میر سیدعلی همدانی
امیر سید علی بن شهاب[۱] (۲۲ اکتبر ۱۳۱۴ – ۱۸ ژانویه ۱۳۸۵) معروف به میر سید علی همدانی، قطب سلسله ذهبیه،[۲][۳] عالم و شاعر ایرانی قرن هشتم و از مبلغان عمده اسلام در کشمیر هند و از بزرگان سلسله کبرویه بود. بیش از ۱۱۰ اثر به وی منسوب است. از وی به عنوان «امیر کبیر»، «شاه همدان» و «حضرت علی ثانی» نیز نام برده شده‌است.[۴][۵]
میر سید علی همدانی یکی از صوفیهٔ کبار است که دارای آثار زیاد می‌باشد. این سید فعال باوجود مسافر تهای متمادی، و فعالیتهای متعدد و گوناگون دیگر؛ مثلاً وعظ، و تبلیغ دین و ارشاد مریدان و کسب برای اکل حلال و ملاقات‌ها برای مشورت و راهبری پادشاهان و امیران. آثار زیاد و ارزنده ای به زبان فارسی و عربی از خود بیادگار گذاشته‌است. مجموعهٔ شعر او که محتوی چهل و یک غزل و نه رباعی و قطعه می‌باشد هم می‌تواند که آثاری ارزنده در ادبیات عرفانی و صوفیانه تلقی گردد. در تحایف الابرار (مطابق به جلد اول) تعداد کتب و رسائل سید را به صد و هفتاد رسانده‌است ولی ظاهراً این آمار دقیق نیست و جمع آثار منثور علی همدانی اعم از چاپی و خطی بالغ بر حدود صدوده کتاب و رساله می‌باشد و نگارندۂ کتاب فوق شاید مکتوبات مفصل علی همدانی را به‌عنوان آثار جداگانه ای از وی شمرده باشد و شایدهم بعضی از کتب و رسائل وی را که با نام‌های متعدد خوانده شده، چند بار به‌شمار آورده باشد.
در حدود هفتاد جلد کتاب و رساله از علی همدانی و نسخه‌های متعدد آنها مورد مطالعه و بروسی اینجانب قرار گرفته‌است. بعضی از کتب و رسائل سید در تهران موجود بوده و بعضی دیگر از کتابخانه‌های مختلف تهیه گردیده و به‌کوشش برای دریافت نسخ دیگر نیز ادامه می‌دهیم.[۱۴] و اما تصنیفات ایشان که از باطن منور و قلم کیمیا اثرش در این جهان منتشر است عبارتند از:
ذخیرۃ الملوک
مشارب الاذواق ـ شرح قصیدۂ خمریهٔ ابن فارض المصری
سیر الطالبین
حل مشکل
فتوتیه ـ اوراد فتحیه
آداب الطالبین
همدانیه
عقلیه
انسان کامل ـ معروف به روح اعظم
رساله ذکریه ـ به زبان فارسی
مرآت الطالبین
واردات غیبی و لطایف قدسی
رساله در وجود مطلق
رساله ده قاعده
عقبات
درویشیه
چهل مقام
رساله ای در معرفت
شرح اسماءالله
شرح فصوص الحکم
اخبار المهدی
مودۃ القربی که در تلو ینابیع المؤدۃ قندوزی به عربی
اسرار النقطه
رساله مشیت
رساله منامیه
رساله قدوسیه
رساله اورادیه در بیان سفر سالک بسوی حق
ـ مکتوبات امیریه[۱۵]
داودیه ـ رساله در آداب و سیر اهل کمال[۱۶]
رساله بهرامشاهیه ـ این رساله به التماس سلطان محمد بهرامشاه، حاکم بدخشان[۱۷]

این‌ها را از ویکی‌پدیا امیرکبیر، امیرجان، شاه همدان آورده‌ام.
قصه‌ی او با تیمور
نقش او در کشمیر
نقش او در تاجیکستان
بسیار خواندنی است. مخصوصاً حکایت دیدارش با لالایوکشاوری، زن شاعر عارفِ همیشه برهنه، بسیار مشهور است.

غزلیاتش را با حواشی بسیار تصحیح کرده‌ام اما با مرگ کورش رضاپور به‌تمامی کنار گذاشتم و دل و دماغ نهایی کردن کار را ندارم.


این را هم بشنوید:
https://t.me/andaromidvari/2712
@andaromidvari

پوست شیر اثری‌ست متکی به ساختارهای کهن و تمام جذابیتش در بازسازی و زنده‌کردن یادها و رخنه کردن در این یادهاست.

نزدیک‌ترین یاد و ساختار، فیلم قیصر است. ناموس، انتقام، ناکارآمدی قانون و پلیس که زمینه‌ساز بروز قهرمانی می‌شود که می‌خواهد عدالت را برقرار کند.
قیصر قهرمانی‌ست که به تنهایی می‌خواهد عدالتی را که قرار بود قانون و پلیس مجری و حامی‌اش باشد و نیست، برقرارکند.

اما ساختاری کهن‌تر که بسیار هم تکرار شده است. این ساختار در رمان طوطی ذکریا هاشمی هم به زیباترین شکلی احیا شده است. قهرمان و همراهش، من نامشان را گذاشته‌ام: رسولان تاریکی.

اما این ساختار بسیار کهن‌تر از این‌ها، ریشه در بین‌النهرین دارد و باری هم در نینوا زنده شده است.
اسطوره‌ی گیل‌گامیش و انکیدو. قهرمان و همراهش. این ساختار را در عاشورا و کربلا نمی‌توان دید؟

پوست شیر ترکیب این ساختار و بازسازی قیصر است. نعیم، قهرمان، و رضا همراه اوست در این سفر. سفری که البته این‌بار اگر پلیس نمی‌تواند کاری کند، با قهرمان همراهی می‌کند. او را یاری می‌کند تا در راه برقراری عدالت که برای آن سفرش را آغاز کرده است، پیش برود. یعنی می‌پذیرد که عدالت را دیگر نه قانون و او که همان شخص، قهرمان است که باید برقراری کند.

جالب است بدانید که گیل‌گامیش در روایتی در همان بین‌النهرین در چهره‌ی شیر روایت شده است. شیری که آمده اینانا را یاری کند تا جنازه‌ی برادرش را باز بشناسد.
نمی‌گویم نویسنده و کارگردان دانسته چنین کرده‌اند و چنین نامی بر کار گذاشته‌اند، اما می‌توانم بگویم که روح جمعی از دهان آن‌ها خودش را روایت کرده است.

درخشان‌ترین نکته‌ی فیلم، آن پایان درخشان است که دست قهرمان دل همه‌ی ما را خنک می‌کند و انتقام خون دختر کشته‌شده را می‌گیرد.

اما همه‌ی این‌ها در یک چیز خلاصه می‌شود: احیا سنت عیاری‌پهلوانی جاری در ذهن و یاد ایرانی‌ها.

پی‌نوشت: همزمانی این سریال با وقایع سال گذشته، و پخش فیلم برادران لیلا، برایم بسیار معنادار است.
پی‌نوشت: دوم حرف بسیار وسیع است و من خلاصه و موجز گفتم. کاش به دست کارگردان و نویسنده‌اش برسد که دست مریزاد می‌گویمشان.

#فریاد_ناصری
@andaromidvari

یادداشت‌هایی درباره‌ی
فیلم نان و کوچه‌ی کیارستمی
فیلم خون به پا خواهد شد
یادداشتی درباره‌ی سینمای فرهادی
سریال پوست شیر
یادداشتی درباره‌ی فیلم بی‌قرار سوسن دیهیم و شیرین نشاط
معرفی فیلم همزیستی مهران تمدن

#فرياد_ناصرى
@andaromidvari

ان‌در امیدواری
سیاهه‌‌ی مختصر و ناقصی از مقالات و یادداشت‌های من در جراید و روزنامه‌ها، آن‌ها که در دسترس بودند:

نگاهی به شعر «زوال» از مجموعه «خدای مهربان باقی ست» اثر «آرش الله وردی»
زوال، یک حکم است

تندرکیا و نیما ، شکل دیگر سخن گفتن / به بهانه کتاب «گزارش نهیب جنبش ادبی شاهین» اثر فرشاد سنبل دل

راه جستن به درون هستی / عینیت یابی اراده در شعر و هنر در نگاهی به نظام هنرها در فلسفه شوپنهاور

در ستایش زیبایی آنجا، آنجای مطلقا دیگر / درباره کتاب شعر «وست وود» سینا سنجری

آواها به ما چه می گویند؟ / نگاهی به کتاب «تراجم الاعاجم» و کوشش در خواندن و فراخواندنش به امروز

در دام هستی / واکاوی مفهوم «اضطراب» در جهان شعری قاضی سعید قمی

تهی شدن از حقیقت / نگاهی به کتاب «مصائب جی. اچ» اثر کلاریس لیسپکتور

عقل را بس بزرگ معراجی است / درنگی بر متن «رحیق التحقیق» اثر مبارکشاه مرورودی به تصحیح نصرالله پورجوادی

وقتی نیشکرها اعتراض می کنند / بازخوانی «ریاض الافکار» یارعلی تبریزی به تصحیح نصرالله پورجوادی

غول ابرها با چهره ای متعجب و محزون / نگاهی به منطق شعری هوشنگ چالنگی

پشت دست این سطرها/ نگاهی به رمان  پوست انداختن فوئنتس

#فرياد_ناصرى
سپاس که مطالب را با دوستانتان شریک می‌شوید.
@andaromidvari

«آثار خوب، تنها نتیجهٔ یک زندگی بد است و هر شخص زنده برای اینکه آفرینندهٔ حقیقی باشد باید نابود شود.»                                                                                   توماس مان  
این جمله از توماس مان را بخوانید. بعد با خودتان بگویید که در حال جاانداختن چه الگویی است.
این جملات برای ذهن‌های پرشور جوان چیزی جز زهر هولناک نیست. جوان‌هایی که می‌خواهند تازه وارد عرصه‌ی آفرینش و هنر بشوند.
این جمله‌ها و هزاران کد مسموم دیگر شبیه این دست‌به‌دست و دهان به دهان می‌چرخد تا جان‌های جوان و پرشور را مسموم و ویران کند.
نام چنین جملاتی را جملات و کدهای باورساز گذاشته‌ام. مثل گیاهان هرز خودرو، نمی‌دانی با کدام باد و از کجا می‌آیند، اما همین که در جان و ذهنت بیفتند، شعله می‌کشند و مرگ ندارند.
آن‌وقت باید عمری بسوزانی پای این باور که آیا فرصت پیدا کنی که بدانی غلط و اشتباه و نابجا بود یا نه، چنان بسوزی به امید خلق که ندانی در حال کشتن آفرینشی. البته خود این جمله مسموم باوری دیگر است. باور هنرمند اصیل رنجور است. اما واقعیت این است که رنج و رنجوری نه شرط لازم آفرینش است و نه شرط لازم هنرمندبودن. بخش اعظم این باورها را در زمینه‌ی هنری می‌شود باورهایی در بستر تفکر رمانتیکند. پس نه زندگی بد و نه نابود شدن لزوما اثر هنری و هنرمند نمی‌سازد.

پیش از این از چند الگو و باور دیگر نوشته‌ام: باور حقیقت تلخ است.
باور تفکر عبوس است.
باور ایگنور و...

#باور
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

پرسشی دارم ز دانشمند مجلس باز پرس

این مسئله از دیروز ذهنم رو به‌خودش مشغول کرده، چرا که حین مکالمه‌ای، باوری رو گفتم و بعد چند بار پرسیدم و همین تکرار پرسیدنش سبب شد متوجه بشم که گویا دوست دارم که اون باور رو بشکنم.
داشتیم برای ادامه‌ی جلسات سینمایی برنامه‌ریزی می‌کردیم که رها پرسید: از فایل جلسه‌ی اول چه بازخوردایی گرفتی؟
من گفتم: سکوت، پس یعنی خوب بوده، چون اگه کارت ایراد داشته باشه، حتماً یه عده هستن که سرت خراب شن اما وقتی سکوت می‌کنن یعنی خوب بوده و پس نبینیم.
بعد چند بار پرسیدم: مگه غیر از اینه؟
بیایید اسم این باور رو بذاریم باور ایگنور. این باور از باورهای عرفی مسلط مکرر فرهنگ ماست. حتی مسئولین هم مدام می‌گن: هنرمندا سیاه‌نمایی می‌کنن و رشد و اتفاقات خوب رو نمی‌بینن.
تو روابط شخصی هم خیلی شنیدم که می‌گن: خوبی‌ها دیده نمی‌شه اما...
این باور به گمان من ریشه‌های متعددی داره. اول اینکه ما تعامل بلد نیستم. ساده‌تر یعنی گفت‌وگو بلد نیستیم. پیرو همین نابلدی نقد هم بلد نیستیم. ما بیشتر مراعات بلدیم و بعد لبریز شدن و خشمگین شدن به‌جای نقد یا بهره‌مند شدن بدون تحسین و ستایش، این آخری به‌خصوص در دوران کودکی مهمه.
نتیجه‌ی چنین اتفاقی رشد نامتوازن چهره‌هاست. این رشد نامتوازن چهره‌ها و در سایه موندن باقی چهره‌ها رو بعداً صحبت می‌کنیم. فعلا تا اینجا داشته باشیم که در ما باوری هست که دیده نمی‌شیم یا نادیده گرفته می‌شیم که اسم این باور رو گذاشتیم ایگنور.

پی‌نوشت: این یادداشت قبلاً خلاصه‌تر از این منتشر شده بود.

#باور
#فریاد_ناصری
@andaromidvari

ما کی پیر می‌شویم؟...
https://t.me/andaromidvari

بودن، چگونه بودن...

مشکلات و رنج‌های ما ریشه در کجا دارد؟

دوستان نازنینی که اینجا‌یید، این پی‌نوشت را به این صدا اضافه می‌کنم که ممکن است باربط یا بی‌ربط باشد.
ما ایرانی، از فرط زیادی سنت در حال به شدنیم. ساده‌تر بگویم انگار روی یک نفر هزاران تن طلا بریزند، مسلماً او خواهد مرد اما از فراوانی طلا.
حالا هر کس به قدر خودش برای نمردن از این حجم طلا می‌خواهد راه چاره‌ای بجوید؟
من مدیر مدرسه‌ای را می‌شناختم که می‌گفت: برای مدیریت جهان برنامه دارد.
من هیچ برنامه‌ای برای کسی ندارم، حتی برای خودم ندارم بلکه من تماشاگران بستانم و می‌دانم در تماشا می‌توانم دستتان را بگیرم و به گزمک ببرم.
این فایل‌ها را برای دوستانتان دوباره بفرستید.
@andaromidvari

نخستین بار محسن توحیدیان بود که چشمم را به ماجارای سارا و فرعون بینا کرد. در سرزمین کنعان قحطی شدیدی آمد. ابراهیم به همراه همسر خود و لوط و بقیه‌ی افرادش به‌سمت سرزمین مصر رفتند. در راه ابراهیم به سارا گفت که وانمود کند خواهر و نه همسر اوست تا مصریان او را برای رسیدن به همسرش نکشند (پیدایش ۱۲:۱۰ تا ۱۳). وقتی به مصر رسیدند شاهزادگان فرعون، زیبایی سارا را به فرعون خبر دادند و او را به قصر فرعون بردند. به ابراهیم نیز چیزهایی مانند «گاو، الاغ، خدمتکار مرد و زن، الاغ ماده و شتر» داده شد؛ ولیکن خدا به فرعون و افراد او بلاهای سختی فرستاد. (پیدایش ۱۲:۱۴ تا ۱۷). بعد از اینکه فرعون فهمید که سارا همسر ابراهیم و نه خواهر او است دیگر نخواست که سارا در قصر او باشد. او دستور داد که ابراهیم و افرادش مصر را ترک کنند و تمام چیزهای خود را نیز با خود ببرند (پیدایش ۱۲:۱۸ تا ۲۰). امروز اما نکته‌ی دیگری خواندم که شاید برایتان جالب باشد. نکته این بود که اسحاق فرزند سارا، حاصل هم‌آمیزی چندماهه‌ی سارا با فرعون است.
*البته این روایات براساس متن عهدین است و روایات قرآنی چنین حواشی‌ای ندارد.
*و البته که آنچه به خاطر داشتم خلاف این قول بود و دوستم میثم امینی هم متذکر این شد که اسحاق بعد از اسماعیل متولد می‌شود.

#فریاد_ناصری

@andaromidvari

نتایج همین مشت نمونه‌ی خروارست، گویای روزگار ماست:
پس رانده شدن امر دینی و پیش آمدن مسائل وجودی.

برای همین تعداد همراه پرسش‌ها
یک چیزی بگویم که مدام به دوستانی که مرا طرف مشورت قرار می‌دهند، گفته‌ام و گفته‌ام را با حرفی از کیارستمی همیشه شروع کرده‌ام: شرمسار دردهایمان نباشیم، خیلی دردهای مصیبت‌بار بیشتری دارند. این را نگفته‌ام که رنج را بپذیرند، تمام عمر رنج کشیده‌ام که علیه رنج باشم. تناقض عجیبی‌ست اما تنها چیزی که امروز و اکنون به آن باور دارم کوشش برای کم‌کردن رنج انسان است.
حتی بارها در مباحث آزمون‌های اخلاقی با تکیه به حرف نیما که به برادرش گفت: نگران من نباش، شده راه‌زنی می‌کنم.
آزمون‌های اخلاقی هم حتما می‌دانید در ادبیات پر است مثلا چنین آزمونی که کشتن یک نفر که سبب نجات جان چند نفر بشود، شما کدام طرف را می‌گیرید؟

رنج آفت زندگی است. سال‌ها به رنج و کاستن رنج اندیشه کرده‌ام و رنج برده‌ام تا این هیولا را که فقط باید نشانه باشد، سرجایش بنشانم اما حیف روزگار ما خوراک مدام به رنج می‌دهد، هر سرش را که می‌زنی هزار سر دیگر درمی‌آورد ولی این هیولا هم پاشنه‌ای دارد مطمئنم.

لینک ناشناسم در کانال هست اگر کاری از من برمی‌آید، دریغ نمی‌کنم.


چند پی‌نوشت:

شهریار نوشت: نیما غم دل گو که غریبانه بگرییم/ سر پیش هم آریم و دو دیوانه بگرییم.

شاملو نوشت: کوه‌ها/ باهمند و / تنهایند.

قاضی سعید قمی نوشته:
چون موج در آب ایستاده
از طاقتم اضطراب پیداست

چه می‌بینیم؟ چه ببینیم؟ حکمت روزمره...
https://t.me/andaromidvari

پست موقت:
بی‌شک من نیز معضلات ریز و درشت زیادی دارم در این اجتماع و روزگار که دل و دماغی برایم باقی نمی‌گذارند اما بزرگترین دارایی‌ام آن احساس خوشبختی عظیمی‌ست که فکر می‌کنم «کار خود کرده و می‌کنم و آنچه باید را در حد وسع رقم زده‌ و می‌زنم.»
شعار همان بود که بوسعید گفت: خداش بیامرزد هرکه را که از آنجا که هست یک قدم پیشتر آید.
روش چیست؟ هرکس به اندازه یک متر در یک متر مؤثر باشد.
هدف چیست؟ حفظ الف و علف خدا، آدمی، از تندبادهای روزگار.

دفتر سروده‌ها
یادکرد مرتجا
فریاد ناصری
و اما محمدحسن مرتجا، شاعر، شکسته، در سکوت برگزارشده. دیدم کتابخانه‌ی ادبیات فایل دفتر سروده‌ها را منتشر کرده است، گفتم برای او که با او سلام و دوستی داشتم، دستی تکان بدهم. کسی که برای عبور از بیابان، آب از دریا آورده بود تا ماهیان چهار فصلش زنده بمانند. اما مرگ را چنین خطاب کرد: آه ای مرگ/ سلطان خاکستر. اول شاعر است که دارایان را سلطان می‌نامند. شعر مرتجا را نفس بود: شعر نفس است/ کجایی، کجایی؟ البته برای ما هم شعر نفس است چون نمی‌کشیمش شاید این‌گونه هم را وانهاده‌ایم و از خاطره‌اش مدد می‌جوییم.
در شعر دیدار 2 نوشته است: نه هرگز نمی‌پذیرم/ ترا قامتی شکسته و خاکستری/ نامت بر گلوی دریا/ آبادانی هست...
در ترا چگونه صدا بزنم:
حضورت/ آویختن گلوست/ بر هوایی زیبا از شعر/ وقتی سکوت/ خندقی پنهان است...
شعر هزار خاطره‌اش احیا حکایت بوسعید است که گفت: حکایت نویس مباش، چنان باش که از تو حکایت کنند. البته ببین که چه وسعتی به آن دانه‌ی بو سعیدی داده است:
هزار خاطره از باران می‌گویی/ هزار خاطره از پرنده و نسیم/ یک خاطره بگو/ که باران با تو داشته باشد...
شعر تکلیفش را از آن‌جایی می‌آغازد که مولانا آغاز پایان دانسته بود:
کدام دانه فرورفت در زمین که نرست؟/ چرا به دانه‌ی انسانت این گمان باشد؟
مرتجا نوشت:
دانه‌های ریخته شده بر خاکند/ آدمیان/ تکلیف چیست؟... 
چراکه او، شاعر، مردِ در شعر می‌دانست، چیست: هر پاره‌ام اینک پرنده‌ای‌ست/ که می‌خواهد رها شود. مرگ، ابراهیمِ شاعر است می‌کوبد و تکه‌تکه‌اش می‌کند تا هیبت پرنده‌اش در هر پاره‌اش رها شود. من اما قیامتم که او را می‌خوانم تا دوباره برخیزانمش.

#فریاد_ناصری
بین هزار کار عقب‌افتاده نشستم به نوشتن این یادکرد، برای شاعران و شعردوستان بفرستید.
@andaromidvari

سه حکایت
برای درک تغییر نوع نگاه
یا چگونه ما عینیات را رها کردیم
https://t.me/andaromidvari

چشم‌ها را باید شست یا کو قسم چشم، صورت ایمانم آرزوست یا
از دست دادن چشم و درک خودمان؟



پی‌نوشت: برای انتشار دوباره‌‌ی این پست، صبح در حال رانندگی فکر می‌کردم که آنچه تمام جهان ما را دربرگرفته الگوهاست، نمی‌دانم می‌شود آیا به‌تمامی از الگوها می‌شود رها شد یا نه؟ اما تلاش برای زدودن الگوها تنها راه آرامش ذهنی و زیست بهتر است.
۱۴ اردی‌بهشت ۱۴۰۲
https://t.me/andaromidvari

«کار هنری... در کشفِ حجاب... تحقق می‌یابد.»
در این جمله هایدگر از آشکار شدن، گشوده شدنِ وجود موجود و حقیقت موجود سخن می‌گوید.

رساله‌ی سرآغاز کار هنری. هایدگر

@andaromidvari

به ما گفته‌اند ببین اما مشغولمان کرده‌اند که نبینیم.

پی‌نوشت: باز نشر دوباره‌‌ی این فایل‌ها، چیزی نیست جز سامان دادن به پروژه‌ای که سال‌هاست در حال سامان دادن آن هستم.
در این پروژه نخست انواع تصور انسان از خود، سپس انواع تصور انسان از جهان و هستی تعریف می‌شوند. آنگاه سیستم عملکرد ذهنی و نتایج ذهن با توجه به الگوها مشخص می‌شود.
ممنونم که برای دوستانتان ارسال می‌کنید.
https://t.me/andaromidvari