زيتون | Zeitoons@
9.79K subscribers
1.89K photos
310 videos
30 files
5.98K links
وب‌سايت خبری-‌تحليلی زيتون
www.Zeitoons.com

تریبونی «مستقل» با روی‌کردی حرفه‌ای برای بازتاب اخبار، تحلیل و اندیشه.

ایمیل: Sardabir.Zeitoons@Gmail.com

تلگرام: @Zeitoons
@Zeitoons :اینستاگرام
توییتر:@Zeitoons
فیس‌بووک:
Download Telegram
گفت‌وگو با محمدرضا سرگلزایی

از جادو تا درمان


▫️زیتون- محمدرضا واعظ شهرستانی:
 انرژی درمانی، شفای کوانتومی، روانشناسی مثبت‌گرای زرد، طب سنتی، طب سوزنی، طالع‌بینی، بشقاب‌پرنده‌ها و مواردی از این دست، همگی از جمله پدیده‌هایی هستند که در زندگی بارها با آن‌ها مواجه شده‌ایم. برخی از ما از این روش‌ها به گُمانِ درمان و شفایافتن بهره‌ برده‌ایم و برخی آن‌ها را غیر علمی و خرافه پنداشته‌ایم.  تا زمانی‌که پدیده‌ای، ادعای علمی‌بودن ندارد، شبه‌علم محسوب نمی‌شود و این به معنای نادرست‌انگاشتن آن نیست. برای مثال تا زمانی که عرفان ادعای علمی بودن ندارد، شبه‌علم محسوب نمی‌شود و می‌تواند به اختیار فرد به عنوان منبع معرفتی برای شیوۀ زندگی و سلوک خویش استفاده شود. اما مسئله شبه‌علم بودن یک پدیده دقیقا زمانی رخ می‌دهد که آن پدیده در حالی که علمی نیست، ادعای علمی بودن دارد. به بیانی دقیق‌تر گفته می‌شود پدیده‌ای شبه‌علمی است، که آن پدیده ادعای علمی بودن داشته باشد، در حالی که فاقد مهم‌ترین شاخص‌های علم و روش علمی است.بنابراین، کسانی که در خصوص «علم» و «روش علمی» صحبت می‌کنند، ادعا ندارند که هرچیز که علمی نیست، نادرست است، بلکه تاکید دارند که هر پدیده‌ای «علمی» نیست.
شبه‌علم معمولا برای عموم مردم جذاب است و من در پروندۀ «از علم تا شبه علم»، کوشیده‌ام در گفت‌وگوهایی با تعدادی از افراد صاحب‌نظر راز، تاریخ‌چه و حکمتِ این جذابیت را بیابم. در نخستین گفتگو با دکتر محمدرضا سرگلزایی به ساحت زبانی، استعاری و اسطوره‌ای پدیده‌ها در کنار ساحت زیست‌شناختی و روانی آن‌ها اشاره خواهد شد و به این حقیقت تلخ خواهیم پرداخت که چرا از نظر پیکاسو هنر دروغی است که از حقیقت قدرتمندتر است.
[...]

🔹دومونتنی این فکر را که «لباس برای ما یک فضیلت است»، زیر سوال برد. ­فضیلت، ثروت و جنسیت همه در ساحت زبانی،­ استعاره­ای و اسطوره­ای یا ساحت سمیوتیک یا نشانه‌شناسی ما قرار می­گیرد. سلامت و بیماری هم جزیی از همین ساحت است

🔹این‌که ما چه روایتی از بیماری و درمان داریم یک چیز است و این­که واقعا چه چیزی باعث بیماری و درمان شده­است، یک چیز دیگری است. خیلی وقت­ها دو اتفاق با هم به صورت همزمان رخ‌ می‌دهند و یکی از راه‌های شناختی ما فرضیه علیت زمانی است که اگر دو اتفاق به صورت همزمان بیفتند، بین این­ها رابطه علی برقرار می‌کنیم

🔹ما انسان‌ها هنگامی که داستان زندگی‌مان را می‌سازیم، بسیاری اوقات آن حلقه‌ی مفقوده را با داستان‌بافی پر می‌کنیم چون تحمل این را نداریم که در وضعیت نمی‌دانم و تعلیق بمانیم. نکته دوم این­که ما انسان‌ها بردباری این را هم نداریم که مثل پژوهشگران چیزی را قشنگ کالبدشکافی کنیم و راجع به چیزی تحقیق کنیم.

🔹کسانی که در حوزه طب غیرمدرن کار می­کنند را ببینید، و درمان‌هایشان را تست کنید متوجه می‌شوید که بسیاری از آن ها شومن‌ها و قصه‌گوهای خیلی خوبی هستند و نمایش‌های قشنگی ایجاد می‌کنند، قصه‌های قشنگی تعریف می‌کنند و فضای کار­شان بسیار جذاب‌تر از اغلب کلینیک‌ها، درمانگاه‌ها و بیمارستان‌هاست

🔹متن گفتگو در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88376

©
@Zeitoons
انتخابات رهبر جمهوری اسلامی

همه چیز در خدمت «انتقال آرام قدرت»

▫️زیتون ـ سولماز ایکدر: 
به نظر می‌رسد روز ۲۸ خردادماه انتخاباتی نه برای تعیین رییس‌جمهوری سیزدهم، که برای مشخص شدن برنده جنگ قدرت بین دو جریان حامی جانشین‌های بالقوه رهبری است. طیف حامی تبدیل ولایت به خلافت و سپردن کرسی پدر به پسر از یک سو و طیف حامی جریان مشهد از سوی دیگر.

🔹در بین مدعیان جانشینی علی خامنه‌ای٬ تاکنون همگی یا بر اثر روابط پیچیده حاکم بر ساختار نظام جمهوری اسلامی حذف شدند؛ مانند صادق لاریجانی و یا بر اثر مرگ عرصه را وانهادند، مانند مهدوی کنی و هاشمی رفسنجانی. امروز تنها نام ابراهیم رئیسی و مجتبی خامنه‌ای را می‌توان در صدر لیست نامزدهای جانشینی رهبر فعلی جمهوری اسلامی دید که احتمالا خودشان و هوادارانشان بی‌صبرانه مشتاقند که صاحب فعلی صندلی زودتر از روی آن برخیزد تا جای برای آنان باز شود.

🔹مدت‌هاست که هراز گاهی شایعاتی در مورد حال وخیم و پس از آن مرگ آیت‌الله خامنه‌ای در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر می‌شود. آخرین بار آذرماه سال گذشته بود که «خبر مرگ آیت‌الله» منتشر شد. علی خامنه‌ای تقریبا ۸۲ ساله و مبتلا به سرطان پروستات است؛ همین موضوع شایعات مربوط به مرگش را باورپذیر می‌کند؛ رهبر جمهوری اسلامی تا پایان ریاست جمهوری آینده ۸۶ ساله خواهد شد و امکان مرگ او بیش از پیش وجود دارد.
مرگ احتمالی رهبر فعلی صحنه را برای جنگ قدرت افراد و جناح‌های مدعی رهبری باز خواهد کرد.

🔹آیت‌الله خامنه‌ای اما به نظر می‌رسد که به روش سلفش قصد دارد «پروند‌ه‌های مهم» را پیش از مرگش حل و فصل کند؛ از جمله موضوع‌های جانشینی و انتخابات و چه بهتر که بتواند هر دو را با یک حرکت به سرانجام برساند و فردی را به پاستور بفرستد که «معضل» انتخابات را حل و اسباب «انتقال آرام قدرت» را فراهم کند.

🔹متن گفتگو در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88319

©
@Zeitoons
پرونده ناگشوده

۱۰سالی که هرگز نگذشت از آن خرداد که #هاله_سحابی روزنامه‌نگار ، قرآن‌پژوه و زندانی سیاسی، در مراسم تشییع پدرش به دست نیروهای امنیتی کشته شد. پرونده این قتل، هنوز گشوده نشده که بخواهد مختومه شود.
#خط_سوم
کلاب هاوس در زیتون | ۳۹

تا مدتها فقط صدای نفیر گلوله توی گوشم بود


▫️زیتون: «کلاب‌هاوس در زیتون» ستونی است روزانه که به اتاق‌های سیاسی این شبکه اجتماعی سرک می‌کشد…
***
▫️تا مدتها فقط صدای نفیر گلوله تو گوشم بود
«بچه‌های آبان کم سن و سالی هستند اما حالا موهایشان در زندان سفید شده و صدایشان به جایی نمی‌رسد». این را شب گذشته فائزه عبدی‌پور، فعال حقوق درویشان در اتاقی که می‌خواست صدای بی صدایان و آسیب دیدگان اعتراضات آبان باشد/ گفت.
🔹«بی صدایان آبان» اتاقی بود که روز گذشته به راه افتاد. در آن از دردهای پس از اعتراضات آبان گفته شد و از روزهایی که به خاطر قطعی اینترنت صدای مردم ایران به جایی نرسید یاد شد. حالا کلاب هاوس امکانی شد برای بازخوانی اتفاقات آن روزها و شنیدن دردهایی که در حجم حوادث سال ۹۸ فرصت شنیده شدنش به دست نیامده بود.

