ما را می‌گَردند
می‌گویند همراه خود چه دارید؟
ما فقط
رویاهایمان را با خود آورده‌ایم
پنهان نمی‌کنیم
چمدان‌های ما سنگین است
اما فقط
رویاهایمان را با خود آورده‌ایم.


سیدعلی صالحی

@vir486

‍ سالی که رفت، سالی که آمد
(بخش ۱)


بهارِ توبه شکن می‌رسد چه چاره کنم؟
«حافظ»
ایران بنا به خاصیّتِ اقلیمیِ خود، این موهبت را یافته است که سال نوی خود را با بهار آغاز کند، و ایرانی در هر موقعیّتی، چه در غم و چه در شادی از برگزاری «آیینِ نوروز» باز نمانده، همراه با این امید که سالی بهتر از سالِ پیش در برابر داشته باشد.
بهار فصلِ زایش و رویِش و سرسبزی است. به نظر می‌رسد که در کمتر زبانی به اندازه‌ی زبان فارسی ستایشِ بهار بر زبان آمده باشد، دیوان حافظ را می‌توان یک «بهارنامه» خواند، با این نمونه‌ها:
نوبهار است در آن کوش که خوشدل باشی... یا: رسید مژده که آمد بهار و سبزه دمید... یا: مژده ای دل که دگر باد صبا باز آمد... و نظایر آنها.
و سعدی نام کتاب خود را گلستان و بوستان گذارده و از دوست خود دعوت می‌کند که:
بیا که وقت بهار است تا من و تو به هم
به دیگران نگذاریم باغ و صحرا را.
و فردوسی کشور ایران را به «بهار» تشبیه می‌کند:
که ایران چو باغی است خرّم بهار
همیشه شکفته گلِ کامگار...

        #گفتن_نتوانیم_نگفتن_نتوانیم



(برگرفته از کانال دکتر اسلامی ندوشن)


@vir486

نکاتی درباره‌ی سعدی و متنبی- سخنران: دکتر سیروس شمیسا

▪️همایش سعدی و متنبی، در شهر کتاب

▫️دكتر سيروس شميسا، استاد دانشگاه در موضوع «سعدی و متنبی، دو اسلوب متفاوت» گفت: اگر موضوع را subject بدانيم، آنچه در ادبيات ارزش دارد، مضمون است و مضمون يعنی برخورد هنری با موضوع. استادان زبان و ادبيات عرب كلمه «موتيو» را به خوبی «الموضوع المكرر» ترجمه كرده‌اند. «بلبل عاشق است»، «معشوق جفاكار است» جزو سنت‌های ادبی هستند. و مهم آن است كه اديب چگونه نگاه هنری به اين مضامين داشته باشد.

#سعدی
#متنبی
#سیروس_شمیسا

@vir486

نويسنده‌ی «انواع ادبی» پس از بيان مثال‌های متعدد درباره موضوعات و مضامين مشترک و غيرمشترک ميان سعدی و متنبی افزود: به جای بحث در اين‌باره، بايد روابط بينامتنی سعدی و متنبی بررسی شود. رولان بارت معتقد است هر متن نقل قول‌هایی است از هزاران قائل بی‌نشان. تمدن‌ها خلق‌الساعه ايجاد نمی‌شوند. لازم نيست سال‌ها بر سر موضوع و مضمون مشترک اين دو، مغالطه كنيم. اين پژوهشگر اديب و منتقد، در پايان گفت: سبک سعدی و متنبی كاملا متفاوت با يكديگر است. سبك متنبی شبيه به سبک خراسانی است. آيات و احاديث در شعر متنبی نمودی ندارد. البته نه آن‌كه آيه و حديث اصلا در شعرش ديده نشوند، بلكه بسامدی ندارد. او حتی در برخی مدايح، خود را هم‌شأن ممدوح می‌شمارد. متنبی خلاق‌المعانی است. او مانند شاعران سبك هندی در يک مصراع مطلبی معقول می‌آورد و در مصراع ديگر، مطلبی محسوس. متنبی اگر مبادی عرفانی می‌داشت، غوغا می‌كرد.

براي كسی كه با شعر سعدی و حافظ و مولوی آشنا باشد، شعر متنبی مزه‌ای ندارد.

#سعدی
#متنبی
#سیروس_شمیسا

@vir486

الا ای پیر فرزانه مکن عیبم ز میخانه
که من در ترکِ پیمانه دلی پیمان شکن دارم


حافظ



@vir486

هر که او پیشِ خردمندان به زانو نامده‌ست
با خردمندان نشاید کردنش هم‌ زانوی

ناصرخسرو

هر آن کس که گردن به فرمان نهد
بسی برنیاید که فرمان دهد

سعدی


@vir486

گر نه دیوانه شُدستی چون سرِ هشیار خویش
از بخارِ گندِ می‌‌ طبلی پُر از هَپیون کنی؟


هَپیون: افیون

در جای دیگر گوید:
چه حالتست این‌که مدهوشند یکسر
که پنداری خورده‌ستند هَپیون

افیون که مُعرّب هَپیون است همان شیره‌ی خشخاش است که امروزه تریاک می‌گویند و تریاک معرّب آن تریاق است به معنی پادزهر است و چون افیون جزئی از تریاک است این دو کلمه مترادف شناخته شده‌است.

