آلفرد نورث وایتهد
پذیرش دیگری در جهان به‌هم‌پیوسته

آلفرد نورث وایتهد (۱۸۶۱–۱۹۴۷)، ریاضی‌دان و فیلسوف برجسته انگلیسی-آمریکایی، یکی از خلاق‌ترین متفکران قرن بیستم است که بیشتر به خاطر پایه‌گذاری «فلسفه فرآیند» (Process Philosophy) شناخته می‌شود.

او که ابتدا در کنار برتراند راسل در حوزه منطق و ریاضیات (تألیف اثر سترگ اصول ریاضیات) فعالیت می‌کرد، بعدها نظامی فلسفی آفرید که در آن جهان نه مجموعه‌ای از اشیای ایستا، بلکه شبکه‌ای از رویدادها، روابط و شدن‌های پویاست. نگاه وایتهد به هستی، مبنایی کاملا نوین برای درک پیوند میان انسان‌ها فراهم می‌کند.

▪️نظریه فلسفه فرآیند
پذیرش به مثابه درک به‌هم‌پیوستگی وجود

از دیدگاه وایتهد، رواداری و پذیرشِ دیگری تنها یک اخلاق ظاهری نیست، بلکه بازتابی از ساختار واقعی جهان است. او مفاهیم کلیدی زیر را برای تبیین این هم‌زیستی مطرح می‌کند:

▪️جهان رویدادها و روابط (Relational Reality)

وایتهد معتقد است هیچ‌چیز در جهان به‌طور مطلق جدا و ایزوله نیست. ما جوهره‌های ثابتی نیستیم، بلکه مجموعه‌ای از «روابط» و «تجربیات» در حال شدن هستیم. پذیرش دیگری در این نگاه یعنی درک این حقیقت که هویت من بدون حضور دیگری و بدون تعامل با او اصلا شکل نمی‌گیرد، بنابراین دیگری تهدیدی برای من نیست، بلکه پاره‌ای از ساختار وجودی من است.

▪️خلاقیت به مثابه اصل بنیادین هستی

در فلسفه وایتهد، «خلاقیت» نیروی محرکه جهان است و هر موجودی سهمی منحصربه‌فرد در شکل‌دادن به کل کائنات دارد. پذیرشِ دیگری یعنی احترام به این حق خلاقیت، یعنی به رسمیت شناختن این که هر انسان نگاه و تازگی خاص خود را به جهان می‌آورد و سرکوب این تفاوت، یعنی انجماد جریان زندگی.

▪️نفی جزم‌گرایی و پذیرشِ چشم‌اندازها

وایتهد به شدت با «جزم‌اندیشی علمی و فلسفی» (که آن را گمراهی مبرهن می‌نامید) مخالف بود. او معتقد بود هیچ‌کدام از ما کلِ حقیقت را در مشت نداریم، بلکه هرکس تنها از زاویه و «چشم‌انداز» خاص خود به جهان نگاه می‌کند. پذیرش دیگری یعنی گشودگی برای دیدن جهان از منظر چشم‌اندازهای دیگر، امری که مدارا را به یک ضرورت عقلانی بدل می‌کند.

پذیرش در اندیشه‌ وایتهد، یعنی هماهنگیِ پویا با تکثر جهان. او ما را دعوت می‌کند تا از نگاه مکانیکی و خشک به انسان‌ها دست برداریم و جهان را همچون یک ارکستر بزرگ از صداهای مرتبط به هم ببینیم. جامعه‌ روادار از منظر وایتهد، جامعه‌ای است که در آن افراد درک می‌کنند تفاوت‌ها نه نقاط انحراف، بلکه فرصت‌هایی برای غنا بخشیدن به تجربه جمعی انسانی هستند، جایی که هم‌زیستی، رقص هماهنگ تفاوت‌ها در بستر یک فرآیند زنده است.

