این گروه، در پیامی انتصاب ایشان را به این سمت تبریک گفت. متن پیام مذکور بدین شرح است:
استاد محترم جناب آقای موسی اسوار
با سلام و احترام
از اینکه قبول زحمت نموده مدیریت گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی را پذیرفتید تشکر نموده و انتصاب شما را به این سمت تبریک عرض می‌نمایم.
با احترام مجدد
ایلمیرا دادور

دکتر ایلمیرا دادور از خرداد ۱۳۹۷ تا اسفند ۱۳۹۹ مدیریت گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به عهده داشت.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9795
yun.ir/0qg6w3
@theapll
ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی ـ شمارۀ ۱۶

شانزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، منتشر شد. این مجموعه شامل چهار بخش کلى است. در بخش «مقالات» این شماره عناوین زیر به چشم مى‌خورد: «پسوندهای تحبیبی فارسی در دورﮤ اسلامی (۴)»؛ علی‌اشرف صادقی؛ «بررسی هویت دستوری فعل‌های همکرد و کمکی در فرهنگ فارسی»، سارا شریف‌پور؛ «معرفی دانشنامۀ قدرخان»، آسیه کازرونی؛ «معرفی فرهنگ عربی ـ فارسی مشکاة‌المصابیح»، امین حق‌پرست؛ «معرفی فرهنگ عربی ـ فارسی مجمع ‌اللغات و الاسماء» سیده انیس موسوی.

در بخش «پژوهش‌های لغوی» این مقالات درج شده است: «مقوا، گهواره ـ گهخواره ـ گاهخواره، کوستن ـ کویستن، کوس ـ گوس، سبیل، بروت»، علی‌اشرف صادقی؛ «چند کلمه از ذیل فرهنگ‌های فارسی»، سید احمدرضا قائم‌مقامی؛ «شاد یا ساد، واژه‌ای مبهم در شاهنامه»، رضا غفوری؛ «هال و هالگاه و گونه‌های آن در متون فارسی»، محمود ندیمی هرندی؛ «کاربردی متفاوت از واژۀ عجب»، مریم کوشا؛ «دربارۀ واژۀ داستان در تفسیر ابوالفتوح رازی»، زهرا سادات حاجی‌سیدآقایی.

در بخش «نقد و بررسی» این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی دو مقاله آمده است: «چند اشکال در لغت فرس»، وحید عیدگاه طرقبه‌ای؛ «تصحیح برخی تصحیف‌های برهان قاطع و فرهنگ جهانگیری»، سیده نرگس رضایی.

«تازه‌های نشر» بخش پایانی این شماره از ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی است. علاقه‌مندان می‌توانند شانزدهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ فرهنگ‌نویسی را از وبگاه فرهنگستان در پیوند زیر بارگیری کنند:

https://apll.ir/?p=9817
yun.ir/lxvnx
@theapll
دیدار دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی و سفیر جمهوری ازبکستان در ایران

