🌼🍃🌸🍃🌺🍃🌸🍃🌺
🍃🌺🍃🌸🍃🌺
🌺🍃🌸
🌸
🔆

🔵 🌹🌹جشن آب پاشونک ،جشن آغاز تابستان🌹🌹

ايرانيان باستان برای ايجاد نشاط و شادی های گروهی جشن‌های زیادی برپا می كردند. معمولا شروع هر فصل با یک جشن همراه بود. علاوه بر آن اسم هر روز وقتی با اسم هر ماه برخورد می كرد آن روز را هم جشن می گرفتند. مثلا نام روز سيزدهم هر ماه تير بود که در ماه تير، روز تير (سيزدهم) را جشن می گرفتند.

💠 جشن آغاز تابستان

در آغاز تابستان، خورشید از بالاترین جایگاه طلوع خود در افق شمال شرقی برمی‌دمد و در بالاترین جایگاه غروبگاهی خود در افق شمال غربی فرو می‌رود. حرکت روزانه خورشید در آسمان نیز در این هنگام به بالاترین خط سیر خود باز می‌رسد که بیش از دیگر روزهای سال به قطب آسمانی نزدیک شده و در نتیجه بلندترین روز سال و کوتاه‌ترین شب سال را پدید می‌آورد. در این روز و در لحظه ظهر خورشیدی، زاویه میان خورشید و افق جنوبی بیشتر از هر روز دیگر است و آفتاب در این روز به کمال و اوج سالیانه خود دست می‌یابد.

این هنگام برای مردمان باستان که دلبستگی فراوانی به پدیده‌های کیهانی داشته و چنین پدیده‌هایی را در زندگی روزمره، آیین‌ها و باورداشت‌های خود دخالت می‌داده‌اند؛ اهمیت بسیاری داشته است و آیین‌ها و جشن‌های پرشماری را در این هنگام برپا می‌داشته‌اند. هر چند که امروزه بسیاری از این سنت‌های کهن به فراموشی سپرده شده است؛ اما برخی از آنها علاوه بر ثبت در تاریخ‌نامه‌ها و دیگر منابع مکتوب، تا به امروز نیز در میان مردمان بازمانده‌اند که به برخی از آنها اشاره می‌شود.

💠 جشن #آب_پاشونک

برخی از بازماندهای آیین‌های آغاز تابستان که ظاهراً بسیار فراوان بوده‌اند، عبارت است از جشن‌های «آب پاشونک» یا «اول تووستونی (تابستانی)» که در فراهان، اراک، محلات و بسیاری از نواحی دیگر ایران در روز اول تابستان همراه با گردهمایی و مراسم آب‌پاشی در صحرا برگزار می‌شود.

جشن آب پاشونک در بسیاری از نواحی ایران برگزار می شود
راجع به علت پيدايش جشن آب پاشونک در آغاز تابستان فرضيه های زیادی وجود دارد از جمله اینکه، زمانی در ايران ۷ سال باران نيامد و فيروز پسر يزدگرد اول شاه ايران نگرانی قحطی و مرگ و مير بود در آن زمان هيچ كس از قحطی نمرد و بعد از اولين بارندگی مردم بسيار خوشحال شدند و به نشانه تشكر از اينكه در قحطی تلفات نداشته اند خدا را شكر كردند و به روی هم آب پاشيدند.

و همچنين می گويند در روز اول تابستان زمانی كه یکی از پادشاهان ایرانی (قبل از اسلام) از جنگ برمی گشت و از اين پیروزی خوشحال بود به قنات زلف آباد می رسد هنگامی كه در كنار آب دست و رويش را می شويد تا لحظه ای استراحت نمايد حوريه (بانوی زیبایی) در ذهنش مجسم می شود كه مشتی آب رويش پاشيد، شاه بسيار خوشحال می شود و او هم آب به سر وصورت همراهان می پاشد و شادی را به صورت آب پاشونک انجام می دهند.


