شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
300 photos
426 videos
7 files
79 links
Download Telegram
آئینه اوهام

جلوه‌ای کرد رخت روز ازل زیر نقاب
این همه نقش در آئینه اوهام افتاد


من آئینه اوهام را عنوان غزل بسیار معروف حافظ که مطلع بسیاردمعروف و زیبای:

عکس روی تو چو در آئینه جام افتاد
عارف از خنده‌ی می در طمع خام افتاد

سرآغاز و مدخل آنست قرار می‌دهم و این غزل را نمودار اوج فکر و اندیشه حافظ که تحیر و سرگشتگی عالمانه و ژرف‌بینانه، نه حیرت عامیانه است می‌دانم.

من برخلاف نظر بسیاری از ارادتمندان حافظ که از راه صفای نیت و خلوص عقیدت او را از عرفا می‌شمارند، حافظ را عارف، بمعنی اصطلاحی و محدود آن نمیدانم و دلیل من همان مصراع دوم بیت اول است که می‌گوید عارف از خنده‌ی می در طمع خام افتاد. عارف در معنی مصطلح مشهور آن مانند همه ارباب عقاید و نحل و اصحاب ملل مشمول این گفته حافظ است که چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند. حقیقت به عقیده‌ی حافظ از انظار همه اصحاب بحث و نظر ما‌بعدطبیعی پنهان است و پنهان خواهد ماند.

برو ای زاهدِخودبین که زچشم من و تو
رازِ این پرده نهان است و نهان خواهد بود


حافظ در این غزل اصحاب بحث و جدل در ما‌بعدالطبيعه و مدعیان حکمت و عرفان و شناخت را از روی طعن و استهزا این چنین زیر سؤال می‌برد:

غیرت عشق زبان همه خاصان ببرید
از کجا سر غمش در دهن عام افتاد


#آئینه_جام
#عباس_زریاب_خویی
ص۶۹

@vir486
👍7👏2
از برای خاطر اغیار خوارم می‌کنی
من چه کردم کاینچنین بی‌اعتبارم می‌کنی

روزگاری آنچه با من کرد استغنای تو
گر بگویم گریه‌ها بر روزگارم می‌کنی

گر نمی‌آیم به سوی بزمت از شرمندگیست
زانکه هر دم پیش جمعی شرمسارم می‌کنی

گر بدانی حال من گریان شوی بی‌اختیار
ای که منع گریه بی‌اختیارم می‌کنی

گفته‌ای تدبیر کارت می‌کنم وحشی منال
رفت کار از دست کی تدبیر کارم می‌کنی


#وحشی_بافقی
@vir486
❤7👍3🔥1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ضیاء موحد استاد فلسفه و منطق و شاعر ایرانی در خصوصِ قرابتِ "شعر" و "منطق" سخن می‌گوید


@vir486
❤3👏2
وطن‌پرستی راستین


به گمان من وطن‌پرستی راستین بیش از همه این است که هر کس در هر کاری که هست، به مقتضای آن وفا کند و داد آن را بدهد. اگر معلّم است همه در بندِ تربیت شاگردان خود باشد و از پژوهش و افزودن دانش خود غافل نماند. اگر بقّال است کم‌فروشی و گرانفروشی نکند. اگر کارمند اداره است خود را خادم مردم بداند، رشوه نگیرد و از کار ندزدد. اگر پاسبان است با دزد نسازد و هدیه نخواهد و در اندیشهٔ جان و مال مردم باشد.
اگر در کار سیاست است بهبود حال مردم و مصالح راستین کشور را راهنمای گفتار و کردار خود قرار دهد و اگر سرباز یا فرمانده است خود را برای دفاع آماده بدارد و از دشمن نگریزد. این است اصلی که اگر رعایت شود و به تربیت در ضمیرها خانه‌ بگیرد مردم را از جنگ و ویرانی‌ها و مصائب آن در امان نگاه خواهد داشت. وطن‌پرستی راستین و خدمت به جامعه‌ای که ما را پرورده است این است.
فراتر از این، کسی که وطن خود را به‌راستی دوست دارد در آبادانی آن می‌کوشد، اگر بتواند به علم و فرهنگ و ادب آن خدمت می‌کند و هم غافل نمی‌ماند که آسایش او به آسایش دیگران وابسته است.

زنده‌یاد استاد احسان یارشاطر

@vir486
❤11👍7👏3
Mohammadreza Shajarian Santoor Va Avaz [BibakMusic.com]
Mohammadreza Shajarian [BibakMusic.com]
چو دست بر سرِ زلفش زنم به تاب رَوَد
ور آشتی طلبم با سرِ عِتاب رَوَد

چو ماهِ نو رَهِ بیچارگانِ نَظّاره
زَنَد به گوشهٔ ابرو و در نقاب رود

شبِ شراب خرابم کُنَد به بیداری
وگر به روز شکایت کنم به خواب رود

طریقِ عشق پرآشوب و فتنه است ای دل
بیفتد آن که در این راه با شتاب رود


گدایی درِ جانان به سلطنت مفروش
کسی ز سایهٔ این در به آفتاب رود؟

سوادِ نامهٔ مویِ سیاه چون طی شد
بَیاض کم نَشَوَد گر صد انتخاب رود

حباب را چو فِتَد بادِ نخوت اندر سر
کلاه داریَش اندر سرِ شراب رود


حجابِ راه تویی حافظ از میان برخیز
خوشا کسی که در این راه بی‌حجاب رود


#حافظ
#شجریان
#مشکاتیان

@vir486
🔥5👏2👍1
آیا
بوسه و شعر را
زیسته‌ای؟!
پس مرگ
چیزی از تو
نخواهد گرفت...