یکشنبه، بیست و دوم فروردین‌ماه ۱۴۰۰،‌ دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و دکتر کریم نجفی برزگر، دبیرکل شبکۀ دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام، با سفیر ازبکستان، بهادر عبدالله‌یوف، در محل سفارت آن کشور دیدار کردند.
در این دیدار طرفین دربارۀ مناسبات علمی و فرهنگی دو کشور گفت‌وگو و تبادل نظر کردند. سفیر ازبکستان، ضمن تشکر و قدردانی از حضور دبیر فرهنگستان و همراهان، از توسعۀ روابط فرهنگی بین ایران و ازبکستان استقبال شایسته کرد. وی همچنین ضمن تقدیر از دکتر نصیری، از وی به‌عنوان یک شخصیت بابرشناس، به‌جهت تحقیقات وی در زمینۀ بابر، یاد کرد و نتایج کار او را مورد توجه کشورهای آسیایی، به‌ویژه ازبکستان (محل تولد بابر) دانست.
در ادامه دکتر نصیری، ضمن اهدای یک دوره تاریخ فرشته که جلد دوم آن مربوط به دورۀ پادشاهی بابر و خاندان وی است، دربارۀ بابرنامه و تصحیح آن بر اساس نسخه‌های متعدد موجود در کشورهای مختلف سخن گفت و در باب اهمیت این کتاب در میان تاریخ‌دانان کشورها، به‌ویژه ازبکستان، مطالبی را بازگو کرد.
پس از آن سفیر ازبکستان، ضمن از ابراز خوشحالی از توجه به بابر و بابرنامه در ایران، اظهار کرد: که با توجه به اهمیت جایگاه بابر در عرصۀ سیاسی، در ازبکستان، و وجود نسخه‌های متعدد مربوط به دورۀ حیات و پادشاهی وی، انتشار بابرنامه و رونمایی از آن در بین دانشگاهیان ازبکستان ضروری است، و ضمن دعوت از دکتر نصیری برای حضور در آن کشور، خواستار رونمایی این اثر ارزشمند و معرفی آن به دانشگاهیان و مراکز علمی آن کشور شد.
سفیر ازبکستان در ادامه از دیدار با دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، سخن گفت و افزود: برای ایجاد ارتباط ادبی و فرهنگی با فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی و برگزاری کلاس‌های بازآموزی آمادگی کامل دارند.
دکتر نصیری نیز ضمن برشمردن آثار و مفاخر علمی و ادبی ازبکستان، خاصه امیرعلی‌شیر نوایی، اظهار کرد: از جملۀ برنامه‌های مهم فرهنگستان در نیمۀ دوم سال جاری، برگزاری نشست علمی ـ فرهنگی بزرگداشت امیرعلی‌شیر نوایی است.
سفیر ازبکستان از این اقدام شایسته استقبال نمود و خواستار همکاری مشترک ایران و ازبکستان در برگزاری این نشست علمی و فرهنگی شد.
در ادامه دکتر نجفی برزگر اظهار کرد: اکنون ۵۷ کشور عضو سازمان همکاری اسلامی و کمیتۀ علمی دانشگاه‌های مجازی کشورهای اسلامی هستند و بر این اساس ظرفیت ارزشمندی برای رشد زیرساخت‌های علمی و فناوری کشورها وجود دارد.
وی در ادامه فزود: جمهوری ازبکستان از جملۀ کشورهای عضو سازمان همکاری اسلامی است. این شبکه آمادگی کامل برای برقراری ارتباط و بهره‌برداری دانشگاه‌های ازبکستان از این ظرفیت بین‌المللی را دارد.
در پایان سفیر جمهوری ازبکستان، ضمن استقبال از این فرصت ارزشمند، آمادگی دانشگاه مرکزی جمهوری ازبکستان را برای همکاری با ایران اعلام نمود و زمینه را برای ایجاد عضویت و تفاهم‌نامۀ مشترک علمی و فرهنگی با این شبکه فراهم و مناسب دانست.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9824
yun.ir/pbcmib
@theapll
آغاز بازخوانی کتاب مکاتیب قطب بن محیی در رادیو تهران

بازخوانی کتاب مکاتیب قطب بن محیی، از انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در ماه مبارک رمضان، در برنامۀ «کتاب شب» رادیو تهران، از روز شنبه ۲۸ فروردین، بینِ ساعت ۲۳:۳۰ تا ۲۴ پخش خواهد شد.

این بازخوانی که در ۱۷ قسمت تهیه شده است، همه‌روزه، به‌جز روزهای پنجشنبه‌ و جمعه و شب‌های قدر، تا آخر ماه رمضان از رادیو تهران پخش می‌شود.

