شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر
12.9K subscribers
299 photos
426 videos
7 files
78 links
Download Telegram
خواجوی كرمانی و كمال خجندی ابراز فضل از سوی ديگران و ناز و حسن آنان را نيز چون زيره به كرمان آوردن می‌دانند:

هر كه با منطق خواجو كند اظهار سخن
دُرّ به دريا بَرد و زيره به كرمان آرد
خواجو

مياريد گو ناز اين جا و حُسن
كه زيره به كرمان ندارد رواج
کمال

@vir486
❤3💯2👍1🔥1👏1
مهم‌ترین مسأله تاریخ اجتماعی و فرهنگی ما "نقابی" است که تجربه دینی بر چهره خویش زده است و آن "نقاب عشق" است.

با این نقاب توانسته است "خرد" و معرفت عقلانی را از پهنه زندگی اجتماعی ما بیرون براند.

در حوزه الاهیات، عقل هیچ کاره است. اما بیرون از حوزه الاهیات، یعنی در قلمرو زندگی اجتماعی و مادی انسان، عقل همه کاره است.

تا مرزهای این دو نیرو و قلمروهای فرمان‌روایی هر کدام را نتوانیم مشخص کنیم، همواره زندگی مادی و عقلانی ما تباه خواهد بود؛ آن گونه که در این هزار سال اخیر از عصر رازی و بیرونی و ابن سینا به این سوی، جهان ایرانی محروم از خرد گرایی بوده است و هرگاه خرد ایرانی خواسته در امری اجتماعی یا سیاسی یا مادی وارد میدان شود، صاحب آن "نقاب" با یک حمله او را از میدان به در کرده است.

محمد رضا شفیعی کدکنی
اسرار نامه عطار ص ۲۸

@vir486
👍3🔥2👌2
#بیدل_دهلوی


ما را نمیتوان یافت بیرون ازین دو عبرت
یا ناقص الکمالیم یا کامل القصوریم



@vir486
👍10❤3
#حسین_منزوی


من راهِ تو را بسته، تو راهِ مرا بسته
امّیدِ رهایی نیست وقتی همه دیواریم...



@vir486
❤6👍3🔥2👏1
فرم چیست؟
بخش نخست


فرم از نظر من آن چیزی است که شعر را در روبه‌روی خواننده نگاه می‌دارد و حالت گریز را از محتوای شعر می‌گیرد و آن را در برابر تماشاگر نگاه می‌دارد تا او در لذّت و هوشیاری تمام به تماشای جلوه های تو‌ام فرم و محتوا بنشيند. فرم به يك معنى یعنی روبرو، یعنی در برابر، یعنی خاصیتی ایستا دادن به چیزی که می خواهد بگریزد. فرم یعنی ایستا دیدن و در برابر بینش انسان جلوه‌های محتوا را نگاه داشتن و آنها را بصورت چیزهای پایدار و دائمی و ایستا دیدن شعری که فرم دارد از سطح مسطح کاغد تجاوز می‌کند ، حجم پیدا می کند و صاحب قد و قامت می‌شود. کلمات را مثل پرچمی بر می‌افرازد و به اهتزاز در می‌آورد. طوری که گویی می‌توان کلمات را عملا به صورت چیزی عمودی روی کاغذ دید. گویی کلمات بر روی کاغذ پهن نشده‌اند بلکه شخصیت پیدا کرده‌اند و از کاغذ سر در آورده‌اند، قد راست کرده‌اند و ما را به سوی خویش دعوت می‌کنند.



طلا در مس
#رضا_براهنی
جلد نخست
ص ۳۲۰


@vir486
👌4👍3👏2🔥1
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
خطبه‌ی هلاک
شعری از نادر نادرپور
اجرا: فریدون فرح‌اندوز


@vir486
👍5❤2👏2🔥1
اخوان یه جایی میگه...

من مرثیه‌خوان دلِ دیوانه خویشم.



@vir486
❤7🔥2👏2👍1
#صائب


به خوابم یک نظر بگذر، که سرمستم کند بویت
که من مشتاقم ای سرکش، به قد و قامت و رویت

دلم هر شب به این امید با تقدیر می‌جنگد
که فردا جرعه‌ای نوشد، ز چشم مست و جادویت

لبم خاموش و دل بی‌تاب و پا لرزان
خدایا بال و پر بگشا، که پر گیرم سر کویت

مرا آموختند از کودکی، "لیلی" صفت باشم
ولی مجنونِ مجنونم، پس از دیدار ابرویت



@vir486
👍12🔥3❤2👏2
فرم چیست؟
بخش دوم



به يك معنی می‌توان گفت که شعر نه از کلمات به صورت افقی بلکه از کلمات در حالت عمودی تشکیل شده‌است. شعر تشکل کلمات در حالت عمودی است و نثر پراکندگی کلمات است در حالت افقی و مسطح.

