شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
13K subscribers
300 photos
427 videos
7 files
80 links
Download Telegram
جان به لب داریم و همچون صبح خندانیم ما
دست و تیغ عشق را زخم نمایانیم ما

می‌توان از شمع ما گل چید در صحرای قدس
زیر گردون چون چراغ زیر دامانیم ما

بر بساط بوریا سیر دو عالم می‌کنیم
با وجود نی‌سواری برق جولانیم ما

حاصل ما نیست غیر از خار خار جستجو
گردباد دامن صحرای امکانیم ما

از سیاهی داغ ما هرگز نمی‌آید برون
در سواد آفرینش آب حیوانیم ما

پشت چون آیینه بر دیوار حیرت داده‌ایم
واله خار و گل این باغ و بستانیم ما

وحشی دارالامان گوشه تنهایییم
دشت دشت از سایه مردم گریزانیم ما

دولتِ بیدار ‌گردِ جلوه‌ی شبرنگ ماست
از صفای سینه صبح پاکدامانیم ما

گرچه در ظاهر لباس ماست از زنگار غم
از طرب چون پسته زیر پوست خندانیم ما

از شبیخون خمار صبحدم آسوده‌ایم
مستی دنباله دار چشم خوبانیم ما

عالمی بی‌زخم خار از بوی ما آسوده‌اند
در سفال عالم خاکی چو ریحانیم ما

خرقه از ما می‌ستاند نافه مشکین نفس
از هواداران آن زلف پریشانیم ما

چشم ما چون زاهدان بر میوه فردوس نیست
تشنه بویی ازان سیب زنخدانیم ما

مشرق خورشید و مه را گِل به روزن می‌زنیم
از نظر بازان آن چاک گریبانیم ما

گرچه در نظم جهان کاری نمی‌آید زدما
از حدیث راست سرو این خیابانیم ما

#صائب_تبریزی

@vir486
👍7❤2🕊2
اگر چه باده فَرَح بخش و باد گُل‌بیز است
به بانگِ چَنگ مخور مِی که مُحتَسِب تیز است

صُراحی‌ای و حریفی گَرَت به چَنگ افتد
به عقل نوش که ایام فتنه‌ انگیز است

در آستینِ مُرَقَع پیاله پنهان کن
که همچو چشمِ صُراحی زمانه خونریز است

به آبِ دیده بشوییم خِرقه‌ها از می
که موسمِ وَرَع و روزگارِ پرهیز است

مجوی عیشِ خوش از دورِ باژگونِ سِپِهر
که صاف این سر خُم جمله دُردی آمیز است

سپهرِ بر شده پرویزنی‌ست خون افشان
که ریزه‌اش سر کَسری و تاجِ پرویز است

عراق و فارس گرفتی به شعرِ خوش حافظ
بیا که نوبتِ بغداد و وقتِ تبریز است



#حافظ


@vir486
🔥5❤3👍2
ـــــــــــــــــــــــ
غزل فارسی
مادرِ همهٔ غزل‌های جهان



▪️بیماری اصلی شعرِ روزگارِ ما از همین‌‌جا شروع می‌شود که خودش نه‌تنها فُرمی –جز کار نیما– به وجود نیاورده است، بلکه فرم‌های شگفت‌آوری را که محصولِ نبوغِ خیّام و فردوسی و حافظ و مولوی و سعدی است، به یک سوی نهاده و در فرمِ بی‌فرمی ربعِ قرنی است که در جا می‌زند (چند کار منثور شاملو، آن هم نه همهٔ کارهایش را استثنا باید کرد که در بی‌فرمیِ ظاهری آنها نوعی فرم، اما نه فرم نهایی وجود دارد.)

به عقیدهٔ من بُن‌بستِ شعر معاصر به دست کسانی خواهد شکست که یا فرم تازه‌ای ابداع کنند –کاری که نیما کرد و شاگردانش کمال بخشیدند– یا یکی از فُرم‌های تجربه‌شدهٔ قدیم یا جدید را با حال‌و‌هوایِ انسان عصرِ ما انس و الفت دهد و در فضای آن فرم‌ها، تجربه‌های انسانِ عصر ما را شکل دهد.

می‌توان غزل گفت و غزل را به عنوان یک فرمِ باز، یک قالب گسترده و یک قاب پذیرفت؛ قابی که همه نوع تصویر –از منظره گرفته تا انواع پُرتره‌ها، در هر سبکی از سبک‌های نقاشی– در آن می‌تواند جای بگیرد، آن هم در زبانی که مادرِ همهٔ «غزل»‌های جهان است و هیچ زبانی نمی‌تواند بگوید برای «غزل» امکاناتی بیشتر از زیان فارسی دارد.

