Forwarded from گفتوشنود
@Dialogue1402
اوپنهایمر؛ پرومتهی مدرن؟
دربارهی فیلم «اوپنهایمر»
مقام نظامی مستقر در سایت هستهای که برای آزمایش اولین انفجار هستهای در کنار اوپنهایمر حاضر شده بود، درست کمی کمتر از دو ساعت مانده به آزمایش میپرسد آیا ممکن است که زنجیره واکنشها متوقف نشود و تمامی دنیا بر اثر این انفجار نابود شود؟!
اوپنهایمر، متخصص فیزیک هستهای و عالیترین مقام علمی مستقر در سایت، میگوید بله! افسر نظامی با تعجب میپرسد احتمالش چقدر است!؟ اوپنهایمر جواب میدهد نزدیک به صفر! تئوری میگوید نزدیک به صفر. اما نه صفر! و ما کمتر از دو ساعت دیگر جواب این سوال را خواهیم دانست!
اوپنهایمر کتاب مشهور «سرمایه»، اثر کارل مارکس، را به زبان اصلی خوانده بود. او مانند بسیاری از نخبگان و از جمله علاقهمندان ادبیات فلسفی، جذب اندیشههای مارکسیستی و کمونیستی شده بود. همسر آیندهی او و خانمی که پنهانی با او رابطه داشت، هر دو مانند خود او شیفته کمونیسم بودند.
روابطی این چنینی به ویژه وقتی سرویس امنیتی ایالات متحده آمریکا دریافت که دستکم یکی از گماشتگان اوپنهایمر در پروژهی تحقیقاتی، جاسوس شوروی از آب درآمده است، برای او دردسر بسیاری درست کرد. او ناچار شد در جلسات کمیسیون تحقیق حاضر شود و در مورد نسبتاش با کمونیسم، روابط گذشته و فعلیاش توضیح دهد؛ سوالاتی که طبیعتاً پاسخ صادقانه به بعضی از آنها، همسر فعلیاش را هم دلخور میکرد.
اما تمام فیلم «اوپنهایمر» نوشته کریستوفر نولان و به کارگردانی خود او، چندان بر محور وفاداری صادقانه او به آمریکا و یا روابط خارج از ازدواجش با رفقای سابق کمونیست نمیگردد!
اوپنهایمر که در این فیلم بیش از یک بار با پرومته، اسطورهی مشهور یونانی مقایسه میشود، تا آخر عمر درگیر این سوال میماند که آیا با ساخت بمب هستهای، زنجیرهای از واکنشها را موجب نشده که در نهایت به نابودی دنیا منجر خواهد شد!؟ اما البته این بار این سوال را با نظر به تمامی واکنشهای زنجیرهای که چنین سلاحی میتواند در حیات اجتماعی انسانی ایجاد کند مطمحنظر دارد، نه فقط آنچه فیزیک هستهای قادر به توضیح آن است. روایت فیلم با شگرد آغاز از زمان حال، وقتی اوپنهایمر در برابر پرسشهای امنیتی مقامات قرار دارد آغاز میشود و با رجوع مکرر به گذشته (flash back) پیش میرود…
برای مطالعهی ادامهی یادداشت به صفحهی گفتوشنود مراجعه کنید در:
https://dialog.tavaana.org/movie-4-oppenheimer/
در اپیزود هجدهم از پادکست دیگرینامه با نام «پرومته در زنجیر» رد این درونمایهی اسطورهای را در تمدنهای کهن بشری گرفته و از زوایای مختلف سنجیده بودیم.
تیم پژوهشی گفتوشنود، تماشاگران علاقهمند به مضامین اسطورهای و دینی را به تماشای فیلم اوپنهایمر تشویق میکند. این فیلم در مراسم اسکار امسال برندهی جوایز متعددی از جمله بهترین فیلم، و بهترین بازیگر نقش اول (مرد) و بهترین بازیگر نقش مکمل شد.
#اوپنهایمر #فیلم #دیگری_نامه #پرومته #منجی #نجات_دهنده #گفتگو #رواداری
@Dialogue1402
اوپنهایمر؛ پرومتهی مدرن؟
دربارهی فیلم «اوپنهایمر»
مقام نظامی مستقر در سایت هستهای که برای آزمایش اولین انفجار هستهای در کنار اوپنهایمر حاضر شده بود، درست کمی کمتر از دو ساعت مانده به آزمایش میپرسد آیا ممکن است که زنجیره واکنشها متوقف نشود و تمامی دنیا بر اثر این انفجار نابود شود؟!
اوپنهایمر، متخصص فیزیک هستهای و عالیترین مقام علمی مستقر در سایت، میگوید بله! افسر نظامی با تعجب میپرسد احتمالش چقدر است!؟ اوپنهایمر جواب میدهد نزدیک به صفر! تئوری میگوید نزدیک به صفر. اما نه صفر! و ما کمتر از دو ساعت دیگر جواب این سوال را خواهیم دانست!
اوپنهایمر کتاب مشهور «سرمایه»، اثر کارل مارکس، را به زبان اصلی خوانده بود. او مانند بسیاری از نخبگان و از جمله علاقهمندان ادبیات فلسفی، جذب اندیشههای مارکسیستی و کمونیستی شده بود. همسر آیندهی او و خانمی که پنهانی با او رابطه داشت، هر دو مانند خود او شیفته کمونیسم بودند.
