Audio
👍2
آدم هايى كه استعداد ندارند و ادعايشان زياد است، استعدادهاى واقعى را سرزنش مىكنند و چيزى براى تسلى دادن ندارند ...
#آنتوان_چخوف
نمایشنامه مرغ دریایی
@vir486
#آنتوان_چخوف
نمایشنامه مرغ دریایی
@vir486
👍4❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸اپرای مولوی– نخستین ملاقات شمس و مولانا
▪️کارگردان: بهروز غریبپور-آهنگساز: بهزاد عبدی-صدای مولانا: محمد معتمدی-صدای شمس: همایون شجریان
#شمس_تبریزی
#مولوی_بلخی
@vir486
▪️کارگردان: بهروز غریبپور-آهنگساز: بهزاد عبدی-صدای مولانا: محمد معتمدی-صدای شمس: همایون شجریان
#شمس_تبریزی
#مولوی_بلخی
@vir486
👍2
بخش اول
#انحراف_تصوف
تصوف در برابر فسق بنیامیه و بنیعباس از آن طرف بام میافتد: مبارزه با غریزه.
نقل است که شیخ (بایزید بسطامی) را به خواب دیدند گفتند: «تصوف چیست؟» گفت: درِ آسایش بر خود بستن و در پی زانوی محنت نشستن!
و نقل است که شاه شجاع کرمانی ( چهل سال نخفت و نمك در چشم میکرد و چشمهایش چون دو کاسه خون شده بود. شبی بعد از چهل سال که بخفت خدای را - جل جلاله - به خواب دید گفت: بار خدایا من ترا به بیداری میجستم، در خواب یافتم. فرمود که ای شاه، ما را در خواب از آن بیداریها یافتی ...
یوسف ابنسباط گفت: چهل سال بر من بگذشت که مرا پیرهنی نو نبود، مگر خرقه ای کهنه.
نقل است که در ابتدا که حسین بنمنصور حلاج ریاضت میکشید، دلقی داشت که بیست سال بیرون نکردهبود، روزی به ستم از وی بیرون کردند. گزندهی بسیار در وی افتاده بود. یکی از آن وزن کردند ، نیم دانگ بود.
چون وفات حسن بصری نزدیک آمد، بخندید و هرگز کس او را خندان ندیده بود.
نقل است که مالک دینار چهل سال در بصره بود که خرما نخورد. آنگه که خرما برسیدی گفتی: ای اهل بصره، شکم من هیچ کاسته نشد و شکم شما که هر روز خرما خورد، هیچ زیادت نشد؟
ابوسلیمان دارایی گفت: عادت کنید چشم را به گریه ..؟
يحيىبنمعاذ گفت: گرسنگی طعام خدای تعالی است در زمین که تنها صوفیان بدان قوت یابند.
آیا منظور از اعتلای روح، اینهاست؟
باید گفت که رهبانیت خلاف طبیعت است و چون چنین است راهب دچار عوارضی میگردد که مانع رسیدن او حتی به کمال معنوی است. معنویت فرا رفتن از زندگی روزانه است نه ضدیت با آن. قبول آن و تلطیف آن است و نه در هم ریختن آن اگر جز این بود به جای آن همه احکام و آیات و راهنماییها در یک جمله میگفتند گوشهای بگیرید و بس. این تصور که جسم دشمن روح است و در نتیجه باید با غرایز در افتاد در سه فلسفه وجود دارد بودایی، مسیحیت مانویت که از این هر سه راه به تصوف ایران نیز سرایت میکند.
عبدالحکیم حسان، دانشمند مصری، معتقد است که حلاج بیشتر از مانی متأثر است و اندکی از بودا و تاحدی از مسیح. مانی معتقدبود که عناصر مادی نماینده ظلمتاند.
برخی از مسیحیان معتقدند: که رهبانیت بر مذهب مسیح تحمیل شده و از آن ناشی نیست.
مبارزه با لذت يك سنت غلط مسیحی است . . و حتی نتیجه تعبیر نادرستی است که سن پل، از انجیل کردهاست. انسان خود ناجی خویش است و با خردی که دارد تا آن حد نیرومند هست که بتواند جسم و روح خویش را رهبری کند؟
رهبانیت متصوفان هر منشا و مبدئی داشته باشد اندیشهای است انحرافی که حافظ مردانه با آن میستیزد. به گفته کییرکگور گرایش به ترک دنیا ناشی از احساس ناتوانی و ناکامی در حل و فصل مسائل زندگی بر حسب موازین تمامیت و عشق است.؟
رهبانیت، پیش از هر چیز کاری است ناممکن. ناممکن است زیرا بر خلاف طبیعت است. انسان برای برخورداری از مواهب طبیعت به زدودن سرچشمه آن چرا؟
ریشهکَنی غرایز ممکن نیست زیرا با صد زنجیر انسان را به خود بسته است. (شیخ صنعان پس از سالها ریاضت به دام آن میافتد):
مرغ روحم که همیزد از سر سدره صفیر
عاقبت دانه خال تو فکندش در دام
حال فرضکنیم ریشهکَنی غرایز ممکن باشد. که چه؟ بزرگترین غریزهها حفظ نفس است و درافتادن با آن خودکشی است. آیا هدف نهایی زندگی خودکشی است؟ آن که هر گونه لذتی را بر خود منع میکند آیا به نوعی خودکشی دست نمیزند؟ به گفته نیچه راهب کسی است که از مبارزه با دشمنان واقعی میگریزد و به مبارزه با خویشتن خویش می پردازد. نبردی بیحاصل و نومیدانه و این مبارزه اگر امروز مطرح نیست، در زمان حافظ، چون طرز تفکری فراگیر مطرح بودهاست. عارف و عامی درویش بودهاند و سلطان و وزیر هم.
و چون ترک همه چیز واقعاً دشوار است، این مبارزه غالباً به ریا و تزویر و دروغ میکشد ظاهر مدعی یک چیز است و باطنش چیز دیگر.