💠 دیگر آئین های آغاز تابستان

جشن ناشناخته و فراموش‌ شده‌ای به نام «جشن نیلوفر» در ششم تیرماه، که ابوریحان بیرونی در کتاب آثارالباقیه از آن یاد کرده و ممکن است با شکوفا شدن گل‌های نیلوفر در آغاز تابستان در پیوند باشد. همچنین، جشن «عیدماه» در میان مردمان سوادکوه و برخی از دیگر نواحی کوهستانی طبرستان و مازندران در بیست و نهم خردادماه که با آتش‌افروزی بر بلندی‌ها و سرود و شادی برگزار می‌شود. همچنین، آیین «گوجه عروس» یا «گل عروس» در خراسان و غرب افغانستان و اهدای میوه‌های نورسیده، آرد و نبات به نوعروسان از دیگر آئین ها و جشن های آغاز تابستان بوده است.

💢 لازم به توضیح است که تشخیص هنگام فرا رسیدن آغاز تابستان و انقلاب تابستانی در دوران باستان، نیازمند شاخصی برای اندازه‌گیری آن است. این شاخص‌ها، همانا سازه‌های خورشیدی/ تقویم‌هایی آفتابی است که آثار اين نمونه محاسبه زمان (چارتاقی) امروزه در نياسر كاشان قابل مشاهده است.
https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw

🔆
🌸
🌺🍃🌸
🍃🌺🍃🌸🍃🌺
🌼🍃🌸🍃🌺🍃🌸🍃

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#میراث_سرزمینم

#جشن_های_ایرانی #چله_تموز #تیرگان #جشن_آغاز_تابستان #آب_پاشونک


☀️ آشنایی با جشن‌های ایرانی
☀️ جشن آغاز تابستان

🌳 در آغازین روز تابستان، با آغازیدن تیر، ماه آرش شیواتیر، این استوره‌ی کمانگیر، جشن‌های پرشمار تابستانی در ایران باستان آغاز می‌شد. جشن‌هایی در ستایش روشنایی بیشتر و بلندترین روز سال، جشن‌هایی در ستایش فرزانگی و جشن‌هایی برای شادی! واپسین روز خرداد نیز جشنی برای پیشوازی جشن‌های تابستانی برپا می‌شد.

🍃 در ایران آغاز هر فَرشیم/وَرشیم(فصل) بهانه‌ای برای جشن بود و در گاهشماری گاهنباری ایران، آغاز سال نو در آغاز تابستان بود. در این زمان چله‌ی تموز(تموز به چمار گرمای سخت) نیز آغاز می‌شد و تا دهم امردادماه دنباله داشت.
جشن‌های تابستان، جشن‌های گرامیداشت آب و آفتاب بودند و بیشتر جشن‌هایی که در چله‌ی تموز برگزار می‌شد، از یک ریشه بود.

🌴 در آغاز تابستان، خورشید بیش از هر زمان دیگری در بالاترین جایگاه خود بوده و روزها بسیار بلند است. از سویی مردم جهان باستان به پدیده‌های کیهانی دلبستگی بسیاری داشتند و رویدادهای کیهانی را با باورهایشان می‌آمیختند.
ایرانیان برای بازشناسی(تشخیص) روز نخست تابستان و دگرگونی تابستانی از سازه‌های خورشیدی و گاهشمار آفتابی همچون "چهارتاغی" بهره می‌بردند که هنوز از یک نمونه از آن در نیاسر کاشان بهره‌برداری می‌شود.

🌾 جشن "روز زیادی" در واپسین روز خرداد برای پیشواز فرارسیدن بلندترین روز سال و آغاز تابستان برگزار می‌شد و گفته می‌شود که برای همین نام خرداد به مانَک(معنی) رسایی را برای این ماه برگزیدند.