روابطی این چنینی به ویژه وقتی سرویس امنیتی ایالات متحده آمریکا دریافت که دستکم یکی از گماشتگان اوپنهایمر در پروژهی تحقیقاتی، جاسوس شوروی از آب درآمده است، برای او دردسر بسیاری درست کرد. او ناچار شد در جلسات کمیسیون تحقیق حاضر شود و در مورد نسبتاش با کمونیسم، روابط گذشته و فعلیاش توضیح دهد؛ سوالاتی که طبیعتاً پاسخ صادقانه به بعضی از آنها، همسر فعلیاش را هم دلخور میکرد.
اما تمام فیلم «اوپنهایمر» نوشته کریستوفر نولان و به کارگردانی خود او، چندان بر محور وفاداری صادقانه او به آمریکا و یا روابط خارج از ازدواجش با رفقای سابق کمونیست نمیگردد!
اوپنهایمر که در این فیلم بیش از یک بار با پرومته، اسطورهی مشهور یونانی مقایسه میشود، تا آخر عمر درگیر این سوال میماند که آیا با ساخت بمب هستهای، زنجیرهای از واکنشها را موجب نشده که در نهایت به نابودی دنیا منجر خواهد شد!؟ اما البته این بار این سوال را با نظر به تمامی واکنشهای زنجیرهای که چنین سلاحی میتواند در حیات اجتماعی انسانی ایجاد کند مطمحنظر دارد، نه فقط آنچه فیزیک هستهای قادر به توضیح آن است. روایت فیلم با شگرد آغاز از زمان حال، وقتی اوپنهایمر در برابر پرسشهای امنیتی مقامات قرار دارد آغاز میشود و با رجوع مکرر به گذشته (flash back) پیش میرود…
برای مطالعهی ادامهی یادداشت به صفحهی گفتوشنود مراجعه کنید در:
https://dialog.tavaana.org/movie-4-oppenheimer/
در اپیزود هجدهم از پادکست دیگرینامه با نام «پرومته در زنجیر» رد این درونمایهی اسطورهای را در تمدنهای کهن بشری گرفته و از زوایای مختلف سنجیده بودیم.
تیم پژوهشی گفتوشنود، تماشاگران علاقهمند به مضامین اسطورهای و دینی را به تماشای فیلم اوپنهایمر تشویق میکند. این فیلم در مراسم اسکار امسال برندهی جوایز متعددی از جمله بهترین فیلم، و بهترین بازیگر نقش اول (مرد) و بهترین بازیگر نقش مکمل شد.
#اوپنهایمر #فیلم #دیگری_نامه #پرومته #منجی #نجات_دهنده #گفتگو #رواداری
@Dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
@dialogue1402
«بلاگردان»
دیگرینامه
اپیزود بیست و هفتم
خطر هیجانات جمعی و از دست رفتن نظم، به قدری به انسان نزدیک است که میتوان دید غالب سنتهای دینی و آیینی برای آن تمهیداتی دارند.
بخش بزرگی از این تمهیدات را در آنچه جیمز فریزر، انسانشناس اسکاتلندی، «انتقال شر» مینامد و با مفهوم بلاگردان توصیف میکند، میتوانیم بفهمیم. فریزر در اثر مشهور خود «شاخه زرین» دادههای آیینی بسیاری را در سراسر زمین جمعآوری میکند که در تمامی آنها روشهایی برای انتقال شر دیده میشود.
هیچکدام از این روشها را نمیتوان روشی علمی یا در معنای متعارف کلمه، مبتنی بر تجربه نامید. اما گستردگی وجود روشهای انتقال شر نشان میدهد که انسان دستکم به لحاظ روانشناختی به کنترل وجه پیشبینیناپذیر خود، نیاز مبرمی دارد.
در بیستوهفتمین اپیزود از پادکست دیگرینامه، به مفهوم «انتقال شر» یا بهعبارتدیگر، به مفهوم بلاگردانها میپردازیم.
برای مطالعه متن این اپیزود به صفحه گفتوشنود مراجعه بفرمایید:
https://dialog.tavaana.org/others-27/
برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در یوتیوب به:
https://youtu.be/CSSGS9U3Xc8?si=7S_Jr3otv-_PQDFD
و برای شنیدن نسخه کامل در ساندکلود به:
https://on.soundcloud.com/jYh1GnN5xgimoEUv9
و برای شنیدن نسخه کامل در کستباکس به:
https://castbox.fm/vb/740894885
رجوع کنید.
#دیگری_نامه #ادیپ #ادیپوس #ادیپ_شهریار #بلاگردان #انتقال_شر #آیین_انتقال_شر #جیمز_فریزر #شاخه_زرین #دیگری_ستیزی #دیگری_دشمن
@dialogue1402
«بلاگردان»
دیگرینامه
اپیزود بیست و هفتم
خطر هیجانات جمعی و از دست رفتن نظم، به قدری به انسان نزدیک است که میتوان دید غالب سنتهای دینی و آیینی برای آن تمهیداتی دارند.
بخش بزرگی از این تمهیدات را در آنچه جیمز فریزر، انسانشناس اسکاتلندی، «انتقال شر» مینامد و با مفهوم بلاگردان توصیف میکند، میتوانیم بفهمیم. فریزر در اثر مشهور خود «شاخه زرین» دادههای آیینی بسیاری را در سراسر زمین جمعآوری میکند که در تمامی آنها روشهایی برای انتقال شر دیده میشود.