و از اینجاست آن همه ریا و تزویر و این واقعیت که چون نيك بنگری همه تزویر میکنند و چنین است که:
فریاد حافظ این همه آخر به هرزه نیست
زهد - معادل پرهیزکاری و از دنیا گذشتگی - دو معنی دارد: یکی بیاعتنایی به مال و جاه افزون که حافظ درویشیاش می نامد. این صفت پسندیدهای است که شاعر بدان منصف است و بارها آن را ستوده. اما معنی دیگر زهد اعراض از نعمتهایی است که بر انسان حلال است و روا.
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب حافظ اندیشه
@vir486
#انحراف_تصوف
تصوف در برابر فسق بنیامیه و بنیعباس از آن طرف بام میافتد: مبارزه با غریزه.
نقل است که شیخ (بایزید بسطامی) را به خواب دیدند گفتند: «تصوف چیست؟» گفت: درِ آسایش بر خود بستن و در پی زانوی محنت نشستن!
و نقل است که شاه شجاع کرمانی ( چهل سال نخفت و نمك در چشم میکرد و چشمهایش چون دو کاسه خون شده بود. شبی بعد از چهل سال که بخفت خدای را - جل جلاله - به خواب دید گفت: بار خدایا من ترا به بیداری میجستم، در خواب یافتم. فرمود که ای شاه، ما را در خواب از آن بیداریها یافتی ...
یوسف ابنسباط گفت: چهل سال بر من بگذشت که مرا پیرهنی نو نبود، مگر خرقه ای کهنه.
نقل است که در ابتدا که حسین بنمنصور حلاج ریاضت میکشید، دلقی داشت که بیست سال بیرون نکردهبود، روزی به ستم از وی بیرون کردند. گزندهی بسیار در وی افتاده بود. یکی از آن وزن کردند ، نیم دانگ بود.
چون وفات حسن بصری نزدیک آمد، بخندید و هرگز کس او را خندان ندیده بود.
نقل است که مالک دینار چهل سال در بصره بود که خرما نخورد. آنگه که خرما برسیدی گفتی: ای اهل بصره، شکم من هیچ کاسته نشد و شکم شما که هر روز خرما خورد، هیچ زیادت نشد؟
ابوسلیمان دارایی گفت: عادت کنید چشم را به گریه ..؟
يحيىبنمعاذ گفت: گرسنگی طعام خدای تعالی است در زمین که تنها صوفیان بدان قوت یابند.
آیا منظور از اعتلای روح، اینهاست؟
باید گفت که رهبانیت خلاف طبیعت است و چون چنین است راهب دچار عوارضی میگردد که مانع رسیدن او حتی به کمال معنوی است. معنویت فرا رفتن از زندگی روزانه است نه ضدیت با آن. قبول آن و تلطیف آن است و نه در هم ریختن آن اگر جز این بود به جای آن همه احکام و آیات و راهنماییها در یک جمله میگفتند گوشهای بگیرید و بس. این تصور که جسم دشمن روح است و در نتیجه باید با غرایز در افتاد در سه فلسفه وجود دارد بودایی، مسیحیت مانویت که از این هر سه راه به تصوف ایران نیز سرایت میکند.
عبدالحکیم حسان، دانشمند مصری، معتقد است که حلاج بیشتر از مانی متأثر است و اندکی از بودا و تاحدی از مسیح. مانی معتقدبود که عناصر مادی نماینده ظلمتاند.
برخی از مسیحیان معتقدند: که رهبانیت بر مذهب مسیح تحمیل شده و از آن ناشی نیست.
مبارزه با لذت يك سنت غلط مسیحی است . . و حتی نتیجه تعبیر نادرستی است که سن پل، از انجیل کردهاست. انسان خود ناجی خویش است و با خردی که دارد تا آن حد نیرومند هست که بتواند جسم و روح خویش را رهبری کند؟
رهبانیت متصوفان هر منشا و مبدئی داشته باشد اندیشهای است انحرافی که حافظ مردانه با آن میستیزد. به گفته کییرکگور گرایش به ترک دنیا ناشی از احساس ناتوانی و ناکامی در حل و فصل مسائل زندگی بر حسب موازین تمامیت و عشق است.؟
رهبانیت، پیش از هر چیز کاری است ناممکن. ناممکن است زیرا بر خلاف طبیعت است. انسان برای برخورداری از مواهب طبیعت به زدودن سرچشمه آن چرا؟
ریشهکَنی غرایز ممکن نیست زیرا با صد زنجیر انسان را به خود بسته است. (شیخ صنعان پس از سالها ریاضت به دام آن میافتد):
مرغ روحم که همیزد از سر سدره صفیر
عاقبت دانه خال تو فکندش در دام
حال فرضکنیم ریشهکَنی غرایز ممکن باشد. که چه؟ بزرگترین غریزهها حفظ نفس است و درافتادن با آن خودکشی است. آیا هدف نهایی زندگی خودکشی است؟ آن که هر گونه لذتی را بر خود منع میکند آیا به نوعی خودکشی دست نمیزند؟ به گفته نیچه راهب کسی است که از مبارزه با دشمنان واقعی میگریزد و به مبارزه با خویشتن خویش می پردازد. نبردی بیحاصل و نومیدانه و این مبارزه اگر امروز مطرح نیست، در زمان حافظ، چون طرز تفکری فراگیر مطرح بودهاست. عارف و عامی درویش بودهاند و سلطان و وزیر هم.
و چون ترک همه چیز واقعاً دشوار است، این مبارزه غالباً به ریا و تزویر و دروغ میکشد ظاهر مدعی یک چیز است و باطنش چیز دیگر.
و از اینجاست آن همه ریا و تزویر و این واقعیت که چون نيك بنگری همه تزویر میکنند و چنین است که:
فریاد حافظ این همه آخر به هرزه نیست
زهد - معادل پرهیزکاری و از دنیا گذشتگی - دو معنی دارد: یکی بیاعتنایی به مال و جاه افزون که حافظ درویشیاش می نامد. این صفت پسندیدهای است که شاعر بدان منصف است و بارها آن را ستوده. اما معنی دیگر زهد اعراض از نعمتهایی است که بر انسان حلال است و روا.