من این حرف‌ها را به عنوان دفاع از غزل، به آن معنیِ احمقانهٔ «غزل‌های انجمنی» نمی‌گویم.
می‌خواهم این مطلب بسیار ساده را یاد‌آور شوم که ادبیات و هنر، مجموعه‌ای از فرم‌های خاص‌اند و تحوّلات هریک از این فرم‌ها، به معنی نفی و انکار یا به کنار نهادن دیگر فرم‌ها نیست.
ما در شعرِ سنّتی خویش قوالبی داریم و در داخلِ این قوالب فرم‌های بسیاری؛ فرم‌های ضعیف، نیرومند، راحت و دشوار.

پیدایش قالب شعر آزاد، یا عروضِ نیمایی، به هیچ روی نفی مطلق آن قوالب نیست.
آن قوالب می‌توانند آبستنِ فرم‌های خلّاق، برای بعضی از حال و هواهای عصر ما و عصر‌های آینده باشند.

محمدرضا شفیعی کدکنی
با چراغ و آینه، ۶۷۶–۶۷۳


اگرچه هیچ گل مُرده، دوباره زنده نشد، اما
بهار در گُلِ شیپوری، مدام گرم دمیدن بود
#حسین_منزوی



@vir486
👍6👏4
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
زندگینامه رابعه بلخی
اولین زن شاعر فارسی و یک داستان عاشقانه


@vir486
👍8
رنگین سخن
بخش چهارم


شاید بتوان جلوه‌هایی از نوجویی و ابداع را در شعر صائب در خصائص زیر جست. در شعر وی جهان و همه مظاهر آن از بزرگ و کوچک و طبیعت آنگونه که او آنها را دیده و احساس کرده و در ذهن و خیال خویش پرورانده و تعبیر نموده جلوه گرست. از این رو تخیلی آفریننده بر شعر او حاکم است، همراه با درون‌نگری کولریج، شاعر انگلیسی در کتاب معروف خویش به نام سیره ادبی برای عمل کرد تخیل دو صورت قائل شده است وی معتقدست که تخیل در نخستین جلوه خود عامل اولیه همه ادراک انسانی است، یعنی قوه تنظیم کننده بزرگی است که به ما امکان می‌دهد هم چیزها را تمیز دهیم و هم آنها را بنظام در آوریم و نیز به تفکیک و ترکیب بپردازیم و به این ترتیب ادراک را امکان‌پذیر می‌کند زیرا بدون آن ما فقط مجموعه‌ای از معلومات حتی بی‌معنی می‌داشتیم و بصورت ثانوی در عین حال که در نوع عمل با اولی شباهت دارد در درجه و طریقه عمل با آن متفاوت است ذوب می‌کند، پراکنده و متفرق می‌سازد تا باز بیافریند. این هر دو کیفیت در شعر صائب بکمال دیده می‌شود و دست‌مایه او در آفرینش مضامین و نوآوری است. از این رو وی هم عناصر و مواد مورد استفاده پیشینیان را در تشبیه و استعاره و امثال آن بکار می‌گیرد و در آنها روابطی جدید کشف می‌کند و یا با دقت نظر و ژرف‌بینی خود در هر یک در متفاوت نکته‌هایی تازه درمی‌یابد و هم با کاربرد شاعرانه عناصر و مواد جدید و نمایش پیوندهای پوشیده آنها با یکدیگر به مضمون‌هایی تازه دست می‌یابد. این است که فضای شعر او به شعر پیشینیان نمی‌ماند و دیگر گونه است. کافی است به ابیات زیر بنگریم که چگونه خورشید و خار و سبو سه موضوع دیرینه و عادی در نظر صائب صورتی دیگر یافته اند و یا از شیرازه کتاب و قرعه رمالها - که تازه وارد شعر می‌شود چه مضمونی اندیشیده است:

هر چند شمع راهروانم چو آفتاب
از احتیاط دست به دیوار می‌کشم

دست من چون خار دیوارست از گل بی‌نصیب
ور نه دارد دامن گل هر سر خاری جدا

چنان به فکر تو در خویشتن فرو رفتیم
که خشک شد چو سبو دست زیر سر ما را

نیست جز طول امل در کف مرا از عمر هیچ
از کتاب من همین شیرازه برجا مانده است


حیران اطوار خودم‌، درمانده‌ی کار خودم
هر لحظه دارم نیستی چون قرعه رما‌لها


#صائب_تبریزی
#چشمه_روشن
#غلامحسین_یوسفی
ص۲۹۲و۳
@vir486
👍2👏1
صد وعده‌ی امید به دل داده‌ام دروغ
چون من مباد هیچ‌کسی شرمسار خویش...


