📘برهان امکان حتی ربوبیت را ثابت نمی‌کند!
— آنچه ابن تیمیه فهمیده‌بود، برخی هنوز نفهمیدند

✍🏻 #سموان_الدهري (منتقد عرب)

🔻"شرح العقیده الأصفهانیه (1/50) — ابن تیمیه (متوفی 728 هـ):

💡 نقدی بر محدودیت برهان امکان

"این روش، هرچند بدون شک درست است، اما نتیجه آن صرفاً اثبات وجود یک موجود واجب است. این مسئله مورد اختلاف هیچ‌یک از عاقلان معقول نبوده و همچنین از مسائل برتر نیست. این روش اثبات‌کننده وجود خالق نیست و نیز نشان‌دهنده وجود موجود واجبی که آسمان‌ها و زمین را آفریده باشد، نیست؛ چنان‌که فیلسوفان الهی همچون ارسطو و پیروانش (مشائیان) آن را می‌پذیرند.

بلکه صرفاً اثبات می‌کند که وجود، یک وجود واجب است. این موضوع را حتی منکران صانع (آفریننده)، مانند فرعون، فلاسفه دهریه مطلق، قرامطه و نظایر آنان نیز می‌پذیرند. آنان می‌گویند که این وجود، به ذات خود واجب الوجود است.

💡 نقدی بر نظریه وحدت وجود
به همین نتیجه نیز طرفداران نظریه وحدت وجود (که معتقدند وجود یکی است) می‌رسند. آنان در نهایت می‌گویند: چیزی جز همین وجود، که متمایز از آسمان‌ها و زمین نیست، وجود ندارد و چیزی غیر از وجود موجود ممکن در کار نیست."

🔷 تحلیل و تفسیر: محدودیت برهان امکان

🔻توضیح نویسنده:
🧐 تفکر افراد زیرک و نه استدلالی عامیانه
🔸این سخن ابن تیمیه در زمینه بررسی برهان امکان است. چنین استدلالی، حاصل تفکر و تدبر افراد زیرک و هوشمند است، نه آن‌گونه که برخی در مواجهه با آن می‌گویند:

"بیا با برهان امکان وجود، خدا را برایت اثبات کنم."

💭 برهان امکان، نه ربوبیت را ثابت می‌کند و نه خالقیت را
🔸بدان که این مسئله حتی در مباحث حدوث و مانند آن نیز جریان دارد. این براهین حتی به سطح اثبات ربوبیت هم نمی‌رسند، بلکه فقط نشان‌دهنده وجود یک واجب‌الوجود هستند که ذهن از پذیرش آن امتناع نمی‌کند.

📌 نتیجه: جهان همان واجب‌الوجود است!
🔸اما حقیقت غیرقابل انکار این است که این واجب‌الوجود همان خود جهان است و بس.

👥 دعوت به مناظره در نقدآگین

📻 جدالی درباب برهان علیت
📻 خدای سید حسینِ نصر در ترازو
📻 خداشناسی دینانی در ترازو
📻 نقدِ کانت و هیوم بر برهان علیت
📻 برهان علیت و مسألۀ شر
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 مناظره‌ای درباب «محمد و اسلام»
📻 روشنفکری و دینداری: تناقض‌ها در کجاست؟
📺 بی‌نهایت محاله؟
📺 ذهنیت غربی و شرقی
📺 «باور» چیست؟
📺 چرا انسان‌ «دیوها/خدایان/اجنه» را ساخت؟
📺 مناظره هوش مصنوعی خداباور با هوش مصنوعی آتئیست
📺 آیا براهین وجود خدا قانع‌کننده‌اند؟
📺 شاید کس/کسانی ما را برای سرگرمی خود خلق کرد‌ه‌اند!
📺 بزرگ‌ترین چالش اعتقاد به خدا چیست؟

.


#فلسفیدن #نقد_ادیان #ابن_تیمیه #برهان_امکان #وحدت_وجود #فلسفه_اسلامی #تحلیل_عقاید #نقد_متون #مباحث_کلامی #توحید #تاریخ_اندیشه #فلاسفه_اسلامی

➖➖➖

🌾 @Naqdagin