🔹در اتاق صدای نوید لطیفی از دستگیرشدگان آبان پخش شد. صدایی که از داخل زندان تهران بزرگ خطاب همه آن­هایی که بیرون از زندان هستند و از آن­ها چیزی نمی­‌دانند. نوید ماجرای دستگیر شدنش را تعریف کرد و از این گفت که در گیشا دستگیر شد و مدام به بازپرسی می‌رفت و برمی‌گشت، بازپرس دو بار اعترافاتش را قبول نکرد و دوباره به انفرادی فرستاده ­شد: «آنجا شکنجه جدی می‌کردند، مهره کمر من شکسته، با مشت و لگد، دستبند و پابند می‌زدند و با من فوتبال بازی می‌کردند. در انفرادی که من دستگیر کردند تا ۲۴ روز نتوانستم به خانواده‌ام زنگ بزنم و برای اینکه به خانواده‌ام زنگ بزنم اعتراف کرده‌ام و فهمیدم مادرم به کما رفته و برگشته است و به قاضی گفتم که اعتراف من به این دلیل بوده اما براساس این اعتراف حبس گرفتم تیپ ۵ را ما درست کردیم و همه وسایل را خودمان گرفتیم تا آنجا را درست کردیم ما را انتقال دادن تیپ ۲، و تیپ ۵ را دادند به زندانیان مالی. اینجا ساس دارد و کثیف است. انگار فراموش شدیم! اینجا برای یک کار اداری کارها را دیر انجام می‌دهند. از همه نظر در بازجویی و زندان خودمان و خانواده‌هایمان را اذیت کردند. واقعا حق ما نبود. مایع مفصلی بین مهره‌هام از بین رفته، در ۲۲ سالگی نمی‌توانم از پله بالا بروم یا ورزش کنم. آن شبی که این کار را با من کردند مردی بود که ۲ متر قد داشت، هیکلی بود که چهره‌اش یادم مانده. در همان ۵ روز اول که در امنیت گیشا بودم این اتفاق برای من افتاد.»

[...]
https://bit.ly/2T9PviJ

▫️مهندسی مناظره‌های انتخاباتی
یکی دیگر از اتاق‌های روز گذشته به مهندسی مناظره‌های انتخاباتی صدا و سیما اختصاص داشت. اتاقی که خبرآنلاین به راه انداخته بود تا نظر کاربران و کارشناسان را در مورد این مناظره‌ها شنیده شود.

🔹یکی از خبرنگاران حاضر در این گروه معتقد بود وقتی صدا و سیما در حوزه‌های مختلف ضعیف است نمی‌شود انتظار داشت مناظره انتخاباتی را خوب برگزار کند و مخاطبان باید انتظارشان را در همان حد پایین بیاورند و گفت: «مگر می‌شود کسی در حد ریاست جمهوری به مردم معرفی شود و از آن طرف یک گوی بیاورند که من شانسی از داخل آن سوال برایش در بیاورم؟ این کار معنی داره آخه؟»

🔹مصطفی کیایی کارگردان سینما هم در گروه حاضر بود تا در مورد مدل برنامه‌سازی و بعد هنری کار نظر بدهد. کیایی که از بی‌سلیقگی و شلختگی کارگردانی این مناظره کلافه بود گفت: «از فرد می‌پرسند که از دانه درشت‌هایی که وام گرفتند چه می‌کنید؟ پاسخ به این سوال معلوم است و من که یک ذره اقتصاد نمی‌دانم می‌فهمم. مناظره دیروز کاملا بی‌برنامه و شلخته بود، تلویزیون برای اخراج مجری‌ها یا ممنوع‌الکاری اتاق فکر دارد ولی برای برنامه‌هایش اتاق فکر ندارد. الان یک جریان جوانی مثل امثال آقای فروغی به تلویزیون آمده که کسی را قبول ندارد. این مناظرات یکی از بی‌خاصیت‌ترین و بدفرم­ترین برنامه‌هایی بود که تاکنون برگزار شده است.»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88421

©
@Zeitoons
🍃آماده سازی زیرساخت‌های لازم برای قطعی سراسر اینترنت پیش از انتخابات

▫️زیتون
– اپراتورها و ارائه دهندگان خدمات اینترنت در آستانه انتخابات ریاست جمهوری آماده قطعی سراسری اینترنت می‌شوند.
بر اساس اخباری که به دست «زیتون» رسیده است٬ به کارمندان یکی از اپراتورهای سراسری که به دلیل شیوع بیماری کرونا «دورکاری» می‌کردند٬ اعلام شده است که از تاریخ ۲۶ تا ۲۸ خرداد دسترسی‌شان به اینترنت و سرورها قطع خواهد شد و برای انجام وظایفشان و دسترسی به اینترنت باید در ساختمان­های اداری­ حضور یابند و در صورت نیاز تا قبل از آن تاریخ اطلاعات مورد نیازشان را از سرورهای خارجی دانلود کنند.
منبع آگاهی در این مورد به «زیتون» گفت که زیرساخت‌های فراهم شده برای قطعی سه روز اینترنت است. به نظر می­رسد شدت این قطعی احتمالی اینترنت از آبان ۹۸ بیشتر خواهد بود چرا که دسترسی خانگی کارمندان اپراتورها به سرور نیز در آن صورت قطع خواهد شد؛ هرچند به گفته این منبع آگاه زمینه‌های لازم برای دسترسی به اپلیکیشن‌های ایرانی که بر روی سرورهای داخلی مانند اسنپ و تپسی فعالیت می­‌کنند٬ فراهم شده است و آن‌ها می‌­توانند مانند سابق به فعالیت‌­هایشان ادامه دهند.

🔹بر اساس این خبر که به دست «زیتون» رسیده است اپراتورهای ارائه دهنده خدمات اینترنت در توجیه این اقدام از احتمال وقوع حملات سایبری به عنوان دلیلی برای این تصمیم خبر داده‌­اند.

🔹این در صورتی است که با توجه موارد پیشین قطعی اینترنت در ایران٬ چه به صورت سراسری و چه به صورت منطقه‌ای احتمالا نهادهای امنیتی پیش بینی کرده‌اند که ممکن است که مردم دست به تجمعات اعتراضی یا انتخاباتی بزنند.
از سوی دیگر صدا و سیما مناظره‌های انتخاباتی را به نحوی برنامه ریزی کرده است که یک هفته پیش از انتخابات به پایان برسند تا جلوی ایجاد موج انتخاباتی را در بین مردم بگیرد. احتمالا فراهم آوردن شرایط لازم برای قطع کردن اینترنت نیز می‌تواند به منظور جلوگیری از ایجاد «موج» انتخاباتی باشد.

🔹پیشتر وزیر اتباطات نیز در این خصوص هشدار داده بود. محمدجواد آذری جهرمی٬ روز چهارشنبه ۱۲ خردادماه گفته بود که ممکن است شورای عالی امنیت ملی دستور قطع چندروزه شبکه‌های اجتماعی را بدهد.
وزیر ارتباطات با اشاره به سابقه انسداد موقت رسانه‌های اجتماعی گفت ممکن است شورای عالی امنیت ملی در مواقع بحران، این دستور را صادر کند. هرچند آذری‌ جهرمی در آن مصاحبه تاکید کرده بود که این شورا یا شورای عالی فضای مجازی نمی‌توانند حکم انسداد طولانی‌مدت رسانه‌های اجتماعی را بدهند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88458

©
@Zeitoons
چاره کار جنبشِ اجتماعی است

📝ابوالفضل قدیانی


 
▫️اخیراً محسن اراکی عضو مجلس خبرگان گفته‌است: «معنای انتخابات این است که مردم اعلام کنند که فرمان‌بر این نظامِ تشکیلاتی هستیم و برای کمک به فرمانروای فعلیِ ما که ولی‌فقیه است یک بازوی اجرایی خوبی می‌خواهیم انتخاب کنیم». چند روز بعد حسین اشتری فرمانده پلیس ناجا گفت: «با کسانی که مردم را به عدم شرکت در انتخابات دعوت می‌کنند برخورد می‌شود».

