شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
#شفیعی_کدکنی
مقدمه‌ی غزلیات شمس


آنچه یک «فکر» را در تاریخ اندیشهٔ بشری اعتبار می‌دهد موضوع فکر نیست بلکه قاب و قالبی است که اندیشه در ذهن ما به خود می‌گیرد و نوعی روشنایی و افقی از دید در برابر چشم ما و دیگران می‌گشاید. اندیشهٔ راستین اندیشه‌ای  است که وقتی عرضه شود بخشی از مخاطبان خود را دگرگون کند و در برابر چشم ایشان دریچه‌ای تازه بگشاید.

مولانا، اما صاحب اندیشه است. در آن سوی شعرهای درخشانی که در دیوان شمس سروده است، هم در مثنوی و هم در دیوان، نمونه‌هایی از اندیشه عرضه می‌کند که وقتی خواننده با آن اندیشه‌ها روبه‌رو می‌شود نگاهش به جهان و قلمرو هستی دگرگون می‌گردد. دربارهٔ ازل، ابد، جهان، انسان، مرگ، زندگی، زیبایی، عشق و خدا مولانا صاحب‌ اندیشه است، اندیشه‌هایی که بشریّت در همه احوال به آن‌ها نیاز دارد، همان‌گونه که بشریّت هیچ‌گاه از دیالُگ‌های افلاطون بی‌نیاز نخواهد بود. هم‌چنان که جرقه‌های فکری فلاسفهٔ ماقبل سقراطِ یونان، امثال هراکلیت، هنوز طراوت خویش را داراست و مایهٔ حیرت انسان معاصر است.



@vir486
👍8❤2👏2💯2👌1
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
#رهی_معیری

شراب با منِ افسرده‌جان چه خواهد کرد


@vir486
👍9❤4🕊1💯1💋1
حسین حسن‌پور آلاشتی
کتاب طرزِ تازه (سبک‌شناسی غزل سبک هندی)
ص۲۶



شعرِ سبک هندی، شعرِ لذت است نه شعر معنویت. در بررسی شعر این عصر به خوبی در می‌یابیم که ذوق زیبایی‌شناسی شاعران و مخاطبان مفتون و مسحور لحظه‌های لذت‌بخش شاعرانه است؛ این لحظه که از کشف و ابداع‌های تخیلی و ایجاد تناسب‌های لفظی و خیالی مایه می‌گیرد، بیشترین توجه شاعران را به خود معطوف ساخته است. شاید بتوان غلبه‌ی تصویرگرایی بر شعر این عصر را محصول این لذت‌طلبی در هنر شعر از سوی شاعران و مخاطبان دانست.

بن‌مایه‌های فلسفی و عرفانی در شعر این عصر بسیار ضعیف است و آنچه نیز دیده می‌شود غالباً تقلیدی و کلیشه‌ای و رسوبات ذهنی باقی مانده از عصرهای پیشین است. شعری که به قصد جستجوگری برای یافتن معنای جهان و انسان سروده می‌شود آکنده از پرسش‌ها و پاسخ‌های هوشمندانه و اندیشمندانه درباره انسان و جهان است و سرشار از بن‌مایه‌های فلسفی و عرفانی و اعتقادی در حالی که در شعر سبک هندی کمتر از این مفاهیم ردپایی می‌یابیم.



@vir486
👍3👌2
#فرخی_سیستانی


گویند که معشوق تو زشتست و سیاه
گر زشت و سیاهست مرا نیست گناه

من عاشقم و دلم بر او گشته تباه
عاشق نبود ز عیب معشوق آگاه




@vir486
❤16💋3🔥2
#سعدی
#غزلیات



متناسبند و موزون حرکات دلفریبت
متوجه است با ما سخنان بی‌حسیبت

چو نمی‌توان صبوری ستمت کشم ضروری
مگر آدمی نباشد که برنجد از عتیبت

اگرم تو خصم باشی نروم ز پیش تیرت
وگرم تو سیل باشی نگریزم از نشیبت

به قیاس در نگنجی و به وصف در نیایی
متحیرم در اوصاف جمال و روی و زیبت

اگرم برآورد بخت به تخت پادشاهی
نه چنان که بنده باشم همه عمر در رکیبت

عجب از کسی در این شهر که پارسا بماند
مگر او ندیده باشد رخ پارسافریبت

تو برون خبر نداری که چه می‌رود ز عشقت
به درآی اگر نه آتش بزنیم در حجیبت

تو درخت خوب‌منظر همه میوه‌ای ولیکن
چه کنم به دست کوته که نمی‌رسد به سیبت

تو شبی در انتظاری ننشسته‌ای چه دانی
که چه شب گذشت بر منتظران ناشکیبت

تو خود ای شبِ جدایی چه شبی بدین درازی
بگذر که جان سعدی بگداخت از نهیبت

 