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب حافظ اندیشه
@vir486
👍4
مردی بعداز نمـاز شـب دعا میکرد که: خدایا میبینی که من
بیدارم و دیگران همه در خواب!
مزبّـد گفت:
حاجت خود را بخواه،
فضولی دیگران را مکن!
▪️نکتهچینیها از ادب عربی، علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، انتشارات طرح نو، چاپ اول، ۱۳۸۲ ، ص ۳۲۰
@vir486
بیدارم و دیگران همه در خواب!
مزبّـد گفت:
حاجت خود را بخواه،
فضولی دیگران را مکن!
▪️نکتهچینیها از ادب عربی، علیرضا ذکاوتی قراگوزلو، انتشارات طرح نو، چاپ اول، ۱۳۸۲ ، ص ۳۲۰
@vir486
👍3
Audio
👍1
گفت: خواب بَدی دیدم. دیدم که خلایق به هیئت گاوان و گوسپندان جملگی سر در آخوری فروبرده به چریدن مشغولند.
پرسیدم: تو چه می کردی؟
گفت: من نیز چون خلایق[مشغول چریدن بودم.]
پرسیدم: پس چه فرق میانِ تو و ایشان؟
گفت: آن ها می خوردند و می خندیدند.
من می خوردم و می گریستم.
تذکرةالاولیاء، به تصحیح استاد شفیعی کدکنی، ذكر خضرويه بلخى
@vir486
پرسیدم: تو چه می کردی؟
گفت: من نیز چون خلایق[مشغول چریدن بودم.]
پرسیدم: پس چه فرق میانِ تو و ایشان؟
گفت: آن ها می خوردند و می خندیدند.
من می خوردم و می گریستم.
تذکرةالاولیاء، به تصحیح استاد شفیعی کدکنی، ذكر خضرويه بلخى
@vir486
👍6❤🔥2
▪️آنچه یک «فکر» را در تاریخ اندیشهٔ بشری اعتبار میدهد موضوع فکر نیست بلکه قاب و قالبی است که اندیشه در ذهن ما به خود میگیرد و نوعی روشنایی و افقی از دید در برابر چشم ما و دیگران میگشاید. اندیشهٔ راستین اندیشهای است که وقتی عرضه شود بخشی از مخاطبان خود را دگرگون کند و در برابر چشم ایشان دریچهای تازه بگشاید.
▪️مولانا، اما صاحب اندیشه است. در آن سوی شعرهای درخشانی که در دیوان شمس سروده است، هم در مثنوی و هم در دیوان، نمونههایی از اندیشه عرضه میکند که وقتی خواننده با آن اندیشهها روبهرو میشود نگاهش به جهان و قلمرو هستی دگرگون میگردد. دربارهٔ ازل، ابد، جهان، انسان، مرگ، زندگی، زیبایی، عشق و خدا مولانا صاحب اندیشه است، اندیشههایی که بشریّت در همه احوال به آنها نیاز دارد، همانگونه که بشریّت هیچگاه از دیالُگهای افلاطون بینیاز نخواهد بود. همچنان که جرقههای فکری فلاسفهٔ ماقبل سقراطِ یونان، امثال هراکلیت، هنوز طراوت خویش را داراست و مایهٔ حیرت انسان معاصر است.
محمدرضا شفیعی کدکنی
غزلیات شمس تبریزی، مقدمهی ج ۱.
@vir486
▪️مولانا، اما صاحب اندیشه است. در آن سوی شعرهای درخشانی که در دیوان شمس سروده است، هم در مثنوی و هم در دیوان، نمونههایی از اندیشه عرضه میکند که وقتی خواننده با آن اندیشهها روبهرو میشود نگاهش به جهان و قلمرو هستی دگرگون میگردد. دربارهٔ ازل، ابد، جهان، انسان، مرگ، زندگی، زیبایی، عشق و خدا مولانا صاحب اندیشه است، اندیشههایی که بشریّت در همه احوال به آنها نیاز دارد، همانگونه که بشریّت هیچگاه از دیالُگهای افلاطون بینیاز نخواهد بود. همچنان که جرقههای فکری فلاسفهٔ ماقبل سقراطِ یونان، امثال هراکلیت، هنوز طراوت خویش را داراست و مایهٔ حیرت انسان معاصر است.
محمدرضا شفیعی کدکنی
غزلیات شمس تبریزی، مقدمهی ج ۱.
@vir486
❤1👍1
بخش آخر
#انحراف_تصوف
زهد - معادل پرهیزکاری و از دنیاگذشتگی - دو معنی دارد: یکی بیاعتنایی به مال و جاه افزون که حافظ درویشیاش مینامد. این صفت پسندیدهای است که شاعر بدان متصف است و بارها آن را ستوده. اما معنی دیگر زهد اعراض از نعمتهایی است که بر انسان حلال است و روا. و ما آن را در این کتاب رهبانیت مینامیم و حافظ به حق با آن میستیزد. درباره معنی دوم در فرهنگها می آورند:
و قیل زهد آن را گویند که از زن و فرزند بیزار شود؟
و با تصریح بیشتر:
ابویوسف غسولی گفت: زهد در حلال است، یعنی زهد نگاه داشتن خود از حلال است نه از ارتکاب حرام؟!
بعضی گویند زهد... یعنی بیرغبتبودن به دنیا و
آخرت.
بی رغبت بودن به آخرت.
توجه به آخرت به معنی خداشناسی است که فایده اجتماعیاش توجه به معنویت است و رسیدن به همنوع. بیرغبت بودن به خدا چگونه هدفی است؟ و چگونه عرفانی؟ و بالاتر از آن با ترک خود گفتن چه چیز به چه کسی اضافه میشود؟ آیا دریا نیاز به قطره دارد؟
حافظ می داند که رهبانیت، رنج و محرومیت است و از این دو هیچ چیز مثبتی برنمیخیزد. برعکس موجب هتک حیثیت آدمی است:
مباد کاتش محرومی آب ما ببرد
چه بسا کسانی بگویند اینها توضیح واضحات است. اما در واقع چنین نیست. کشش بشر به سوی فرار از آزادی و گریز از کوشش، زیاد است. به جایگاه رهبانیت در مذهب مسیح بیندیشید و به این گفته مارکس که چون پرولتاریا مظهر رنج فی نفسه است جهان را نجات خواهد داد! نشان به آن نشانی که پس از هشتاد سال تجربه در يك ششم سطح زمین، در کشوری نیمه اروپایی، پرولتاریا هنوز نمی تواند نان روزانه خود را
دربیاورد. نجات بشر پیشکش.