هیچکدام از این روشها را نمیتوان روشی علمی یا در معنای متعارف کلمه، مبتنی بر تجربه نامید. اما گستردگی وجود روشهای انتقال شر نشان میدهد که انسان دستکم به لحاظ روانشناختی به کنترل وجه پیشبینیناپذیر خود، نیاز مبرمی دارد.
در بیستوهفتمین اپیزود از پادکست دیگرینامه، به مفهوم «انتقال شر» یا بهعبارتدیگر، به مفهوم بلاگردانها میپردازیم.
برای مطالعه متن این اپیزود به صفحه گفتوشنود مراجعه بفرمایید:
https://dialog.tavaana.org/others-27/
برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در یوتیوب به:
https://youtu.be/CSSGS9U3Xc8?si=7S_Jr3otv-_PQDFD
و برای شنیدن نسخه کامل در ساندکلود به:
https://on.soundcloud.com/jYh1GnN5xgimoEUv9
و برای شنیدن نسخه کامل در کستباکس به:
https://castbox.fm/vb/740894885
رجوع کنید.
#دیگری_نامه #ادیپ #ادیپوس #ادیپ_شهریار #بلاگردان #انتقال_شر #آیین_انتقال_شر #جیمز_فریزر #شاخه_زرین #دیگری_ستیزی #دیگری_دشمن
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
Media is too big
VIEW IN TELEGRAM
dialogue1402@
«آقامون هیتلر بیاد، شما زنهای یهودی رو بین خودمون تقسیم میکنیم!»
هما سرشار، چهره فرنگی پیشکسوت و از یهودیتباران شیراز از قول نسل قبل خود از احساسات منفی علیه یهودیان در جامعه ایرانی میگوید.
این برنامه در چهارچوب پروژه گفتوشنود و در ارتباط با پادکست دیگرینامه اجرا شده است. برای تماشای این گفتگوی کامل از لینک زیر استفاده کنید:
https://youtu.be/GgpNLFSa0-U?si=x0WOC7bmbk_JJzwf
#دیگری_نامه #رواداری #مدارا #گفتگو #دیگری #دیگری_ستیزی #دیگری_دشمن #یهودی #یهودیان_ایران
@dialogue1402
«آقامون هیتلر بیاد، شما زنهای یهودی رو بین خودمون تقسیم میکنیم!»
هما سرشار، چهره فرنگی پیشکسوت و از یهودیتباران شیراز از قول نسل قبل خود از احساسات منفی علیه یهودیان در جامعه ایرانی میگوید.
این برنامه در چهارچوب پروژه گفتوشنود و در ارتباط با پادکست دیگرینامه اجرا شده است. برای تماشای این گفتگوی کامل از لینک زیر استفاده کنید:
https://youtu.be/GgpNLFSa0-U?si=x0WOC7bmbk_JJzwf
#دیگری_نامه #رواداری #مدارا #گفتگو #دیگری #دیگری_ستیزی #دیگری_دشمن #یهودی #یهودیان_ایران
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
@dialogue1402
حسن عاملی امام جمعه اردبیل روز ۲۰ مهر ماه در خطبههای نماز یهودیان را تهدید کرد «تا فرصت از دست نرفته اسرائیلیها فرار کنند و الا به شمشیر امام مهدی گرفتار خواهند شد.»
وی ادعا کرد، «امام مهدی با ابزار پیشرفته محل اختفاء ۷۰ هزار اسرائیلی را خواهد فهمید و آنها را خواهد کشت.»
با بالارفتن سطح تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تهدیدها و یهودیستیزی مقامهای جمهوری اسلامی خصوصا روحانیون وارد سطوح بالاتری شده و با ارجاع به روایاتهای ساختگی شیعه سعی در توجیه این نفرتپراکنی و دیگری ستیزی بعنوان عمل دینی، بوضوح دیده میشود.
این در حالیست که قصد پنهان در لایههای فکری روحانیون عملا تبدیل جنگ دولتها به جنگ ملتها و مردم براساس مرزبندی اعتقادی است.
حکومت دیکتاتور فعلی ایران همواره از ایجاد تنش بواسطه ایدولوژی سعی در روبروی هم قراردادن مردم ایران با "دیگری" داشته است.
#یهودی_ستیزی #دیگری_ستیزی #دیگری_سازی #گفتگو_توانا
@dialogue1402
@dialogue1402
حسن عاملی امام جمعه اردبیل روز ۲۰ مهر ماه در خطبههای نماز یهودیان را تهدید کرد «تا فرصت از دست نرفته اسرائیلیها فرار کنند و الا به شمشیر امام مهدی گرفتار خواهند شد.»
وی ادعا کرد، «امام مهدی با ابزار پیشرفته محل اختفاء ۷۰ هزار اسرائیلی را خواهد فهمید و آنها را خواهد کشت.»
با بالارفتن سطح تنشها میان جمهوری اسلامی و اسرائیل، تهدیدها و یهودیستیزی مقامهای جمهوری اسلامی خصوصا روحانیون وارد سطوح بالاتری شده و با ارجاع به روایاتهای ساختگی شیعه سعی در توجیه این نفرتپراکنی و دیگری ستیزی بعنوان عمل دینی، بوضوح دیده میشود.
این در حالیست که قصد پنهان در لایههای فکری روحانیون عملا تبدیل جنگ دولتها به جنگ ملتها و مردم براساس مرزبندی اعتقادی است.
حکومت دیکتاتور فعلی ایران همواره از ایجاد تنش بواسطه ایدولوژی سعی در روبروی هم قراردادن مردم ایران با "دیگری" داشته است.