بازخوانی این کتاب ۵۹۰صفحه‌ای که در ۱۷ قسمت ۲۰دقیقه‌ای تلخیص و تنظیم رادیویی شده است، با تهیه‌کنندگی رضا قربانی، صدابرداری محسن فراهانی و خوانش استاد بهروز رضوی آغاز شده و در حال آماده شدن برای پخش در روزهای ماه مبارک رمضان است.

برنامۀ «کتاب شب» یکی از پرسابقه‌ترین و پرمخاطب‌ترین برنامه‌های رادیویی است که قدمتی ۲۶ساله دارد و هر هفته از شنبه تا چهارشنبه، بین ساعت ۲۳:۳۰ تا ۲۴، یکی از رمان‌ها یا کتاب‌های مشهور ایران و جهان را با صدای بهروز رضوی برای علاقه‌مندان کتاب‌های صوتی، بازخوانی می‌کند.

مخاطبان در سرتاسر دنیا از طریق وبگاه WWW.RADIOTEHRAN.IR ضمن استفاده از پخش زندۀ شبکه، در جریان آخرین خبرهای رادیو تهران قرار بگیرند.

اینستاگرام و دیگر شبکه‌های اجتماعی با شناسۀ Tehraan۳۶۰@ و همچنین نرم‌افزار ایران‌صدا در تلفن‌های هوشمند از دیگر راه‌های دسترسی به برنامه‌های رادیو تهران هستند.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:

https://apll.ir/?p=9841
@theapll
خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی ـ شمارۀ ۸۰

هشتادمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی فرهنگستان (فروردین ۱۴۰۰) منتشر شد. فهرست مندرجات این شماره از خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی بدین شرح است: سخن نخست: تأثیر معلمان ادبیات در شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان (هوشنگ مرادی کرمانی)؛ به‌مناسبت هفتۀ بزرگداشت مقام معلم؛ نقدی بر جمله‌بندی درس چهارم کتاب فارسی هفتم متوسطۀ اول (دکتر اصغر شهبازی)؛ آموزش املا و انشای فارسی در مدارس (۳): ضرورت آموزش معناشناختی واژگان عربی در فارسی (دکتر سیده ‏زیبا بهروز)؛ کتاب‌های درسی زبان و ادبیات فارسی از گذشته تا حال (۳): آموزش مکتب‌خانه‌ای (دورۀ قاجار تا پهلوی اول) (فرناز صادقی)؛ کاربرد مصوّبات فرهنگستان زبان و ادب فارسی (۹): قرض‌گیری واژۀ فمینیسم و هم‌خانوادۀ آن (محمود ظریف)؛ آشنايي با دانشگاه‌های ایران و جهان (۴۶): دانشگاه پرینستون (مینا گلستانی)؛ آشنایی با رسانه‌های مجازی (۱۵): معرفی پرتال جامع علوم انسانی (دکتر مریم مسگرخویی)؛ معرفی کتاب: زبان‌شناسی: منظری ایرانی؛ خلاصه‌ای از روایت استاد احمد سمیعی گیلانی دربارۀ زنده‌یاد دکتر ثمره؛ انتصاب استاد اسوار به سمت مدیر گروه ادبیات تطبیقی فرهنگستان؛ جلسۀ دفاع پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، پژوهشکدۀ مطالعات واژه‌گزینی؛ معرفی کتاب درسی خارجی: Ma méthode de lecture syllabique (2019) (محدثه طاهری)؛ روزشمار رویدادهای ادبی فروردین ۱۴۰۰ (محدثه طاهری)؛ سخن پایانی: شعر «باد شمال می‌وزد جلوۀ ياسمن نگر» (عطار نیشابوری).