کشش ضلالت زیاد است. این گمراهی از کجا و چرا به ایران راه یافته؟ یکی از مبانی آن تأثیر مسیحیت است ( البته مسیحیت رایج نه مسیحیت راستین که مورد بحث ما نیست). درباره تأثیر رهبانیت عیسوی در تصوف اسلامی دلایلی هست. دکتر غنی مینویسد: زندگی در صوامع و خانقاه تا اندازهای تقلید به مسیحیان و راهبین است و حتی در کتب تراجم احوال عرفا نوشتهاند که اول خانقاهی که برای صوفیه بنا شده به دست یکی از امرای مسیحی بودهاست.
سپس از قول جامی میآورد که اول خانقاهی که برای صوفیان بنا کردهاند آن است که برملهی شام کردند به دست يك مسیحی.
رابطهی مسیحیت و تصوف زیاد است. در کتاب فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی تألیف دکتر سید جعفر سجادی کلمه «ترسا» میخوانیم:
مسیحیان را ترسایان گویند .... و به اصطلاح صوفیان و عرفا مرد روحانی را گویند که صفات ذمیمه نفس اماره او مبدل شده باشد به صفات حمیده.
رواج افکار بودایی نیز در دامن زدن به این فکر مؤثر بوده است.
مانویت نیز که در زمان ساسانیان به وجود آمده پاسخی منفی به ستم مشترك شاهان و موبدان در این مسیر بوده است.
و سرانجام واکنش منفی در برابر بیداد بنیامیه و بنیعباس تصوف ایران را به انحراف کشانده است .
به گفته راسل ستمِ استبداد دو آفریده متمایز به وجود می آورد: برده و شورشی. ستم رومیان مسیحیتی دنیا گریز به وجود آورد و شورش اسپارتاکوس را شورش وحشیانه در هم کوبیده شد و همین معنی موجب تقویت آیین رهبانیت گردید. این آیین در همه جا نفوذ یافت.
زیرا همه جا ستم بود و استبداد.
استبداد ساسانیان که مورد پشتیبانی کامل موبدان بود منجر به قیام مزدك شد - که عاقبتش را شنیدیم و نیز پیدایش آیین مانی که مبتنی بر بدبینی و دنیاگریزی بود. از طرفی خود مسیحیت نیز در ایران ساسانی ناشناخته نبود. در کتاب تمدن ایران ساسانی میخوانیم: آیین مسیح بزرگترین نیروی اندیشهای آن روزگار بود . . . در استانهای مجاور ایران و حتی در خود ایران به سال ۲۲۵ میلادی مرکزهای ویژه اسقفهای مسیحی پدید آمد.
مانی که سفرهایی به شرق کرده و در آنجا با آیین بودا آشنا بود، هم تحت تأثیر بدبینی بودا بود و هم متأثر از رهبانیت مسیحی.
وی در کتاب خود مینویسد:
پیام خداوند يك بار وسیله فرستادهای به نام بودا در هند . . . و دگر بار وسیله عیسی و در آخرین عصر در کتاب من به سرزمین بابل فرستاده شد و پیامبری من که مانی فرستاده خدای راستینم اعلام شد!
وی اعلام داشت که ماده، علی رغم خواست پروردگار موجود است، «ظلم و بیداد ابدی است» و تنها با ریاضت بسیار و ترك جهان میتوان به مقصود دست یافت. ما کمال نیافتگانی بزهکاریم .
در کتاب مذکور آمده است که:
اندیشه بدبینانه وجود نادرستی و بدی در انسان و انکار شرکت انسان در پیروزی نهایی نیکی بر بدی با آیین زرتشت همداستانی و همگونی نداشت.
دوش به دوش این بدبینی جادوگری و غرایم ارواح، پیشگویی،سحر و دیگر یاوهها و افسونگریهای صوفیانه نقش عمده بر عهده داشت.
#انحراف_تصوف
زهد - معادل پرهیزکاری و از دنیاگذشتگی - دو معنی دارد: یکی بیاعتنایی به مال و جاه افزون که حافظ درویشیاش مینامد. این صفت پسندیدهای است که شاعر بدان متصف است و بارها آن را ستوده. اما معنی دیگر زهد اعراض از نعمتهایی است که بر انسان حلال است و روا. و ما آن را در این کتاب رهبانیت مینامیم و حافظ به حق با آن میستیزد. درباره معنی دوم در فرهنگها می آورند:
و قیل زهد آن را گویند که از زن و فرزند بیزار شود؟
و با تصریح بیشتر:
ابویوسف غسولی گفت: زهد در حلال است، یعنی زهد نگاه داشتن خود از حلال است نه از ارتکاب حرام؟!
بعضی گویند زهد... یعنی بیرغبتبودن به دنیا و
آخرت.
بی رغبت بودن به آخرت.
توجه به آخرت به معنی خداشناسی است که فایده اجتماعیاش توجه به معنویت است و رسیدن به همنوع. بیرغبت بودن به خدا چگونه هدفی است؟ و چگونه عرفانی؟ و بالاتر از آن با ترک خود گفتن چه چیز به چه کسی اضافه میشود؟ آیا دریا نیاز به قطره دارد؟
حافظ می داند که رهبانیت، رنج و محرومیت است و از این دو هیچ چیز مثبتی برنمیخیزد. برعکس موجب هتک حیثیت آدمی است:
مباد کاتش محرومی آب ما ببرد
چه بسا کسانی بگویند اینها توضیح واضحات است. اما در واقع چنین نیست. کشش بشر به سوی فرار از آزادی و گریز از کوشش، زیاد است. به جایگاه رهبانیت در مذهب مسیح بیندیشید و به این گفته مارکس که چون پرولتاریا مظهر رنج فی نفسه است جهان را نجات خواهد داد! نشان به آن نشانی که پس از هشتاد سال تجربه در يك ششم سطح زمین، در کشوری نیمه اروپایی، پرولتاریا هنوز نمی تواند نان روزانه خود را
دربیاورد. نجات بشر پیشکش.