#یهودی_ستیزی #دیگری_ستیزی #دیگری_سازی #گفتگو_توانا
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
امام جمعه تبریز، پیروان اقلیتهای دینی و گروههای عرفانی را «رهبران شیطانی و ابلیس مجسم» خواند و توصیه کرد که رهبران آنها تکفیر و بهروشهای سخت کنترل شوند.
مطهری اصل روز یکشنبه ۲۲ مهر در حاشیه نمایشگاهی با موضوع ضدیت با اقلیتهای دینی در تبریز، ادعا کرد که دیانت بهایی از آغاز با هدف «تفرقه میان مسلمانان» بهوجود آمد و اکنون به ابزاری در دست «جریان صهیونیسم و استکبار جهانی» تبدیل شده است.
او گفت: هرچند علمای شیعه و سنی افراد و نمایندگان این جریانها را تکفیر کرده اند، اما باید جلوگیری از شکل گیری چنین جریانهایی مقدم بر برخورد با آنها باشد و با جدیت تمام پیگیری شود.
مطهری اصل یادآور شد: به گفته رهبر جمهوری اسلامی مبارزه و مقابله با آنها باید هم به صورت نرم و هم سخت صورت بگیرد.
جمهوری اسلامی همواره اقلیتهای دینی و مذهبی غیر شیعه و ناباورمندان به خدا و دین را با برچسبهایی دروغین تبدیل به "دیگری" کرده و با نفرتپراکنی تحت فشار قرار داده و آنها را به حاشیه رانده است.
#شیعه_گری #ناباورمندان #دیگری_سازی #گفتگو_توانا #بهائیان
@dialogue1402
مطهری اصل روز یکشنبه ۲۲ مهر در حاشیه نمایشگاهی با موضوع ضدیت با اقلیتهای دینی در تبریز، ادعا کرد که دیانت بهایی از آغاز با هدف «تفرقه میان مسلمانان» بهوجود آمد و اکنون به ابزاری در دست «جریان صهیونیسم و استکبار جهانی» تبدیل شده است.
او گفت: هرچند علمای شیعه و سنی افراد و نمایندگان این جریانها را تکفیر کرده اند، اما باید جلوگیری از شکل گیری چنین جریانهایی مقدم بر برخورد با آنها باشد و با جدیت تمام پیگیری شود.
مطهری اصل یادآور شد: به گفته رهبر جمهوری اسلامی مبارزه و مقابله با آنها باید هم به صورت نرم و هم سخت صورت بگیرد.
جمهوری اسلامی همواره اقلیتهای دینی و مذهبی غیر شیعه و ناباورمندان به خدا و دین را با برچسبهایی دروغین تبدیل به "دیگری" کرده و با نفرتپراکنی تحت فشار قرار داده و آنها را به حاشیه رانده است.
#شیعه_گری #ناباورمندان #دیگری_سازی #گفتگو_توانا #بهائیان
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
امانوئل لویناس (۱۹۰۶-۱۹۹۵)، یک فیلسوف فرانسوی با ریشههای لیتوانیایی یهودی بود که بیشتر به خاطر کارهایش در زمینهی اخلاق و فلسفه وجودی شناخته شده است. او یکی از مهمترین متفکران پس از جنگ جهانی دوم در فلسفه غرب بود و تأثیرات عمیقی از فیلسوفانی مانند ادموند هوسرل و مارتین هایدگر دریافت کرد.
لویناس در آثار خود به شدت بر اهمیت دیگری (the Other) و رابطه اخلاقی که ما با دیگران داریم تمرکز کرد. او معتقد بود که رویارویی با دیگری، به ویژه چهره دیگری، اصلیترین وظیفه اخلاقی ما است. لویناس بر این باور بود که چهره دیگری، ما را به یک پاسخگویی بیپایان وادار میکند، و این پاسخگویی است که اساس اخلاقیات را شکل میدهد.
در فلسفه لویناس، خداوند به عنوان یک حضور غایب مطرح میشود، یعنی حضوری که به صورت مستقیم قابل درک نیست، اما از طریق روابط اخلاقی ما با دیگران احساس میشود. لویناس معتقد است که وقتی ما با دیگران روبرو میشویم، به نوعی با خداوند نیز روبرو میشویم. به این معنا، خداوند در رویکرد اخلاقی ما به دیگران نقش دارد.
#خدا #خداوند #لویناس #امانوئل_لویناس #دیگری #اخلاق #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
لویناس در آثار خود به شدت بر اهمیت دیگری (the Other) و رابطه اخلاقی که ما با دیگران داریم تمرکز کرد. او معتقد بود که رویارویی با دیگری، به ویژه چهره دیگری، اصلیترین وظیفه اخلاقی ما است. لویناس بر این باور بود که چهره دیگری، ما را به یک پاسخگویی بیپایان وادار میکند، و این پاسخگویی است که اساس اخلاقیات را شکل میدهد.
در فلسفه لویناس، خداوند به عنوان یک حضور غایب مطرح میشود، یعنی حضوری که به صورت مستقیم قابل درک نیست، اما از طریق روابط اخلاقی ما با دیگران احساس میشود. لویناس معتقد است که وقتی ما با دیگران روبرو میشویم، به نوعی با خداوند نیز روبرو میشویم. به این معنا، خداوند در رویکرد اخلاقی ما به دیگران نقش دارد.