علاقه‌مندان می‌توانند هشتادمین شمارۀ خبرنامۀ گروه آموزش زبان و ادبیات فارسی را از وبگاه فرهنگستان به نشانی زیر بارگیری کنند.
پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9829
yun.ir/m1m8bg
@theapll
پیام تشکر فرهنگستان از بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار

بنیاد موقوفات افشار تعداد ۲۰۰ جلد از کتاب‌های منتشرشدۀ این بنیاد را به فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا کرد.
در پی این اقدام فرهنگی ارزشمند، دکتر غلامعلی حداد عادل، ‌رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، در پیامی از بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار تشکر کرد. متن پیام مذکور چنین است:

بسمه‌تعالی
جناب آقای دکتر محمد افشین‌وفایی
مدیرعامل محترم بنیاد موقوفات دکتر محمود افشار

با تقدیم سلام
وصول ۲۰۰ جلد از کتاب‌های منتشرشدۀ انتشارات موقوفات دکتر محمود افشار را که از سر لطف به کتابخانۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی اهدا فرموده بودید اعلام می‌دارد.
فرهنگستان ضمن تشکر صمیمانه از این اقدام محبت‌آمیز، به نشانۀ سپاسگزاری از این خدمت فرهنگی، متقابلاً آمادگی خود را برای اهدای شماری از انتشارات خود به انتخاب جناب‌عالی به آن بنیاد اعلام می‌کند.

غلامعلی حداد عادل

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9836
yun.ir/1vrw89
@theapll
هفت شب بر خوانِ سعدی

مرکز سعدی‌شناسی، از روز چهارشنبه، اول اردیبشهت‌ماه ۱۴۰۰، هم‌زمان با روز بزرگداشت روز سعدی، مراسمی را با حضور استادان و پژوهشگران زبان و ادبیات فارسی، به مدت هفت روز و به‌صورت مجازی برگزار خواهد کرد.
برنامه‌های یادروز سعدی هر شب از ساعت ۱۸ از اینستاگرام مرکز سعدی‌شناسی به نشانی @sadishenasi و فضاهای مجازی دیگر نهادهای فرهنگی و انجمن‌های ادبی پخش خواهد شد. همچنین صداوسیمای مرکز فارس و کشور نیز برنامه‌های ویژه‌ای در این زمینه پخش خواهند کرد.
در این مراسم شماری از استادان و اعضای پیوسته و وابستۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز سخنرانی خواهند کرد. از جملۀ این استادان‌اند: استاد بهاءالدین خرمشاهی درموضوع «سعدی سردار سخن»؛ دکتر محمود فتوحی در باب «شعر تَر سعدی»؛ دکتر محمود عابدی، دربارۀ «ضرورت تصحیح غزلیات سعدی»؛ دکتر اکبر نحوی در موضوع «شعر و ادب پیش از سعدی در شیراز»؛ استاد حسن میرعابدینی در باب «جنبه‌های روایی آثار سعدی»؛ استاد احمد سمیعی (گیلانی) در باب «هنرآفرینی سعدی در غزل»؛ آقای جعفرشجاع کیهانی دربارۀ «سعدی و داستانک».

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9847
yun.ir/nbtzk6
@theapll
دومین دیدار دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی با سفیر جمهوری ازبکستان در ایران