کشش ضلالت زیاد است. این گمراهی از کجا و چرا به ایران راه یافته؟ یکی از مبانی آن تأثیر مسیحیت است ( البته مسیحیت رایج نه مسیحیت راستین که مورد بحث ما نیست). درباره تأثیر رهبانیت عیسوی در تصوف اسلامی دلایلی هست. دکتر غنی مینویسد: زندگی در صوامع و خانقاه تا اندازهای تقلید به مسیحیان و راهبین است و حتی در کتب تراجم احوال عرفا نوشتهاند که اول خانقاهی که برای صوفیه بنا شده به دست یکی از امرای مسیحی بودهاست.
سپس از قول جامی میآورد که اول خانقاهی که برای صوفیان بنا کردهاند آن است که برملهی شام کردند به دست يك مسیحی.
رابطهی مسیحیت و تصوف زیاد است. در کتاب فرهنگ لغات و اصطلاحات و تعبیرات عرفانی تألیف دکتر سید جعفر سجادی کلمه «ترسا» میخوانیم:
مسیحیان را ترسایان گویند .... و به اصطلاح صوفیان و عرفا مرد روحانی را گویند که صفات ذمیمه نفس اماره او مبدل شده باشد به صفات حمیده.
رواج افکار بودایی نیز در دامن زدن به این فکر مؤثر بوده است.
مانویت نیز که در زمان ساسانیان به وجود آمده پاسخی منفی به ستم مشترك شاهان و موبدان در این مسیر بوده است.
و سرانجام واکنش منفی در برابر بیداد بنیامیه و بنیعباس تصوف ایران را به انحراف کشانده است .
به گفته راسل ستمِ استبداد دو آفریده متمایز به وجود می آورد: برده و شورشی. ستم رومیان مسیحیتی دنیا گریز به وجود آورد و شورش اسپارتاکوس را شورش وحشیانه در هم کوبیده شد و همین معنی موجب تقویت آیین رهبانیت گردید. این آیین در همه جا نفوذ یافت.
زیرا همه جا ستم بود و استبداد.
استبداد ساسانیان که مورد پشتیبانی کامل موبدان بود منجر به قیام مزدك شد - که عاقبتش را شنیدیم و نیز پیدایش آیین مانی که مبتنی بر بدبینی و دنیاگریزی بود. از طرفی خود مسیحیت نیز در ایران ساسانی ناشناخته نبود. در کتاب تمدن ایران ساسانی میخوانیم: آیین مسیح بزرگترین نیروی اندیشهای آن روزگار بود . . . در استانهای مجاور ایران و حتی در خود ایران به سال ۲۲۵ میلادی مرکزهای ویژه اسقفهای مسیحی پدید آمد.
مانی که سفرهایی به شرق کرده و در آنجا با آیین بودا آشنا بود، هم تحت تأثیر بدبینی بودا بود و هم متأثر از رهبانیت مسیحی.
وی در کتاب خود مینویسد:
پیام خداوند يك بار وسیله فرستادهای به نام بودا در هند . . . و دگر بار وسیله عیسی و در آخرین عصر در کتاب من به سرزمین بابل فرستاده شد و پیامبری من که مانی فرستاده خدای راستینم اعلام شد!
وی اعلام داشت که ماده، علی رغم خواست پروردگار موجود است، «ظلم و بیداد ابدی است» و تنها با ریاضت بسیار و ترك جهان میتوان به مقصود دست یافت. ما کمال نیافتگانی بزهکاریم .
در کتاب مذکور آمده است که:
اندیشه بدبینانه وجود نادرستی و بدی در انسان و انکار شرکت انسان در پیروزی نهایی نیکی بر بدی با آیین زرتشت همداستانی و همگونی نداشت.
دوش به دوش این بدبینی جادوگری و غرایم ارواح، پیشگویی،سحر و دیگر یاوهها و افسونگریهای صوفیانه نقش عمده بر عهده داشت.
👍2
جالب اینکه مانی برای رواج کیش خود پولهای بسباری خرج میکرد و ازاین راه خلق بسیاری بر او گرد آمدند.این پولها از کجا میآمده؟
شاپور دین مانی را پذیرفت ولی بعداً شاهان ساسانی از او برگشتند و وی را به طرز فجیعی کشتند. البته با کشتن او آیینش معدوم نشد زیرا بهرام دوم متعصبی به نام کوتیر را برکشید که برای برقراری ترور و جهالت مذهبی از همه امکانها برخوردار بود.
عین این وضع در زمان عباسیان تجدید شد. آن استبداد و ولخرجی که به دنبال فساد بنیامیه آمد نخست قیام بابک خرمدین را به وجود آورد که طی آن يك ميليوننفر نابود شدند و چون جنبش او به خون کشیده شد، بدبینی و گوشهگیری و ترک دنیا رواج گرفت. نویسنده فرهنگ اشعار حافظ، درباره پیدایش این روحیه مینویسد:
در نتیجه این وقایع،ثروتمند بودن عثمان، اختلافات مسلمین، فساد بنیامیه نفرت و انزجار از زندگی اجتماعی شدت گرفت و زهد ورزیدن و کنارهگیری و بازگشت به زندگی بزرگان صدر اسلام چاره کار و وسیله فلاح و نجات شناختهشد و به این ترتیب تصوف اسلامی پایهگذاری گردید.
