خیابان در اختیار چه کسانی است؟
آنجا که صدا بلندتر است، نه لزوماً جمعیت بیشتر!

پیام همراهان

این روزها و به ویژه پس از آتش بس خیابان‌ها پرند؛ اما آیا این به معنای حضور اکثریت است؟
در سطح شهر، صحنه‌هایی آشنا تکرار می‌شود: گروه‌های حامی حکومت که با آسودگی خیابان‌ها را می‌بندند، ترافیک ایجاد می‌کنند، پرده‌های بزرگ نصب می‌کنند، برنامه برگزار می‌کنند، هزینه‌های قابل‌توجهی صرف می‌کنند، چای و حتی غذا توزیع می‌کنند و نمادها را میان رهگذران پخش می‌کنند. این حضور، پررنگ و مداوم است؛ آن‌قدر که به‌سادگی می‌تواند به‌عنوان «صدای جامعه» تعبیر شود.
اما آنچه دیده می‌شود، لزوماً تمام واقعیت نیست.
خیابان، بیش از آن‌که آینه‌ی تعداد باشد، بازتاب «امکان حضور» است. وقتی یک گروه از سازماندهی، منابع و هزینه‌ی پایین‌تر برای حضور برخوردار است، می‌تواند فضا را اشغال کند و تصویری از برتری بسازد؛تصویری که ممکن است با نسبت‌های واقعی جامعه فاصله داشته باشد.
در مقابل، بسیاری دیگر غایب‌اند. نه لزوماً از سر رضایت، بلکه به‌دلیل محاسبه‌ی هزینه. وقتی حضور می‌تواند پیامدهای شغلی، اجتماعی یا شخصی داشته باشد، سکوت به انتخابی عقلانی تبدیل می‌شود. در چنین شرایطی، پدیده‌ای شکل می‌گیرد که در ادبیات علوم اجتماعی به آن «مارپیچ سکوت» گفته می‌شود: هرچه یک صدا بلندتر و بی‌رقیب‌تر باشد، دیگران بیشتر به حاشیه رانده می‌شوند و سکوت گسترده‌تر می‌شود.
پیامد این وضعیت، شکل‌گیری نوعی «توهم اکثریت» است؛ حضوری که به‌دلیل تکرار و شدت، بزرگ‌تر از واقعیت به نظر می‌رسد، و سکوتی که به‌اشتباه به معنای همراهی تعبیر می‌شود.
نخبگان نیز اغلب بیرون از این صحنه می‌مانند. نه فقط به‌دلیل تفاوت ابزار اثرگذاری، بلکه به‌دلیل ریسک از دست دادن موقعیت و نبود امکان هماهنگی جمعی. در غیاب آنان، خیابان به‌تدریج از تنوع تهی می‌شود و به صحنه‌ای با صدای غالب تبدیل می‌گردد.
برای فهم آنچه می‌گذرد، باید یک تمایز ساده اما اساسی را به خاطر سپرد:
آنچه در خیابان دیده می‌شود، الزاماً آن چیزی نیست که در جامعه جریان دارد.
گاهی حقیقت، نه در صداهای بلند، بلکه در سکوت‌های گسترده پنهان است؛ سکوتی که اگر شنیده نشود، می‌تواند به‌سادگی با رضایت اشتباه گرفته شود.

#جنگ #نه_به_جمهورى_اسلامى

@Tavaana_TavaanaTech