#صائب

@vir486
👍6🔥2❤1
رندی  دیدم  نشسته   بر  خنگ  زمین
نه کفر و نه اسلام و نه دنیا و نه دین

نه حق نه حقیقت نه شریعت نه یقین
اندر  دو   جهان  کرا  بود  زهره   این

#خیام


@vir486
👍9❤1
شاعرِ جان‌باز
زندگی(بخش اول)
۱۲تیر سال‌روز کشته شدن عشقی.

خاک وطن که رفت چه خاکی به سر کنم؟




بسیاری از معاصران وقتی می‌بینند شاعر یا نویسنده‌ای از پیشینیان در دوره دشوار استبداد می‌زیسته و احیاناً در خلال اشعار و آثار خود بصورتی حتی پوشیده و کنایه‌آمیز از اوضاع عصر خویش یاد و یا انتقاد کرده برای او بحق ارزش قائل می‌شوند و در این زمینه بتفصیل سخن می‌گویند امّا جای تعجّب است که از شاعری حق‌گزار و دلیر میرزاده عشقی (۱۳۱۲ هـ. ق. - ١٣٤٢هـ. ق.)، که نه فقط همه آثارش جنبه اجتماعی و انتقادی و دفاع از آزادی و مردم دارد بلکه جان خود را نیز بر سر این کار نهاده است کمتر یاد می‌کنند و حال آن که وی شاعری وطن‌خواه و ملّی دوستدار تجدد ادبی و روزنامه‌نویسی حامی فرودستان بود و در روزگار خویش با همه جوانی که سی و یک سال بیش عمر نکرد، اشتهار فراوان یافت. وقتی نیز کشته شد مردم در تشییع جنازه و به خاک سپردنش علاقه و احترام فراوان نسبت به او از خود نشان دادند و بر سنگ مزارش در ابن‌بابویه این ابیات‌از سرمد کاشانی شاعر عصر صفوی را نوشتند:

در مسلخ عشق جز نکو را نکشند
لاغر صفتان زشتخو را نکشند
گر عاشق صادقی زکشتن مگریز
مردار بود هر آن که او را نکشند


بعلاوه بسیاری از شاعران و نویسندگان نامور در باره او داد سخن دادند.

عمر کوتاه عشقی در تنگدستی و پریشانی و نابسامانی گذشت. تحصیلات مقدماتی را در همدان و تهران گذرانده زبان فارسی و فرانسه را خوب آموخته بود که در هفده سالگی به کارهای اجتماعی رو آورد در همدان، زادگاه خویش، نامه عشقی را بنیان نهاد در اوایل جنگ بین‌الملل اول با گروهی از مردان سیاسی و ملیون به استانبول مهاجرت کرد و چند سال در آن جا اقامت گزید و از دروس دارالفنون استانبول بصورت مستمع آزاد بهره‌مندی یافت. برخی از نخستین آثار شعری خود را نظیر نوروزی‌نامه و اپرای رستاخیز شهریاران ایران در آن جا سرود. بعد در سال ۱۳۳۶ یا ۱۳۳۷ هـ. ق. به همدان سپس به تهران آمد و وارد مبارزات سیاسی شد و از دولتهای وقت و اوضاع کشور بسختی انتقاد می‌کرد. چندی زندانی شد. بعد نیز که آزادی یافت از این کار دست نکشید و بر همه مظاهر فساد بی‌پروا انگشت می‌نهاد و از آنها بتلخی یاد می‌کرد شور و احساسات وطن خواهی و ملت دوستی از یک سو جوانی و کم تجربگی و شدت جزر و مد اوضاع سیاسی کشور از سوی دیگر وی را با حوادث پرفراز و نشیب گوناگون روبرو کرد و بسیاری از تلاش‌های قلمی او و امثال او بی‌ثمر ماند و خاطراتی تلخ از آنها نصیب وی شد.