اگر زندگی سیاسی تباهی گرفت چاره آن نفرت و انزجار از زندگی اجتماعی نیست باید آن تباهی را چاره کرد. وانگهی زندگی خلیفه اول و دوم ساده بودهاست نه اینکه آنان راهب باشند. اگر راهب میبودند میبایستی تخته پوست خلافت را ببوسند و به غاری بروند. قبول خلافت به معنای درگیری آنان با مسائل اجتماعی بودهاست. بعلاوه ، کار بزرگان را با خُردان قیاس نمیتوان کرد زندگی خلیفه که در پایان رشد معنوی خود است، هرچه سادهتر به تقوی نزدیکتر اما در مورد دیگرانی که تازه زندگی را آغاز کردهاند باید زندگیشان در حدی باشد که رشد جسمی و معنویشان را فراهم کند، والا انحراف است و حیف و غفلت و گمراهی. زبردستان را باید تشویق به قناعت کرد و زیردستان را به همت. این است پارادوکس اخلاق. و شاعر و نویسنده رو به سوی زیردستان دارد. کار زیردستان با پیرامونیان است که اگر خود فاسد نباشند در ایشان مؤثر خواهند افتاد.
شیخ عطار در تذکرة الاولیاء در شرح حال بایزید بسطامی می نویسد:
و در استغراق چنان بود که مریدی داشت که بیست سال بود تا از وی جدا نشده بود. هر روز که شیخ او را خواندی گفتی ای پسر نام تو چیست روزی مرید گفت: ای شیخ مرا افسوس ( استهزا) میکنی، بیست سال است تا در خدمت تو میباشم و هر روز نام من میپرسی! شیخ گفت ای پسر استهزا نمیکنم، لکن نام او آمده است و همه نامها از دل من برده. نام تو یاد میگیرم و باز فراموش میکنم.
خداوند چنین استغراق را میخواهد چه کند؟ و از چنین بندهای چه سودی بر خود او یا بر دیگری مترتب است؟ حقیقت آن است که نه بایزید چنین بوده و نه عطار آفریننده منطق الطیر. ( آفتاب آمد دلیل آفتاب). ولی بر عطار بزرگ این ایراد وارد است که چرا چنین افسانههایی را جاودان کرده است.
غالب عارفان پنداشتهاند که کمال آدمی در استغراق تمام در وجود خداست ولی این استغراق و فناء فی اللهی عملاً چیست؟ همان رهبانیت از خلق بریدن و در گوشهای به یاد خدا بودن. در این کار بیشتر دقت کنیم تصوف بریدن از علایق، پایه نظری این گوشهگیری را فراهم میکند. مجنون جامی میگوید:
من عيسی مریمم در این دیر
در راه مجردی سبك سير
خورشیدوشم، از این و آن فرد
پیوند بریده از زن و مرد
ز آمیزش جفت طاق باشم
تا در خم این رواق باشم
جز من نسزد رفيق من كس
تنهایی من رفیق من بس
بازهم حديث تنهایی و گوشهگیری شاعران نیز با راهبان همدست میشوند این کار با خداپرستی منافات دارد.
به یاد خدا بودن یعنی در زندگی و کشاکش آن و پستی و بلندیهایش به یاد خدا بودن و این راه را با یاد او پیمودن راهب بیتوجه یا با توجه - نیمه اول معادله را حذف میکند و در نتیجه کل آن را ((سالبه به انتفاء موضوع)) میسازد. در گوشه غاری به دور از اجتماع و کشمکش آن به یاد خدا بودن معنی ندارد. زیرا گذشته از دستور مشهور ليس للانسان الا ماسعی، باید گفت که خداوند اصولاً به یاد بندگان و هیچ چیز دیگر محتاج نیست. او بییاد راهب نیز کامل است. آن که کامل نیست راهب است نه او در اینجا نیز برخی دانسته و ندانسته صفات شاهان را به پروردگار نسبت میدهند: آنکه از تعظیم و خدمت لذت میبرد و از نظر کارکرد قدرت عمیقاً بدان نیاز دارد، سلطان است نه خدا در خداپرستی، حق الناس از حق الله جدا نیست. این دو تجزیه ناپذیرند. اگر گفتهاند: که صوفی باید به یاد خدا باشد نه بر اثر نیاز خدا که به سبب نیاز صوفی است. نیاز او در زندگی، تا هم خود تعالی یابد و هم زندگیش و رابطه او با سایر آدمیان به سامان باشد. بدیهی است اگر در این میان زندگی حذف شد که در رهبانیت عملاً حذف میشود دیگر موردی برای اجرای حکم الهی باقی نمیماند.
شاپور دین مانی را پذیرفت ولی بعداً شاهان ساسانی از او برگشتند و وی را به طرز فجیعی کشتند. البته با کشتن او آیینش معدوم نشد زیرا بهرام دوم متعصبی به نام کوتیر را برکشید که برای برقراری ترور و جهالت مذهبی از همه امکانها برخوردار بود.
عین این وضع در زمان عباسیان تجدید شد. آن استبداد و ولخرجی که به دنبال فساد بنیامیه آمد نخست قیام بابک خرمدین را به وجود آورد که طی آن يك ميليوننفر نابود شدند و چون جنبش او به خون کشیده شد، بدبینی و گوشهگیری و ترک دنیا رواج گرفت. نویسنده فرهنگ اشعار حافظ، درباره پیدایش این روحیه مینویسد:
در نتیجه این وقایع،ثروتمند بودن عثمان، اختلافات مسلمین، فساد بنیامیه نفرت و انزجار از زندگی اجتماعی شدت گرفت و زهد ورزیدن و کنارهگیری و بازگشت به زندگی بزرگان صدر اسلام چاره کار و وسیله فلاح و نجات شناختهشد و به این ترتیب تصوف اسلامی پایهگذاری گردید.
اگر زندگی سیاسی تباهی گرفت چاره آن نفرت و انزجار از زندگی اجتماعی نیست باید آن تباهی را چاره کرد. وانگهی زندگی خلیفه اول و دوم ساده بودهاست نه اینکه آنان راهب باشند. اگر راهب میبودند میبایستی تخته پوست خلافت را ببوسند و به غاری بروند. قبول خلافت به معنای درگیری آنان با مسائل اجتماعی بودهاست. بعلاوه ، کار بزرگان را با خُردان قیاس نمیتوان کرد زندگی خلیفه که در پایان رشد معنوی خود است، هرچه سادهتر به تقوی نزدیکتر اما در مورد دیگرانی که تازه زندگی را آغاز کردهاند باید زندگیشان در حدی باشد که رشد جسمی و معنویشان را فراهم کند، والا انحراف است و حیف و غفلت و گمراهی. زبردستان را باید تشویق به قناعت کرد و زیردستان را به همت. این است پارادوکس اخلاق. و شاعر و نویسنده رو به سوی زیردستان دارد. کار زیردستان با پیرامونیان است که اگر خود فاسد نباشند در ایشان مؤثر خواهند افتاد.