#خدا #خداوند #لویناس #امانوئل_لویناس #دیگری #اخلاق #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
معرفی کتاب: شاخه زرین
اثر سر جیمز فریزر
«انتقال شر» یا «تبدیل شر» که در انگلیسی با اصطلاح Scapegoating یعنی بز بلاگردان به آن اشاره میشود، در مطالعات مذهبی و انسانشناسی، به فرآیندی اطلاق میشود که در آن یک شخص، حیوان یا شیء به نمایندگی از جامعه برای حمل بار گناهان، بیماریها یا شرور دیگر انتخاب میشود. این عمل معمولا به منظور پاکسازی یا تطهیر اجتماعی انجام میپذیرد. در بسیاری از فرهنگها، مراسمی وجود داشته که طی آن شر و بدبختیها به یک فرد یا حیوان (که به عنوان قربانی گناه برگزیده میشد) منتقل میشد و سپس آن قربانی از اجتماع دور میشد یا کشته میشد تا شر با آنها از جامعه خارج شود.
«بلاگردان» هم به فرآیند مشابه اشاره دارد که در آن شر و بدیها به نحوی دیگر دور ریخته یا منحرف میشوند تا از بلایای طبیعی یا ارواح شرور دفع شود. این عمل میتواند شامل آیینهایی باشد که در آنها اشیاء یا نمادهایی به عنوان نماینده شر در آب رها شده، یا به آتش انداخته میشوند، یا به روشهای دیگری دور ریخته میشوند.
جیمز فریزر در «شاخه زرین» خود، این مفاهیم را به عنوان بخشی از بررسیهای خود درباره مذهب و آیینهای باستانی تحلیل میکند. فریزر تلاش میکند تا نشان دهد چگونه این مراسم و عقاید نه تنها در ادیان باستانی بلکه در فرهنگها و تمدنهای مختلف سراسر جهان نمود دارند. وقتی یک الگوی رفتاری در سراسر سیاره و در تمامی ادوار دیده میشود، کمترین استنباطی که میتوان کرد این است که از واقعیتی ریشهدار در جان آدمیزاد نشأت میگیرد…
برای مطالعهی ادامهی این یادداشت به صفحهی گفتوشنود مراجعه کنید:
https://dialog.tavaana.org/book-9-the-golden-bough/
در اپیزود بیستوهفتم از دیگرینامه با نام «بلاگردان» از این اثر کلاسیک در حیطهی انسانشناسی استفاده کردهایم و بخشی را در توضیح مفهوم «انتقال شر» از طریق بلاگردانسازی، نقل نمودهایم. برای دسترسی به این اپیزود در دو نسخه نوشتاری و صوتی از لینک زیر استفاده کنید:
https://dialog.tavaana.org/others-27/
تیم پژوهشی گفتوشنود مطالعه شاخهی زرین را به علاقهمندان به انسانشناسی، اسطورهشناسی و مطالعات آیینی توصیه میکند.
این اثر سالها پیش توسط کاظم فیروزمند به فارسی ترجمه و به همت نشر آگاه منتشر شده است.
#دیگری_نامه #جیمز_فریزر #شاخه_زرین #انسان_شناسی #بلاگردان #بز_بلاگردان #انتقال_شر
@Dialogue1402
اثر سر جیمز فریزر
«انتقال شر» یا «تبدیل شر» که در انگلیسی با اصطلاح Scapegoating یعنی بز بلاگردان به آن اشاره میشود، در مطالعات مذهبی و انسانشناسی، به فرآیندی اطلاق میشود که در آن یک شخص، حیوان یا شیء به نمایندگی از جامعه برای حمل بار گناهان، بیماریها یا شرور دیگر انتخاب میشود. این عمل معمولا به منظور پاکسازی یا تطهیر اجتماعی انجام میپذیرد. در بسیاری از فرهنگها، مراسمی وجود داشته که طی آن شر و بدبختیها به یک فرد یا حیوان (که به عنوان قربانی گناه برگزیده میشد) منتقل میشد و سپس آن قربانی از اجتماع دور میشد یا کشته میشد تا شر با آنها از جامعه خارج شود.
«بلاگردان» هم به فرآیند مشابه اشاره دارد که در آن شر و بدیها به نحوی دیگر دور ریخته یا منحرف میشوند تا از بلایای طبیعی یا ارواح شرور دفع شود. این عمل میتواند شامل آیینهایی باشد که در آنها اشیاء یا نمادهایی به عنوان نماینده شر در آب رها شده، یا به آتش انداخته میشوند، یا به روشهای دیگری دور ریخته میشوند.
جیمز فریزر در «شاخه زرین» خود، این مفاهیم را به عنوان بخشی از بررسیهای خود درباره مذهب و آیینهای باستانی تحلیل میکند. فریزر تلاش میکند تا نشان دهد چگونه این مراسم و عقاید نه تنها در ادیان باستانی بلکه در فرهنگها و تمدنهای مختلف سراسر جهان نمود دارند. وقتی یک الگوی رفتاری در سراسر سیاره و در تمامی ادوار دیده میشود، کمترین استنباطی که میتوان کرد این است که از واقعیتی ریشهدار در جان آدمیزاد نشأت میگیرد…
برای مطالعهی ادامهی این یادداشت به صفحهی گفتوشنود مراجعه کنید:
https://dialog.tavaana.org/book-9-the-golden-bough/
در اپیزود بیستوهفتم از دیگرینامه با نام «بلاگردان» از این اثر کلاسیک در حیطهی انسانشناسی استفاده کردهایم و بخشی را در توضیح مفهوم «انتقال شر» از طریق بلاگردانسازی، نقل نمودهایم. برای دسترسی به این اپیزود در دو نسخه نوشتاری و صوتی از لینک زیر استفاده کنید:
https://dialog.tavaana.org/others-27/
تیم پژوهشی گفتوشنود مطالعه شاخهی زرین را به علاقهمندان به انسانشناسی، اسطورهشناسی و مطالعات آیینی توصیه میکند.
