نوامرکب‌خوانی
#سعدی
#شجریان


بُگذار تا مُقابِل رُویِ تُو بُگذَریم
دُزدیده دَر شَمایِل خُوب تُو بِنگَریم

شُوق اَست دَر جُدایی و جُور اَست دَر نَظَر
هَم جُور بِه که طاقَتِ شُوقَت نَیاوَریم

گُفتی زِ خاک بیشتَرَند اَهلِ عِشقِ مَن
از خاک بیشتر نَه که اَز خاک کمتَریم

ما را سَری است با تو که گَر خَلقِ رُوزِگار
دُشمَن شَوَند و سَر بِرَوَد هَم بَر آن سَریم

رُوی اَر به رُوی ما نَکُنی حُکم از آنِ تُوست
بازآ که رُوی دَر قَدَمانَت بِگُستَریم

ما با تُوایم و با تُو نِه‌ایم اینت بُوالعَجَب
دَر حَلقه‌ایم با تو و چُون حَلقِه بَر دَریم

نَه بُوی مِهر می‌شِنَویم از تُو ای عَجَب
نَه رُوی آن که مِهر دِگر کَس بِپَروَریم

از دُشمَنان بَرَند شِکایَت به دُوستان
چُون دُوست دُشمن است شکایَت کُجا بَریم

ما خُود نِمی‌رَویم دَوان دَر قَفای کَس
آن می‌بَرَد که ما به کَمَند وِی اَندَریم

سَعدی تو کیستی که دَر این حَلقه ی کمَند
چَندان فتادِه‌اَند که ما صِید لاغَریم


کانال ادبی ویر



@vir486

به چه کار آیدَت جهانداری؟
مُردَنت به که مردم آزاری


سعدی



@vir486

گفت: «بدرود باش ای دوستِ نیک که به روزگار دراز به یک‌جا بوده‌ایم و از یکدیگر آزار نداریم.»

تاریخ‌بیهقی


@vir486

با درد توام خوشست ازیراک
هم دردی و هم دوای دردی


سعدی


@vir486

غنائم بسیار بچنگ شاه شجاع افتاد. شاه محمود در اطراف شهر شیراز نزول کرد شاه شجاع هم در نزدیکی او فرود آمد در روز شانزدهم ذی‌القعده هفتصدوشصت‌و‌هفت در پل فسا دو برادر با یکدیگر جنگیدند و بطوری دو لشکر در هم ریختند که غالب از مغلوب شناخته نمی‌شد، یکبار دیگر جنگ کردند در این جنگ محمود شکست خورده بداخل شهر رفت شاه شجاع هم در میدان سعادت خارج دروازه شهر فرود آمد مردم عموماً از شکست محمود و غلبه شجاع خوشوقت بودند سرداران و امرا و بزرگان شهر و اطراف متفقاً نزد شاه شجاع فرستاده قول اکید دادند که چون شاه شجاع عزم شهر کند و بباروها و دروازه ها برسد دروازه‌ها را گشوده او را كمك نمایند و چون شاه شجاع بمیدان سعادت خارج دروازه شهر فرود آمد کلویان پیغام دادند که همه مطیع فرمان او هستند.

شاه محمود چون تمایل اهل شهر و مناسبات دوستانه آنها را با شاه شجاع دانست سخت بوحشت افتاده خود را مهیای فرار از شیراز نمود و عاقبت روز یکشنبه بیست و چهارم ذی‌القعده هفتصد و شصت و هفت تهیه حرکت دیده شب از شهر بیرون رفته بعجله راه اصفهان در پیش گرفت.

      در مدت غیبت شاه محمود از شیراز زن او
خان‌سلطان دختر دختر امیر غیاث‌الدین کیخسرو اینجو شهر شیراز را اداره می‌کرد و برای سرکشی باوضاع باروها و اطراف شهر هر روز سوار می‌شد حتی یکروز از اسب افتاد و آسیبی بیکی از دنده‌های او رسید، شکسته‌بند خواسته پس از بستن پهلو دوباره سوار شد.

پس از شکست شاه محمود و فرار او باصفهان خان‌سلطان صدرالدین‌اناری شوهر خواهر  خود را که بدوستی شاه شجاع متهم بود بقتل رسانده متعاقب شاه محمود هم بطرف اصفهان رفت.