یکشنبه، بیست و نهم فروردین‌ماه ۱۴۰۰،‌ دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به‌همراهی دکتر کریم نجفی برزگر، دبیرکل شبکۀ دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام، با سفیر ازبکستان، بهادر عبدالله‌یوف، در محل سفارت آن کشور دیدار کردند.
در این دیدار دکتر نصیری، ضمن اهدای دانشنامۀ زبان و ادب فارسی، به‌سرپرستی زنده‌یاد استاد اسماعیل سعادت، به‌همراه یک نسخۀ خطی بابرنامه به سفیر ازبکستان، دربارۀ اهمیت نسخه‌های خطی فارسی، به‌عنوان میراث مشترک علمی و فرهنگی بین کشورها، سخن گفت.
سفیر ازبکستان، ضمن تشکر فراوان از اهدای دانشنامۀ زبان و ادب فارسی و نسخۀ ارزشمند بابرنامه، اظهار کرد که ارتباط ویژه با فرهنگستان زبان و ادب فارسی نقش مؤثری در تحکیم و توسعۀ روابط فرهنگی دو کشور ایفا خواهد کرد.
وی در ادامه افزود: در ازبکستان مراکز مهمی در حوزۀ بابرشناسی وجود دارد که شخصیت‌های علمی آن مراکز دربارۀ آثار خطی بابر تحقیق می‌کنند. برای معرفی این شخصیت بزرگ تاریخی بنیاد بابر در اندجان تأسیس شده است.
در ادامه دکتر نصیری مرکز بین‌المللی میکروفیلم نور در دهلی‌نو را، با مدیریت دکتر مهدی خواجه‌پیری، که عهده‌دار حفظ میراث فارسی است معرفی کرد. وی همچنین از شاهنامۀ خواجه‌پیری سخن گفت و اظهار کرد که دربارۀ این شاهنامه که در مرکز میکروفیلم نور نگهداری می‌شود، در شمارۀ دهم سال ۱۳۹۸ نشریۀ شبه‌قاره به‌تفصیل مطالبی بیان شده است.
پس از آن دکتر نجفی نیز دربارۀ شجرۀ حکمای تاشکند و مهاجرت آن‌ها از ازبکستان سخن گفت و تأکید کرد که این اثر از نظر تاریخی و شناخت مفاخر ازبکستان اهمیت ویژه‌ای دارد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9851
yun.ir/h72pt9
@theapll
مراسم تودیع رایزن فرهنگی هندوستان در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

سه‌شنبه، سی و یکم فروردین‌ماه ۱۴۰۰، مطابق با بیستم آوریل ۲۰۲۱، فرهنگستان زبان و ادب فارسی میزبان پروفسور ابهی کومارسینگ، رایزن فرهنگی هند در ایران بود.
در این دیدار که به دعوت دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابسته و دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، و با حضور دکتر کریم نجفی برزگر، دبیرکل دانشگاه‌های مجازی جهان اسلام، برگزار شد، به پاس خدمات فرهنگی پروفسور کومارسینگ در دورۀ مأموریت ایشان، به‌ویژه برگزاری همایش‌های بین‌المللی‌ای که به‌منظور تحکیم و توسعۀ روابط فرهنگی ایران و هند برگزار شد، طی مراسمی از وی تقدیر به عمل آمد.
در ابتدای این مراسم پروفسور کومارسینگ در سخنانی کوتاه از حمایت‌های ارزشمند دکتر غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان، و همچنین دکتر محمدرضا نصیری، دبیر فرهنگستان زبان و ادب فارسی، قدردانی ویژه کرد.
در ادامه دکتر نصیری، ضمن قدردانی از اهتمام و تلاش‌های سفارت هند در ایران، برگزاری همایش‌های بین‌المللی و مراسم بزرگداشت مفاخر علمی فرهنگی دو کشور کهن ایران و هند را در تحکیم و گسترش روابط دیرینۀ دو کشور مؤثر دانست و افزود: برگزاری همایش بین‌المللی «همایون در ایران و هند» در فرهنگستان زبان و ادب فارسی بازتاب‌های مثبت بسیاری داشته و ما امیدواریم که چنین همایش‌هایی در آینده نیز برگزار گردد.
دکتر نصیری در ادامه بر استمرار این‌گونه فعالیت‌های علمی و فرهنگی و ادبی تأکید ورزید و با قدردانی از تلاش‌های بی‌وقفۀ پروفسور کومارسینگ اذعان کرد که قطعاً این میراث ارزشمند، با حضور ایشان در هند، در این کشور نیز زنده خواهد ماند.
پس از آن پروفسور کومارسینگ از همکاری‌های صمیمانۀ دکتر نجفی برزگر، رایزن فرهنگی اسبق ایران در هند، سپاسگزاری و تقدیرنامه‌ای را از طرف مرکز فرهنگی «سواحی ویویک آناند»، با عنوان «روابط ایران و هند در بررسی‌های تاریخی» تقدیم وی کرد.
در پایان این دیدار هدایا و تقدیرنامه‌هایی ازطرف فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دبیرکل دانشگاه‌های جهان اسلام، به رسم یادبود و به منظور سپاسگزاری از زحمات پروفسور کومارسینگ، به ایشان اهدا شد.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9854
yun.ir/mgj0o3
@theapll
بازگشت «سریال»!