یانیس ریستوس

@vir486
❤12👍5🔥2
جرعه‌ای باده بر نوازش رود
بهتر از هر چه زیر چرخ کبود



هفت‌پیکر
#نظامی_گنجه‌ای


@vir486
👍11❤1🔥1
بازرگانی را شنیدم که صد و پنجاه شتر بار داشت و چهل بنده خدمتکار. شبی در جزیرهٔ کیش مرا به حجرهٔ خویش در‌آورد. همه شب نیارمید از سخن‌های پریشان گفتن که: فلان انبازم به ترکستان و فلان بضاعت به هندوستان است و این قبالهٔ فلان زمین است و فلان چیز را فلان ضمین. گاه گفتی: خاطر اسکندریه دارم که هوایی خوش است. باز گفتی: نه! که دریای مغرب مشوَّش است. سعدیا! سفری دیگرم در پیش است. اگر آن کرده شود بقیتِ عمرِ خویش به گوشه بنشینم.
گفتم: آن کدام سفر است؟
گفت: گوگردِ پارسی خواهم بردن به چین که شنیدم قیمتی عظیم دارد و از آنجا کاسهٔ چینی به روم آرم و دیبای رومی به هند و فولادِ هندی به حلب و آبگینهٔ حلبی به یمن و بردِ یمانی به پارس و زآن‌پس ترکِ تجارت کنم و به دکّانی بنشینم.
انصاف از این ماخولیا چندان فرو‌گفت که بیش طاقتِ گفتنش نماند! گفت: ای سعدی! تو هم سخنی بگوی از آن‌ها که دیده‌ای و شنیده. گفتم:

آن شنیدستی که در اقصای غور
بارسالاری بیفتاد از ستور

گفت چشمِ تنگِ دنیادوست را
یا قناعت پر کند یا خاکِ گور

گلستان سعدی

@vir486
❤11👏4👍1
پیوند میان شعر حماسی و روایی و غنایی
@kocheyerendan
شعر غنایی، زمینه و شکل های آن در فرهنگ ایران
(بخش اول)
پیوند میان شعر حماسی و روایی و غنایی




📚تکوین غزل و نقش سعدی
(مقدمه ای بر جامعه شناختی و زیباشناختی غزل فارسی و غزلیات سعدی)
✍دکتر محمود عبادیان



#تکوین_غزل_ونقش_سعدی
#دکترمحمودعبادیان
#کتابخوانی





روخوانی: #سیدمحمدحسینی






@vir486
❤4👏1
زین مایه سخن بس که بزرگان سخندان

گویند که بر مجد سخن گشت مختم


#مجد_همگر

@vir486
👍6🔥1
یکی از ملوک بی‌انصاف، پارسایی را پرسید:
از عبادت‌ها کدام فاضل‌تر است؟
گفت: تو را خوابِ نیم‌روز ، تا در آن یک نَفَس خلق را نیازاری.

ظالمى را خفته دیدم نیم‌روز 
گفتم این فتنه است خوابش برده بِه 

وآنکه خوابش بهتر از بیدارى است 
آن چنان بد زندگانى، مرده بِه


#گلستان
#سعدی
#غلامحسین_یوسفی

@vir486
❤11👏3
به مناسبت سالروز درگذشت بانو سیمین بهبهانی

زبان اندیشه‌ها

صورتک بر چهره بستید و شما را می‌شناسم
روی پنهان کرده‌اید اما صدا را می‌شناسم

شرم را بر آستان لقمه‌ها کردید قربان
من گدایان زبون بی‌حیا را می‌شناسم

همچو گرگ از اشتیاق طعمه لبریزید، آری
معنیِ این خنده‌ی دندان‌نما را می‌شناسم

باورم را آشنایی نیست با گفتار لبها
من زبان ساکت اندیشه‌ها را می‌شناسم

هست زندانی سیه در پشت این دیوار رنگین
از ورای رنگ دلسوزی ریا را می‌شناسم

اشک تمساح است این در آرزوی طعمه ریزد
من به ساحل مردمی بی‌دست و پا را می‌شناسم

گر طلسمی بسته گرداند، دعایی می‌گشاید
می‌شناسید آن طلسم و این دعا را می‌شناسم

بند هر مشکل که بر پایم زدید آسان گشودم
معجز این پنجه‌ی مشکل‌گشا را می‌شناسم

صورتک از چهره بگشایید ای پتیاره دیوان
من شما را می‌شناسم من شما را می‌شناسم...