شیخ عطار در تذکرة الاولیاء در شرح حال بایزید بسطامی می نویسد:
و در استغراق چنان بود که مریدی داشت که بیست سال بود تا از وی جدا نشده بود. هر روز که شیخ او را خواندی گفتی ای پسر نام تو چیست روزی مرید گفت: ای شیخ مرا افسوس ( استهزا) میکنی، بیست سال است تا در خدمت تو میباشم و هر روز نام من میپرسی! شیخ گفت ای پسر استهزا نمیکنم، لکن نام او آمده است و همه نامها از دل من برده. نام تو یاد میگیرم و باز فراموش میکنم.
خداوند چنین استغراق را میخواهد چه کند؟ و از چنین بندهای چه سودی بر خود او یا بر دیگری مترتب است؟ حقیقت آن است که نه بایزید چنین بوده و نه عطار آفریننده منطق الطیر. ( آفتاب آمد دلیل آفتاب). ولی بر عطار بزرگ این ایراد وارد است که چرا چنین افسانههایی را جاودان کرده است.
غالب عارفان پنداشتهاند که کمال آدمی در استغراق تمام در وجود خداست ولی این استغراق و فناء فی اللهی عملاً چیست؟ همان رهبانیت از خلق بریدن و در گوشهای به یاد خدا بودن. در این کار بیشتر دقت کنیم تصوف بریدن از علایق، پایه نظری این گوشهگیری را فراهم میکند. مجنون جامی میگوید:
من عيسی مریمم در این دیر
در راه مجردی سبك سير
خورشیدوشم، از این و آن فرد
پیوند بریده از زن و مرد
ز آمیزش جفت طاق باشم
تا در خم این رواق باشم
جز من نسزد رفيق من كس
تنهایی من رفیق من بس
بازهم حديث تنهایی و گوشهگیری شاعران نیز با راهبان همدست میشوند این کار با خداپرستی منافات دارد.
به یاد خدا بودن یعنی در زندگی و کشاکش آن و پستی و بلندیهایش به یاد خدا بودن و این راه را با یاد او پیمودن راهب بیتوجه یا با توجه - نیمه اول معادله را حذف میکند و در نتیجه کل آن را ((سالبه به انتفاء موضوع)) میسازد. در گوشه غاری به دور از اجتماع و کشمکش آن به یاد خدا بودن معنی ندارد. زیرا گذشته از دستور مشهور ليس للانسان الا ماسعی، باید گفت که خداوند اصولاً به یاد بندگان و هیچ چیز دیگر محتاج نیست. او بییاد راهب نیز کامل است. آن که کامل نیست راهب است نه او در اینجا نیز برخی دانسته و ندانسته صفات شاهان را به پروردگار نسبت میدهند: آنکه از تعظیم و خدمت لذت میبرد و از نظر کارکرد قدرت عمیقاً بدان نیاز دارد، سلطان است نه خدا در خداپرستی، حق الناس از حق الله جدا نیست. این دو تجزیه ناپذیرند. اگر گفتهاند: که صوفی باید به یاد خدا باشد نه بر اثر نیاز خدا که به سبب نیاز صوفی است. نیاز او در زندگی، تا هم خود تعالی یابد و هم زندگیش و رابطه او با سایر آدمیان به سامان باشد. بدیهی است اگر در این میان زندگی حذف شد که در رهبانیت عملاً حذف میشود دیگر موردی برای اجرای حکم الهی باقی نمیماند.
👍2❤1
مولانا راز آفرینش را چنین می گشاید:
من نکردم خلق تا سودی کنم
بلکه تا بر بندگان جودی کنم
در فلسفه حافظ اگر خدا مشتاق است، مشتاق بارور شدن و شکفتگی آدمیان است نه خواهان جمود و زبونی او:
((هیچ عاقل نپسندد که تو محزون باشی))
روی جانان طلبی آینه را قابل ساز
زانکه هرگز گل و نسرین ندمد ز آهن و روی
راهب که دنیا را ندارد آخرت را هم از دست داده است. عشق خدا در جانهای بیدار است و در دل کسانی که در نبرد زندگی و کارزاری مداوم با اهریمن، گام به گام این عشق را فتح کردهاند. توسل حافظ به همت بیهوده نیست. نمی توان با ترک زندگی به عشق خدا رسید. این عشق در زندگی است و مستتر در جزء جزء آن و به فرض محال که کمال انسانیت را در رهبانیت بدانیم این نجاتی است فردی نه اجتماعی، و حافظ به دلایلی که خواهیم دید در اندیشه رستگاری اجتماعی است. از آن گذشته، در سراسر تاریخ تصوف و مسیحیت جز تنی چند کسی راهب واقعی نبوده است. بیشتر ایشان تظاهر میکردهاند. مدعی بودهاند نه صمیمی. نزد مریدان راهب بودهاند و در خلوت اسیر صدها شهوت. همین چند سال پیش یکی از اسقفهای نام آور پاریس را در خانه رقاصهای مرده یافتند . . .
عصر حافظ نه دوران ریاضتکشها که دوران ریاکاران بودهاست و از این روست که حافظ آن همه در مذمت زهد و رهبانیت و ریا و تزویر سرودهاست.
اگر راهب به دیر میگریزد به سبب ترس او از قهاری است که در ذهن میسازد. و آنکه چون حافظ عاشق است، برعکس، به زندگی روی می آورد .