در ترویج واژه‌های فارسی به‌جای کلمات بیگانه، همیاری رسانهٔ ملی و مطبوعات نقش مهمی دارد.
سال‌هاست که اصطلاحات «مجموعه» و «مجموعهٔ نمایشی»، «مجموعهٔ تلویزیونی» را از این رسانه شنیده‌ایم و در زیرنویس‌ها دیده‌ایم. اما، در نوروز امسال، شبکهٔ یک سیما، با تهیهٔ برنامه‌ای با نام «سریالیست»، بازگشتی به عقب کرد. در این برنامه، بارها از همان «مجموعه‌»ها که با سعی برنامه‌سازان قبلی متداول شده بود، با لفظِ «سریال» نام برده شد. ماجرا به اینجا ختم نشده و اکنون که مجموعه‌های نمایشیِ ماه رمضان آغاز شده‌ است، شاهدیم که واژهٔ «سریال» برای این مجموعه‌ها استفاده می‌شود.
مایهٔ شگفتی است که رسانهٔ ملی، به‌جای کمک به حفظ زبان فارسی، این بار گام در راه بازگرداندن واژه‌های بیگانه گذاشته‌است!
@cheshmocheragh
@theapll
ویژه‌نامۀ مطالعات آسیای صغیر ـ شمارۀ ۹

نهمین شمارۀ مجلۀ مطالعات آسیای صغیر، از مجموعۀ ویژه‌نامه‌های نامۀ فرهنگستان، به دبیری دکتر محمدرضا نصیری، عضو وابستۀ فرهنگستان و مدیر گروه مطالعات آسیای صغیر، منتشر شد. در بخش مقالات نهمین شمارۀ این ویژه‌نامه عناوین ذیل دیده می‌شود: «تقریرات درس مثنوی (۵)»، محمدعلی موحد؛ «نگاره‌های شجاعت‌نامه به مثابۀ تاریخ مصور جنگ‌های ایران و عثمانی در قفقاز (۹۸۶-۹۹۳ق»،‌ نصرالله صالحی؛ «شهرانگیز در آسیای صغیر و شهرانگیز استانبول از صافی تنها شهرانگیز شناخته‌شدۀ فارسی در آن قلمرو»، مهدی رحیم‌پور، رقیه بایرام‌حقیقی؛ «بازتاب مهاجرت شعرا، عرفا و علمای خراسانی و ماوراءالنهری به آناتولی با تکیه بر امیر بخاری (در میان قرون هفتم و دهم هجری)»، روح‌الله هادی، سوال گونبال بوزکورت؛ «جستاری در «مولود» و بررسی جایگاه آن در ادبیات در آسیای صغیر»، میتات چکیجی؛ «بررسی نقش قلعه و حصار در جنگ‌های دولت صفوی با دولت عثمانی (۹۴۰-۱۰۴۷ق»، سید صاحب برزین، ساسان طهماسبی؛ «حلیۀ شریفه، تجلی سیمای پیامبر اکرم در هنر خوشنویسی عثمانی»، مهدی قربانی؛ «تحلیلی بر ویژگی‌ّهای مفهومی و بصری نشان‌های دیوانی دو دولت صفوی و عثمانی»، فرزانه فرخ‌خو، نفیسه زمانی.
در بخش معرفی و بررسی مقالۀ «تصوف: اصول تصوف ابوسعد عبدالملک ابی‌عثمان خرگوشی با نگاه به تهذیب‌الاسرار؛ Burhan-ı Katı; Ölümsüz Klasikler: Kâbusnâme»، نوشتۀ سیده زیبا بهروز، فهیمه سیفی به چشم می‌خورد.