#آلفرد_نورث_وایتهد #فلسفه #دیگری #پذیرش #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

یورش ماموران به منازل سه خانواده بهائی در اصفهان؛ ضبط گسترده اموال و پلمب یک محل کسب

روز دوم شهریور ۱۴۰۵، بیش از ۲۰ تن از ماموران لباس‌شخصی با ارایه حکم قضایی، به‌طور هم‌زمان به منازل سه خانواده بهائی در اصفهان یورش برده و پس از تفتیش گسترده، شمار زیادی از وسایل شخصی و خانوادگی آنان را ضبط کردند. یک محل کسب متعلق به این خانواده نیز پلمب شد.

منازل مورد بازرسی متعلق به امین طبیانی‌فرد، بهاریه عسکری‌نسب و نیما طبیانی‌فرد بوده است. خانم عسکری‌نسب، مادر امین طبیانی‌فرد، در واحدی جداگانه در همان ساختمان محل سکونت فرزندش زندگی می‌کند. ماموران همچنین کارگاه سازسازی این خانواده را که در همین ساختمان قرار دارد، مورد بازرسی قرار داده و تمامی ابزارها، تجهیزات و دستگاه‌های تخصصی ساخت ساز، به همراه تعدادی ساز دست‌ساز ارزشمند را ضبط کردند.

هم‌زمان، گروه دیگری از ماموران به منزل نیما طبیانی‌فرد، فرزند امین طبیانی‌فرد، در محله‌ای دیگر از اصفهان مراجعه کرده و شماری از وسایل شخصی او را نیز با خود بردند.

تفتیش این منازل از حدود ساعت هشت صبح آغاز شد و تا حوالی یک بعدازظهر ادامه داشت. بنا بر اطلاعات دریافتی، در یکی از این موارد رفتار ماموران با خشونت، ضرب‌وجرح و تهدید همراه بوده است.

در جریان این بازرسی‌ها، شمار زیادی از اموال شخصی و خانوادگی از جمله لپ‌تاپ، تلفن همراه، ساعت هوشمند، پاوربانک، مودم، گیرنده ماهواره، کتاب، تابلو و تصاویر مذهبی، پول نقد، ارز خارجی، طلا، دوربین حرفه‌ای عکاسی، تلویزیون، میز تلویزیون، چمدان و تجهیزات ورزشی تنیس ضبط شد.

ماموران همچنین تعدادی از سازهای موسیقی متعلق به این خانواده، از جمله پیانو، ویولن، سه‌تار، ویولنسل، تمبک، کمانچه، گیتار و کلارینت را ضبط کردند.

در ادامه، فروشگاه موسیقی و ساز متعلق به این خانواده نیز توسط ماموران پلمب شد.

در پایان این بازرسی‌ها، نیما طبیانی‌فرد با دریافت احضاریه‌ای ملزم به حضور در اداره اطلاعات اصفهان شد. همچنین برای سایر اعضای این خانواده احضاریه‌هایی جهت حضور در دادگاه مستقر در زندان دستگرد اصفهان صادر شده است.

#امین_طبیانی_فرد #بهاریه_عسکری_نسب #نیما_طبیانی‌_فرد #داستان_ما_یکیست #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

آنچه علوم اعصاب درباره‌ «ترس از تفاوت» می‌گوید
ریشه‌های زیستی تعصب و راه‌های عبور از آن

هنری تاجفل، روان‌شناس اجتماعی لهستانی-بریتانیایی، در دهه‌ی ۱۹۷۰ با آزمایش معروف «پارادایم گروه حداقلی» ثابت کرد حتی تقسیم‌بندی کاملا بی‌معنا و تصادفی افراد به دو گروه (مثلا بر اساس ترجیح یک نقاشی انتزاعی) کافی است تا افراد به هم‌گروهی‌های خود جانب‌داری نشان دهند و به گروه دیگر با فاصله برخورد کنند.

این آزمایش نشان داد بخشی از تعصب، نه لزوما ریشه در تفاوت واقعی، که در خود سازوکار دسته‌بندی ذهنی «ما» و «آن‌ها» دارد.

مطالعات کارستن دو دریو، روان‌شناس هلندی، در نشریه‌Science (۲۰۱۰) نشان داد هورمون اکسی‌توسین، که معمولا به اعتماد و پیوند اجتماعی مرتبط دانسته می‌شود، وقتی به‌صورت آزمایشی به افراد داده شد، هم‌زمان دلبستگی به گروه خودی و بدگمانی به گروه بیرونی را تقویت کرد.