☘️ در پگاه یکم تیر و همزمان با سر زدن خورشید، زنان اسپند دود می‌کردند و درآیه‌ی(ورودی) خانه را آب و جارو می‌کردند.
یکی از شناخته‌شده‌ترین آیین‌های یکم تیر، برگزاری یادبودی برای گرامیداشت جانسپاران میهن بود. به باور پیشینیان در این روز بسیاری از ایرانیان باستان در راه پاسداری از خاک میهن جان سپردند. اکنون این آیین در میان زرتشتیان برگزار می‌شود.

🌿 امروز در یکم تیر گرامیداشت چله‌ی تموز در استان خراسان و جشن آب‌پاشونک در چند شهر میانی کشور همچون اراک و فراهان برگزار می‌شود. در جشن آب‌پاشونک، مردم در گردشگاه‌ها و دشت‌ها آب‌بازی می‌کنند. این آیین همسان و هم‌ریشه با جشن آبریزگان در میانه‌ی تیر است.

🕊 در سال ۲۰۱۴ ترسایی(میلادی)، هندوستان توانست روز یکم تیر را با نام روز جهانی یوگا و با آیین‌های "درود بر خورشید" در سازمان کشورهای همبسته(ملل متحد) نیز آیینمَند(رسمی) کند. بسیار پیش از این، آیین‌های گرامیداشت خورشید و هماهنگی با آن در آیین مهرپرستی یا میتراگرایی پدید آمده بود.

🍎 جشن مانتره‌سپندروز، واپسین جشن خردادماه در شهرهای گوناگون نام ویژه‌ای داشت و با آیین‌های گوناگونی برگزار می‌شد که شوربختانه از چرایی و آیین‌های این جشن، همچون شماری دیگر از جشن‌های باستان، چندان نشانی در دست نیست. "مانتره‌سپند روز"، نام بیست و نهم خرداد در ایران باستان بود.

🍇 جشن گل و گوجه اَروس*
جشن «گل و گوجه اروس» ریشه‌ی باستانی دارد و در چند روستای استان خراسان در روز بیست و نهم خرداد و هم‌زمان با بار دادن درختان و رسیدن نخستین میوه‌های درختی برگزار می‌شود.
در این روز روستاییان میوه‌های نوبرانه را همراه با سبزی، کاهو، آرد و روغن در سینی بزرگی می‌چینند و به خانه‌ی نواَروسان می‌برند.
با نگر(توجه) به این آیین، به دید می‌رسد این جشن در ایران باستان، جشن رسیدن و برداشت میوه‌های درختی بوده است. ولی نمی‌توان به روشنی درباره‌ی آن داوری کرد.

🍒 "عیدماه" در مازندران
روز بیست و نهم خرداد برابر با بیست‌وششم نَـوروزماه تپوری(طبری) و پنج روز مانده به سال نو تپورستان(مازندران) باستان بود. امروز مردم شهرستان سوادکوه این جشن را "عیدماه" می‌نامند، در بلندی‌ها به آتش‌افروزی، شادی و بازی‌های گروهی می‌پردازند و گاه می‌کوشند تا جشن اَروسی خود را در این روز برگزار کنند.

✍🏻 پی‌نوشت:
"اَروس" واژه‌ای پارسی از ریشه‌ی "اَرِز" اوستایی، به چمار سپیدی، پاکی و راستی است که در زبان تازی به "عروس" دگرگون شد. از این‌رو نگارش آن با "ع" نادرست است.

📚 برداشت آزاد از:
آیین‌ها و جشن‌های کهن در ایران امروز
نویسنده: #محمود_روح_الامینی

✍🏻 پی‌نوشت:
"اَروس" واژه‌ای پارسی از ریشه‌ی "اَرِز" اوستایی، به چمار سپیدی، پاکی و راستی است که در زبان تازی به "عروس" دگرگون شد. از این‌رو نگارش آن با "ع" نادرست است.
۱- راهنمای زمان جشن‌ها و گردهمایی‌های ملی ایران باستان #رضا_مرادی_غیاث_آبادی
۲- گاهشماری و جشن‌های ایران باستان #هاشم_رضی
۳- گاهشماری و جشن‌های ملی ایرانیان #ذبیح_الله_صفا



https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw

🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