این اثر سالها پیش توسط کاظم فیروزمند به فارسی ترجمه و به همت نشر آگاه منتشر شده است.
#دیگری_نامه #جیمز_فریزر #شاخه_زرین #انسان_شناسی #بلاگردان #بز_بلاگردان #انتقال_شر
@Dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
@dialogue1402
میتوانید حدس بزنید که بسیاری از این بلاگردانهای حرفهای که داوطلب گرفتن درد و مرض دیگران میشدند، برای کار خود پول دریافت میکنند. از آنجا که هیچ شری واقعاً این طوری منتقل نمیشود، میتوان حدس زد که این بلاگردانی، شغل ساده و کمدردسریست که احیاناً، دستکم گاهی اوقات، پول خوبی هم از آن به دست میآید. نمازخوانهای حرفهای که پول میگیرند و برای نمازهای نخواندهی فرد درگذشتهی خانواده، نماز میخوانند، در حقیقت به نوعی بلاگردانی میکنند. از دید آدم ناباورمند، کار آنها شبیه دعانویسها و رمالهاییست که برای دفع بلا یا شری، نمایشی بازی میکنند و مبلغی میگیرند و از این راه امرار معاش میکنند.
اما قضیه خیلی جدیست! چون حتی در سنتهای بزرگ دینی هم ردّ این بلاگردانی را میتوان پیدا کرد؛ آن هم نه در زرنگی بعضی آدمهای ناقلا که داوطلبانه، انتقال شری را به عهده میگیرند تا پولی به جیب بزنند، بلکه حتی در داستانهای مقدس آنها در متون مرجع دینیشان.
در اپیزود بعدی دیگرینامه با نام «شستن گناهان با آب» که فردا منتشر خواهد شد، در ادامه مضمون «بلاگردان» به آیین شستن گناهان با آب که در سراسر سیاره نمونه دارد، خواهیم پرداخت.
#دیگری_نامه #دیگری_دشمن #دیگری_بلاگردان #آیین #بلاگردان #آیین_انتقال_شر #رواداری #گفتگو
@dialogue1402
میتوانید حدس بزنید که بسیاری از این بلاگردانهای حرفهای که داوطلب گرفتن درد و مرض دیگران میشدند، برای کار خود پول دریافت میکنند. از آنجا که هیچ شری واقعاً این طوری منتقل نمیشود، میتوان حدس زد که این بلاگردانی، شغل ساده و کمدردسریست که احیاناً، دستکم گاهی اوقات، پول خوبی هم از آن به دست میآید. نمازخوانهای حرفهای که پول میگیرند و برای نمازهای نخواندهی فرد درگذشتهی خانواده، نماز میخوانند، در حقیقت به نوعی بلاگردانی میکنند. از دید آدم ناباورمند، کار آنها شبیه دعانویسها و رمالهاییست که برای دفع بلا یا شری، نمایشی بازی میکنند و مبلغی میگیرند و از این راه امرار معاش میکنند.
اما قضیه خیلی جدیست! چون حتی در سنتهای بزرگ دینی هم ردّ این بلاگردانی را میتوان پیدا کرد؛ آن هم نه در زرنگی بعضی آدمهای ناقلا که داوطلبانه، انتقال شری را به عهده میگیرند تا پولی به جیب بزنند، بلکه حتی در داستانهای مقدس آنها در متون مرجع دینیشان.
در اپیزود بعدی دیگرینامه با نام «شستن گناهان با آب» که فردا منتشر خواهد شد، در ادامه مضمون «بلاگردان» به آیین شستن گناهان با آب که در سراسر سیاره نمونه دارد، خواهیم پرداخت.
#دیگری_نامه #دیگری_دشمن #دیگری_بلاگردان #آیین #بلاگردان #آیین_انتقال_شر #رواداری #گفتگو
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
@dialogue1402
«شستن گناهان با آب»
دیگرینامه
اپیزود بیست و هشتم
یونانیان باستان تصور میکردند که درد عشق را با آبتنی در رود سلمنوس (Selemnos) مداوا میتوان کرد. بومیان پرو، با فرو بردن سر در رودخانهای گناهانشان را میشویند و پاک میشوند… وقتی بومی تیپیهوکان سانتیاگو بیمار است گاهی سعی میکند با پختن سه دسته نان شیرینی هفت تایی، خود را از شر بیماری راحت کند. هفت تا از نانشیرینیها را بر بالای بلندترین درخت کاج جنگل قرار میدهد، هفت تای دیگر را پای آن درخت خاک میکند و هفتتای دیگر را توی چاهی میاندازد و سپس با آب آن چاه خود را میشوید. بهاینوسیله بیماری را به آب چاه میسپارد و راحت میشود…
کاهنههای دایاک بدبختی را با زدن و روبیدن و کوبیدن هوا با شمشیرهای چوبی از خانهها میرانند و شمشیر را سپس در رودخانه میشویند تا شومی و بدبختی با آب برود. گاهی بدبختی و بدشگونی را با جاروهای ساخته از برگ خاصی و آغشته به آب برنج و خون از خانه جارو میکنند. پس از پاک شدن اتاقهای خانه، آن را به خانه بازیچهای ساخته از نی انتقال میدهند و خانه کوچک پر از بدشگونی و بدبختی را توی رودخانه میاندازند رودخانه آن را به سوی دریا میبرد و بار شوم و نحساش را به کشتی کتریمانندی میدهد که وسط دریاها شناور است و همه بدختیها و درد و رنج آدمیان را در درون پروسعت خود جای میدهد.