یافته‌ای که نشان داد حتی هورمون «پیوند» می‌تواند مرز میان خودی و غریبه را پررنگ‌تر کند، نه لزوما محو.

نمونه‌ای که این یافته‌ها را ملموس می‌کند، تجربه‌ی «تماس بین‌گروهی» (Intergroup Contact) است که گوردون آلپورت در کتاب «ماهیت تعصب» (۱۹۵۴) صورت‌بندی کرد: در جوامعی که افراد از گروه‌های متفاوت در محیط کار یا محله به‌طور مکرر و برابر با هم تعامل داشتند، سطح تعصب اندازه‌گیری‌شده به‌مرور کاهش یافت، برخلاف جوامعی که این گروه‌ها صرفا در فضای موازی و بدون تماس واقعی زندگی می‌کردند.

آنچه از کنار هم گذاشتن این یافته‌ها برمی‌آید، تصویری است از تعصب نه به‌عنوان یک صفت ثابت شخصیتی، که به‌عنوان واکنشی زیستی و قابل تغییر در برابر ناآشنایی. واکنشی که مسیرش، دست‌کم تا حدی، به میزان و کیفیت مواجهه واقعی با «دیگری» گره خورده است.

#تعصب #رواداری #علوم_شناختی #دیگری #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

ریزپرخاش‌های روزگار ما

▪️بازشناسی محدود خشونت
رسانه‌ها و آثار نمایشی اغلب چهره‌ای بسیار شدید، عریان و اغراق‌آمیز از خشونت به نمایش می‌گذارند. این امر موجب می‌شود تا تعریف ما از خشونت محدود به مواردی چون جنگ، کشتار و نزاع‌های بزرگ شود. زندگی در زمانه‌های دشوار و تحمل خشونت‌های حکومتی نیز ممکن است شهروندان را نسبت به برخی اشکال خشونت بی‌حس کند یا مکانیزم دفاع روانی برای کاهش رنج ایجاد کند. 

▪️ماهیت پنهان خشونت‌های روانی
خشونت صرفاً اعمالی خاص و فیزیکی مانند کشتن یا شلاق زدن نیست، بلکه همواره دارای ابعاد فکری و روانی است. خشونت‌های شدید روانی ممکن است هیچ اثر ظاهری بر بدن باقی نگذارند. برخی از این رفتارها چنان ظریف و شایع هستند که به آسانی دیده نمی‌شوند؛ مانند رفتار با مردم به‌مثابه کودکان بی‌تحلیلی که نیازمند یک قیم فکری و اخلاقی‌اند و کرامت انسانی آن‌ها را خدشه‌دار می‌کند. 

▪️مفهوم ریزپرخاش‌گری
این نوع رفتارهای آسیب‌زا، «ریزپرخاش» یا «ریزپرخاش‌گری» نامیده می‌شوند. همه ما ممکن است ناخواسته و بدون هیچ نیت بدی در زندگی روزمره، ارتباط با دوستان، رانندگی یا در شبکه‌های اجتماعی مرتکب این ریزپرخاش‌های کلامی و غیرکلامی شویم. بی‌توجهی به معناهای مختلف کردار و گفتار می‌تواند به طور ناخواسته علیه دیگران به خشونت بینجامد. 

▪️کلیشه‌های نژادی و قومی
عدم شناخت ریزپرخاشگری‌ها می‌تواند افراد را در زمینه حساسیت‌های نژادی و قومی دچار اشتباه کند. جملاتی مثل «من رنگ پوست شما را ندیده می‌گیرم» یا پرسیدن مکرر درباره اصالت ملی افراد در کشورهای مهاجرپذیر، تجارب تاریخی آن‌ها را نادیده می‌گیرد. چنین رفتارهایی افراد را به طور خودکار به عنوان خارجی دسته‌بندی کرده و به رواج احساس بیگانگی و جدایی دامن می‌زند. 