پس از فرار شاه محمود سلطان عمادالدین احمد هم دست از مرافقت او کشیده بخدمت شاه شجاع پیوست خلاصه شاه شجاع فاتحانه وارد شیراز شد.

می‌توان احتمال داد که چند غزل ذیل در همین ایام یعنی در روزهای توقف شاه شجاع در میدان سعادت بیرون دروازه شیراز و روزهای اول ورود او بشهر سروده شده باشد:

به ملازمان سلطان که رساند این دعا را
که به شکر پادشاهی، ز نظر مران گدارا



تاریخ عصر حافظ
دکتر قاسم غنی
ص ۲۴۲ تا ۲۴۴



@vir486

بی‌گناهی شده همواره برو دشمن
ترک و تازیّ و عراقیّ و خراسانی

ترک و تازی: تازی به معنی عرب است، ولی وقتی با ترک به کار برده‌ می‌شود مراد غیرعرب است که در فرهنگ‌ها به صورت تازیک و تاجیک هم دیده‌می‌شود.



سی‌قصیده‌ی ناصرخسرو
به کوشش مهدی محقق
ص ۲۱۳



@vir486

شنیده‌ام سخنی خوش که پیرِ کنعان گفت
«فِراق یار، نه آن می‌کند که بتوان گفت»

حدیثِ هولِ قیامت که گفت واعظِ شهر
کنایتی‌ست که از روزگارِ هجران گفت

نشانِ یارِ سفرکرده از کِه پُرسم باز؟
که هر چه گفت بَریدِ صبا، پریشان گفت

فغان که آن مهِ نامهربانِ مِهرگُسِل
به تَرکِ صحبتِ یاران خود چه آسان گفت

من و مقامِ رضا بعد از این و شُکرِ رقیب
که دل به دردِ تو خو کرد و ترکِ درمان گفت

غمِ کهن به میِ سال‌خورده دفع کنید
که تخم خوش‌دلی این است؛ پیرِ دهقان گفت

گره به باد مزن گر چه بر مراد رود
که این سخن به مَثَل، باد با سلیمان گفت

به مهلتی که سپهرت دهد ز راه مرو
تو را که گفت که این زال تَرک دَستان گفت؟

مزن ز چون و چرا دم که بندهٔ مُقبِل
قبول کرد به جان، هر سخن که جانان گفت

که گفت حافظ از اندیشهٔ تو آمد باز؟
من این نگفته‌ام آن کس که گفت بُهتان گفت


حافظ


 
@vir486

سَنگی و گیاهی که در آن خاصیتی هست
از آدمیی بِه که در او منفعتی نیست...


سعدی


@vir486

کمی تاریخ خواندن لازم آید شیخ و سلطان را
که غیر از قصه‌ی عبرت در او تکرار هم باشد



حسین جنتی

@vir486

هر روز یک رباعی


رباعیات منسوب به حافظ در نسخه‌های معدودی وجود دارد که در آنها هم شماره رباعی‌ها و متن آنها با یکدیگر مطابق نیست اما نکته‌ی مهم آن است که هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این شاعر بزرگ غزلسرا نمی‌افزاید. بعضی از این رباعی‌ها نیز بسیار سست و عامیانه است بحدی که هر ذوق سلیمی از انتساب آنها به حافظ تحاشی دارد.

            
رباعی شماره ۶

هر روز دلم به زیرِ باری دگر است
در دیده‌ی من ز هجر خاری دگر است

من جهد همی کنم قضا می‌گوید
بیرون ز کفایتِ تو کاری دگر است


دیوان حافظ
تصحیح روانشاد خانلری
جلد دوم


@vir486

حکایت


  پارسا مردی بود و در جوار او بازارگانی بود که شهد و روغن فروختی، و هر روز بامداد قدری از بضاعت خویش برای قُوت او بفرستادی. چیزی ازان بکار بردی و باقی در سبویی می‌کردی و در طرفی از خانه می‌آویخت؛ به آهستگی سبوی پر شد.
یک روزی دران می‌نگریست؛ اندیشید که: «اگر این شهد و روغن به ده دِرَم بتوانم فروخت، از آن پنج سر گوسپند خِرَم، هر ماهی پنج بزایند و از نتایج ایشان رمه‌ها سازم و مرا بدان استظهاری《پشتوانه》 تمام باشد ؛ اسباب خویش ساخته گردانم و زنی از خاندان بخواهم ؛ لاشک پسری آید ، نام نیکُوَش نِهَم و علم و ادب درآموزم .
چون یال برکشد اگر تَمرُّدی نماید ، بدین عصا ادب فرمایم .»
این فکرت چنان قوی شد و این اندیشه چنان مستولی گشت که ناگاه عصا برگرفت و از سر غفلت بر سبوی زد ؛ درحال بشکست و شهد و روغن تمام به روی او فرو‌ دوید !