در نثر کلمات بیشتر به خمیر شباهت دارند. در شعر شباهت دارند به نان قد کشیده برشته تازه و این کلمات ،برشته رشته در رشته کشیده شده‌اند تا ستون‌های قائم از حقیقت و زیبایی و شکل پدید آیند.و این البته فقط خود کلمات نیستند که هیأتی عمودی و قائم پیدا می‌کنند، بلکه محتوای کلمات نیز که در برخورد نخستین تصاویر، در زندگی بر می‌خورد بعدی در آن سوی تصاویر از مفاهیم به وجود آمده است به شکلی، بطور قائم بر روی کاغذ قرار می‌گیرد. اگر فرقی بین تصویر شعری و تصویر نثر وجود داشته باشد در همین است ، چرا که تصویر شعری تصویری عمودی است تصویر منثور تصویری است پخش شده بر روی کاغذ. پس در شعر يك بُعد بر سایر ابعاد ادبی افزوده می‌شود و آن بُعد عمودی کلمات و بُعد تصاویر است. در شعر کلمات قد می‌کشند، در نثر کلمات در از به دراز می‌خوابند. تحرك شعر، تحرکی عمودی است بر قاعده‌ای افقی یا ایستا ، تحرك نثر ، تحرکی است افقی.



طلا در مس
#رضا_براهنی
جلد نخست

@vir486
👍3🔥3
بانو مرضیه
موج آتش
"موج آتش"
بانو #مرضیه
آهنگساز: استاد #همایون_خرم
ترانه‌سرا: ترقی

@vir486
❤3🔥2👏2
Audio
#مثنوی‌خوانی

شرح دفتر نخست مثنوی، جلسه نهم:

(شرح بیت‌های ۴۳←۷۳)
#علت‌و‌معلول‌_خیال

شرح از دکتر پورمختار


@vir486
👌2🕊2👍1👏1
‍ ‍ بحثی که پای نژاد را به میان بکشد، بحثِ ثمر‌بخشی نیست. زیرا اوّلاً «نژادِ خالص» وجود ندارد؛ همه‌ی ملّت‌ها کم و بیش مخلوط شده‌اند؛ اگر هم مخلوط نشده بودند هیچ امتیازی برای ملّت خاصّی، از جهتِ نژادی نمی‌توان قائل شد. آنچه مهمّ است آنست که یک ملّت یا قوم چه اندازه بُردِ تمدّنی داشته‌اند و تمدّنِ آنها به چه بها و تحت چه شرایطی به دست آمده: با صلح یا جنگ، دفاع یا تجاوز؟ گاه پیش آمده است که مردمِ یک نژاد و یک ملّیّت باهم دشمن‌تر باشند، تا مردمی از دو قوم یا دو کشور.
مولوی فرمود:
«ای بسا هندو و تُرک همزبان
وی بیا دو تُرک چون بیگانگان
پس زبانِ همدلی خود دیگر است
همدلی از همزبانی بهتر است».