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب حافظ اندیشه
@vir486
من نکردم خلق تا سودی کنم
بلکه تا بر بندگان جودی کنم
در فلسفه حافظ اگر خدا مشتاق است، مشتاق بارور شدن و شکفتگی آدمیان است نه خواهان جمود و زبونی او:
((هیچ عاقل نپسندد که تو محزون باشی))
روی جانان طلبی آینه را قابل ساز
زانکه هرگز گل و نسرین ندمد ز آهن و روی
راهب که دنیا را ندارد آخرت را هم از دست داده است. عشق خدا در جانهای بیدار است و در دل کسانی که در نبرد زندگی و کارزاری مداوم با اهریمن، گام به گام این عشق را فتح کردهاند. توسل حافظ به همت بیهوده نیست. نمی توان با ترک زندگی به عشق خدا رسید. این عشق در زندگی است و مستتر در جزء جزء آن و به فرض محال که کمال انسانیت را در رهبانیت بدانیم این نجاتی است فردی نه اجتماعی، و حافظ به دلایلی که خواهیم دید در اندیشه رستگاری اجتماعی است. از آن گذشته، در سراسر تاریخ تصوف و مسیحیت جز تنی چند کسی راهب واقعی نبوده است. بیشتر ایشان تظاهر میکردهاند. مدعی بودهاند نه صمیمی. نزد مریدان راهب بودهاند و در خلوت اسیر صدها شهوت. همین چند سال پیش یکی از اسقفهای نام آور پاریس را در خانه رقاصهای مرده یافتند . . .
عصر حافظ نه دوران ریاضتکشها که دوران ریاکاران بودهاست و از این روست که حافظ آن همه در مذمت زهد و رهبانیت و ریا و تزویر سرودهاست.
اگر راهب به دیر میگریزد به سبب ترس او از قهاری است که در ذهن میسازد. و آنکه چون حافظ عاشق است، برعکس، به زندگی روی می آورد .
#حافظ
#مصطفی_رحیمی
#کتاب حافظ اندیشه
@vir486
👍3❤1
در خداحافظیاش رفتنِ ایمانم بود
شعله صاعقه در روحِ پشیمانم بود
غم به شکلی به من آویخت که نشناختمش
گرچه از عهدِ ازل خود ز ندیمانم بود
همه دیدند در آن لحظه بدرود و درود
حالت شامِ غریبان یتیمانم بود
شد از آن زلزله ویرانی روحم آغاز
گیرم اعصاب خود از آهن و سیمانم بود
رفت و با رفتن او هجرتِ جان شد آغاز
دل مهاجر شد اگر تن ز مقیمانم بود
شفیعی کدکنی
@vir486
شعله صاعقه در روحِ پشیمانم بود
غم به شکلی به من آویخت که نشناختمش
گرچه از عهدِ ازل خود ز ندیمانم بود
همه دیدند در آن لحظه بدرود و درود
حالت شامِ غریبان یتیمانم بود
شد از آن زلزله ویرانی روحم آغاز
گیرم اعصاب خود از آهن و سیمانم بود
رفت و با رفتن او هجرتِ جان شد آغاز
دل مهاجر شد اگر تن ز مقیمانم بود
شفیعی کدکنی
@vir486
👍4💔2❤1
از طرفی حکومت آدمها را سلاخی میکرد و از طرف دیگر "مردم" هم هیچ شفقتی نسبت به یکدیگر نداشتند ، حکومت هم همین را میخواست ...
#سوتلانا_الکسیویچ
@vir486
#سوتلانا_الکسیویچ
@vir486
👍5❤2
Audio
❤1👍1
من هیچ نویسندهای را مانند ارنست همینگوی نمیشناسم که در وجود او، زندگی و ادبیات بدین گونه تنگاتنگ عجین شده باشد. در برفهای کلیمانجارو زنی به شوهرش میگوید: «تو کاملترین مردی هستی که من تا حالا شناخته ام. » کسی شاید به همینگوی چنین تعارفی کردهباشد و این سخن هرگز از خاطرش نرفته است. او میخواست نویسنده شود اما از اینکه نویسندهای دمدمی مزاج و بیاصالت باشد از خود شرم داشت. در این اندیشه بود که نویسندگی را با رفتار و کردار پیوند زند و تفکر را با عمل مردانه سخن مردان واقعی زندگی بخشد. صدها حادثه را از سر گذرانده بود قهرمان دو جنگ جهانی، شکارچی پیروز کوسه ماهی و شیر بود و پرقدرتترین قصههای زمان خود را نوشت. او در یکی از نواحی ساکت و آرام اطراف شیکاگو (اوك پارك، ايلينوين به سال ۱۸۹۹ )متولد شد. پدرش پزشکی کم و بیش موفق بود که انس و الفت زندگی در هوای آزاد و ورزش را به او آموخت مادرش به شدت مذهبی بار آمده بود و همین او را به سوی رهبری و تک نوازی گروه کر کلیسا سوق داد. به خلاف نظریات فروید ارنست پدرش را بسیار بیشتر از مادرش دوست میداشت و جنگل و جویبار را سهلتر از سرودهای مذهبی و عبادت پذیرا میشد. پدربزرگش در دوازدهمین سالگرد تولدش تفنگی به او هدیه داد؛ به زودی با پدرکه تیرانداز ماهری بود به رقابت برخاست، ماهیگیری، قایقرانی، اسکی و مشت زنی را آموخت آرمانش آمیزهای بود از ویلیام شکسپیر و جان . ال . سولیوان در طول زندگی مشت زنان بسیاری را به مبارزه طلبید و به ندرت مواردی پیش میآمد که نتواند رقیب را شکست دهد. هنگامی که در يك مسابقه ماهیگیری در بیمینی (۱۹۳۵) برنده شد رقبای شکست خورده را با این پیشنهاد خشنود کرد هر کس بتواند در مسابقه مشت زنی، چهار دور در مقابل من ایستادگی کند دویست دلار خواهد گرفت. عدهای پذیرفتند اما هيچ يك نتوانستند مقاومت کنند.
#ارنست_همینگوی
#ویل_آریل_دورانت
#کتاب تفسیرهای زندگی
@vir486
#ارنست_همینگوی
#ویل_آریل_دورانت
#کتاب تفسیرهای زندگی
@vir486
👍2❤1