سی‌قصیده ناصرخسرو
به کوشش مهدی محقق
ص ۲۲۰


@vir486

▪️ترجیع‌بند معروف سعدی شیرازی با صدای مصطفی ملکیان

بنشینم و صبر پیش گیرم
دنباله‌ی کار خویش گیرم


@vir486

                        
تا توانی مده از کف به بهار ای ساقی
لب جوی و لب جام و لب یار ای ساقی!

سلمان ساوجی


@vir486

کشتمندِ تُست عمر و تو به غفلت برزگر
هر چه کشتی بی‌گمان، امروز، فردا بِدرَوی

ناصرخسرو

دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر
کای نورِ چشمِ من بجز از کشته نَدرَوی

حافظ


@vir486

درویشی بمرد
نکیر و منکر آمده گفتند خدایت کیست؟
بخندید و بگفت:
من خانه را عوض کردم
نه دوست را ...

تذکرة‌الاولیای عطار



@vir486

ترجیع‌بند شماره ۱۱


ای زلف تو هر خمی کمندی
چشمت به کرشمه چشم‌بندی

مَخرام بدین صفت مبادا
کز چشم بدت رسد گزندی

ای آینه ایمنی که ناگاه
در تو رسد آه دردمندی

یا چهره بپوش یا بسوزان
بر روی چو آتشت سپندی

دیوانهٔ عشقت ای پری‌روی
عاقل نشود به هیچ پندی

تلخست دهان عیشم از صبر
ای تَنگ شکر، بیار قندی

ای سرو به قامتش چه مانی؟
زیباست ولی نه هر بلندی

گریم به امید و دشمنانم
بر گریه زنند ریشخندی

کاجی ز درم درآمدی دوست
تا دیدهٔ دشمنان بکندی

یارب چه شدی اگر به رحمت
باری سوی ما نظر فکندی؟

یک‌چند به خیره عمر بگذشت
من بعد بر آن سرم که چندی

بنشینم و صبر پیش گیرم
دنبالهٔ کار خویش گیرم

#سعدی
#ترجیعات
#غلامحسین_یوسفی

@vir486

زمانه بیک سان ندارد درنگ
گهی شهد و نوش است و گاهی شرنگ


فردوسی


@vir486

برخیز كه می‌رود زمستان
بگشای در سرای بستان

نارنج و بنفشه بر طبق نه
منقل بگذار در شبستان

وین پرده بگوی تا به یك بار
زحمت ببرد ز پیش ایوان

برخیز كه باد صبح نوروز
در باغچه می‌كند گل افشان

خاموشی بلبلان مشتاق
در موسم گل ندارد امكان

آواز دهل نهان نماند
در زیر گلیم و عشق پنهان

بوی گل بامداد نوروز
و آواز خوش هزاردستان

بس جامه فروختست و دستار
بس خانه كه سوختست و دكان

ما را سر دوست بر كنارست
آنك سر دشمنان و سندان

چشمی كه به دوست بركند دوست
بر هم ننهد ز تیرباران

سعدی چو به میوه می‌رسد دست
سهلست جفای بوستانبان


سعدی


@vir486

بی‌خبر شد ز جهان هر که گرفتار تو شد
فیض زنجیر تو و سلسله تاک یکی است


صائب‌تبریزی


@vir486

و گفت:
عبادت دَه جزو است:
نُه جزو گریختن است از خلق
و یک جزو خاموش بودن است.


ذکر شقیق بلخی رَحمةُ اللّه عَلیه
تذکرة‌الاولیاء عطّار نیشابوری
به مقدمه، تصحیح و تعلیقات محمدرضا شفیعی کدکنی


@vir486

▪️عشق و تنهایی در نگاه مولانا/ استاد سودابه کریمی

▫️نشست «عشق و تنهایی در نگاه مولانا» به همت موسسه سپهر مهر و با همکاری گروه زبان و ادبیات فارسی خانه اندیشمندان علوم انسانی، روز دوشنبه ۵ آذر ۱۴۰۳ در سالن فردوسی خانه اندیشمندان علوم انسانی برگزار شد.

#مولانا


@vir486

ثوابِ روزه و حجِ قبول آن‌کس بُرد
  که خاکِ میکده‌ی عشق را زیارت کرد


حافظ


@vir486