ما دو مرز داشته‌ایم: یکی مرز سیاسی، و دیگری مرز فرهنگی. گسترشِ مرزِ فرهنگیِ ایران خیلی بیشتر از سیاسی‌اَش بوده است.
ایران در دوران بعد از اسلام بر پایه‌ی فرهنگ حرکت کرده است که ایرانیان و «ایرانی شدگان» هـردو در آن سهیم بوده‌اند. بیگانگانی که به این کشور هجوم می‌آوردند، پس از چندی در فرهنگِ این کشور مستحیل می‌شدند، از اسکندر تا به امروز.
«نژاد» در ایران تابعِ «فرهنگ» شده است. بوده‌اند کسانی از نژاد دیگر که ایرانی‌مآب گشتند، و نیز بوده‌اند ایرانیانِ شناخته شده‌ای که با ایران دشمنی ورزیدند. شرف‌الدّین علی یزدی که ظفر‌نامه نوشت، و حماسه‌ی تیمور سرود و تیمور را ستایش کرد، از نظر نژاد، ایرانی‌تر از بایسنقر، نواده‌ی تیمور بود که شاهنامه را نویساند.
به نظر ما اگر موضوع جدّی گرفته شود و قرار باشد که بحث بنیادیِ تاریخی انجام گیرد، دو موضوع ضرورتِ درجه‌ی اوّل دارند که به برّرسی گذارده شوند؛ یکی آنکه رازِ بقای ایران چه بوده که لااقل از سه هزار سال پیش به این سو موجودیّتِ تاریخی و فرهنگیِ مدوّن و مداوم داشته، بی‌گسیختگی به رغمِ تغییرِ دین و انبوهی حوادث. این موضوعی است که شناختنش لازم است، چون اگر به آن واقف نشویم، نخواهیم دانست که امروز و فردای خود را چگونه به جلو برانیم، باید "هسته‌ی مرکزیِ" ادامه‌ی حیاتِ ایران را کشف کرد.
دیگر آنکه همانگونه که اشاره کردیم، بزرگترین تکیه‌گاه و مدافع و محافظ ایران، بخصوص در دوران بعد از اسلام، «فرهنگش» بوده. این فرهنگ، وجه مشترک میان همه‌ی ایرانیان از نژادهای مختلف قرار گرفته است، نیز میان پیروان مسالک مختلف. باید ماهیّت آن را به بحث دقیق گذارد.
اگر ایرانی‌ها معروف شده‌اند که با حکّام بیگانه مماشات می‌کرده‌اند، گمان می‌کنم یک علّتش آن بوده که به «فرهنگِ خود» اطمینان داشته‌اند، و می‌دانسته‌اند که آنان دیرتر یا زودتر به قالبِ آنها درخواهند آمد.
شاید این بیت حافظ را زبانِ حالِ آنان در خطاب به فرهنگ بتوان دانست که می‌گوید:
«هزار دشمنم اَر می‌کنند قصد هلاک
گَرَم تو دوستی از دشمنان ندارم باک».

                     
بازتاب‌ها
#اسلامی_ندوشن


@vir486
❤10👍6💯2
#عراقی


من مست می عشقم هشیار نخواهم شد
وز خواب خوش مستی بیدار نخواهم شد

امروز چنان مستم از بادهٔ دوشینه
تا روز قیامت هم هشیار نخواهم شد


تا هست ز نیک و بد در کیسهٔ من نقدی
در کوی جوانمردان عیار نخواهم شد

آن رفت که می‌رفتم در صومعه هر باری
جز بر در میخانه این بار نخواهم شد

از توبه و قرایی بیزار شدم، لیکن
از رندی و قلاشی بیزار نخواهم شد

از دوست به هر خشمی آزرده نخواهم گشت
وز یار به هر زخمی افگار نخواهم شد

چون یارِ من او باشد، بی‌یار نخواهم ماند
چون غم خورم او باشد غم‌خوار نخواهم شد

تا دلبرم او باشد دل بر دگری ننهم
تا غم خورم او باشد غمخوار نخواهم شد

چون ساختهٔ دردم در حلقه نیارامم
چون سوختهٔ عشقم در نار نخواهم شد

تا هست عراقی را در درگه او باری
بر درگهِ این و آن بسیار نخواهم شد



@vir486
👍5❤4👏3💋2🔥1
Baziche
Mahasti
"بازیچه"
بانو #مهستی
آهنگساز: استاد #همایون_خرم
شاعر: #تورج_نگهبان

@vir486
❤9👍2🔥1👏1💋1
‏و پیوسته درِ خانقاه بسته داشتی چون مسافر بدر خانقاه رسیدی او در پس درآمدی و گفتی مسافری یا مقیم اگر مقیمی درآی و اگر مسافری این خانقاه جای تو نیست که روزی چند بباشی و ما با تو خوی کنیم آنگاه بروی و ما را در فراق تو طاقت نبود.


#عطار_نیشابوری


@vir486
❤13🔥3
شعر فارسی (از رودکی تا نیما) ویر pinned «بشر چند ساحتی اینك این سؤال چهره می‌نماید که منظور از این دنیای چند بعدی چیست؟ آیا تفننی صرف است یا بر چیزی دلالت دارد؟ پاسخ این است که این هنر و تنها این هنر آینه تمام‌نمای زندگی است زندگی با همه ابهام‌ها و کدریها و تضادهایش. بشر پایی بر زمین دارد…»
#قاآنی


اگر قصد لبت کردم بدار از لطف معذورم
ز بس شیرین زبان بودی گمان بردم که حلوایی



@vir486
🔥9👍3❤2
ابن‌يمين نيز نقد جان را برای جانان تحفه‌ای بی‌مقدار چون بردن زيره به كرمان می‌داند:

جان به تحفه بر جانان مفرست ابن يمين
كاين تکلف مَثَل زيره به كرمان باشد

جان به نزد تو فرستادمی از شوق وليك
هيچ كس زيره سوی خطّه كرمان نبرد


@vir486
❤5👏2🔥1🥰1