این نمونهها جنبه کاملا سودمند انتقال شر را مینمایانند؛ نشان میدهند که انسان چگونه بر آن است که با منتقل کردن درد و محنتاش به اشیای مادی به آسودگی دست یابد و سپس آن اشیاء را به دور اندازد یا به صورتی درآورد که دیگر بیگزند باشند. با این حال، غالبا انتقال شر به اشیای مادی فقط گامیست به سوی انداختن آن به دوش انسان زنده دیگر.
این جنبه تبهکارانه این انتقال است…
برای مطالعه ادامه یادداشت رجوع کنید به صفحه گفتوشنود:
https://dialog.tavaana.org/others-28/
برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در یوتیوب به:
https://youtu.be/0LYO7aqRY-E?si=sf9vO7X87F39h3kn
و برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در ساند کلود به:
https://on.soundcloud.com/3ixzphk27ey78DTm8
و برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در کستباکس به:
https://castbox.fm/vb/745487118
رجوع بفرمایید.
#دیگری_نامه #آیین #آیین_انتقال_شر #شاخه_زرین #جیمز_فریزر #دیگری_دشمن #دیگری_بلاگردان
@dialogue1402
«شستن گناهان با آب»
دیگرینامه
اپیزود بیست و هشتم
یونانیان باستان تصور میکردند که درد عشق را با آبتنی در رود سلمنوس (Selemnos) مداوا میتوان کرد. بومیان پرو، با فرو بردن سر در رودخانهای گناهانشان را میشویند و پاک میشوند… وقتی بومی تیپیهوکان سانتیاگو بیمار است گاهی سعی میکند با پختن سه دسته نان شیرینی هفت تایی، خود را از شر بیماری راحت کند. هفت تا از نانشیرینیها را بر بالای بلندترین درخت کاج جنگل قرار میدهد، هفت تای دیگر را پای آن درخت خاک میکند و هفتتای دیگر را توی چاهی میاندازد و سپس با آب آن چاه خود را میشوید. بهاینوسیله بیماری را به آب چاه میسپارد و راحت میشود…
کاهنههای دایاک بدبختی را با زدن و روبیدن و کوبیدن هوا با شمشیرهای چوبی از خانهها میرانند و شمشیر را سپس در رودخانه میشویند تا شومی و بدبختی با آب برود. گاهی بدبختی و بدشگونی را با جاروهای ساخته از برگ خاصی و آغشته به آب برنج و خون از خانه جارو میکنند. پس از پاک شدن اتاقهای خانه، آن را به خانه بازیچهای ساخته از نی انتقال میدهند و خانه کوچک پر از بدشگونی و بدبختی را توی رودخانه میاندازند رودخانه آن را به سوی دریا میبرد و بار شوم و نحساش را به کشتی کتریمانندی میدهد که وسط دریاها شناور است و همه بدختیها و درد و رنج آدمیان را در درون پروسعت خود جای میدهد.
این نمونهها جنبه کاملا سودمند انتقال شر را مینمایانند؛ نشان میدهند که انسان چگونه بر آن است که با منتقل کردن درد و محنتاش به اشیای مادی به آسودگی دست یابد و سپس آن اشیاء را به دور اندازد یا به صورتی درآورد که دیگر بیگزند باشند. با این حال، غالبا انتقال شر به اشیای مادی فقط گامیست به سوی انداختن آن به دوش انسان زنده دیگر.
این جنبه تبهکارانه این انتقال است…
برای مطالعه ادامه یادداشت رجوع کنید به صفحه گفتوشنود:
https://dialog.tavaana.org/others-28/
برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در یوتیوب به:
https://youtu.be/0LYO7aqRY-E?si=sf9vO7X87F39h3kn
و برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در ساند کلود به:
https://on.soundcloud.com/3ixzphk27ey78DTm8
و برای شنیدن نسخه کامل این اپیزود در کستباکس به:
https://castbox.fm/vb/745487118
رجوع بفرمایید.
#دیگری_نامه #آیین #آیین_انتقال_شر #شاخه_زرین #جیمز_فریزر #دیگری_دشمن #دیگری_بلاگردان
@dialogue1402
Forwarded from گفتوشنود
@dialogue1402
«ترو بلاد»
معرفی سریال
ایده جانوری که از راه مکیدن خون انسانهای زنده، تغذیه میکند، در اساس ایدهای مسیحی بود. اولین نویسندهای که خونآشامها را وارد ادبیات مغربزمین کرد، به مفهوم «ضدمسیح» نظر داشت: مسیح کسیست که حواریانش از دست او شراب گرفتند و با شنیدن «بخورید! این خون من است!» در معنایی رمزآلود، در حیات معنوی او شریک شدند. مسیح، جان خود را فدیه کرد تا دیگران، پیراسته از گناهان خود، دوباره متولد شوند. به همین ترتیب، شریرترین موجود کسیست که از خون دیگران مینوشد، تا به زندگی نکبتبار خود بیافزاید.