🔹این سخنانِ دو تن از سر سپردگان خود کامه‌ی امروز ایران، علی خامنه‌ای، است که اکثریت ملت ایران خوانده یا شنیده‌اند، سخنانی که دقیقاً بیانگر ماهیت فکری، اعتقادیِ نظام استبداد دینی بر پایهٔ ولایت مطلقه فقیه موسوم به نظام جمهوری اسلامی و رییس آن علی خامنه‌ای است که به عوامل و سرسپردگان خود تلقین می‌کند. حقیقتاً آشکارتر از این سخنان نمی‌شد ماهیت این نظام تمامیت‌خواه را بیان کرد. البته قبلاً سخنانی از محافظه‌کاران با این مضامین شنیده‌ایم و مکرر هم شنیده‌ایم که «رأی مردم زینت است؛ اگر باشد بهتر است و اگر نبود هم مشکلی ایجاد نمی‌کند و…». اما گفتهٔ محسن اراکی صراحتا مردم را به سرسپردگی و فرمان‌بری و اطاعت محض می‌خواند. اساسأ نگاه جماعت حاکم به رابطهٔ میان مردم و حکومت، رابطهٔ حاکم و محکوم و عبد و مولاست‌ و مردمی که باید اراده و آرا‌ی‌شان اساس حکمرانی و حکومت‌داری قرار گیرد این چنین تحقیر و مورد اهانت قرار می‌گیرند. سخن حسین اشتری یکی از سرکوبگران شاخص حکومت نیر به همان میزان تحقیر ملت و توهین به حیثیت مردم است و اساساً ابتدایی‌ترین حقوق مردم را که حقّ رای دادن و ندادن و تحریم انتخابات نمایشی-فرمایشی است (یعنی انتصابات) آن‌هم از مفتضح ترین نوع آن، به رسمیت نمی‌شناسد و برای مردم شاخ و شانه می‌کشد و تهدید می‌کند که کسانی که مردم را به عدم شرکت در انتخابات دعوت می‌کنند برخورد می‌کنیم.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88479

©
@Zeitoons
«کتاب قدرت بی‌قدرتان را بخوانید»
نهادینه‌شدن «فریب» و ابتذال «مفاهیم» نزد نامزدهای ریاست‌جمهوری

▫️زیتون ـ یلدا امیری
: هانریش بل، نویسنده آلمانی و برنده جایزه نوبل، گفته است «بعد از هیتلر همه‌ی آلمان درک کردند که او چه بلایی بر سر کشور و زیربناهای آن آورده است… اما یک چیز نابودشده هم بود که فقط ما روشنفکران آن را می فهمیدیم و آن خیانت هیتلر به  «کلمات» بود. خیلی از کلمات شریف دیگر معانی خودشان را از دست داده بودند، پوچ شده بودند، مسخره شده بودند، عوض شده بودند، اشغال شده بودند. کلماتی مانند آزادی ، آگاهی ، پیشرفت ، عدالت!»

به جز آسیب‌های عینی به جا مانده از جمهوری اسلامی بر ایران، نظام طی ۴ دهه اخیر عامل تهی کردن بسیاری از کلمات از معنی آنها در عرصه عمومی و به ابتذال کشیدن مفاهیم بوده است. از ترم‌هایی مانند «جمهوریت» که از همان ابتدا با «اسلام» ترکیب شده و از نگاه بسیاری یک ترکیب نامتجانس ساخت تا مقولاتی مانند انتخابات و حتی اصلاحات و این اواخر هم امنیت و  این روزها هم «مناظره» و «رقابت».
 
🔹در مسیر این بی‌معنی‌سازی نظام و کارگزارانش از هر ابرازی استفاده و یا به عبارت بهتر سواستفاده کردند. از نهادهایی حاکمتی و امکانات مادی و معنوی که در اختیار داشتند تا حتی نهادهای مدنی مردم‌ساز که به هزار زحمت و زیر ضرب نهادهای امنیتی خود را سرپا نگه می‌دارند و کج دار و مریز پیش می‌روند. نهادهایی مانند جمعیت امام علی که قدشان از استانداردهای نظام بلندتر شده بود. در آستانه انتخابات مشکلات اجتماعی، اقتصادی و سیاسی محمل خوبی برای وعده‌هایی است که تنها کاربرد تبلیغاتی دارند.

▫️ابتذال انتخابات و وعده‌های نامزدها
جمهوری اسلامی پیش از این در موسم انتخابات تلاش می‌کرد با دادن آزادی‌های محدود و ایجاد دوقطبی نمایشی از ارائه دهد. اما مقامات و نهادهای حاکمیتی با رهبری آیت‌الله خامنه‌ای طی سال‌های اخیر عملا انتخابات را عقیم کرده‌اند. از دخالت‌های علنی در اختیارات دولت و مجلس تا ایجاد محدودیت قانونی و رد صلاحیت گسترده نامزدهای انتخابات، همگی اقداماتی بود که باعث شد مناصب و نهادهای انتخابی اعتبار خود را از دست بدهد.

🔹در یکی از تازه‌ترین اظهارنظرها در مورد جایگاه رییس‌جمهوری، توسط عبدالله حاجی صادقی، نماینده ولی فقیه در سپاه گفت: «ما به دولتی نیاز داریم که نسبت به ولی فقیه فرمانبردار باشد، دولتی می‌خواهیم که در امتداد ولایت فقیه باشد؛ ما رئیس جمهوری می‌خواهیم که مانند حاج قاسم سلیمانی سرباز محض ولایت باشد و همزمان دارای روحیه استکبار ستیزی و مبارزه با دشمنان انقلاب باشد.»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88457

©
@Zeitoons
زندگی در خیابان | ۱۳

هدف هیچ و «جنبش» همه‌چیز است…

▫️زیتون-طاها پارسا: 

هویت‌ها و کنش‌ها تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. یعنی هویت به رفتار جهت می‌دهد و رفتار هم هویت‌ساز است. بر این اساس، هویتِ جمعی فرآیندی است که در حین ِ عمل توسط کنش‌گران اجتماعی برساخته می‌شود. تکامل عمل جمعی موجبِ تداوم، تقویت، تضعیف و یا باز تعریفِ یک هویت جمعی می‌شود .از این‌رو هنگامی که از هویتِ یک جنبش سخن می‌گوئیم، نه به یک موضوع مستقل اشاره داریم و نه به یک ویژگیِ بازیگران؛ بلکه منظور فرایندی است که در حین منازعه شکل می‌گیرد و تابع ِ تعامل میان ِ باورها و رفتارهایِ جمعی است. به عبارتی دیگر  هویت یک جنبش، یک هویت ِ مقاومت است که از طریق ِ مرز میان بازیگران درگیر در یک منازعه برساختـه می‌شود .

یکی از جدیدترین رویکرد‌ها به جنبش‌های اجتماعی و به‌خصوص جنبش های مدرن، رویکرد «هویت‌محور» است . در این رویکرد، جنبش اجتماعی منازعه‌ی میان هویت‌های مقاومت در برابر هویت‌های مشروعیت‌بخش است و هویتِ مقاومت برساخته‌ای است که  از ابتدا تا انتهای جنبش شکل می‌گیرد.

به عبارتی دیگر، هرگاه تلاش نهادهای رسمی برای ایجاد هنجارها و ارزش‌های جدید در جامعه با واکنش ‌افراد یا مقاومت هنجارها و یا ارزش‌هایاجتماعی روبرو شود و این واکنش منجر به یک منازعه‌ی جمعی گردد ، جنبش‌های اجتماعی ظهور می‌کنند .
جنبشِ‌های اجتماعی از رفتارها، نشانه‌ها و روایت‌ها برای گسترش، تقویت و انتقال هویت خود بهره می‌گیرند:
–رفتارها و ظاهر ِ متفاوت ِ کنش‌گران می‌تواند، سبب ِ تمایز آشکار با «دیگران» شود .
–شناسه‌هایی مانندِ رنگ‌ها، علامت‌ها ، شخصیت‌ها، سرودها و مصنوعات هنری‌ می‌توانند هویت یک جنبش را به سرعت ابراز کند و انتقال دهد.
–روایت‌ها هم شامل ِ مناسبت‌های مهم، مکان‌های نمادین و ماجراهایی هستند که برای اعضاء جنبش رخ می‌دهند و می‌توانند سبب ِ هم‌ذات‌پنداری و هویت‌یابی اعضاء جنبش شوند و فرصتی برای تخلیه‌ی احساسات و بروز رفتارهای جمعی فراهم کنند.

رفتارها، شناسه‌ها، روایت‌ها
رفتار‌ها و شناسه‌ها و روایت‌ها مهم‌ترین آثاری هستند که به بازتولید یک جنبش کمک می‌کنند و در تاریخ ِ یک جنبش باقی می‌مانند. جنبش‌های موثر و موفقبه کمک این ابزار ، هویتی ایجاد می‌کنند که :
–به اندازه کافی مشخص و روشن باشد تا مبنایی برای تمایز با دیگران فراهم کند
–با هویت‌های سنتی و رایج نزدیک باشد تا به بازیگران جنبش امکان دهد که با هویت‌های تثبیت‌شده ، بهتر ارتباط برقرار کند.
–هویت جنبش را به یک گروه اجتماعی خاص، یک ایدئولوژی خاص و یا یک شیوه‌ی زندگی و آداب سمبلیک پیوند نمی‌زنند تا ارتباط میان فعالان و هویت‌هایدیگر را تسهیل و تقویت کند.