▪️سوگیری‌های جنسیتی
ریزپرخاشگری‌های مبتنی بر جنس و جنسیت شامل امور ظریف و غالبی غیرعمدی است که پیش‌داوری‌ها را تداوم می‌بخشد. عبارت‌هایی مانند «تو برای یک دختر خیلی قوی هستی» برگرفته از ایده سنتی ضعف ذاتی زنان است که کلیشه‌های جنسی را تقویت می‌کند. حتی تلاش‌های اجتحاری برای کمک به گروه‌های به ظاهرد ضعیف یا قطع صحبت آن‌ها نیز می‌تواند پیامی تحقیرآمیز و حاکی از بی‌اعتباری دانش دیگران باشد. 

▪️فروکاستن فردیت انسان‌ها
نادیده‌گرفتن فردیت افراد و تقلیل دادن آن‌ها به یک گروه، دسته، قومیت، شغل یا جنسیت از دیگر زمینه‌های ریزپرخاشگری است. عبارت‌هایی نظیر «همه شما مثل هم هستید» یا نسبت دادن ویژگی‌های خاص به یک ملیت و قومیت، تنوع میان انسان‌ها را مخدوش می‌کند. تصور اینکه با دانستن ملیت یا مذهب یک فرد همه چیز را درباره او می‌دانیم، خطایی آشکار است. 

▪️تنش‌های آکادمیک و سنی
ریزپرخاش در محیط‌های آکادمیک و حرفه‌ای می‌تواند مشارکت اقلیت‌ها را با اعطای امتیازات صرفاً مبتنی بر «اقلیت‌بودن» تضعیف کند و شایستگی‌های فردی آن‌ها را زیر سوال ببرد. علاوه بر آن، پیش‌فرض‌های خصمانه بر اساس سن — مانند ناتوانی سالمندان در درک تکنولوژی یا تحمل‌پذیر بودن بی‌احترامی برای جوانان — نمونه‌هایی از نادیده‌گرفتن هویت یگانه افراد در گروه‌های سنی مختلف است. 

▪️راه‌کار کاهش تنش اجتماعی
برملاکردن مداوم این ریزپرخاشگری‌ها از یک سو و پرهیز از زیاده‌روی در تعریف هر عملی به عنوان تهدید از سوی دیگر، در کاهش عوارض آن‌ها موثر است. افزایش آگاهی کمک می‌کند افراد سنجیده‌تر عمل کنند و از طرفی با درک اینکه دیگران ممکن است ناخواسته سخنی ناخوشایند بر زبان آورند، تنش‌های اجتماعی کاهش یافته و همدلی و همبستگی تقویت شود.

متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«ریزپرخاش‌های روزگار ما»

https://dialog.tavaana.org/micro-aggressions/

#پرخاش #خشونت #رواداری #انسانگرایی #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

نصر حامد ابوزید
قرآن‌پژوهی با رویکردهای مدرن

مردی که با قرآن مثل یک متن رفتار کرد
اگر یک متن ادبی مقدس شمرده شود، آیا دیگر نمی‌توان آن را نقد کرد؟
نصر حامد ابوزید پاسخ داد: نه.
همین یک جمله، زندگی‌اش را از قاهره به تبعیدی در هلند کشاند و او را در چشم برخی، «مرتد» و در چشم برخی دیگر، کلیدی برای فروپاشی یک ایدئولوژی دینی-سیاسی ساخت.

ابوزید، قرآن‌پژوه مصری، معتقد بود متون دینی محصولات فرهنگی‌اند و باید در بستر تاریخی خود خوانده شوند. این ایده در دانشگاه‌های غربی چیز تازه‌ای نبود، اما در مصر، همان کشور با سابقه‌ طولانی علوم دینی، توهین به مقدسات تعبیر شد.

او در روستایی نزدیک طنطا به دنیا آمد، ابتدا تکنسین بی‌سیم بود، سپس با رتبه ممتاز لیسانس ادبیات عربی گرفت و دکترای مطالعات اسلامی را در ۱۹۸۱ از دانشگاه قاهره اخذ کرد. آثار مهمش «مفهوم النص» و «نقد الخطاب الدینی» نام دارند.