@vir486
❤7👍3💋3🔥2👌2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
گریزی به تاریخ

شکوه و خونریزی: دو روی سکه سلطنت شاه عباس کبیر



@vir486
👍3🕊2👏1👌1
کاغذ سوم را باز کردم. می‌نویسد: هنوز بیکارم و از زندگی بیزار، به قول قائم‌مقام مرحوم، عهدِ مردان گذشته‌، دوره‌ی امردان است.

از کتاب مسالک‌المحسنین


@vir486
👍5💯3👏1🕊1
در مذمت بدزبانی


آن را که گَزد سگ خطرناک
چون مرهم هست، نیستش باک

وان را که دهانِ آدمی خَست
نتوان به هزار مرهمش بست

خست: مجروح و زخمی


#لیلی_و_مجنون
#نظامی_گنجه‌ای

@vir486
👍7👏2👌2❤1🔥1🕊1
#شاملو


برای تو
برای چشمهایت
برای من
برای دردهایم
برای ما
برای اینهمه تنهایی
ای کاش خدا کاری کند


@vir486
❤21🔥4😁3💋2👍1
خرابات


خرابات هم از کلمات رمزی و نمادی در شعر حافظ است. سنائی و عطار و حافظ این کلمه را از معنی پست و حقیر و زشتِ آن تجرید کرده و مفهوم بسیار عالی و شریف به آن بخشیده‌اند. این هم قدرت شاعر را در تصرف در معانی می‌رساند و هم توانائی او را در تصرّف در نفوس و افکار مردم نشان می‌دهد. خرابات به گواهی جمیع نصوص و متونِ تاریخی جایگاه عیاشان و هرزه‌گردان و بدکاران و مُقامران (قماربازان) بوده است. لفظ خرابات هم این معنی را تأکید می‌کند، یعنی از لحاظ اخلاقی ویران‌ترین و پست‌ترین جائی بود که ممکن بود در شهری پیدا شود:
هم خراب از لحاظ ظاهری، زیرا مقررات اجتماعی اجازه نمی‌داد که چنین جائی در محل معتبر و مرغوبی باشد و بنای خوب و آبادی داشته باشد و هم از لحاظ معنوی؛ زیرا محل فساد و تباهی و خرابی بوده است.

حافظ و شاعران پیش از او با پیوندی معناشناسی و با یک دستکاری ماهرانه که تنها از نفوس ابداع‌گر و خلّاق ساخته است، خرابات را به آرمانشهر و مکانی مقدس و آباد و معمور از جهت معنوی و روحانی تبدیل کرده‌اند. توانائی حافظ در این است که هم به معنای اصلی پست و نکوهیده آن و هم به مفهوم والای آن از نظر خود اشاره می‌کند:

در خرابات مغان نور خدا می‌بینم
وین عجب بین که چه نوری زِ کجا می‌بینم

خرابات مغان را هم تجلی‌گاه نور خدا می‌داند و هم تعجب می‌کند که:
چه نور والائی از چه جای نامناسبی! و نیز می‌گوید:
در عشق خانقاه و خرابات شرط نیست
هرجا که هست پرتوِ روی حبیب هست




آئینهٔ جام
شرح مشکلات دیوان حافظ
#عباس_زریاب_خوئی


@vir486
👏7❤3👍1
#غلط_ننویسیم



کلمه‌ی «هیچ» به‌طورکلی از واژه‌ی پس از خود جدا نوشته می‌شود، مانند:

هیچ خاطره‌ای از تو، مرا آرام نکرد.
هیچ احساسی نداشتم.
به هیچ وجه قابل قبول نیست.
از هیچ کمکی دریغ نکردم.