هم‌چنین، کنش‌گران یک جنبش اجتماعی ِ موثر می‌دانند:
–هویت‌های انحصاری در برانگیختن مشارکت مستقیم موثرترند، اما هویت فراگیر در بسیج منابع مالی مطلوب‌تر است.
–هویت ِ خالص سبب انزوا می‌شود و می‌تواند در معرض بنیادگرایی قرار گیرد .
–یک هویت فراگیر و انعطاف‌پذیر معیارهایی برای حذف یک گروه و یا تعلق به یک گروه تعیین نخواهد کرد.
–مشارکت یک گروه در جنبش هویت ِ جنبش را با بحران مواجه نخواهد کرد زیرا چیزی به نام بحران هویت و هویتِ مسلط وجود ندارد.

جنبش سبز ایران به‌سان «یک هویت جمعی»
نمونه: اعتراض فراگیری  که در ۲۵ خرداد سال ۱۳۸۸ به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری دهم انجام شد،  منجر به ظهور یک جنبش مدرن شد. این جنبش با نام «جنبش سبز ایران» با رویکرد هویت محور قابل مطالعه است:

بیست‌وپنجم خرداد هشتاد‌و‌هشت ، بیش از سه میلیون نفر از مردم تهران، در حالی از میدان امام حسین تا آزادی به هم رسیدند که یک سوال مشترک ذهنآن‌ها را به خود مشغول کرده بود «رای من کجاست؟»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88432

۱۲: برسازی هویت در منازعه
۱۱: جنبش‌ اجتماعی، فرهنگ، پادجنبش‌ها
۱۰: جنبش اجتماعی و قانون

۹: جنبش‌های اجتماعی و حکومت
۸: جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی
۷: قانونِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
۶: دولتِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
۵: جنبش اجتماعی به‌مثابه «ساختار فرصت سیاسی»
۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع»
۳: جنبش اجتماعی به مثابه‌ «یک رفتار جمعی»
۲: ساختارهای پایه و جنبش اجتماعی
۱: معرفی زبان و مفاهیم پایه

©
@Zeitoons
کلاب هاوس در زیتون | ۴۰

جدایی اصلاحات از انتخابات


▫️زیتون: «کلاب‌هاوس در زیتون» ستونی است روزانه که به اتاق‌های سیاسی این شبکه اجتماعی سرک می‌کشد…
***
▫️روز گذشته در کلاب هاوس اتاق­‌های سیاسی فعالیت چندانی نداشتند. فضای سرد سیاست در روزهای انتخابات ریاست جمهوری دور از انتظار نبود. آن چیزی که از نظرسنجی‌های نهادهای مختلف در طی این روزها منتشر شده است هم، میزان مشارکت مردم در انتخابات اخیر را زیر ۴۰ درصد نشان می‌دهد و این بی تفاوتی مردم به انتخابات و سیاست نباید اتفاق عجیبی هم باشد. یک دلیل دیگر سوت و کوری اتاق‌های سیاسی دیشب  هم بازی فوتبال ایران و بحرین بود. بازی دو تیم در مرحله مقدماتی جام جهانی که در صورتی نبردن این بازی توسط ایران راه صعود به جام جهانی سخت و یا غیرممکن می‌­شد.

🔹دیروز به همین خاطر بیش از ۴ اتاق کلاب‌هاوس به این بازی اختصاص داشت. هرچه کاربران شبکه­‌های اجتماعی به نحوه گزارش احمدی در شبکه سه سیما و همچنین گزارشگر تلویزیون اینترنتی آنتن انتقاد می­‌کردند اما در یکی از گروه‌­ها مزدک میرزایی بازی را گزارش می­کرد و تقوی را  هم به  عنوان کارشناس در کنارش داشت تا مردم این شانس را داشته باشند بازی را با صدایی بشنوند که کمتر اذیت شوند. در اتاقی دیگر هم مجید وارث، گزارشگر قدیمی فوتبال به گزارش بازی پرداخت و چند خبرنگار ورزشی هم به عنوان کارشناس در اتاق حضور داشتند. در اتاقی دیگر صدای گزارشگر رادیوی صدا و سیما پخش می‌شد و برخی طنزنویسان ورزشی در کنارش بازی را تحلیل می‌کردند و اتاقی دیگر هم به گزارشگری یکی از فعالان رسانه اختصاص داشت.

https://bit.ly/3zavskV

🔹اما در اواخر بازی تیم ملی و بعد از آن، به رسم هر دوشنبه اتاق دوشنبه‌های سبز  به راه افتاد. موضوع بحث بازسازی گفتمانی جنبش های اجتماعی با نگاهی به انتخابات پیش رو بود. برای این کار از احمد خرم از زندانیان سیاسی سابق و تحلیل‌گر مسایل سیاسی دعوت شده بود تا در این مورد صحبت کند.

🔹او از این گفت که ایران از یک شبه اقتدارگرایی به نظامی اقتدارگرا تبدیل شده است. نظام اقتدارگرایی که یک منطقه سیاه در اختیار حاکمیت و یک منطقه سفید در اختیار مردم و یک منطقه خاکستری که نیروهای اپوزوسیون حق دارند به صورت محدود در آن کنش داشته باشند. اما در نظام‌های اقتدارگرا آن منطقه خاکستری به نفع حاکمیت ضبط می­‌شود.

🔹او پس از آن شرکت در انتخابات را یک تاکتیک سیاسی نام برد که اصلاحات انتخابات محور از آن به عنوان ابزار استفاده می­‌کند. اما معتقد بود اگر اقتدارگرا شدن نظام را بپذیریم دیگر اجازه حضور اپوزوسیون در بخش خاکستری و نزدیکی به قدرت را نخواهد داد. در نتیجه استراتژی اصلاحات صندوق محور عملکرد خودش را از دست می­‌دهد و در آن صورت دیگر تاکتیک‌­هایی مثل حضور در انتخابات دیگر بلاموضوع خواهد شد.

🔹احمد خرم در رابطه با اینکه با توجه به این تحلیل چه کاری می­‌توان انجام داد چند گام را برای ادامه فعالیت و تقویت این گفتمان مطرح کرد. او در گام اول از بازسازی گفتمان اصلاحات گفت. چیزی که کارشناسان دیگری هم در هفته­‌های گذشته مدام بر روی آن تاکید داشتند و جریان اصلاحات را از این جهت مقصر می­‌دانستند. آنها هم همین امر را باعث عدم رغبت مردم به این جریان می‌دانستند . خرم این گفتمان را دچار پیری دانست و تنها راه مطرح شدن دوباره‌اش را تغییر در گفتمان جریان اصلاحات به روز شدنش با توجه به خواست مردم دانست.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88475

©
@Zeitoons
رأی زنان بازیچه «رجال» سیاسی

▫️زیتون ـ مهسا محمدی:
«نزدیک انتخابات که می‌شود یاد آزادی زنان، کولبران، محرومان می‌افتیم و بارها تکرار می‌شود و مردم از پشت گیرنده‌ها نگاه می‌کنند و می‌گویند یادمان است که قبلی‌ها هم این حرف‌ها را زدند.» هر چند این جملات بیشتر به گفته‌های یک مخالف جمهوری اسلامی در توییتر شبیه است، اما اظهار نظر امیرحسین قاضی‌زاده هاشمی، از نامزدهای اصول‌گرای نظام در انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ است. هاشمی زمانی که رقبای او در حال دادن وعده و وعیدهای ریز و درشت بودند که اگر رییس‌جمهور شوند برای زنان چه‌ها خواهند کرد، به آنان طعنه زد که فقط زمان انتخابات به یاد زنان می‌افتند.

