📘زوال جهان اسلام؛ یک پیش‌بینی

✍🏻 #آزاده_سپهری

🍂 قبل از اینکه این کتاب را معرفی کنم، باید بگویم که کتاب "زوال جهان اسلام" از بهترین کتاب‌هایی‌ست که تاکنون خوانده‌ام. ترجمه‌ی فارسی آن هفته‌ی پیش منتشر شده و در خارج از کشور می‌توان آن را خرید. ترجمه فارسی این کتاب که توسط ب. بی نیاز (داریوش) انجام گرفته، نسبتا روان است و خواننده دچار مشکل نمی‌شود. زبان نویسنده کتاب، حامد عبدالصمد، بسیار ساده و برای همگان قابل فهم است. این نکته در ترجمه فارسی هم رعایت شده.

🍂 "زوال جهان اسلام" از نظر ساختاری بسیار جذاب است و به هیچ وجه خواننده را خسته نمی‌کند. حامد عبدالمصد در این کتاب، از تاریخ و سیاست گرفته تا خاطرات و تجربیات خود را کنار هم قرار داده تا بتواند ارزیابی خود را از وضعیت کنونی دنیای اسلام ارائه دهد. او در هیچ زمینه‌ای بیش از چند پاراگراف مکث نمی‌کند و از تاریخ به تجربه و از تجربه به جامعه‌شناسی و سیاست نقب می‌زند. با این شیوه، خواننده کِسِل نمی‌شود و کتاب جذابیتی خاص پیدا می‌کند.

🍂 حامد عبدالصمد در کتاب خود به نکات بسیار مهمی اشاره می‌کند که فقط درد مسلمانان متعصب نیست، بلکه اکثر مردم کشورهای مسلمان، حتی آنهایی که بی‌دین هستند، به آن دچارند. او کتابش را با تناقضات هویتی خود زمانی که به عنوان دانشجو به آلمان آمده‌بود، شروع می‌کند و گام به گام موضوعات مختلف دیگر را به میان می‌کشد.

🍂 عبدالصمد در سراسر کتاب خود غرب‌ستیزی مردم کشورهای مسلمان و مشکل آنان در کنار آمدن با دنیای مدرن را مورد کنکاش قرار می‌دهد و به نتایج بسیار جالبی می‌رسد.

🍂 یکی از دلایل اساسی عقب‌ماندگی کشورهای مسلمان از نظر عبدالصمد این است که مردم این کشورها نیروهای خارجی را مسئول وضعیت اسفبار خود می‌دانند و حاضر نیستند به ضعف‌ها و نقائص جوامع خود بنگرند و آن را ریشه‌یابی کنند. این نوع طرز تفکر در بین همه گروه‌های اجتماعی کشورهای مسلمان جاافتاده و مختص مسلمانان نیست. اکثر افرادی که بی‌دین یا چپ هستند نیز همین‌گونه می‌اندیشند.

🍂 برخلاف بسیاری از تحلیل‌گران که بر قدرتمند شدن اسلام تاکید دارند، عبدالصمد خشونت امروزی اسلام را نشانه‌ی ضعف آن می‌داند؛ ضعف ایدئولوژی‌ای که یارای پاسخگویی به مسائل دنیای امروزی را ندارد و برای همین به خشونت و "پافشاری جنون‌آمیز روی نمادهای اسلامی مانند حجاب" روی می‌آورد.

🍂 عبدالصمد تنها راه "نجات" اسلام بعنوان یک دین را وداع آن با بسیاری از تعاریف و تصاویر تاریخی‌اش می‌داند: وداع با تعاریفش از خدا، جامعه، زن، دشمن و الگوهای تاریخی خویش.

🍂 "زوال جهان اسلام" از نظر موضوعی بسیار متنوع است و به موضوعاتی چون عقده‌های تاریخی مردم کشورهای اسلامی، برخورد مسلمانان با پدیده‌هایی چون "جامعه"/ فردیت/ مدرنیته/ اصلاح گرایی دینی/ آزادی بیان و سایر آزادی های "غربی"، افراط‌گرایی اسلامی، مشکلات هویتی جوانان مسلمانان در غرب و مشکلات جذب یا ادغام مسلمانان در جوامع اروپایی (انتگراسیون) می پردازد و در پایان به این نتیجه می‌رسد که اسلام سیاسی دارد آخرین نفس‌هایش را می‌کشد.

🍂 عبدالصمد همچنین مصاحبه کوتاهی را که بعد از انتشار کاریکاتورهای محمد با سردبیر روزنامه دانمارکی "یلندز پُستن" انجام داده بود، در این کتاب منتشر کرده و به روند تغییر نظراتش در رابطه با مسئله "توهین" به مقدسات پرداخته‌است. در زمان مصاحبه، عبدالصمد از مخالفین چنین اقداماتی بود و آن را شدیدا محکوم می‌کرد، ولی این مصاحبه نظرش را راجع به آزادی بیان تغییر داد.

🔻این مطلب را با نقل قولی از کتاب به پایان می‌برم:

در اینجا من بزرگ‌ترین نقص اسلام را مشاهده کردم، یعنی برخورد و موضع آن نسبت به فرد و شکوفایی شخصی. پافشاری روی هنجارها واشکال زندگی‌ای که دیگر در سده‌ی ۲۱ منسوخ شده‌اند، باعث شده که برای بسیاری از مسلمانان دشوار باشد خود را با جامعه سکولار تطبیق بدهند. از نظر اسلام، آزادی فرد برای جامعه خطر محسوب می‌شود. به اعتقاد من بزرگ‌ترین گناهِ این دین، تبعیض جنسی و نابالغ اعلام کردن زنان است. اساس تمدن مدرن بر آزادی و خوشبختی فرد استوار است که پیش‌شرط کارکرد جامعه می‌باشد. ولی زمانی که خوشبختی و آزادی فرد، خطر اجتماعی اعلام می‌شود، آنگاه فرآیند انزوای آن جامعه و تبدیل آن به یک جامعه بسته آغاز می‌گردد.

این که به آزادی و استقلال فرزندان، به‌ویژه دختران، نه به عنوان یک فرصت بلکه به عنوان تهدید نگریسته می‌شود، باعث می‌شود منابع عظیم اجتماعی که جوامع اسلامی در این شرایط دشوار به آن نیاز دارند، از بین برود. این درک که به پنجره‌ی خانه نه به‌عنوان ورودی هوای تازه، بلکه به‌عنوان سوراخی نگریسته می‌شود که فرزندان می‌توانند آن را به عنوان خروجیِ فرار مورد استفاده قرار دهند و مهاجمان می توانند از آن وارد خانه شوند، مانع بزرگ هر گونه پیشرفت است.

.


#معرفی_کتاب #حکومت_اسلامی #بنیادگرایی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin