Forwarded from گفتوشنود
استاد یدالله موقن روز سیام فروردین ماه سال جاری از میان ما رفت، روانش شاد باد.
شاید نخستین آشنائیها با او زمانی بود که نقدی بر ترجمه «افسانه دولت» اثر ارنست کاسیرر به ترجمه شادوران نجف دریابندری در کیهان فرهنگی منتشر کرد، او ترجمه دریابندری را نقد کرد و نوشت ترجمه درست کتاب کاسیرر «اسطوره دولت» است و نه «افسانه دولت»؛ همچنین با انتشار بندهائی از اصل کتاب مزبور و نقل ترجمه روانشاد دریابندری، برگردان ایشان را در مواردی دقیق ندانست.
عنوان انگلیسی کتاب کاسیرر The Myth of the State بود، Myth در لغت همان اسطوره است که موقن توضیح داد مفهوم آن چیست، هرچند دریابندری با استناد به متون فارسی مفهوم «افسانه» را حتی در این مورد خاص توضیح داد و از ترجمه خود دفاع کرد، از جمله نوشت وقتی حافظ سرود «چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند»، مرادش از افسانه همان میتوس بوده است در مقابل لوگوس.
به هر روی موقن نسلی از ایرانیان را با فلسفه نوکانتی آشنا کرد، نسلی که پیشتر «چیزهائی» در مورد نوکانتی ها از جمله به روایت شادروان احسان طبری «شنیده بودند»؛ استاد موقن در این راستا ترجمهای دیگر از کتاب «اسطوره دولت» کاسیرر روانه بازار نشر نمود. از این به بعد نام آن فرهیخته ارجمند با معرفی کاسیرر به خواننده ایرانی گره خورد، آنهم نسلی از چپ و راست که گرفتار اندیشه های توتالیتر بودند، اندیشههائی که در دهه شصت شمسی و با تجربه فراز و فرود تکاپوهای گروههائی مختلف از روشنفکران کشور مورد نقد بنیادین قرار گرفت.
در دهه شصت شمسی فقط ترجمه آثار کاسیرر نبود که در نقد نظامها و اندیشههای توتالیتر خواننده ایرانی را متوجه دنیائی دیگر کرد، بلکه The Origins of Totalitarianism اثر هانا آرنت که به اختصار با عنوان «توتالیتاریسم» توسط محسن ثلاثی به خواننده ایرانی معرفی شد، با دهها چاپ توجه ویژه جامعه کتابخوان ایرانی را به خود جلب کرد.
کتابهای دیگری هم بودند که با نقد نظامهای توتالیتر اعم از چپ مرسوم یعنی کمونیسم – که لزوماً نباید با سوسیالیسم یکی گرفته شود- و راست یعنی فاشیسم و نازیسم مخاطبهای فراوان یافتند، اما این تنها استاد یدالله موقن بود که ترجمه و معرفی ارنست کاسیرر را در تاریخ معاصر ایران به نام خود ثبت کرد.
متأسفانه بخت آن نداشتم تا با آن مرحوم از نزدیک وارد گفتگو شوم، اما در ارتباط با اندیشه های شادروان استاد جواد طباطبائی پیامهائی رد و بدل شد که امیدوارم بتوانم روزی منتشر کنم.
روانش شاد باد.
برگرفته از صفحه دکتر حسین آبادیان، نویسنده و محقق تاریخ معاصر
https://www.facebook.com/hoabadian
#یدالله_موقن #فلسفه #کاسیر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
شاید نخستین آشنائیها با او زمانی بود که نقدی بر ترجمه «افسانه دولت» اثر ارنست کاسیرر به ترجمه شادوران نجف دریابندری در کیهان فرهنگی منتشر کرد، او ترجمه دریابندری را نقد کرد و نوشت ترجمه درست کتاب کاسیرر «اسطوره دولت» است و نه «افسانه دولت»؛ همچنین با انتشار بندهائی از اصل کتاب مزبور و نقل ترجمه روانشاد دریابندری، برگردان ایشان را در مواردی دقیق ندانست.
عنوان انگلیسی کتاب کاسیرر The Myth of the State بود، Myth در لغت همان اسطوره است که موقن توضیح داد مفهوم آن چیست، هرچند دریابندری با استناد به متون فارسی مفهوم «افسانه» را حتی در این مورد خاص توضیح داد و از ترجمه خود دفاع کرد، از جمله نوشت وقتی حافظ سرود «چون ندیدند حقیقت ره افسانه زدند»، مرادش از افسانه همان میتوس بوده است در مقابل لوگوس.
به هر روی موقن نسلی از ایرانیان را با فلسفه نوکانتی آشنا کرد، نسلی که پیشتر «چیزهائی» در مورد نوکانتی ها از جمله به روایت شادروان احسان طبری «شنیده بودند»؛ استاد موقن در این راستا ترجمهای دیگر از کتاب «اسطوره دولت» کاسیرر روانه بازار نشر نمود. از این به بعد نام آن فرهیخته ارجمند با معرفی کاسیرر به خواننده ایرانی گره خورد، آنهم نسلی از چپ و راست که گرفتار اندیشه های توتالیتر بودند، اندیشههائی که در دهه شصت شمسی و با تجربه فراز و فرود تکاپوهای گروههائی مختلف از روشنفکران کشور مورد نقد بنیادین قرار گرفت.
در دهه شصت شمسی فقط ترجمه آثار کاسیرر نبود که در نقد نظامها و اندیشههای توتالیتر خواننده ایرانی را متوجه دنیائی دیگر کرد، بلکه The Origins of Totalitarianism اثر هانا آرنت که به اختصار با عنوان «توتالیتاریسم» توسط محسن ثلاثی به خواننده ایرانی معرفی شد، با دهها چاپ توجه ویژه جامعه کتابخوان ایرانی را به خود جلب کرد.
کتابهای دیگری هم بودند که با نقد نظامهای توتالیتر اعم از چپ مرسوم یعنی کمونیسم – که لزوماً نباید با سوسیالیسم یکی گرفته شود- و راست یعنی فاشیسم و نازیسم مخاطبهای فراوان یافتند، اما این تنها استاد یدالله موقن بود که ترجمه و معرفی ارنست کاسیرر را در تاریخ معاصر ایران به نام خود ثبت کرد.
متأسفانه بخت آن نداشتم تا با آن مرحوم از نزدیک وارد گفتگو شوم، اما در ارتباط با اندیشه های شادروان استاد جواد طباطبائی پیامهائی رد و بدل شد که امیدوارم بتوانم روزی منتشر کنم.
روانش شاد باد.
برگرفته از صفحه دکتر حسین آبادیان، نویسنده و محقق تاریخ معاصر
https://www.facebook.com/hoabadian
#یدالله_موقن #فلسفه #کاسیر #گفتگو_توانا
@Dialogue1402
💔4❤2