#میرزاده_عشقی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن
ص۳۷۰،۱

@vir486
👍7👏2
شاعرِ جان‌باز
زندگی( بخش دوم)



بتدریج میهن‌پرستی توأم با بدبینی و یأس اندیشه او را به انتقادهایی آتشین و بدون هدف روشن و ویرانگر کشاند. مقاله معروف وی درباره «عید خون» که به سال ۱۳۰۱ش. در شفق سرخ انتشار یافت و مقالاتی دیگر از او در این زمینه حاصل این گونه عوالم بود. وی در این مقالات پیشنهاد می‌کرد که در هر سال پنج روز باید به حساب امنای قانون رسیدگی کرد تا هر یک از امناء به امانات ملت خیانت روا داشته باشند از زحمت زندگی او جامعه را رهانده و سیصد و شصت‌ روز دیگر سال را از سلامتی جریان احوال قوانين عامه مطمئن باشند. مستزاد هجوآمیز و تندی که بر ضد مجلس چهارم سرود و نیز قصیده‌ای معروف که به سال ١٣٣٧هـ. ق در مخالفت با قرارداد ایران و انگلیس گفته است جلوه‌ای دیگر از انتقادهای اوست. روزنامه قرن بیستم را که سابقاً هم منتشر می‌کرد از (۱۳۳۹ هـ. ق.) و تعطیل شده بود بار دیگر در ذیقعده ١٣٤٢ براه انداخت و چون در آن ایام فکر ایجاد حکومت جمهوری در ایران بمیان آمده بود و عشقی و بسیاری از آزادیخواهان از توطئه‌هایی که به این نام در شرف انجام پذیرفتن بود آگاهی داشتند با آن بمخالفت برخاستند عشقی در قرن بیستم با درج داستانی منظوم و کاریکاتورهای متعدد جمهوری و کارگردانان آن را بیاد انتقاد گرفت. بلافاصله روزنامه را توقیف کردند و طولی نکشید که خود او نیز صبحگاه ۱۲ تیر ۱۳۰۳ آخر ذیقعده ١٣٤٢ در خانه‌اش با گلوله دو تن ناشناس از پا درآمد و نزدیک ظهر همان روز در بیمارستان جان سپرد.



#میرزاده_عشقی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن


.
@vir486
👍4👏1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
تصنیف قدیمی " ایران کجاست "

شعر: #میرزاده_عشقی

خواننده: #طاهره_فلاحتی
سه‌تار: #حسین_میمنی
تنبک: #محمد_سیدی

این خرابه قبرستان
نه ایران ماست
این خرابه ایران نیست
ایران کجاست؟
...

به فراخور ۱۲ تیر ماه سالروز درگذشت #میرزاده_عشق🕊

محمد رضا میرزاده عشقی (زاده 20 آذر 1273همدان--درگذشته 12تیر 1303تهران)
شاعر،نویسنده و روزنامه نگار


@vir486
👍4❤1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸«ژرژ باتای» از رابطه‌ ادبیات و شر می‌گوید.
باتای در این گفتگوی کوتاه به مسئله‌ٔ جنسیت و شر و کودکی در ادبیات اشاره می‌کند.

▪️زیرنویس فارسی

#ژرژ_باتای


@vir486
👍4❤2
شاعرِ جان‌باز
شعر و آثار ( بخش اول)


شعر عشقی فراز و نشیب دارد و از لغزش‌های لفظی و ادبی نیز خالی نیست با توجه به این نکته که وی معلومات کافی در زمینه ادبیات فارسی نیندوخته بود بعلاوه عمر کوتاه و پرماجرای عشقی چنین فرصتی را به او ارزانی نداشته، این تفاوت سطح و ارزش در اشعار او اجتناب ناپذیرست. از این رو شعرهای اولیه وی که غالباً درباره حوادث روزست از حیث محتوی و اسلوب چندان قدرت و کشش ندارد. در کلیات او شعر در قالب‌های گوناگون می‌توان یافت. اما صفت بارز سبک او کوشش در پروراندن موضوعات بدیع و تازه با حفظ موازین شعر فارسی است.تصریح وی به این که در صدد نوآوری است در نوشته‌های خود او و نیز در برخی آثار منظومش منعکس است از جمله در مقدمه ایدئال، بعنوان دیباچه انقلاب ادبیات ایران و نیز خطاب به فارسی زبان‌ها نوشته است: «من گمان می‌کنم که آنچه معاصرین برای انقلاب شعری زبان فارسی کوشش کرده‌اند تا کنون نتیجه مطلوبی بدست نیامده است و نیز خیال می‌کنم که در تابلو اول و دوم این منظومه، سراینده موفق به ایجاد یک طرز نو و مرغوبی در اشعار زبان فارسی شده است. چه اگر خوانندگان بدقّت مطالعه فرمایند تصدیق خواهند فرمود که طرز فکر کردن و بکار انداختن قریحه در پرورش افکار شاعرانه بکلی با طرز فکر کردن سایر شعرای متقدم و یا معاصر زبان فارسی تفاوت کلی دارد در عین حال هر فارسی زبانی از مطالعه این تابلوها بوجد می‌آید و این طرز انشاء نظمی را می‌پسندد... غرضم این است که این سه تابلو بهترین نمونه انقلاب شعری این عصرست... چه تاکنون نظیر این منظومه در زبان فارسی تهیه نشده است.... من شروع کردم به یک شکل نوظهوری افکار شاعرانه را بنظم در‌آورم و پیش خود خیال کرده‌ام که انقلاب ادبیات زبان فارسی با این اقدام انجام خواهد گرفت. سه تابلو ایدئال مرا که بمرور در جریده شریفه شفق سرخ منتشر می‌شود بدقت بخوانید اگر نواقصی در آن دیدید چون در آغاز کارست مرا معذور بدارید ان‌شاء‌الله شعرای آینده دنباله این طرز گفتار را گرفته تکمیل خواهند کرد.