اگر واژه‌ی مرکب با «هیچ» شروع شود، نیم‌فاصله یا پیوسته نوشته می‌شود، مانند:

هیچ‌کس          هیچ‌وقت
هیچ‌جا            هیچ‌گاه
هیچ‌چیز          هیچ‌کجا
هیچ‌کدام         هیچ‌گونه
هیچ‌یک           هیچ‌وپوچ



@vir486
👍7👌2👏1
#مولانا


چون ندارم با خلایق الفتی
خلق پندارند ما دیوانه‌ایم


 

@vir486
👍10❤8👏1😁1👌1🕊1
گرچه گلچین نگذارد...
   که گلی باز شود...

تو بخوان مرغ چمن...
  بلکه دلی باز شود...


#اخوان

@vir486
❤5👏5👌2👍1🕊1
#کسایی



     حکیم ابوالحسن مجدالدین کسایی مروَزی ازشاعران توانای پارسی‌گوی، در نیمه‌ی دوم قرن چهارم بوده است. ولادتش به سال ۳۴۱هجری در مرو اتفّاق‌ افتاد و چون به پیری رسیده و عمر زیاد‌‌ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌کرده‌بود، باید قاعدتاً چندسالی از آغاز قرن پنجم را نیز درک کرده‌باشد و بنابراین زندگانی او را در اواخر دوران سامانی و اوایل ‌عهد غزنوی سپری شده است. وی در آغاز کار شاعری مداح بود و از مدایح او قطعاتی در تذکره‌ها موجودست ولی در اواخر عمر از این کار پشیمان شد و در اشعار خود بموعظه و اندرز توجّه کرد و در این راه پیشوا و پیشقدم حکیم ناصرخسرو گردید و اشارات متعدد ناصربن خسرو باو و باشعار او و جواب گفتن بعضی از قصائد مدحی وی همه دلایل بارز بر پیروی آن استاد توانا از این شاعر چیره‌دست است. کسایی بر مذهب شیعه‌ی اثنی‌عشری بود و شاید یکی از دلایل احترام ناصرخسرو نسبت بوی همین اعتقاد او بتشیع بوده‌است. از اشعار کسایی چندان باقی‌نمانده و مجموع اشعارش عبارتست از آنچه درتذکره‌ها و کتب لغت و ادب آمده‌است و از همه‌ی آنها استادی و مهارتش در سخنوری لایح است. وی بی‌تردید یکی از استادان مسلم عهد خود بوده و در ابداع مضامین و بیان معانی باریک و توصیفات غنی و ایراد تشبیهات لطیف طبیعی قدرت بسیار داشته‌است. علاوه بر همه‌ی این چیره‌دستی‌ها اهمیّت خاص او در افتتاح باب موعظه و اندرز در شعرپارسی است. و اگر چه استاد سمرقند ضمن ابداع بسی از انواع شعر پارسی در این راه نیز قدم گذارده‌بود، لیکن کسایی اولین کسی است که قصائد خاصی را بدین معنی اختصاص داده و در آنها معانی حکمی را مطرح ساخته و مقدمه‌ی ظهور شاعر ماهری چون ناصر بن خسرو قبادیانی دراین زمینه گردیده بود. ازاشعار او بایراد این ابیات اکتفا می‌شود.

گل نعمتی است هدیه فرستاده از بهشت
مردم کریم‌تر شود اندر نعیم گل

ای گل فروش، گل چه فروشی بجای سیم
وز گل عزیزتر چه سِتانی بسیم گل

تاریخ ادبیات
#ذبیح‌الله_صفا
جلد ۱


@vir486
👍5❤3👏2🔥1
حُسن اندامت نمی‌گویم به شرح
خود حکایت می‌کند پیراهنت


#سعدی


@vir486
❤13👍2🔥2💋2
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
از ازل تا به ابد قسمت من ایران است
که نشــانش پرِ سیمرغ و دل شیران است


همه گویند که ایران چه بزرگ است، بزرگ          
این همــه در سخن و در خرد پیران است


تا  ابد  دشمنت ای کشور زیبا حتی                     
از  بلندای مقام  تو بسی  حیران است              


بخت بدبین که میان تو و من فاصله‌هاست          
تخت سامان و قباد من و تو ایران است


دوستم قیمت  هم‌بستی و هم ‌دستی‌دان
که همین روزی ما از فلک و دوران است


ره مهر من و تو  می‌گذرد از راهی                      
کز  بخارا و دوشنبه به دل تهران است



شعر از شاعرِ تاجیکی مهمان بختی.


