💢مردان نگه‌دارنده زندگی

✍ #نفیسه_مرادی

🔸اگر سری به کتابفروشی‌ها بزنید یا صفحات و کانال‌های مختلف در فضای مجازی را ببینید یا حتی به سخنرانی‌های مذهبی گوش دهید، متوجه می‌شوید (شده‌اید) که برای حفظ و بالندگی خانواده، تمرکز تمام محتواها بر آموزش زنان است. به‌طوری‌که دانشگاه‌‌ها، پژوهشکده‌ها و حتی معاونت ریاست جمهوری نامشان "زنان و خانواده" است و سخنی از مردان نیست.

🔸برخی از زاویه دینی، برخی روانشناسی و حتی برخی آموزش‌های ز‌رد، دائم به زنان می‌گویند تو باید اینگونه باشی تا شوهرت جذب تو بماند و کانون زندگی‌تان گرم باشد، تو باید در خانه شوهرت را سیر کنی تا چشمش در کوچه و خیابان هرز نرود، تو باید اینگونه از همسرت پذیرایی کنی، آنگونه به همسرت محبت کنی تا شوهرت و زندگیت باقی بماند. حتی به زنان آموزش داده می‌شود که حقوق شما چیست و چگونه آن را مطالبه کنید. (منکر این آموزش‌ها نبستم، کمی صبور باشید و تا انتهای فرسته را مطالعه کنید)

🔸اما تحقیقات گسترده دکتر جان گاتمن و همسرش دکتر شوارتز گاتمن در لابراتور عشق بر روی زوج‌های بسیار زیادی نشان داده، برخلاف تصور رایج این رفتار مردهاست که در کامیابی یا ناکامی روابط میان زوجین خیلی تاثیر دارد.

گاتمن معتقد است تمرکز جامعه بر آموزش زنان و نوشتن کناب‌های بی‌شمار برای آنان به‌جهت حفظ روابط و نادیده گرفتن و بی‌توجهی به آموزش مردان، مانند انجام عمل قلب باز بر روی بیمار اشتباهی است؛ به‌همین‌ اندازه خطرناک و غیرمفید.

🔸بنابراین او و همسرش یافته‌های پژوهشی خود را خطاب به مردان در کتابی با عنوان "راهنمای مردان برای شناخت زنان" به‌چاپ رسانده‌اند تا به بهبود و ارتقا کیفی روابط زوجین کمک کنند.

🔸به‌عنوان یک‌پژوهشگر در حوزه مطالعات اسلامی زنان که متمرکز بر قرآن تحقیق می‌کنم، سال‌ها این نکته در گوشه ذهنم است که اغلب خطاب‌های قرآن درباره مسائل خانوادگی متوجه مردان است، نه زنان. گویا قرآن در حال آموزش دادن مردان است که چگونه زندگی مشترک با همسرشان را سامان دهند. در تعدادی محدودی از آیات خطاب‌ها یا مشترک به زن و مرد است یا فقط خطاب به زنان است.

🔹 در آیه ۱۹ سوره نسا از مردان خواسته شده با زنی که خوشایندشان نیست، به‌خاطر اموالش ازدواج نکنند که در این‌صورت ارث‌بری از زن برایشان حلال نیست هم‌چنین زنان را برای بخشیدن مهریه تحت فشار قرار ندهند و ایشان را آزار ندهند و با زنان به‌طور شایسته و پسندیده رفتار کنند.

🔹در آبه ۲۰ همین سوره تأکید می‌کند اگر خواستید همسرتان را طلاق دهید یا تجدید فراش کنید، مبادا مهریه همسر قبلی را هر چند که خیلی زیاد باشد، از وی پس بگیرید و در آیه بعد چنین مردانی سرزنش می‌شوند که چگونه مهریه زنان را از وی می‌گيرند در‌حالی که از یکدیگر کام گرفته‌‌اند.

🔹در آیه ۲۵ نسا تأکید می‌کند که اگر مردی تنگدست و فقیر است و توانایی برآورده کردن حقوق مالی همسر را ندارد، یا با کنیز ازدواج کند یا صبر کند تا وضع مالیش روبه‌راه شود که دومی را بهتر دانسته‌ است.

🔸در آیات مختلفی پرداخت حقوق زن و برخورد حسنه با وی برعهده مرد است و عواقب کوتاهی از آن‌ها نیز متوجه او می‌باشد.

🔸حتی برای طلاق هم آدابی بیان کرده من‌جمله آزارندادن زن، جدا شدن به‌نیکویی، نگه‌داشتن زن مطلقه در خانه تا پایان دوران عده و تامین نفقه زن مطلقه در ایام شیردهی فرزند (اینجا را ببینید)

🔹وقتی به مسائل جنسی می‌رسد می‌گوید هر دو شما لباس یکدیگر هستید و باید نیاز یکدیگر را رفع کنید (بقره/۱۸۷)، در مورد فرزند می‌گوید مادر و پدر نباید اذیت شوند و برای از شیر گرفتن فرزند پیش از دوسالگی با هم مشورت کنند(بقره/۲۳۳).

🔸مجموع این آیات نشان می‌دهد که "الرجال قوامون علی النساء" (نسا/۳۴) یعنی مرد مسئول تمام امور زنان است و می‌بایست نسبت به آن پاسخگو باشد و این به جهت حفظ کرامت زن است.

🔸#کرامت_زن زمانی تأمین می‌شود که به‌فرموده قرآن با وی پسندیده رفتار شود (عاشِرُوهُنَّ بِالْمَعْرُوفِ؛نسا/۱۹) و حقوقش بدون تحقیر و آزار و اذیت پرداخت شود (نسا/۲۰-۲۱).

🔸به‌قول گاتمن به‌جای جراحی قلب بیمار اشتباه که همان تمرکز بر زنان جامعه است؛ باید مردان را موردتوجه قرار داد و آنان را در شناخت بهتر زنان، یاری رساند و به‌ ایشان آموخت که چگونه رفتار کریمانه‌ای با زنان داشته باشند و حقوقشان را پایمال نکنند.

امام علی علیه السلام فرمود:

إنهنّ امانة الله عندکم فلا تضارّوهنّ و لا تعضلوهنّ

زنان امانت‌هاى خدا هستند، آزارشان نرسانید و بر آن‌ها سخت نگیرید.

نهج البلاغه/خطبه۱۹۳

@ensanemoannas
@EveDaughters