#میرزاده_عشقی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن
ص۳۷۲،۳
@vir486
👍5
#صادق_چوبک
سالمرگ ۱۳ تیر

بخش اول

آنچه در آغاز بررسی قصه‌های کوتاه صادق چوبك بلافاصله بچشم می‌خورد تلفیق متناسب تکنیک « ادگار الن پو» و تكنيك قصه كوتاه در اواخر قرن نوزده روسیه است از نظر ادگار الن پو، قصه‌نویس و شاعر آمریکائی، قصه کوتاه قصه ایست که بر اساس يك تأثير واحد پیش‌بینی شده، نوشته شده باشد باین معنی که این تأثیر واحد، همچون مرکز دایره‌ای است و تمام عناصر و عوامل قصه کوتاه بدور این تأثیر واحد می‌چرخند. در واقع در این تعریف از قصه کوتاه، قصه خود نیز مثل‌ دایره‌ای است که در عرصه وحدت یافته آن تمام حوادث اتفاق می‌افتد.

در چنین قصه کوتاهی هیچ حادثه کلمه جمله و یا شخصیت اضافی دیده نمی‌شود. قصه کوتاه انتخابی است جدی از حوادثی که بر آنها ، تأثیری واحد، هدفی عینی و یا ذهنی را تحمیل کرده باشد. و بهمین دلیل است که قصه کوتاه با فوریت اتفاق افتادن حوادث، با فوریت توصیف و تشریح اعمال، وفوریت ایجاد هیجانی عاطفی و غریزی و فکری سروکار دارد؛ و البته در قصه کوتاه سهم هیجانی عاطفی و غریزی بمراتب بیشتر از سهم کنجکاوی‌های فکری است حالت تعلیق فوری‌ای که بخواننده هنگام خواندن قصه کوتاه دست می‌دهد حالتی است عاطفی و غریزی؛ و با این حالت تعلیق حس پیش‌گوئی حوادث در خواننده ایجاد می‌شود: نوعی کنجکاوی برای بقیه حوادث که خواننده را مجبور می‌کند با پیشرفت قصه به پیش‌گوئی حوادث قصه نیز بپردازد و قصه‌نویس تا حدى با توجه بحالت تعلیق و نیروی پیش‌گوئی خواننده، همیشه او را فریب می‌دهد؛ از پیشگوئی‌های او دوری می پ‌گزیند تا تعلیق عاطفی او را به اوج برساند و در اوج حادثه‌ای را بوجود می‌آورد که خواننده نمی‌توانسته است پیش بینی کند در این حالت گریز از پیشگوئی‌های خواننده و ایجاد تعلیق و هیجان و علاقه، نویسنده هرگز آن تأثیر واحد فراموش نمی‌کند؛ چرا که بالاخره از طریق افشاء کردن ماهیت آن تأثیر واحد است که تمام هوش و حواس خواننده متوجه حوادث قصه کوتاه می‌شود و او علیرغم شکست خوردن بسیاری از پیشگوئی -بخواندن ادامه می‌دهد.