▪️پرونده ارتداد
در دهه ۹۰ او را به الحاد متهم کردند. دادگاهی مصری حکم به جدایی اجباری او از همسرش، ابتهال یونس، داد؛ به این استدلال که زنی مسلمان نمی‌تواند همسر مردی «غیرمسلمان» باشد. این حکم آن دو را ناچار به مهاجرت به هلند کرد.

مهدی خلجی روایت می‌کند یکی از محرکان اصلی تکفیر او، عبدالصبور شاهین، سهام‌دار یک موسسه مالی اسلامی بود که ابوزید فسادش را نقد کرده بود. اتهام دینی، پوششی برای انتقام شخصی و مالی بود، نه دغدغه‌ای واقعی برای دین.

ابوزید در آخرین مرحله فکری‌اش نتیجه گرفت قرآن اساسا «متن» نبوده، بلکه گفتارهای شفاهی پیامبر اسلام بوده که بعدها نوشته شده است. این دیدگاه، بنیاد مفهوم «ناسخ و منسوخ» را زیر سوال می‌برد و قرآن را از جایگاه مرجع قانون‌گذاری خارج می‌کند.

ابوزید در ۲۰۱۰ در سفری به اندونزی درگذشت، بی‌آنکه هرگز اجازه‌ تدریس در مصر را بازیابد. محمدجواد اکبرین آثار او را «کلید ویرانی بنای جمهوری اسلامی» می‌داند؛ میراثی که هنوز در محافل روشنفکری مورد بحث است.

متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«نصر حامد ابوزید: قرآن‌پژوهی با رویکردهای مدرن»

https://dialog.tavaana.org/nasr-abu-zayd/


#نقد_دین #آزاداندیشی #نصر_حامد_ابوزید #ارتداد #گفتگو_توانا


@Dialogue1402

آزاداندیشی و آموزش
چرا نظام‌های آموزشی ایدئولوژیک، پرسشگری را می‌کشند؟

پائولو فریره، مربی و نظریه‌پرداز برزیلی، در کتاب «آموزش ستم‌دیدگان» (۱۹۶۸) مفهوم «آموزش بانکی» را مطرح کرد: نظامی که در آن معلم اطلاعات را همچون سپرده در ذهن خالی دانش‌آموز «واریز» می‌کند و دانش‌آموز فقط دریافت‌کننده‌ منفعل است. فریره استدلال کرد این مدل، نه‌فقط روشی آموزشی، بلکه شکلی از رابطه‌ قدرت است که پرسیدن را به رفتاری نامطلوب بدل می‌کند، چون هر پرسش، اقتدار منبع دانش را به چالش می‌کشد.

هانا آرنت در مقاله‌ «بحران در آموزش» (۱۹۵۸) هشدار داد وقتی نظام آموزشی به‌جای آشنا کردن کودک با جهان واقعی و پیچیده، او را صرفا برای پذیرش یک ایدئولوژی از پیش تعیین‌شده آماده می‌کند، در واقع کودک را از توانایی «فکر کردن» -نه فقط «دانستن»- محروم می‌کند. توانایی‌ای که آرنت آن را شرط لازم برای مسئولیت‌پذیری اخلاقی فرد بزرگسال می‌دانست.

پژوهش روان‌شناس آموزشی کارول دوک، دانشگاه استنفورد، در کتاب «ذهنیت» (۲۰۰۶) نشان داد دانش‌آموزانی که در محیطی پرورش می‌یابند که اشتباه‌کردن را مجازات می‌کند، تدریجا «ذهنیت ثابت» پیدا می‌کنند و از ریسک پرسیدن یا امتحان‌کردن ایده‌های تازه پرهیز می‌کنند، برخلاف کودکانی که در محیط با «ذهنیت رشد» بزرگ شده و خطا را بخشی طبیعی از یادگیری تجربه کرده‌اند.