دیوان سیمین بهبهانی
نشر نگاه
@vir486
❤9👍2🥰2👏1
در یکجا نوشته بود ایرانی‌ها خودشان را فرانسوی شرق می‌دانند و گمان می‌کنند خیلی باهوشند، امّا ملتی به حماقتِ اینها کمتر دیده شده‌است. حقیقت تلخی است ولیکن آنچه می‌بینیم این نظر را تایید می‌کند. باید سوخت و ساخت؟ چرا باید؟ ازین احمقانه‌تر نمی‌شود.

نامه به #شهید_نورایی
#صادق_هدایت

@vir486
👍9😁3💯2🔥1👏1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هوشنگ چالنگی در ۲۹ مردادماه سال ۱۳۲۰ در مسجدسلیمان زاده شد. وی فرزند رحمان چالنگی شاه‌امیری، از ملاکین طایفه ممبینی بود که هم‌زمان با اکتشاف نفت در جنوب کشور، از زادگاه خود در روستای لاکم، از توابع شهر باغ‌ملک، به مسجدسلیمان مهاجرت کرد. چالنگی به مدت سی سال در آموزش و پرورش مسجدسلیمان و سپس اهواز مشغول به تدریس بود.

چالنگی نخستین بار توسط احمد شاملو در مجلهٔ خوشه به جامعهٔ ادبی ایران معرفی شد.اما پس از تقابل با شعر شاملو به جرگهٔ شعر دیگر پیوست و این باعث شد شعر او دچار تغییرات نحوی زبان شده و تمامیت معماری آن تحت تأثیر قرار گیرد.[دوران تحولات اجتماعی جامعهٔ ایران در دههٔ ۱۳۶۰ شعر او را نیز تحت تأثیر قرار داد و او را به سکوت کشاند. چالنگی در آن دوره نسبت به دوران جوانی‌اش کار خاصی ننوشت.


@vir486
👍6👏1
آن دوست که دیدنش بیاراید چشم
بی‌دیدنش از دیده نیاساید چشم

ما را ز برای دیدنش باید چشم
ور دوست نبینی به چه کار آید چشم


#سعدی


@vir486
❤9👍5🔥1
#اکوان_دیو

اکوان نام دیوی است که به روایت شاهنامه به صورت گورخری وحشی به گلّه‌های اسبِ کاووس آسیب می‌رساند. کاووس از رستم کمک خواست. رستم سوار بر اسب بر او حمله برد ولی هر بار که بر او می‌تاخت گورخر ناپدید می‌شد. رستم خسته در کنار چشمه‌ای خوابید. آنگاه دیو بستر پهلوان را از جا کند. همین که رستم چشم گشود خود را در دستِ دیو دید. دیو به رستم گفت او را به دریا اندازد یا کوه؟ رستم چون می‌دانست کار دیو برعکس است، کوه را انتخاب کرد و بالاخره به دریا افتاد و شناکنان خود را به ساحل رساند و با ضربه‌های گرز، دیو را کُشت.

بعضی از محققّان اکوان را مُحرّف اکومان دانسته‌اند که در اوستا به شکل اَکَه‌مَنه(=اندیشه‌ی پلید) آمده است. اَکَه‌مَنه نام دیوی است که مقابل وهومنه(=هومن، بهمن: اندیشه‌ی نیک) است.

داستان اکوان دیو به یک داستان چینی به نام دیوِ باد شبیه است. [رستم هم هنگامی که از دیو می‌خواهد او را به کوه بیندازد سخنی از قول دانای چین نقل می‌کند تا اکوان دیو را قانع کند:

چنین داد پاسخ که دانای چین
یکی داستانی زدست اندرین

که در آب هر کو بر آیدش هوش
به مینو روانش نبیند سروش

بزاری هم ایدر بماند بجای
خرامش نیاید بدیگر سرای

به کوهم بینداز تا ببر و شیر
ببینند چنگال مرد دلیر]


به نظر کویاجی در کتاب آیینها و افسانه‌ها اکوان دیو همان ایزد باد است و قراینی در شاهنامه در تایید این نظر هست:

چو اکوانش از دور خفته بدید
یکی باد شد تا برِ او رسید.



#فرهنگ_اساطیر_داستان‌واره‌.

@vir486
👍13🥰2👏1
چون صبا شانه زند طره‌ی عنبربارش

دل یک جمع پریشان شود از هر تارش


#فروغی_بسطامی

@vir486
❤6🔥2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
سیمون دوبووار: «ما زن متولد نمی‌شویم، بلکه تبدیل می‌شویم به زن.»


▪️ترجمه و زیرنویس: بنفشه فریس‌آبادی

▫️بازنشر از صفحه‌ی مترجم

@vir486
👏2❤1👍1
بزرجمهر را پرسیدند که کدام پادشاه پاکیزه تر؟ گفت: آن که پاکیزگان از وی ایمن باشند و گناهکاران از وی ترسند.

شاه آن باشد که روشن خاطر و بخرد بود
نیکوان را حال ازو نیکو، بدان را بد بود

#بهارستان_جامی
#روضهٔ دوم (در ذکر حکمت حکما)

@vir486
👍9💯2