🔹البته خود قاضی‌زاده هاشمی هم نتوانست از خیر بازی کردن با این دست که پیش از این برد کرده بود بگذرد و  یکی دو جمله بعد راه مشابهی رفت و این را به رخ بقیه کشید که رییس ستاد انتخاباتش یک «بانو» و مادر ۳ فرزند است. او در ادامه حتی از این هم فراتر رفت و به سه وزیر و پنج وزیر وعده داده شده توسط رقبا هم بسنده نکرد و گفت «بانوان شایسته زیادی داریم که می توان تمام کابینه را از آنها انتخاب کرد.»
هر چند نقد این کاندیدای اصول‌گرا برای تخریب رقبای اصلاح‌طلب‌اش بود که به صورت سنتی رای زنان طبقه متوسط شهری را در سبد خود می‌بینند، اما در نهایت پر بیراه هم نگفت.
برای اصلاح‌طلبان همواره «زنان و جوانان» برگ‌های برنده‌ای بودند که خواست‌های خود را در وعده‌های این جناح پیدا می‌کردند و پتانسیل بالایی هم برای ایجاد موج لحظه آخری به نفع کاندیدایی که نزدیک به خود احساس می‌کردند، داشتند. این بار هم به نظر می‌رسد تلاش عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده وقتی اولی از پنج وزیر زن در کابینه‌اش حرف می‌زند و دومی از سه وزیر، استفاده از همان ظرفیتی است که گمان می‌کنند از اسلافشان به ارث برده‌اند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88510

©
@Zeitoons
زندگی در خیابان | ۱۳

هدف هیچ و «جنبش» همه‌چیز است…

▫️زیتون-طاها پارسا
: در این روزنوشت‌ها، مفاهیم و مقدمات علمی جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌شوند و جنبش‌های معاصر و نزدیک از جمله جنبش تنباکو، جنبش ۵۷، جنبش دوم خرداد، جنبش اصلاحات، جنبش سبز و… در مقام مثال و نمونه به صورت موردی مطالعه خواهند شد. رویکرد این نوشته‌ها به جنبش‌های اجتماعی جامعه‌شناسانه است، عنوان اصلی این مجموعه «زندگی‌ در خیابان» است اما عنوان فرعی هر بخش متفاوت خواهد بود. زبان و مفاهیم پایه در قسمت اول و دوم آمده‌اند. در قسمت سوم جنبش اجتماعی به مثابه «رفتار جمعی» و در قسمت چهارم جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع» معرفی شده‌اند و قسمت پنجم به جنش‌‌ اجتماعی به‌مانند «ساختار فرصت سیاسی» پرداخته است.

🔹اما جنبش‌های اجتماعی اعتبار بنیادین خود را از فلسفه‌ی سیاسی می‌گیرند. «فلسفه‌ی سیاست»، صرفاً با اتکا به دلایل عقلی ، به سیاست می‌نگرد و با رویکردی فلسفی به سرشت و ماهیت قدرت، حکومت و جامعه می‌پردازد. قسمت ششم به معرفی مفاهیم مورد نیاز برای این رویکرد پرداخت، قسمت هفتم  دو استدلال‌ مهم را له و به اعتبار فلسفی/عقلی حقِ اعتراض (عملِ  مستقیم) و جنبش‌های اجتماعی اقامه کرد. قسمت هشتم به نسبت میان جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی ‌و قسمت نهم  نحوه‌ی مواجهه‌ی جنبش‌های اجتماعی و حکومت‌ها را مطرح کرد. قسمت دهم به جنبش‌های اجتماعی، به‌مثابه رفتار معطوف به مسئله  پرداخت و نسبت آن‌ها با قانون با قانون‌شکنی را آورد. قسمت یازدهم به نسبت میان جنبش‌های اجتماعی و فرهنگ و معرفی پادجنبش‌ها اختصاص یافت. در قسمت دوازدهم درآمدی بر مفهوم هویت و نسبت آن با منازعه آمد و در این قسمت رویکرد هویت‌محور به جنبش‌های اجتماعی معرفی می‌شود.
***
🔹هویت‌ها و کنش‌ها تاثیر متقابلی بر یکدیگر دارند. یعنی هویت به رفتار جهت می‌دهد و رفتار هم هویت‌ساز است. بر این اساس، هویتِ جمعی فرآیندی است که در حین ِ عمل توسط کنش‌گران اجتماعی برساخته می‌شود. تکامل عمل جمعی موجبِ تداوم، تقویت، تضعیف و یا باز تعریفِ یک هویت جمعی می‌شود .از این‌رو هنگامی که از هویتِ یک جنبش سخن می‌گوئیم، نه به یک موضوع مستقل اشاره داریم و نه به یک ویژگیِ بازیگران؛ بلکه منظور فرایندی است که در حین منازعه شکل می‌گیرد و تابع ِ تعامل میان ِ باورها و رفتارهایِ جمعی است. به عبارتی دیگر  هویت یک جنبش، یک هویت ِ مقاومت است که از طریق ِ مرز میان بازیگران درگیر در یک منازعه برساختـه می‌شود .
یکی از جدیدترین رویکرد‌ها به جنبش‌های اجتماعی و به‌خصوص جنبش های مدرن، رویکرد «هویت‌محور» است . در این رویکرد، جنبش اجتماعی منازعه‌ی میان هویت‌های مقاومت در برابر هویت‌های مشروعیت‌بخش است و هویتِ مقاومت برساخته‌ای است که  از ابتدا تا انتهای جنبش شکل می‌گیرد.
به عبارتی دیگر،  هرگاه تلاش نهادهای رسمی برای ایجاد هنجارها و ارزش‌های جدید در جامعه با واکنش ‌افراد یا مقاومت هنجارها و یا ارزش‌هایاجتماعی روبرو شود و این واکنش منجر به یک منازعه‌ی جمعی گردد ، جنبش‌های اجتماعی ظهور می‌کنند .

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88432

©
@Zeitoons
مرگ در اوین؛ برای دهمین سالگرد مرگ جانکاه شادروان هدی صابر

📝احسان عبده‌تبریزی


▫️در دوره اقامتم در اوین، با خیلِ وسیع و رنگارنگی از افراد و طیف‌های مختلف فرهنگی، سیاسی و اجتماعی روبه‌رو شدم: از سیاستمداران باسابقه دولت محمد خاتمی گرفته، تا بچه‌های شمال‌شهری، تا جوانان جنوب‌شهریِ (به قول مأموران اطلاعات) کف‌خیابانی، و حتی چوپانی لرستانی. گرایشات سیاسی بند ۳۵۰ ملغمه غریبی از گرایاشات سیاسی نامتجانس بود، از اصلاح‌طلبان و هواداران میرحسین موسوی گرفته تا زرتشتی‌بازان دوآتشه (باز به قول اطلاعاتی‌ها باستانی‌کارها) و کردهایِ سلفیِ طرفدار القاعده و الخ.

🔹در میان این جماعت رنگارنگ، برخی افراد که استخوان خود را در سیاست خُرد کرده بودند، به واسطه ارشدیت سنی و شخصیت قابل توجه خود مورد احترام تمام زندانیان بودند؛ هدی صابر (که برای من و سایرین همیشه آقای صابر بود) از شاخص‌ترین ایشان بود. باوجود این که از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۲ خواننده ثابت مجله ایران‌فردا بودم، تا آن زمان شناختی از آقای صابر نداشتم. در هم‌بندی هفت یا هشت ماهه خود با صابر، او را فردی متعهد، صمیمی و ثابت‌قدم یافتم. خط‌مشی سیاسی وی و تفاوت بسیار نظرات و دیدگاه‌های او با من و سایرین در درجه دوم اهمیت و تحت‌الشعاع حس احترام ما به آن مرد شریف و استوار بود. او نیز در برخورد با افراد جوان‌تری مثل من، مؤدب، صبور و مردمدار بود. در جریان مرخصی کوتاه خود در اوائل سال ۱۳۹۰، محبت کرده و به ملاقات خانواده بسیاری از هم‌بندان و از جمله خانواده من رفت.

🔹حضور صابر در اوین به دلیل اعتراضات و فعل‌وانفعالات انتخابات ۱۳۸۸ بود، هرچند که صابر در آن اعتراضات شرکت نکرده بود. حکم زندان پنج ونیم ساله صابر به سال ۱۳۸۲ برمی‌گشت که بعد از گذراندن دو سال آن با آزادی او در سال ۱۳۸۴به حالت تعلیق درآمده بود. با ادامه پس‌لرزه‌های انتخابات پرشبهه ۱۳۸۸، مقامات امنیتی قضایی به زعم خود، به اقدامات پیش‌گیرانه‌ای دست زدند و احضار صابر از جمله آن اقدامات بود. آمدن صابر به بند ۳۵۰ اوین در سال ۱۳۸۹ ناشی از بخت بد و سیستم هَردَم‌بیلی قضایی کشور بود، اما مرگ صابر نتیجه بی‌رحمی مأموران امنیتی در برخورد با هاله سحابی بود که به مرگ/قتل هاله انجامید و فرآیند منتهی به مرگ دردناک هدی صابر را نیز کلید زد.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88532

©
@Zeitoons
زندگی در خیابان | ۱۴

جنبش سبز ایران به‌مثابه «یک شبکه»

▫️زیتون-طاها پارسا:
 

▫️«شبکه‌ی اجتماعی» یک نظام اجتماعی است که دارای ساختار شبکه‌ای باشد؛ ساختار شبکه‌ای یا «شبکه»، مجموعه‌ای از نقاط اتصال یا گره‌های به‌هم‌پیوسته است که با هم ارتباط دارند. شبکه‌های گوناگونی بر اساس نوع گره و الگویِ اتصال وجود دارند.