#رضا_براهنی
#قصه_نویسی
ص۵۶۶،۷
@vir486
👍4👏1
#صادق_چوبک
بخش دوم



صادق چوبک از طرفی متوجه تكنيك « پو » است، و از طرفی دیگر می‌کوشد با بیطرفی، از آن نوع بیطرفئی که در آثار چخوف دیده می‌شود زندگی را بیان کند چوبک از طرفی می‌کوشد تأثیر واحد در خواننده ایجاد کند و قصه کوتاهش را از وحدتی کامل برخوردار کند؛ و از طرفی دیگر بندرت در کار او دخالت من فردی را می‌بینید. و اگر من‌ای بکار رفته باشد مثل نقابی است برای شخصیتی دیگر که «من» نیست ، بلکه «او» است، و چوبك فقط برای ایجاد تأثیر بیشتر من‌اش نام نهاده است. ولی همانطور که در گذشته گفته‌ام چوبك ، نویسنده‌ای است غیر شخصی - البته از نظر برداشت تكنيك و ارائه محتوی نه از نظر سبك و زبان - و كارش جولان زدن در مغز و قلب شخصیت‌های قصه است و بندرت اظهار عقیده شخصی در قصه‌اش می‌بینید و اگر اظهار عقیده ای ببینید، از قول شخصیتی که در قصه نقشی دارد می‌بینید نه از طرف خود نویسنده. مثلا در قصه نفتی که در حدود هفت صفحه از کتاب «خیمه شب بازی » بدان اختصاص داده شده همه چیز از قول عذرا بیان می‌شود جز این چند سطر که اظهار نظر خصوصی خود نویسنده بنظر می‌آید و البته طوری در متن قصه گنجانده شده که خارج از موضوع و حتى تكنيك بنظر نمی‌رسد:

ولی خوب کسی چه می‌دانست چه بسیار زن‌ها و مردها که شب‌ها بآرزوی هم برختخواب می‌روند و از حال همدیگر خبر ندارند. وای از آن روزی که این لحاف و دوشک‌ها بزبان بیایند و آنوقت است که دیگر مردم از هم وحشت می‌کنند.

اتفاقاً قصة «نفتی»، نمونه بسیار خوبی برای تشخیص تكنيك چوبك است. قصه زندگی دختر ترشیده زشتی است باسم عذرا که از همه جا به ضریحی دخیل می‌بندد و همیشه منتظر است تا کسی دستی بالا کند و او را بغل بگیرد و زن خویش بکند. تنها تجربه جنسی که دارد دستی است که زمانی موقع رفتن به قم از زیر بغل او را گرفته بیخ پستانش را غلغلکی داده سوار ماشینش کرده‌است. و این دست بیخ پستان همیشه او را در تشنگی جنسی وحشتناکی نگه می‌دارد؛ طوریکه او از قامت رشید صاحب ضریح، از دخیل سربی که کنار دخیل خودش بسته شده و بالاخره از هر چه ممکن است فرونشاننده ولع جنسی او باشد، تحریک می‌شود . عذرا نمونه کامل دختر ترشیده ایرانی است که در این قصه حتی حاضر است به نفتی پناه آورد و زن چهارم او شود و بدلیل بی‌سامانی و بیحالی نفتی سر می‌خورد و در لاک خیالات خود فرو می‌خزد. موضوع قصه که ترشیدگی و ولع جنسی عذر است، در مرکز تمام رفتارهای شخصیت قصه قرار دارد و چوبک می‌کوشد که از طریق ارائه شخصیت او و مرکزیت دادن بمسائل جنسى يك تأثير واحد و همه جانبه بوجود آورد و موفق نیز می‌شود. بدلیل اینکه از زندگی عذرا دوسه حادثه درخشان مربوط به تشنگی جنسی او را انتخاب می‌کند. و آنها را در موقعیت‌های روانی مناسب و متناسب با خیالات عذرا ارائه می‌دهد، بدون آنکه خود شروع کند باظهار ترحم به عذرا و یا از موقعیت او احساس وحشت کند و یا درباره عذرا و موقعیت دخترانی مثل عذرا احساسانی بشود و شعار اجتماعی و اخلاقی بدهد و علل و احساس‌هائی را از خارج بر چارچوب قصه تحمیل کند. زندگی متعلق به عذراست، نه چوبك، و چوبك موظف است که در مغز عذرا حلول کند موقعیت او را دریابد حرف‌های او را بزند و زندگی او را از طریق عذرا نشان دهد . او حق ندارد حرف‌های گنده عاطفی و اجتماعی که هیچ ربطی بموقعیت زندگی عذرا ندارد، بزند. بهمین دلیل آنچنان از گفتن و نوشتن چنین حرف‌هائی امتناع می‌کند که ما عذرا را همیشه می‌بینیم ولی چوبک را هرگز. در عین حال، او زندگی عذرا را در همه جای داستان پخش می‌کند حرف اضافی نمی‌زند، حادثه اضافی بوجود نمی‌آورد درد عذرا دردی است که بکسی نمی‌تواند ا بر از کند و بهمین دلیل چوبک شخصیت مهم دیگری خلق نمی‌کند؛ همان عذرا و خیالاتش کافی است تا تنهائی عذرا برملا شود. علاوه بر تلفیق دو تكنيك مرسوم غرب، چوبک در برخورد با موقعیت جنسی عذرا از مکتب ناتورالیسم موپاسان و زولا نیز سهمی می‌برد. او تمام اشیاء دور و بر عذرا را ، مخصوصاً موقع چسبیدن به ضریح و دخیل بستن تبدیل به سمبول‌های جنسی می‌کند و این سمبول‌ها را همیشه در خیال عذرا جولان می‌دهد و قصه‌ای می‌آفریند که با توشه گرفتن از تکنیک‌های مختلف غربی در محتوای خود و در برخورد شخصیت با موضوع و ارائه محیط و زمینه جهان‌بینی ایرانی است . تكنيك قصه نویسی غرب و بویژه تلفیق آگاهانه و موفقانه انواع مختلف آن در خدمت نشان دادن زندگی ایرانی قرار گرفته است؛ و طرحی از زندگی ایرانی داده شده است که در میان انواع طرح‌های مختلف موفق است.