اما در سریال «ترو بلاد»، ساختهی کمپانی آمریکایی HBO، شما با یک چهارچوب داستانی خلاقانه مواجه میشوید که بیش از اینکه از الهیات مسیحی معنا بگیرد، از گفتمانی مبتنی بر حقوق مدنی شهروندان در کلانشهرهای بزرگ، مایه میگیرد. در کلانشهرهای امروزی که مردم از قومیتهای مختلف، نژادهای مختلف، مذاهب مختلف و گرایشهای جنسی مختلف کنار هم جمع شده و دیوار به دیوار زندگی میکنند، محور قرار دادن مفهوم «حقوق شهروندی» به مراتب ضروریتر است تا هر نوع مفهوم یا ایده دیگری که اعتبار خود را از یک سنت تاریخی- ایدئولوژیک مشخص میگیرد.
یک شرکت ژاپنی موفق به بازسازی خون انسانی میشود. محصول این شرکت در فروشگاههای بزرگ به طور قانونی عرضه میگردد. در نتیجه، خونآشامها که قرنها به صورت یک گروه حاشیهای در زیرزمینها، پستوها و مقبرهها زندگی زیرپوستی داشتند، از حاشیهی حیات اجتماعی بیرون میآیند، و مطالبهی حقوق شهروندی میکنند. اغلب آنها فکر میکنند حالا که دیگر نیازی نیست به انسانها حمله کنند، میتوانند در کنار آنها زندگی مسالمتآمیز را تجربه کنند.
شما در کنار خونآشامها، گروههای اجتماعی غریبی مانند گرگنماها و تغییرشکلدهندهها را هم شاهد خواهید بود. آنها در کنار باورمندان به عقاید شمنی و جادویی، و همینطور دگرباشان جنسی، طیف وسیعی از تنوع انسانی را در عمل نمایش میدهند. سریال «ترو بلاد»، بهروزترین مباحث کلانشهرهای بزرگ را روایت میکند که علاوه بر خاصیت سرگرمکنندگی، مشحون از نکات عبرتآمیز در خصوص پیچیدگیهای زندگی اجتماعی انسانی در کلانشهرهای امروزیست.
https://dialog.tavaana.org/true-blood/
#رواداری #گفتگو #حقوق_مدنی #دیگری #دگرستیزی #اقلیت_ضعیف #مارجین #مارجینال
@dialogue1402
«ترو بلاد»
معرفی سریال
ایده جانوری که از راه مکیدن خون انسانهای زنده، تغذیه میکند، در اساس ایدهای مسیحی بود. اولین نویسندهای که خونآشامها را وارد ادبیات مغربزمین کرد، به مفهوم «ضدمسیح» نظر داشت: مسیح کسیست که حواریانش از دست او شراب گرفتند و با شنیدن «بخورید! این خون من است!» در معنایی رمزآلود، در حیات معنوی او شریک شدند. مسیح، جان خود را فدیه کرد تا دیگران، پیراسته از گناهان خود، دوباره متولد شوند. به همین ترتیب، شریرترین موجود کسیست که از خون دیگران مینوشد، تا به زندگی نکبتبار خود بیافزاید.
اما در سریال «ترو بلاد»، ساختهی کمپانی آمریکایی HBO، شما با یک چهارچوب داستانی خلاقانه مواجه میشوید که بیش از اینکه از الهیات مسیحی معنا بگیرد، از گفتمانی مبتنی بر حقوق مدنی شهروندان در کلانشهرهای بزرگ، مایه میگیرد. در کلانشهرهای امروزی که مردم از قومیتهای مختلف، نژادهای مختلف، مذاهب مختلف و گرایشهای جنسی مختلف کنار هم جمع شده و دیوار به دیوار زندگی میکنند، محور قرار دادن مفهوم «حقوق شهروندی» به مراتب ضروریتر است تا هر نوع مفهوم یا ایده دیگری که اعتبار خود را از یک سنت تاریخی- ایدئولوژیک مشخص میگیرد.
یک شرکت ژاپنی موفق به بازسازی خون انسانی میشود. محصول این شرکت در فروشگاههای بزرگ به طور قانونی عرضه میگردد. در نتیجه، خونآشامها که قرنها به صورت یک گروه حاشیهای در زیرزمینها، پستوها و مقبرهها زندگی زیرپوستی داشتند، از حاشیهی حیات اجتماعی بیرون میآیند، و مطالبهی حقوق شهروندی میکنند. اغلب آنها فکر میکنند حالا که دیگر نیازی نیست به انسانها حمله کنند، میتوانند در کنار آنها زندگی مسالمتآمیز را تجربه کنند.
شما در کنار خونآشامها، گروههای اجتماعی غریبی مانند گرگنماها و تغییرشکلدهندهها را هم شاهد خواهید بود. آنها در کنار باورمندان به عقاید شمنی و جادویی، و همینطور دگرباشان جنسی، طیف وسیعی از تنوع انسانی را در عمل نمایش میدهند. سریال «ترو بلاد»، بهروزترین مباحث کلانشهرهای بزرگ را روایت میکند که علاوه بر خاصیت سرگرمکنندگی، مشحون از نکات عبرتآمیز در خصوص پیچیدگیهای زندگی اجتماعی انسانی در کلانشهرهای امروزیست.
https://dialog.tavaana.org/true-blood/
#رواداری #گفتگو #حقوق_مدنی #دیگری #دگرستیزی #اقلیت_ضعیف #مارجین #مارجینال
@dialogue1402