🔹شبکه‌ها به سبب نوع معماری، ساختارهای «باز» دارند، می‌توانند با سهولت و با سرعت بیشتری گسترش یابند و محدودیت‌های مکانی، زمانی و بوروکراتیک حاکم بر سایر نظام‌های اجتماعی بر آن‌ها غالب نیست. هر گروه، سازمان و یا شبکه‌ای، کافی است که از کدهای ارتباطی مشترک(پروتکل) یک شبکه‌ را استفاده کند و قواعد اتصال به آن‌را بپذیرد تا به همراه ساختارهای مرتبط،‌به آن‌ بپیوندد.

🔹جنبش اجتماعی به‌مثابه یک «شبکه»
رویکردِ هویت‌محور، در توجیه رفتار و ساختار و اهداف جنبش‌های اجتماعی مدرن کارکرد مناسبی دارد و امکان  مطالعه‌ی جنبش‌ها را به مثابه‌ی یک شبکه فراهم می‌سازد؛ شبکه‌ای که نه تنها در ساختار، بلکه در بَرساختنِ هویت، تعیین اهداف و شیوه‌های اعتراض به منطقِ شبکه وفادار است. با این رویکرد، جنبش‌های اجتماعی «شبکه‌های غیر رسمی» مبتنی بر «اعتقادات و اهداف مشترک» تعریف می‌شوند که حول موضوع «منازعه» ایجاد شده و از اشکال گوناگون «اعتراض» بهره می‌گیرند.

در این منظر، جنبش‌های اجتماعی شبکه‌های «تعامل» میان بازیگران مختلفی است که هر کدام ممکن است یک سازمان رسمی، یک گروه، یک نهاد، یک فرد و یا یک شبکه‌ی دیگر باشند و هر کدام به شیوه و الگوی رفتاری خود اعتراض خود را به موضع منازعه اعلام می‌کنند و البته  هرکدام برای دست‌یابی به اهداف فردی در کنار اهداف مشترک می‌کوشند و این‌گونه  است که جنبش از آغاز تا پایان، در ساختار و محتوا، در رفتار و اهداف، یک شبکه‌ی غیر رسمی ِ غیرمتمرکز  با پیوندهای  متفاوت و چندگانه را بنا می‌نهد.
بر اساس یک طبقه‌بندی رایج، جنبش‌های اجتماعی با ساختار شبکه‌ای اغلب سه دسته‌اند:
شبکه‌های پاره‌پاره: در این ساختار، گروه‌ها و هسته‌های متنوع و متفاوتی وجود دارند که مدام در حال بروز و ظهور و اتصالو انفصال‌اند.
شبکه‌های چند سر: این نوع شبکه، رهبران  نسبتاً زیادی دارد که هر یک تنها هواداران محدودی را رهبری می‌کنند .
شبکه‌های توری‌مانند: این شبکه از پیوندهای چندگانه‌ی میان هسته‌های مستقل برخوردار است و  یک شبکه با مرزهاینامعلوم را تشکیل می‌دهد…

نمونه: «جنبش سبز ایران» که در سال ۸۸ در اعتراض به نتایج انتخابات ریاست‌جمهوری دهم شکل گرفت، به‌عنوان یک جنبش اجتماعی با ساختار شبکه‌ای قابل مطالعه است:

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88523
زندگی در خیابان | ۱۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه یک «شبکه»
زندگی در خیابان | ۱۳: جنبش اجتماعی به‌مثابه «هویت جمعی»
زندگی در خیابان | ۱۲: برسازی هویت در منازعه
زندگی در خیابان | ۱۱: جنبش اجتماعی، فرهنگ، پادجنبش‌ها
زندگی در خیابان | ۱۰: جنبش اجتماعی و قانون
زندگی در خیابان | ۹: جنبش‌های اجتماعی و حکومت
زندگی در خیابان | ۸: جنبش‌های اجتماعی و دموکراسی
زندگی در خیابان | ۷: قانونِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
زندگی در خیابان | ۶: دولتِ بی‌وجدان و حقِ اعتراض
زندگی در خیابان | ۵: جنبش اجتماعی به‌مثابه «ساختار فرصت سیاسی»
زندگی در خیابان | ۴: جنبش اجتماعی به‌مثابه «بسیج منابع» 
زندگی در خیابان | ۳: جنبش اجتماعی به مثابه‌ «یک رفتار جمعی»
زندگی در خیابان | ۲: ساختارهای پایه و جنبش اجتماعی
زندگی در خیابان | ۱: معرفی زبان و مفاهیم پایه

©
@Zeitoons
پایانِ «بد و بدتر»

▫️زیتون ـ یلدا امیری:
ترکیب نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۴۰۰ به گونه‌ای چیده شده که به نظر می‌رسد تک تیر نظام به سادگی به هدف بخورد. تا پیش از این هم نظر انتخاباتی آیت‌الله خامنه‌ای و شورای نگهبان به اصولگرایان متمایل بود، اما انعطاف مختصری نیز در مورد اصلاح‌طلبان و میانه‌روها داشتند و همین باعث می‌شد این گروه‌ها هم سهمی در قدرت داشته باشند.

🔹بخشی زیادی از مردم در دوره‌های مختلف مخالف شرکت در انتخابات بودند و پایین بودن مشارکت همواره یکی از دغدغه‌های نظام بوده است، یکی از راه‌کارهایی که همواره توسط جمهوری اسلامی و گروه‌های میانه رو برای ترغیب مردم به شرکت در انتخابات استفاده می‌شد، دوقطبی کردن انتخابات و ایجاد دو گانه «بد و بدتر» از سوی اصلاح‌طلبان بود، با ایجاد هراس از آینده ای نامعلوم تا آنها که ناچار به انتخابی ار سر اجبار شوند.

🔹این بار اما حلقه ورودی نامزدهای غیر اصولگرا بسیار تنگ و تقریبا بسته شد. محسن مهرعلیزاده و عبدالناصر همتی دو نامزدی که نام آنها در میان گروه‌های اصلاح‌طلب و میانه‌رو مطرح نبود، برای خالی نبودن عرصه تایید صلاحیت شدند. ظاهرا کارگردان انتخابات را به گونه‌ای صحنه‌آرایی کرده که امکان ایجاد دو قطبی وجود نداشته باشد، اگرچه بخش زیادی از مردم ایران که اکنون گزینه تحریم را برگزیده‌اند و حتی با حضور چهره‌های شاخص تر نیز بعید بود به دو گانه بد و بدتر تن بدهند. اما چنانچه از شواهد پیداست صحنه آرای انتخابات این بار نمی‌خواهد دوقطبی جدی حتی در میان نامزدها شکل بگیرد، تا نامزد مورد نظرش با اطمینان به ساختمان خیابان پاستور برسد.

▫️تلاش ناکام  بعضی نامزدها برای دو قطبی‌سازی 
فضای انتخابات پس از نام‌نویسی و فعالیت‌های انتخاباتی علی لاریجانی علیه ابراهیم رئیسی و سعید جلیلی نشان داد که زمینه یک انتخابات دو قطبی وجود دارد و حضور لاریجانی ممکن است رقیبی دردسرساز برای رئیسی باشد. با رد صلاحیت لاریجانی این نگرانی از بین رفت.

🔹عبدالناصر همتی و محسن مهرعلیزاده دو نامزد منتسب به میانه‌روها و اصلاح‌طلبان در مناظره‌ها تلاش زیادی کردند که در مقابل ابراهیم رئیسی یک دوقطبی ایجاد کنند، اما حملات آنها همانند حمله به قلعه‌سنگی با تیر و کمان بود. نداشتن قدرت سخنوری، عدم توانایی تحلیل درست و اشاره به مسائل پیش پا افتاده مهمترین نقاط ضعف آنها بود.
همتی تلاش کرد از فضای مناظره‌ها استفاده کند و شرایط را به گونه‌ای نشان دهد که همه در مقابل او قرار گرفته‌اند. او در مناظره‌ها می‌خواست فضایی دوقطبی میان خود و ابراهیم رئیسی و دیگر اصولگرایان ایجاد کند در همین راستا انتقادات زیادی علیه رئیسی مطرح کرد او در بخشی از مناظره گفت: «من در مقابل پنج کاندیدا هستم به ریاست آقای رئیسی و به صورت پوششی ایشان را پوشش می‌دهند، اگر دوستان پوششی بخواهند من جواب آنها را بدهم باید باید قسم بخورند که تا آخر رقابت‌های انتخاباتی باقی می‌مانند، اگر قسم نخورند من جواب آنها را نمی‌دهم و پاسخ آقای رئیسی را می‌دهم.»