@vir486
❤22👍6🔥2👏2
شفیعی کدکنی:
"مرزِ پرگهر" یعنی"مملکتی که هیچ کس در کارِخود جدّی نیست"، و به گفته‌ی فروغ فرخزاد، مملکتِ "ای بابا، ولش کن!" (بخارا، ش۷۱،ص۶۰)



@vir486
👍10❤5😁1🕊1💯1
شجریان
شجریان
غزلیات سعدی با صدای شجریان حلاوتی‌ست دیگر.


اگر تو فارغی از حال دوستان یارا
فراغت از تو میسّر نمی‌شود ما را
تو را در آینه دیدن جمال طَلعت خویش
بیان کند که چه بودَست ناشکیبا را
بیا که وقت بهارست تا من و تو به هم
به دیگران بگذاریم باغ و صحرا را
به جایِ سرو بلند، ایستاده بر لب جوی
چرا نظر نکنی یار سرو بالا را؟ 
شمایلی که در اوصاف حسن ترکیبش
مجال نطق نمانَد زبان گویا را
که گفت در رخ زیبا نظر خطا باشد؟
خطا بُوَد که نبینند روی زیبا را
به دوستی که اگر زهر باشد از دستت
چنان به ذوقِ ارادت خورم که حلوا را
کسی ملامت وامق کند به نادانی
حبیب من، که ندیدَست روی عَذرا را
گرفتم آتش پنهان خبر نمی‌داری
نگاه می‌نکنی آب چشم پیدا را؟
نگفتمت که به یغما رود دلت سعدی؟
چو دل به عشق دهی دلبران یغما را
هنوز با همه دردم امید درمان‌ست
که آخری بُوَد آخر، شبان یلدا را


@vir486
🔥6❤4👍3💋1
دینامیسم شعر مشروطیت
بخش اوّل



اگر بگوییم که دینامیسم شعر مشروطیت، با دینامیسم اجتماعِ مشروطیت، همسان و هم مرز بود تا حدی اشتباه کرده‌ایم. شعری که هم زمان با مشروطیت بوجود آمد و بعد به صورت رشته‌ای از شعر و شاعری در عصر حاضر ادامه یافت و هنوز با بی‌رمقی تمام ادامه دارد، شعری بود تا حدی تعلیمی خام، بی‌شکل، بی‌هارمونی و بدون یکپارچگی. شعر مشروطیت شعر مضمون است نه شعر فرم و محتوی و از آنجا که شعری است با هدفی از خارج به عاریه گرفته شده، تا حدی شعری است که در اوج فقط می‌تواند به نوعی شعار درباره مضمون انتخاب شده بوسیله شاعر بدل شود. شعر ایرج و بهار و عارف و عشقی و پروین شعر مضمون است. به این معنی که اینها عنوانی را انتخاب می‌کنند و درباره آن شعر می‌گویند و گرچه مضمون اندیشه با مضمون احساس در بیت های اشعار پخش می‌شود ولی هرگز با اشیا و تصاویر آغشته نمی‌شود؛ یا عواطف عمقی و درونی و دنیای ناخودآگاه انسان و کیفیت‌هایِ اشراقی ذهن انسان سروکار پیدا نمی‌کند.

طلا در مس
#رضا_براهنی
ص ۲۷۱

@vir486
❤3👍2🔥2👌1
همنوازی دربیات ترک
شریف_نجاحی_ خرم _ ملک
‍ ‍ ‍ ‍ ‍

۲۸ دی سالروز درگذشت امیرهمایون خرم

(زاده ۹ تیر ۱۳۰۹ بوشهر -- درگذشته ۲۸ دی ۱۳۹۱ تهران) موسیقیدان، آهنگساز و نوازنده ویلون

او چون مادرش  موسیقی اصیل ایرانی را دوست داشت و از بین مقام‌های موسیقی ایرانی به‌دستگاه همایون علاقه‌‌مند بود، نام همایون را برای فرزندش انتخاب کرد.


تکنوازان برنامه شماره: 410
مایه بیات ترک
استادان:
#همایون_خرم (ویولن)
#فرهنگ_شریف (تار)
#مجید_نجاحی (سنتور)



@vir486
❤4👍3🔥2🕊1