🔴#یاد-نیاکان

"فرخان" نام يك سردار ايرانى بود که ۲۰ هزار تن از سپاه اعراب بدوی که به جنگ طبرستان رفته بودند را در گردنه های کوهستانی دماوند گرفتار نمود و به قتل رساند. چنين نقل شده كه حتی یک تن نیز زنده نماند تا خبر شکست را ببرد.

از كتاب "ايران پس از اسلام" #استادعبدالحسین زرين كوب
https://t.me/joinchat/AAAAAE5DraCayIXjcpNvyw
🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸🌿🌸
📚🤔
🔴#یاد_نیاکان
#سپندارمذگان #اسپندگان

جشن اسپندگان
روز جشن زمین، روز جشن زن ایرانی
#هما_ارژنگی
هفتم بهمن ۱۳۸۷

جشن اسفندی است و روزی خوش
کهن آیین شاد ایرانی

خاک در جنبش و زمین در جوش
جشن بانوی راد ایرانی

سال نو در کمین سال کهن
گاه جشن و زمان بیداری‌ست

سبز پوشان خاک در راهند
زندگی در تن زمین جاری‌ست

می‌ستاییم و پاس می‌داریم
این کهن مام نرمخوی زمین

خاستگاه تمام آدمیان
ایرتن گاهوار مهر آیین

به جز آیین پاسداری خاک
سخن از روز زن بباید گفت

زان فروتن نماد زایش و مهر
شمع هر انجمن بباید گفت

خاک پر بار و بانوی دانا
از سپندارمذ نشان دارد

مزدگیران فرا رسید و کنون
بر زنان شادی ارمغان آرد

زن نیکو به هر سرای که هست
شادی‌افزا و مجلس‌افروز است

آن وفا پیشه‌ی نکو کردار
همچو خورشید تیرگی‌سوز است

با همه لطف و نازکی‌هایش
بار هستی به شانه‌ها دارد

هر شرنگی به کام او ریزد
بهر آن چاره و دوا دارد

خاک و زن در جهان کجرفتار
تکیه‌گاه سپند انسانند

باد تا در پناه ایزد پاک
شاد زیوند و شادمان مانند!

یکی ناخدای خسته دل
با کَرجیِ کهنه‌اش
بر بال ابرها
راه می‌پوید،

سال‌هاست که نشانی، میانِ دریاها
از اروسِ سرزمینِ شب
ماه بانوی ناز
در آنجا که ارغوانِ سپهر و نیلگونِ دریا
پیوند می‌خورند
باز می‌جوید،

با فرو نشستنِ هورشید، هفت دشت و هفت آسمان،
هفت دریا و هفت خوان،
چواکِ پیکرِ شب می‌شوند

آستاره‌ها برمی‌خیزند
و ماه بانو
باز می‌آید،

ماه بانوی ناز
کاروانِ زمین را
اَنباز می‌آید،

اینجا...
در سرزمین ستایش

ماه بانوی آهیردارِ شارینش

بر ستاوندی ایستا

با گردآفرید هم‌زایه

با روشنی هم‌پایه

با درفشی سپید

چون پرتوِ مهر

بر فرازِ دیدگانِ باز می‌آید

رخسِ گیسوانِ ماه بانو در باد

ناز می‌آید...

✍🏻✍🏻 پی‌نوشت:
کرجی = قایق
چواک = طعمه
اروس = عروس اربیک شده‌ی این واژه است
انباز = همدم، همراه
هورشید = خورشید
آهیردار = مشعل دار
شارینش = تمدن
ستاوند = سکو
هم زایه = هم ژن، هم نژاد
رخس = به گمان سراینده، رقص اربیک شده‌ی این واژه است. گفته شده که رخس برآمده از پیچ‌و‌تاب گیاه سرخس در برابر وزش بادهای آرام است.
#اسپندگان #سپندارمذگان
🌍🌱 آشنایی با جشن‌های ایرانی
🌍🌱 سپندارمزدگان/سپندارمذگان

🌍🌱 سپندارمذگان یا اسپندگان یکی از بزگ‎ترین و افسانه‎وارترین جشن‎های ایرانی، در ستایش سپندارمذ، ایزدبانوی زمین، از مهین ایزدان(پس از پیدایش کیش زرتشتی، از مهین فرشتگان)، نگهبان زمین، جانوران، سرسبزی و باروری، همچنین نماد مادری، مهربانی، فروتنی و بردباری بود.
سپندارمذ در ایران برنام(لقب) زمین و نماد اشغ(عشق) بود. زیرا با فروتنی و گذشت به همه مهر می‌ورزید، زشت و زیبا را به یک چشم می‌نگریست و همه را چون مادری در دامان پر مهر خود می‌پذیرفت.
این ایزدبانو به جانوران چراگاه می‌بخشید، از زاده شدن فرزندان نیک شادمان می‌شد و از راه رفتن زنان و مردان بداندیش و دزد آزرده می‌گشت ولی مادرانه تاب می‌آورد و در برابر بارها شکیبا بود. اسپندارمذگان در ایران باستان، روز بزرگداشت زن و زمین بود. زیرا که زنان و زمین هر دو در ویژگی‎های زایندگی، پدیدآوردن زندگی، باروری و رویش، هنباز(مشترک) بودند. این ویژگی از نام آن‎ها و ریشه‎ی یکسان زن و زمین نیز هویداست.

🌍🌱 نه تنها روز اسپندارمذگان، که سراسر اسپندماه ویژه‎ی این ایزدبانو و زنان خردمند و درستکار بود و نه تنها سراسر اسپندماه، که روز پنجم هر ماه، اسپندروز نام داشت و نماد ایزدبانوی سپندارمذ، رویش و باروری زن و زمین بود. ایرانیان او را سرچشمه‎ی مهر، بردباری و شکیبایی اهورامزدا می‌دانستند. ایزدبانوی سپندارمزد، مانند زمین شکیبا، فروتن و بارور بود و آرامش و سازش با پیرامون از ویژگی‌هایش. از این رو بانوان را از تبار خجسته‎ی او دانسته‌اند.
باید دانست در ایران باستان این روز، روز زن به برداشت امروزی نبود. روز گرامیداشت زمین بارور شونده و زنان، این همتایان زمین بود.

🌍🌱 در باورهای کهن، سپندارمذ، گام چهارم از شش گام آدمی به سوی خوشبختی بود. سپندارمذ، نماد مهر و فروتنی، بهره‌گیری درست و اندیشمندانه از نیرو و توان بود. زیرا اندیشه‌ی نیک، راهنمای آدمی به سوی مهربانی و فروتنی است. تا جایی که رفتار آدمی مایه‌ی آسودگی خود و دیگران و مهرورزی به جهان می‌شود.

🌍🌱 اسپندارمذ از ریشه سپنته‎آرمییتی در اوستایی است. بخش نخست سپنت یا سپند به چمار(معنی) پاک و ورجاوند(مقدس) و بخش دوم به چم فروتنی و در اوستا به چم زمین است. در پهلوی آن را به خرد والا برگرداندند. نام‌گذاری واپسین ماه سال به این نام که نماینده‌ی باروری است، برای سر زدن نخستین جوانه‌ها از خاک و زایش زمین پس از زمستانی سخت است.