چرا بمباران خبری روح شما را می‌کشد؟

در عصر دیجیتال، افراد در معرض یک جریان بی‌پایان اطلاعات قرار دارند که به آن «بمباران خبری» یا «اشباع اطلاعاتی» گفته می‌شود. این پدیده، که از طریق شبکه‌های اجتماعی، وب‌سایت‌های خبری و پیام‌رسان‌ها تقویت می‌شود، در زمان بحران‌ها مانند تنش‌های سیاسی و نظامی، شدت می‌یابد و می‌تواند تأثیرات مخربی بر سلامت روان جامعه داشته باشد.

قرار گرفتن مداوم در معرض حجم زیادی از اخبار منفی و ترسناک، به‌طور مستقیم سلامت روان را هدف قرار می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهد این وضعیت سطح هورمون‌های استرس مانند کورتیزول را افزایش داده و به اضطراب، استرس مزمن و افسردگی منجر می‌شود. بر اساس یک مطالعه، بیش از ۳۵ درصد از افراد اعلام کرده‌اند که نیاز به پیگیری حجم بالای اطلاعات، باعث ایجاد استرس و ناتوانی در رسیدن به آرامش در آن‌ها شده است.

رسانه‌ها برای جلب توجه مخاطب، اغلب از ترس به عنوان یک ابزار استفاده می‌کنند. با تأکید بر تهدیدها و استفاده از تیترها و تصاویر تکان‌دهنده، پدیده‌ای به نام «تورم ترس» (fear inflation) شکل می‌گیرد که واقعیت را با عناصر احساسی در هم می‌آمیزد. این رویکرد، توانایی تحلیل منطقی مغز را مختل می‌کند و افراد را به سمت واکنش‌های سریع و تصمیم‌گیری‌های ناپخته سوق می‌دهد.

الگوریتم‌های شبکه‌های اجتماعی نقشی کلیدی در تشدید این چرخه دارند. این الگوریتم‌ها برای به حداکثر رساندن تعامل کاربر طراحی شده‌اند و محتوایی را که احساسات قوی مانند ترس و خشم را برمی‌انگیزد، بیشتر نمایش می‌دهند. در نتیجه، کاربران در یک حلقه‌ی بازتولید ترس گرفتار می‌شوند و محتوای اضطراب‌آور بیشتری به آن‌ها نمایش داده می‌شود.

این رویکرد به شکل‌گیری پدیده‌ی «اینفوتینمنت» (infotainment) کمک می‌کند؛ یعنی ارائه‌ی اطلاعات در قالبی دراماتیک و سرگرم‌کننده که هدف آن بیشتر تحریک احساسات است تا آگاهی‌بخشی. این وضعیت، زمینه‌ساز «دوم‌اسکرولینگ» (doomscrolling) است؛ حالتی که در آن کاربر به‌طور وسواس‌گونه به دنبال اخبار منفی می‌گردد و چرخه‌ی اضطراب و خستگی روانی خود را تشدید می‌کند.

یکی از خطرات جدی در زمان بحران‌ها، ظهور منابع خبری نامعتبر و انتشار اخبار جعلی (Fake News) است. کانال‌ها و صفحاتی با منشأ نامشخص به سرعت رشد می‌کنند و با انتشار اطلاعات نادرست یا تحریف‌شده، بی‌اعتمادی به رسانه‌های معتبر را افزایش می‌دهند. این منابع از داده‌های کاربران یا «مازاد رفتاری» برای هدایت افکار عمومی و تأثیرگذاری بر روان افراد استفاده می‌کنند.

برای مقابله با تأثیرات منفی بمباران خبری، راهکارهای مؤثری وجود دارد. محدود کردن زمان استفاده از شبکه‌های اجتماعی و تعیین ساعات مشخص برای پیگیری اخبار، از ایجاد حس فوریت و اضطراب جلوگیری می‌کند. همچنین، اتکا به منابع خبری معتبر و شناخته‌شده، یک اصل حیاتی است.

مهم‌ترین راهکار، افزایش «سواد رسانه‌ای» است. این مهارت به افراد کمک می‌کند تا اطلاعات معتبر را از اخبار جعلی و محتوای دستکاری‌شده تشخیص دهند و در برابر فریب‌های رسانه‌ای مقاوم شوند. با درک سازوکارهای رسانه و مدیریت هوشمندانه‌ی مصرف اطلاعات، می‌توان هم آگاهی خود را حفظ کرد و هم از سلامت روان محافظت نمود.

#بمباران_خبری #سلامت_روان #سواد_رسانه_ای

🔗 متن کامل این تحلیل را در زومیت بخوانید.

🆔 @thezoomit