نمونه‌ مستندی از این پویایی، تحلیل تاریخی نظام‌های آموزشی آلمان نازی و اتحاد جماهیر شوروی است. مورخانی مانند لیزا پاین در پژوهش‌های خود نشان داده‌اند که در هر دو نظام، برنامه‌ درسی تاریخ و علوم اجتماعی به‌شدت گزینشی بازنویسی شد و معلمانی که در چارچوب روایت رسمی پرسش مطرح می‌کردند، با تنبیه شغلی روبه‌رو می‌شدند، ساختاری که در دهه‌های بعد، شماری از تحلیل‌گران آن را یکی از عوامل مؤثر در تداوم بلندمدت اقتدار ایدئولوژیک در آن جوامع دانستند.

شاید بتوان گفت آنچه از میان این پژوهش‌ها بیرون می‌آید، تصویری از پرسشگری است نه به‌عنوان مهارتی جانبی در کنار محتوای درسی، بلکه به‌عنوان توانایی‌ای که یا در کلاس درس رشد می‌کند، یا همان‌جا خاموش می‌شود.

#آموزش_ایدئولوژیک #آزاداندیشی #پرسشگری #تفکر_نقاد #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

انسان‌گرایی، جایگزینی برای دین‌های باستانی
ساختار و فعالیت سازمان‌های انسان‌گرا و درس‌هایی برای ایران

یک عروسی برگزار می‌شود، اما در آن نه کشیشی هست، نه آخوندی. یکی از دوستان زوج مراسم را اجرا می‌کند؛ زوج سوگندهایی را که خود نوشته‌اند می‌خوانند. این تصویر از «مراسم انسان‌گرایانه»، پرسشی ساده اما بنیادین را پیش می‌کشد: آیا لحظه‌های مهم زندگی حتما باید مذهبی باشند؟

سازمان‌های انسان‌گرا در بریتانیا و فرانسه ثابت می‌کنند حتی سنت‌های ریشه‌دار اجتماعی مانند ازدواج و تشییع جنازه می‌توانند بدون تکیه بر نهاد دینی بازتعریف شوند؛ نه با گسست ناگهانی، بلکه با شکل‌گیری تدریجی و آرام جایگزین‌ها.

انسان‌گرایان پادشاهی متحد در بریتانیا و اتحادیه خردگرایان در فرانسه بر خردورزی، کرامت انسانی و مسئولیت اخلاقی تاکید دارند. اهداف آن‌ها شامل جدایی دین از نهادهای دولتی، آموزش فراگیر و دفاع از آزادی باور ، از جمله آزادی بی‌باوری است. در فرانسه، فدراسیون ملی آزادی اندیشه بر دفاع از لائیسیته و مقابله با نفوذ دین در امور عمومی تمرکز دارد. اهداف می‌توانند رسانه و خانواده را نیز در بر بگیرند؛ مثلا بازتعریف ازدواج یا تدفین بدون الزام مذهبی.

رهبری این سازمان‌ها نهادی و حرفه‌ای است، نه کاریزماتیک. چهره‌هایی مانند اندرو کاپسون بر اعتبار، استدلال مبتنی بر شواهد و مشارکت مدنی پایدار تکیه دارند؛ الگویی که مشروعیت را از دانش تخصصی می‌گیرد، نه از جذابیت خطابی.

این سازمان‌ها فراتر از نظریه عمل می‌کنند: مراسم غیردینی برگزار می‌کنند، از پناه‌جویان مذهبی حمایت می‌کنند و مراقبت معنوی در بیمارستان‌ها و زندان‌ها ارائه می‌دهند. پیوند ایده با خدمات عملی، مشروعیت اجتماعی آن‌ها را ساخته است.

نهادینه‌شدن، بسیار پیش از به‌رسمیت‌شناختن رسمی آغاز می‌شود. در تجربه اروپا، جوامع نخست بنیان‌های فکری، انجمن‌های غیررسمی و مشروعیت فرهنگی را شکل داده‌اند و سپس به دیده‌شدن عمومی گسترده‌تر رسیده‌اند. برای ایران این یعنی تغییر معنادار صرفا به اصلاحات حقوقی وابسته نیست، بلکه می‌تواند با حلقه‌های کوچک اما تاب‌آور اعتماد آغاز شود؛ حلقه‌هایی حول گفت‌وگو، کمک متقابل یا یادگیری مشترک که در طول زمان می‌توانند به واحدهای پایه‌ای یک بافت اجتماعی کثرت‌گرا تبدیل شوند.