علاقه‌مندان می‌توانند نهمین شمارۀ ویژه‌نامۀ مطالعات آسیای صغیر فرهنگستان را از پیوند زیر در وبگاه فرهنگستان بارگیری کنند:
https://apll.ir/?p=9858
yun.ir/nssbt8
@theapll
آنک بهار

طبیعت همیشه الهام‌بخش هنرمندان و شاعران بوده است و بهار که اوج زیبایی طبیعت است همواره دست و دل و جان و زبان اهل هنر و اهل ادب را به سوی خود معطوف داشته است.
در شعر کهن فارسی، سهم طبیعت، به‌عنوان طبیعت، ادا نشده و شاعران چنان‌که باید به طبیعت و بهار به‌عنوان امری مستقل و درخور وصف توجه نکرده‌اند، بلکه وصف طبیعت و بهار را غالباً به‌مثابۀ ابزاری برای وصف معشوق و ممدوح گرفته‌اند.
دکتر حداد عادل، در بهار سال ۱۴۰۰، با انتشار اشعار بهاری خود در دفتری با نام «آنک بهار»، تلاش کرده تا توجه ادب‌دوستان را به سنت ادبی بهاریه‌سرایی دوباره جلب کند.
«آنک بهار» به همت انتشارات شهرستان ادب منتشر شده است و خوانندۀ آن می‌تواند همراه با متن اشعار، صدای شاعر را نیز، که خود اشعار این دفتر را خوانده است، از طریق اتصال به وبگاه شخصی شاعر،‌ بشنود.

پیوند خبر در وبگاه فرهنگستان:
https://apll.ir/?p=9864
yun.ir/o8h69d
@theapll
کرسی نظریه‌پردازی دانشکدهٔ ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی دانشگاه علامه طباطبائی

نظریهٔ تعاملی زبان
صاحب نظریه: دکتر محمد دبیرمقدم
ناقدان:
دکتر عامر قیطوری، دکتر والی رضایی، دکتر فرهاد ساسانی
داوران:
دکتر سیّد مصطفی عاصی، دکتر محمد راسخ‌مهند، دکتر ارسلان گلفام، دکتر فردوس آقاگلزاده

زمان: پنجشنبه، ۳۰ اردیبهشت ۱۴۰۰، ساعت ۱۰-۱۳
دسترسی از طریق:
https://meeting.atu.ac.ir/ch/korsi1
کد ۱
@theapll
اتحادیهٔ انجمن‌های علمی ــ دانشجویی زبان و ادبیات فارسی، با همکاری فرهنگستان زبان و ادب فارسی، به مناسبت ۲۵ اردیبهشت، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت حکیم ابوالقاسم فردوسی، برگزار می‌کند:

واژه‌گزینی در فرهنگستان زبان و ادب فارسی

با حضور سرکار خانم نسرین پرویزی
معاون گروه واژه‌گزینی فرهنگستان زبان و ادب فارسی

شنبه، ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۰
ساعت ۱۲
در سامانهٔ اسکای‌روم
پیوند ورود به جلسه:
https://www.skyroom.online/ch/scufarhangi/farsi
@theapll
پیام تسلیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی به‌مناسبت درگذشت زنده‌یاد دکتر محمدرضا باطنی

فرهنگستان زبان و ادب فارسی، با احترام به خدمات علمی شادروان استاد دکتر محمدرضا باطنی، و ارج نهادن به تألیفات و ترجمه‌های عالمانۀ ایشان، درگذشت آن استاد مرحوم را به دانشگاهیان و زبان‌شناسان و بازماندگان و دوستداران ایشان تسلیت می‌گوید.