🔅 بی‌گمان زبان پارسی پس از تاخت تازیان، فراز و نشیب بسیار داشته است ولی پیوسته به راه بازآمده و بالیده است.
ببینیم چه کسانی و چرا و چگونه زبان پارسی را زنده و پویا نگه‌داشته‌اند؟

🔆 عباسیان با آن که از ریشه‌ی تازیان بودند، برای رویارویی با امویان که با خشک‌اندیشی تازیان را برتر می‌دانستند، در پیشرفت و پویایی زبان پارسی کوشیدند. چنان که «ابراهیم امام» پایه‌گذار فرمانروایی عباسی به ابومسلم خراسانی نوشت: به هیچ مگذار در خراسان عربی سخن گویند و هر کس را که عربی سخن گفت، بکُش.

🔅 ولی در دربار سامانیان با همه‌ی تبارمندی در نژاد ایرانی، زبان پارسی به‌هیچ‌ روی رواگمند و رَخشند(تشویق) نگشته است و وزیران ایرانی آنان نیز به زبان پارسی دلبستگی نداشتند. همچنان که دیلمیان ایرانی شیعی نیز چنین بوده‌اند.

🔆 باژگونه‌ی(برعکس) آنان در دستگاه غزنویان تُرک سُنی‌کیش و سختگیر، زبان پارسی بالیده و پاگرفته است.
مانداک‌های ادبی سروده شده و نوشتارهای پارسی از ارزشمندترین گنجینه‌ها و دستاوردهای فرهنگی در گستره‌ی سیوایی (تمدنی)ایران است.

🔅 روی هم رفته، زبان و ادبساری(ادبیاتی) که فردوسی در توس خراسان، مولوی در قونیه، سعدی و حافظ در شیراز ، خواجو در کرمان، قطران در تبریز، خاقانی در شروان، نظامی در گنجه، ناصرخسرو در یمگان، شهریار در تبریز و اقبال در لاهور با آن سخن گفته‌اند، ریگن (میراث) مینَوی ماست و باید آن را به‌راستی پاس بداریم.
به مانک(معنی) همان «گفتار در دری» که ناصرخسرو آن را در «پای خوکان» نیفکند و همان «قند پارسی» که حافظ از شیراز به بنگاله فرستاد!

مهر افزون
برگرفته از تارنمای رادیو فرهنگ
✍نویسنده #باقر_خلیلی
فرستنده: #بزرگمهر_صالحی

🔆 @AdabSar