تجربه سازمان‌های انسان‌گرا در بریتانیا و فرانسه نشان می‌دهد شکل‌های پایدار هم‌زیستی از دگرگونی ناگهانی پدید نمی‌آیند، بلکه محصول شکل‌گیری تدریجی و چندلایه رویه‌های اجتماعی‌اند. مسیر رشد آن‌ها با پیشرفت‌های آرام، عقب‌گردهای دوره‌ای و گفت‌وگوهای مداوم همراه بوده است. برای کنشگران ایرانی، این واقعیت را تقویت می‌کند که تغییر پایدار به‌ندرت خطی یا فوری است؛ بلکه نیازمند تعهد به تلاش‌های مستمر، بی‌هیاهو و کم‌هزینه است که به‌تدریج انباشته می‌شوند.

متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«انسان‌گرایی، جایگزینی برای دین‌های باستانی
ساختار و فعالیت سازمان‌های انسان‌گرا و درس‌هایی برای ایران»

https://dialog.tavaana.org/humanist-organizations/

#انسانگرایی #اومانیسم #سکولاریسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

ژاکلین ایزاک
مدافع آزادی دین و باور و راوی رنج بازماندگان آزارهای مذهبی

دختری ایزدی که از اسارت داعش گریخته، در پارلمان بریتانیا سخن می‌گوید. صدایش می‌لرزد. کنارش زنی می‌نشیند که راهش را به آن‌جا باز کرده و سخنانش را ترجمه می‌کند. این زن، ژاکلین ایزاک است؛ کسی که باور دارد رنج بازماندگان تنها زمانی معنا می‌یابد که جهان آن را «بشنود».

در ۲۰۱۵، ژاکلین ایزاک در برابر کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا درباره حملات داعش به اقلیت‌های دینی عراق و سوریه شهادت داد. او نایب رئیس سازمان «راه‌های موفقیت» بود؛ سازمانی که بارها به شمال عراق سفر کرده، با آوارگان دیدار کرده و به روایت زنان و دخترانی گوش داده که از اسارت و بردگی جنسی گریخته بودند.

کار ایزاک بر سه تعهد استوار است: دیده و شنیده‌شدن جوامع تحت آزار، تاکید بر کرامت انسانی بازماندگان به‌جای دیدن آنان صرفا به‌عنوان «شواهد» جنایت، و پیوند کنش بشردوستانه با ساختارهای حقوقی. او در ۲۰۱۵ گروهی از متخصصان تروما را همراه خود به عراق برد تا از دخترانی حمایت کنند که مورد تجاوز و شکنجه داعش قرار گرفته بودند.

هدف مرکزی او دفاع از جوامعی بود که رنج‌شان می‌توانست نادیده گرفته شود. کار او شامل پاسخ بشردوستانه اضطراری (توزیع دارو میان آوارگان و ایزدی‌های محصور در کوه سنجار)، ترمیم تروما برای بازماندگان اسارت، و کمک به شکل‌گیری فشار عمومی برای شناسایی جنایت‌های داعش به‌عنوان نسل‌کشی بوده است.

الگوی رهبری او را می‌توان «ترجمه بین جهان‌ها» نامید؛ توانایی حرکت میان اردوگاه‌های پناهندگان و نهادهای رسمی. اعتبارش هم از تجربه میدانی می‌آید و هم از دکترای حقوق از دانشگاه سن‌دیگو و تحصیل در آکسفورد. مهم‌تر از همه، نقش او تقویت صدای بازماندگان بوده، نه جایگزینی آن با صدای خودش — چنان‌که با اخلص، بازمانده‌ی ایزدی، در پارلمان بریتانیا کرد.