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88572

©
@Zeitoons
سخنی با موافقان و مخالفان رأی‌دادن

📝حسن یوسفی اشکوری


▫️از سال ۷۶ به بعد در هر انتخاباتی در جمهوری اسلامی، این بحث در می‌گیرد که چه باید کرد، باید رأی داد یا نه. البته در این میان، تکلیف دو دسته از پیش روشن است: معتقدان و حامیان جدی و وفادار جمهوری اسلامی و مخالفان جدی و قسم‌خورده و در هرحال مخالف آن. این دو گروه، که در مجموع در اقلیت‌اند، از پیش تصمیم خود را گرفته‌اند و غالبا با هیچ استدلالی نیز تغییر عقیده نمی‌دهند. می‌ماند اکثریت نسبی بیش از پنجاه درصدی که پس از دوم خرداد ۷۶، به هر دلیل، به تغییرات مثبت و تدریجی در همین ساختار حقوقی و حقیقی موجود امید بسته‌اند.

🔹پس از تغییرات غیر منتظره‌ای که پس از دوم خرداد و ریاست‌جمهوری آقای خاتمی رخ داد و فضای سیاسی و فرهنگی فسرده و نومیدکننده پیشین دچار تغییر و تحول اساسی و مثبت شد، اکثریتی که تا آن زمان غالبا یا به طور کلی خاموش و بی‌تفاوت بوده و یا حتی از ناچاری به همان گزینه‌های از پیش تعیین‌شده برای مجلس و به ویژه برای اشغال کرسی ریاست‌جمهوری رأی می‌داده‌اند، فعال شده و در هر انتخاباتی به نامزدهایی که در میان صالحان شورای نگهبان کمتر مورد تأیید بوده و در واقع اصلح دانسته نشده بودند، رأی می‌داده‌اند تا در وجه سلبی اعتراض خود را به افکار و اعمال حاکمیت به نحوی نشان داده باشند و در وجه ایجابی نیز اندک تغیرات مثبت به سود مردم و تحقق تدریجی آزادی و عدالت و بهبود حاصل شود.
در طول این بیش از دو دهه هر زمان امید به تغییر کم و بیش وجود داشته، کنش‌گری این اکثریت مورد اشاره نیز فعال بوده است. با این تفاوت هر زمان که امید بیشتر بوده حضور مردم نیز پر رنگ‌تر شده و در نتیجه این حضور حداقل به لحاظ صوری و حقوقی به پیروزی اکثریت منتقد و مخالف وضع موجود منتهی می‌شده‌است.

🔹تا آنجا که من در جریان بوده‌ام، از دوره دوم آقای خاتمی، همواره بر سر شرکت یا عدم شرکت در انتخابات به ویژه در ریاست‌جمهوری، دسته‌بندی شدیدی بین این اکثریت فعال در جناح اصلاح‌طلب رخ داده است. گروهی با کنش‌گری و حتی با رأی‌دادن مخالف بوده و در مقابل گروهی که البته در عمل بخش اصلی فعالان سیاسی و احزاب و جنبش دانشجویی و زنان و هنرمندان را شامل می‌شده است، به دلایل مختلف مشارکت را مفیدتر تشخیص داده و کم‌و‌بیش حضور داشته‌اند.

🔹متن کامل در وب‌سایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88581

©
@Zeitoons
بیانیه جمعی از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج کشور

در انتخابات شرکت نمی‌کنیم و نتایج آن‌را به‌رسمیت نمی‌شناسیم


▫️زیتون– جمعی از فعالان سیاسی و مدنی داخل و خارج از کشور طی یک بیانیه‌ای خواستار همبستگی ملی و عدم شرکت در «انتخابات فرمایشی حکومت غیرمردمی» شدند.

🔹در این بیانیه آمده است: «آنچه در جریان است بسی فراتر از مهندسی انتخابات است، وقتی چرخه قدرت در رقابت های درون نظام نیز مختل شده، مناظره های نامزدها با تهدید مواجه می شود، اصل بر پیروزی تضمینی قرار می گیرد و نقاب مشارکت جویی نیز کنار زده می شود، این امر بمعنی رجعت  حکومت مطلقه به وضعیت دهه ۶۰ و انتخابات تک قطبی آن دوران است.  در حالیکه جامعه کنونی مدنی و سیاسی ایران و ارتباطات گسترده اجتماعی با آن دوران از اساس قابل مقایسه نیست.»

🔹امضا کنندگان این بیانیه افزودند: «حاکمان کشور با اصرار لجبازانه بر پیشبرد سیاستهای داخلی و خارجی مخرب خود، نظام حکمرانی را به بن بست رسانده و با فشار و سانسور، سرکوب و حبس و قتل؛ با اتکاء به فروش نفت برای تجهیز این شیوه حکمرانی به بن بست رسیده، به هیچ راه دیگر ملی و دموکراتیک نمی اندیشند و مصالح و منافع کشور را شدیدا به خطر انداخته‌اند.»

🔹به گزارش «زیتون» در بخش دیگری از این بیانیه آمده است: «ما جمعی از فعالان سیاسی و مدنی و صنفی  خواهان عدم شرکت در این انتخابات فرمایشی حکومت اقلیت بر اکثریت هستیم، نتایج آن را به رسمیت نمیشناسیم و از این طریق صدای بلند «نه» خود را به مدنی‌ترین و مسالمت‌آمیزترین شکل به گوش حاکمان می‌رسانیم.»
در پایان بیانیه این فعالان سیاسی و مدنی تاکید شده است: «نه بلند و یکپارچه مردم ایران به نمایش انتخابات،  گامی در جهت پدیدار ساختن این عزم و اراده ملی و مردمی است.»

🔹متن کامل بیانیه در وبسایت زیتون:

اسامی به ترتیب حروف الفبا:
ئالان توفیقی٬ احمد پور مندی٬ احمد علوی٬ احمد نجاتی٬ اسفندیار کریمی٬ اسماعیل جمشیدی٬ اسماعیل زرگریان٬ اسماعیل صفرزاده٬ باویان ملک٬ بهروز خلیق٬ بهزاد کریمی٬ بهزاد کریمی٬ بیژن اعتدالی٬ پرویز مختاری٬ پروین ملک٬ توران همتی٬ جمشید کابلیان٬ جواد وفایی٬ حبیب پرزین٬ حسن جعفری٬ حسن گلشاهی٬ حسن گلشاهی٬ حسن نایب هاشم٬ حسین کاوندی٬ حسین مجاهد٬ حمید آصفی٬ حمید اکبری٬
حمید حسینی٬ خسرو میرمالک٬ رسول تیهوئیان٬ رضا شیرازی٬ رضا علوی٬ رضا علیجانی٬ رضا قریشی٬ رضوان مقدم٬ زهرا قضات٬ زهرا محمدی٬ سعید مقیسه ای٬ سمیرا جمشیدی٬ سمیرا ساعتی٬ سمیه قضات٬ سهیلا گلشاهی٬ سهیلا گلشاهی٬ سیامک فرید٬ سیامک آرام٬ سیدهاشم خواستار٬ شعله زمینی٬ طیبه لطفی٬ عباس اقبال٬ علی ایزدی٬ علی سلطانی٬ علی شیخ الاسلامی٬ علی کلائی٬ علی اصغر ممبینی٬ فائزه هاشمی٬ فرانک چالاک٬ کاظم علمداری٬ کیارش کاظمی٬ مجید زرگرنژاد٬ مجید عبدالرحیم پور٬ محسن یلفانی
محمد قائم مقامی٬ محمدصادق علی اصغری٬ مرتضی پرورش٬ مرتضی نیکی٬ مریم اهری٬ مریم تنگستانی٬ مریم سطوت٬ مسعود سفری٬ معصومه چراغی٬ معصومه شاپوری٬ منصور فرهنگ٬ مهدی ابراهیم زاده٬ مهدی امینی٬ مهدی ترکمان٬ مهدی فتاپور٬ مهدی ممکن٬ مهدی نوربخش٬ مهرداد احمدزاده٬ مهرداد درویش پور٬ نادر پورخانی٬ ناصر علیجانی٬ نیره توحیدی٬ ویدا فرهودی٬ هژیر عطاری٬ یاسر میردامادی و یدی قربانی

https://www.zeitoons.com/88588

©
@Zeitoons
🍃 پیام میرحسین موسوی از زندان اختر:

بنده در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخابات های تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده اند و تسلیم تصمیمات پشت پرده، دزدکی و پنهانی نمی‌شوند



🔹متن کامل پیام میرحسین موسوی از زندان اختر به شرح زیر است:

بسمه تعالی

ولا ترکنوا الی الذین ظلموا فتمسکم النار وما لکم من دون الله من اولیاء ثم لا تنصرون ۱۱۳ سوره هود

در صورت تداوم بدعت نظارت استصوابی عنوان جمهوری اسلامی ایران در زمانی نه چندان دور بی معنا خواهد شد. ضمن احترام به همه هموطنان، در شرایط چنین ناپایدار و پر ابهام بنده به عنوان یک همراه کوچک، در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخاباتهای تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده اند. کسانی که حاضر نیستند تسلیم تصمیمات پشت پرده ای برای آینده کشور بشوند. به طور قطع یکی از مهم ترین پوسترهای سیاسی کشور عزیزمان دروغ ممنوع بود ودور نیست که در آینده نزدیک محکومیت تصمیمات دزدکی وپنهانی موضوع بحثهای خانه و بازار و فضای مجازی در سراسر کشور شود.