و این مَثَل بدان آوردم تا بدانی که افتتاح سخن بی اتقان《استواری》تمام و یقین صادق از عیبی خالی نماند و خاتمت آن به ندامت کشد .

کلیله و دمنه


@vir486

گر من سخن نگویم در وصف روی و مویَت
آیینه‌ات بگوید پنهان که بی‌نظیری...


سعدی


@vir486

یکی دزد و یکی جاعل پسندد
یکی لات و یکی قاتل پسندد

من از دزدی و رانت و قتل و غارت
دلم مجموعه‌ی کامل پسندد
 
                           محمّد صبوریان


@vir486

هر روز یک رباعی


رباعیات منسوب به حافظ در نسخه‌های معدودی وجود دارد که در آنها هم شماره رباعی‌ها و متن آنها با یکدیگر مطابق نیست اما نکته‌ی مهم آن است که هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این شاعر بزرگ غزلسرا نمی‌افزاید. بعضی از این رباعی‌ها نیز بسیار سست و عامیانه است بحدی که هر ذوق سلیمی از انتساب آنها به حافظ تحاشی دارد.

             رباعی شماره ۷

امشب ز غمت میان خون خواهم خُفت
وز بسترِ عافیت برون خواهم خُفت

باور نکنی خیالِ خود را بفرست
تا در نگرد که بی‌تو چون خواهم خُفت



دیوان حافظ
تصحیح روانشاد خانلری
جلد دوم


@vir486

نه ری‌را جان
نامه‌ام بايد کوتاه باشد
ساده باشد
بی حرفی از ابهام و آينه
از نو برايت می‌نويسم
حال همه‌ی ما خوب است
اما تو باور نکن

#سیدعلی_صالحی

دکلمه
#خسروشکیبایی


@vir486

این دو تن [سعدی و حافظ] از یک شهر برخاستند؛ در یکی از سیاه‌ترین دوره‌های تاریخِ ایران، یعنی دوره‌ی مغول‌زده. پدید آمدنشان در میانِ کشتار و انحطاط و ناایمنی، هم مرموزیّتِ سِیرِ زمانه را می‌نماید و هم زایندگی و نبوغِ ایرانی را، که در هر حال می‌تواند نخشکد.
ولی دوره‌ی مغول هر چند استثنا بود، چندان ناآشنا نبود. پیش از آن مهاجمانِ دیگر چون تُرک و غُز و امثال آنها نوعی جریانِ شِبهِ مغول ایجاد کرده بود، و البتّه در کنار آنها نزاع‌های فرقه‌ای هم متوقّف نمی‌شد، به طوری که هیچ نسلی نبود که جنگ و شهربندان و قحطی و عسرت ندیده باشد.

            #یگانگی_در_چندگانگی
دکتر محمّد‌علی اسلامی نُدوشن



@vir486

این خاک زر خیز ایران زمین
نبودند جز مردمی پاک دین

همه دینشان مردی و داد بود
وزآن کشور آزاد و آباد بود


فردوسی



@vir486

هر روز یک رباعی


رباعیات منسوب به حافظ در نسخه‌های معدودی وجود دارد که در آنها هم شماره رباعی‌ها و متن آنها با یکدیگر مطابق نیست اما نکته‌ی مهم آن است که هیچ یک از رباعیات منسوب به حافظ چه در لفظ و چه در معنی ارزش و اعتبار چندانی ندارد و بر قدر و شأن این شاعر بزرگ غزلسرا نمی‌افزاید. بعضی از این رباعی‌ها نیز بسیار سست و عامیانه است بحدی که هر ذوق سلیمی از انتساب آنها به حافظ تحاشی دارد.

             رباعی شماره ۸

ماهم که رُخش روشنیِ خور بگرفت
گردِ خطِ او دامن کوثر بگرفت

دل‌ها همه در چاهِ زنخدان انداخت
وانگه سرِ چاه را به عنبر بگرفت



دیوان حافظ
تصحیح روانشاد خانلری
جلد دوم


@vir486