کار او در بستری شکل گرفت که در آن وزارت خارجه آمریکا (۲۰۱۶) و کمیسیون تحقیق سازمان ملل، جنایت‌های داعش علیه ایزدی‌ها را نسل‌کشی اعلام کردند. در چنین محیطی، سازمان‌های غیردولتی نقشی کلیدی ایفا کردند: بازماندگان به واسطه‌های قابل‌اعتماد نیاز داشتند و دولت‌ها برای اقدام، به مستندسازی و فشار عمومی نیازمند بودند.

▪️درس‌هایی برای ایران
درس نخست: حفاظت از اقلیت‌ها باید مسئله‌ای مدنی و عمومی باشد، نه دغدغه‌ی یک گروه محدود.
درس دوم: قدرت مستندسازی، حتی وقتی عدالت فوری ممکن نیست.
درس سوم: نباید با بازماندگان مانند نمادهای رسانه‌ای رفتار کرد.
کنش‌گری موثر نیازمند صبر، چندساحتی‌بودن و اعتباری است که از کارآمدی عملی، نه فقط از کلمات قاطع، به دست می‌آید.

متن کامل این نوشتار را در وبسایت گفت‌وشنود بخوانید
«ژاکلین ایزاک: مدافع آزادی دین و باور و راوی رنج بازماندگان آزارهای مذهبی»

https://dialog.tavaana.org/jacqueline-isaac/

#آزادی_دین #رواداری #حقوق_بشر #گفتگو_توانا

@Dialogue1402

چرا میل باور داشت سکوت یک نفر، ضرر همه ماست؟

جان استوارت میل (۱۸۰۶-۱۸۷۳)، فیلسوف انگلیسی، در سال ۱۸۵۹ کتاب «درباره آزادی» را نوشت؛ متنی که هنوز پایه‌ لیبرالیسم مدرن است. او در دورانی که اکثریت پارلمانی و افکار عمومی می‌توانستند فرد را له کنند، پرسشی بنیادین طرح کرد: مرز مداخله‌ جامعه در زندگی فرد کجاست؟

پاسخ میل «اصل آسیب» (Harm Principle) بود: تنها زمانی می‌توان آزادی کسی را محدود کرد که به دیگران آسیب برساند، نه به خودش. او نوشت انسان «تنها کنترل‌کننده‌ مطلق بدن و ذهن خویش» است. این اصل امروز پایه‌ حقوق مدنی در دموکراسی‌های غربی است.

میل تاکید داشت خطر اصلی، دیکتاتوری حاکمان نیست بلکه «استبداد اکثریت» است؛ فشار اجتماعی برای همرنگ‌شدن. او هشدار داد جامعه می‌تواند بی‌آنکه قانونی بنویسد، آزادی فردی را خفه کند؛ این ایده امروز در نقد فرهنگ «کنسل‌کردن» (cancel culture) بازتاب دارد.

درباره آزادی بیان، میل استدلالی ماندگار دارد: حتی اگر عقیده‌ای غلط باشد، خاموش‌کردنش خطاست، چون حقیقت از برخورد آرا زاده می‌شود. او نوشت سکوت‌کردن یک عقیده «سرقت از نسل بشر» است. این جمله امروز سنگ‌بنای دفاع از آزادی مطبوعات است.

میل تکثر شیوه‌های زندگی را ارزش می‌دانست، نه تهدید؛ فردیت را موتور پیشرفت جامعه می‌دید. او باور داشت سرکوب تفاوت، اجتماع را به رکود می‌کشاند، نه امنیت.

تأثیر میل عمیق است، آیزایا برلین در «دو مفهوم آزادی» مستقیما به او ارجاع داد؛ آمارتیا سن نیز نظریه‌ آزادی-محور توسعه‌اش را وامدار میل دانسته است. اسناد حقوق بشر سازمان ملل نیز رگه‌هایی از اصل آسیب او دارند.

میراث میل امروز در بحث‌های پلتفرم‌های اجتماعی، سانسور، و حقوق اقلیت‌ها زنده است؛ او یادآوری می‌کند آزادی واقعی، تحمل عقیده‌ای است که از آن بیزاریم.

#جان_استوارت_میل #آزادی #لیبرالیسم #گفتگو_توانا

@Dialogue1402