میر حسین موسوی

©
@Zeitoons
یک بیانیه، یک آیه

زیتون-طاها پارسا:

مانوئل کاستلز، صاحب سه‌گانه‌ی مشهور«عصر اطلاعات» و یکی از صاحب‌نظران جنبش‌های اجتماعی مدرن، می‌گوید «رهبران جنبش‌ها، پیامبران جدیداند». هویت‌سازی و امت‌پروری دو ویژگی فعالیت اجتماعی  پیامبران بود و «امت» شبیه‌ترین تعبیر دینی به مفهوم  «جامعه شبکه‌ای» است.

جنبش‌های اجتماعی، دارای نوع خاصی از رهبری‌اند؛ رهبریْ کاریزماتیک، که بتواند نمادی برای تجسم جنبش باشد و به هویت جمعی کمک کند؛ رهبری که چهره‌ای برای قیام نمادین بشود و از جانب قیام‌کنندگان سخن بگوید و تریبونِ معترضان بی‌صدا باشد. در جنبش‌های اجتماعی، یک رهبرِ موفق اگرچه یک رهبر کاریزماتیک است، اما نقش او مانند رهبران کاریزماتیک نیست و توانایی‌های او در تصرف ذهن مردم  در خدمت جنبش قرار می‌گیرد.
[…]
رهبران جنبش، در راه خود با مشکلات مختلفی روبرو هستند. در عمل، تضادهای درونی جنبش در کنار هویت مشروعیت‌ساز(رقیب) قرار می‌گیرند و رهبران جنبش را با دشواری‌هایی در همبستگی میان نیروها مواجهه می‌کنند.
[…]
نمونه: رفتار و بیانیه‌های میرحسین موسوی، رهبر جنبش سبز را می‌توان نمونه‌ای مدرن و امروزی از رفتار یک رهبر کاریزماتیک دانست که علائم‌ و نشانه‌هایی را برای جنبش فراهم می‌کنند. بیانیه‌ی کوتاه او (بیانیه‌ی بیستم) در ۲۲ خرداد ۱۴۰۰  حاوی نشانه‌های کافی  برای طرح این ادعاست:

۲۲ خرداد ۱۴۰۰، دوازده سال پس از انتخاباتی که منجر به ظهور جنبش سبز شد، پیامی از میرحسین موسوی، رهبر جنبشِ سبز منتشر شد تا نشان دهد که این رهبرِ کاریزماتیک، انتخاباتِ ریاست‌جمهوری سیزدهم را به‌مانند یک «ساختار آماده»، فرصتی سیاسی برای یادآوری نمادها و تحکیم ارزش‌های جنبش می‌بیند. محصور بودن این رهبر جنبش و مقاومتش در این سال‌ها به او این امکان را داده است که «خود جزئی از پیام‌هایش» باشد و «چهره‌ای برای قیام نمادین» بشود.

این بیانیه در شرایطی صادر می‌شود که دوگانه‌ی «رأی‌دادن» و «رأی‌ندادن» بر انتخابات ریاست‌جمهوری سایه افکنده و تردیدهایی را در بدنه‌‌ی جنبش و چارچوب‌های آن و رهبران این چارچوب‌ها دامن زده است.

موسوی در اصلی‌ترین فراز/پیامِ این بیانیه می‌گوید «در کنار کسانی خواهم ایستاد که از انتخابات‌های تحقیرآمیز و مهندسی شده به جان آمده‌اند» تا توانایی‌هایش را برای تصرف ذهن مردم  در خدمت جنبش قرار دهد و صدای معترضان باشد.

او این فراز اصلی را با «احترام به همه هم‌وطنان» آغاز می‌کند تا با هویت‌های مخالف و بی‌طرف تعامل کند؛ تعاملی که حتی ممکن است از سوی لایه‌های تندرو جنبش به سازش تعبیر شود.

رهبر جنبش فراموش نمی‌کند که در انتهای پیامِ اصلی از کسانی هم بگوید که «حاضر نیستند تسلیم تصمیمات پشت پرده‌ای برای آینده کشور بشوند» تا نشان دهد به وقایع و رفتارها و افراد و گروه‌ها و منافعِ هویتِ بی‌طرف توجه دارد و به آن‌ها معنایی را نسبت دهد که بسیج منابع را تسهیل کند و امکان جذب آن‌ها را به حداکثر برساند.

میرحسین موسوی، بیانیه‌اش را با آیه‌ای فیصله‌بخش از قرآن آغاز می‌کند تا خواسته‌ی جدید جنبشِ سبز و نحوه‌ی مواجهه با انتخابات ۱۴۰۰ در «تضاد با تاریخ و ارزش‌های پیشینِ مردم» ایران به نظر نیاید و «مشروعیتِ لازم» را برای آن بیافریند. در این آیه هرگونه تمایل و اعتماد به ظالمان نفی و نتیجه آن تنهایی خوانده می‌شود

متن کامل در زیتون:

https://www.zeitoons.com/88622
آوازبانِ بلوچ

#رحموک_نصرتی آوازبان و آوازخوانِ بلوچ در لابه‌لای لالایی‌هایش برای همیشه خوابید.
او را میراث‌بان موسیقی نواحی جنوب می‌شناختند و در آثار و آوازهای فولکلور، وارث بخشی از فرهنگ، تاریخ و آیین‌های مردم سیستان و بلوچستان بود. بهار ۱۳۱۰ در فنوج متولد شد و حالا در بهار ۱۴۰۰، در سن ۹۰ سالگی درگذشت.
*خط سوم
پیام میرحسین موسوی چه بود؟

علیه تحقیر

▫️زیتون
: در غیاب امکان ارتباط مستقیم، بیانیه به تنها مجرای ارتباطی رهبران «جنبش سبز» با افکار عمومی در ایران بدل شده است. میرحسین موسوی بیانیه نوشتن را خوب می‌داند، حتی در یک سال و نیم بحرانی بعد از انتخابات سال ۸۸ و قبل از شروع حصر هم او از همین زبان برای بیان قطعی‌ترین نظرات و موضع‌گیری‌هایش استفاده می‌کرد. ۱۸ بیانیه که هم اعتراض داشت هم تحلیل و اعلام موضع، هم راه‌حل بود و هم همدردی با آسیب‌دیدگان.

🔹حال انتخابات پر حرف و حدیث ۱۴۰۰ در پیش است. هم فضای عمومی جامعه نشان از آن دارد که کفه رای ندادن سنگین است و هم نظرسنجی‌های گاه و بیگاه آن را تایید می‌کند. با وجود این، رسیدن به این «تصمیم» در بدنه بدون کشمکش هم نیست. مرددها به دنبال راهی هستند که حجت بر آنان تمام شود. برای برخی این تصمیم با انتشار بیانیه میرحسین موسوی از حصر نهایی شد، گروهی اما هنوز هم اما و اگرهایی دارند.

🔹دوازده سال بعد از آنچه رهبران جنبش سبز آن‌را «کودتای انتخاباتی» سال ۸۸ نامیده بودند، در روز ۲۲ خرداد، بیانیه کوتاه دیگری از میرحسین موسوی و این بار درباره انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۴۰۰ منتشر شد. چکیده این بیانیه میرحسین موسوی و آنچه که در میان هوادارانش از او شنیده شد این بود که :«در کنار کسانی می‌ایستم که از انتخابات تحقیرآمیز و مهندسی به‌جان آمده‌اند.»

▫️آیا میرحسین موسوی گفت رای ندهیم؟
به نظر می‌رسد اولین و مهمترین سوالی که از نظر مخاطبان موسوی و کسانی که با ولع کلمات بیانیه کوتاه او می‌خواندند، گذشت این بود؛« او چه گفت؟ رای بدهیم یا نه؟»

🔹موسوی نامه را با آیه‌ای از قرآن آغاز کرد با این معنی: «شما هرگز نباید با ظالمان همدست و دوست و به آنها دلگرم باشید وگرنه آتش (کیفر آنان) شما را هم خواهد گرفت و در آن حال جز خدا هیچ دوستی نخواهید داشت و هرگز کسی یاری شما نخواهد کرد.» در ادامه بدون اطاله کلام به سراغ  نظارت استصوابی شورای نگهبان رفت و بر آن تاخت: «در صورت تداوم بدعت نظارت استصوابی عنوان جمهوری اسلامی ایران در زمانی نه چندان دور بی معنا خواهد شد.» 

🔹متن کامل در وبسایت زیتون:

https://www.zeitoons.com/88650

©
@Zeitoons