#رضا_براهنی
#قصه_نویسی
۵۷۸،۹ص
@vir486
👍5
خاکم به سر، ز غصه به سر، خاک اگر کنم
خاک وطن که رفت، چه خاکی به سر کنم؟

آوخ کلاه نیست وطن تا که از سرم
برداشتند، فکر کلاهی دگر کنم

مرد آن بود که این کلهش بر سر است و، من:
نامردم ار به بی کله، آنی بسر کنم

من آن نیم که یکسره تدبیر مملکت
تسلیم هرزه گرد قضا و قدر کنم

زیر و زبر اگر نکنی خاک خصم ما
ای چرخ! زیر و روی تو، زیر و زبر کنم

جائیست آرزوی من، ار من به آن رسم
از روی نعش لشکر دشمن گذر کنم

هر آنچه می کنی؟ بکن ای دشمن قوی!
من نیز اگر قوی شدم از تو بتر کنم!!

من آن نیم به مرگ طبیعی شوم هلاک
وین کاسه خون به بستر راحت هدر کنم

معشوق «عشقی » ای وطن، ای مهد عشق پاک!
ای آن که ذکر عشق تو شام و سحر کنم:

عشقت نه سرسری است که از سر به در شود
مهرت نه عارضیست که جای دگر کنم

«عشق تو در وجودم و مهر تو در دلم
با شیر اندرون شد و با جان به در کنم


#میرزاده_عشقی

@vir486
❤9👍2👏2
مرا می‌بینی و هر دَم زیادَت می‌کنی دَردَم
تو را می‌بینم و میلم زیادَت می‌شود هر دَم

به سامانم نمی‌پرسی، نمی‌دانم چه سر داری
به درمانم نمی‌کوشی، نمی‌دانی مگر دردم
؟

نه راه است این که بُگذاری مرا بر خاک و بُگریزی
گُذاری آر و بازم پرس تا خاکِ رَهَت گردم

ندارم دستت از دامن، به جز در خاک و آن دَم هَم
که بر خاکم روان گَردی بگیرد دامنت گَردم

فرو رفت از غمِ عشقت دَمَم دَم می‌دهی تا کی؟
دَمار از من برآوردی نمی‌گویی برآوردم

شبی دل را به تاریکی ز زلفت باز می‌جُستم
رُخَت می‌دیدم و جامی هلالی باز می‌خوردم

کشیدم در بَرَت ناگاه و شد در تابْ گیسویت
نهادم بر لبت لب را و جان و دل فِدا کردم

تو خوش می‌باش با حافظ، برو گو خصم جان می‌ده
چو گرمی از تو می‌بینم، چه باک از خصمِ دَم سَردم


#حافظ
@vir486
❤7🔥3👏2
شاعرِ جان‌باز
شعر و آثار( بخش دوم)



مظاهر این تجدّدخواهی که در برخی آثار عشقی بارزست از جمله در نوروزی‌‌نامه که به سال ۱۲۹۷ش (۱۳۳۶ هـ. ق.) در استانبول سروده و بطبع رسانده، در برگ باد برده که آن هم از سروده‌های ایام توقف او در استانبول است. شادروان یحیی آرین در بحث تحلیلی و ارجمندی که در باره شعر عشقی بقلم آورده معتقدست که نوجویی وی در نوروزی‌نامه بر اثر الهام از ادبیات ترک بوده است و با توجه به این که این منظومه از قدیمترین آثار عشقی است نمودار علاقه دیرین او به نوآوری تواند بود.

آنچه عشقی با عنوان نوروزی‌نامه روش تازه من در نگارش بقلم آوردهسلیقه ادبی و نظرگاه او را نشان می‌دهد: مدت‌ها بود که با خود می‌اندیشیدم همانا ادبیات پارسی بیش از آنچه ستایشش به زبان و قلم آید پسندیده است و همچنین در برابر مردم همه جای دنیا همیشه ستوده بوده و آن یک جنبه‌ای است که ایرانیان را در نگاه سایر اقوام آبرومندانه نگاه داشته ولی تمام این سخنان ما را محکوم نمی‌دارد که پیوسته سبک ادبی چندین ساله فرتوت را دنبال کرده و هی بكرات اسلوب سخن سرایی سخنوران عتیق را تکرار کنیم. به عقیده من هر چه را هر چند خوب و مرغوب تصور کنیم باز می‌توان آن را از حالتی که دارد خوب‌تر و مرغوب‌تر نمود؛ ادبیات پارسی هر چند بیش از اندازه قابل ستایش بوده و هست باز می‌توانیم بیش از پیش به ستودگی و پسندیدگی آن بیفزاییم... ولی باز با همه این سخنان با برخی ادبائی که بتازه در تجدید ادبیات ایران جدیت می‌ورزند هم آرزو نیستم زیرا آنان تجدید ادبیات پارسی را تبدیل اسلوب آن به اسلوب مغرب زمین در نظر گرفته و آنچه را می‌نگارند فقط قالب آن عبارت از پارسی است و گرنه تماماً روح و سخنان مغرب زمینی در آن دمیده شده و این خود باعث می‌شود که بکلی اصالت ادبیات پارسی را سلب کرده و در آینده آهنگ ادبیات ایران را رهین ادبیات اروپا بدارند.... پندار من این است که بایستی در اسلوب سخن‌سرایی زبان پارسی تغییری داد ولی در این تغییر نبایستی ملاحظه اصالت آن را از دست نهاد؛ اندام اسلوب ادبیات ایران چنانچه فرتوت شده و محتاج به تغییرست همانا مناسب آن است که از قماش تازه دست نخورده‌ای در خور اندامش جامه آراست نه کهنه برش جامه ادبیات سایر اقوامش کرد ... در این چکامه همانا به زیر زنجیر یا بندهای قافیه‌آرایی متقدمین از آن رو گردن ننهادم [که ] تا اندازه‌ای بتوان میدان سخن‌سرایی را وسیع داشت واژه های «گنه» و «قدح» و «می خواهم» را با «هم» قافیه ساختم. این نکته نیز پوشیده نیست که تصدیق و تمیز توازن قوافی بر عهده گوش است و اینک «گنه» و «قدح» را هر گوشی شک ندارم با یکدیگر موزون می‌داند. از این قبیل سرپیچی‌ها از دستور چامه سرایی رفتگان باز در چندین مورد بجای آوردم که از ان جمله با آن که در همه جا هر دسته چامه‌ای از چکامه را بیش از پنج مصرع قرار ندادم در جایی که می‌باید یک باره و بالخصوص مفصلاً سخن گفته شود دسته چامه را با بیست مصرع آراستم و در مصرع ششمین چکامه بواسطه کمیابی قافیه «روزی» و «آموزی» را از تکرار قوافی بی‌پروایی نمودم. »


#میرزاده_عشقی
#غلامحسین_یوسفی
#چشمه_روشن
ص۳۷۳،۴
@vir486
👍6🔥2👌1
حافظ ناشنیده پند ۱
@kocheyerendan
حافظ ناشنیده پند
برگی چند از دفتر خاطرات محمد گلندام

داستانی شنیدنی در مورد زندگی حافظ

بخش اول


#حافظ_ناشنیده_پند
#ایرج_پزشکزاد

@vir486
👍3🔥2