من خدا هستم

🔘 ورود خامنه‌ای به جامعه سیاسی آن دوران پرتلاطم بخش ۱ ▪️ دهه‌های ۳۰ تا ۵۰ شمسی، وقتی که جامعه ایران کاملاً دوپاره شده بود. تصور کنید: یک دیوار بلند، نه فقط بین دو بخش جامعه، بلکه بین دو جهان کاملاً متفاوت. از یک طرف، حوزه‌های علمیه قم و مشهد که خود را در…

🔘 گرایش متجدد و ورود خامنه‌ای به سیاست رادیکال
بخش ۲

▪️ برای پررنگ کردن بخش متجدد خود، خامنه‌ای به ادبیات فارسی رجوع کرد: رمان می‌خواند، به‌ویژه نویسنده‌های روسی مانند تولستوی، با گرایش مذهبی و خلقی، نه شعر اروپایی یا ویکتور هوگو. رمان‌ها را مانند قصه‌های روزنامه‌ای می‌خواند و در مجالس از کتاب‌ها صحبت می‌کرد تا دیگران را تحت تأثیر قرار دهد – نام بردن از فرنگی‌ها تبدیل به ترندی بین آخوندهای جوان‌پسند شده بود.

▪️ بچه‌های مذهبی، چه روحانی و چه غیرروحانی، وقتی از خانه بیرون می‌آمدند، با دنیای بیرون غیرقابل مقایسه روبه‌رو می‌شدند؛ شریعتی، احمد و دیگران از فضای بسته فرار می‌کردند. نواب صفوی ایدئولوژی مشخص نداشت، فقط رساله‌های عملی را با شدت می‌خواند و گروه ترور تشکیل داده بود: «اصول حکومت اسلامی»، به‌گونه‌ای طالبان‌وار – زنان خانه‌نشین، ریش بلند، موسیقی ممنوع، پر از انتقام.

▪️ خامنه‌ای از خشونت نواب خوشش می‌آمد؛ خشونت برایش جذاب بود، شر جبران‌کننده حاشیه‌نشینی و ضعف در برابر متجددها بود. رادیکالیسم محصول شکل‌گیری بخشی از جامعه بود: کینه از نادیده گرفته شدن، حس قربانی بودن و جنگ با «تهدید». در دوران پهلوی، جریان‌های مذهبی ایدئولوژی فکری نداشتند و تنها با تبلیغات چهره جدید می‌ساختند.

▪️ بروجردی اجازه انتشار مجله «مکتب اسلام» را داد – پر از مقاله‌های روزخوانی علیه فحشا، اما علیه غرب. جذب ایدئولوژیک برای جوانان سرگشته، آسان بود و رسانه‌ها مذهب را سطحی کردند. کتاب‌ها نمادین بودند، نه برای خواندن واقعی؛ پنج میلیون نسخه آثار شریعتی در شش ماه چاپ شد. فضای اجتماعی عاطفی و انقلابی بود: شر ویرانگر اما اروتیک، با عصبانیت مقدس نسبت به رنج مردم. خامنه‌ای جذب شد؛ او در چپ مذهبی بود، جایی که مذهبی‌ها گرایش چپ خود را کم‌رنگ می‌کردند.

▪️ روحانیت و روشنفکران دینی، از بازرگان تا شریعتی، کمونیسم را اسلامی کردند؛ سخنرانی‌ها کپی بودند. خامنه‌ای سطحی‌تر از دبیرستانی‌ها بود: قرآن را برای مبارزه با استعمار تفسیر می‌کرد. با ادبیات روسی زبان مشترک با چپ‌ها داشت و با رهبران عرب ایدئولوژیک (مانند سید قطب) برای جوانان مذهبی ارتباط برقرار می‌کرد. دور او ۳۰–۴۰ نفر جمع می‌شدند. نواب با اخوان‌المسلمین در ارتباط بود؛ فداییان شعبه ایرانی شدند و کتاب‌های قطب وارد ایران شد. سید قطب پدر تروریسم اسلامی بود و کتاب «معالم فی الطریق» راهنمای تکفیری‌ها را شکل داد.

▪️ خامنه‌ای جذب نثر سید قطب شد، ترجمه‌هایی مانند «فی ظلال القرآن» انجام داد و تحت فشار قرار گرفت – تهمت وهابی به او زدند، زیرا اخوان خطرناک بود. در مقدمه «آینده اسلام» (قطب)، او می‌گوید مسلمانان غیرانقلابی بدتر از کافرند. خامنه‌ای همچنین با خانواده شریعتی ارتباط داشت؛ شریعتی پیام‌آور مذهبی زنده و بی‌نظیر بود و رقیبی نداشت، عکسش در تظاهرات با طالقانی و مصدق دیده می‌شد.

▪️ روحانیت علیه شریعتی بسیج شد که جذابیت او را برای جوانان بیشتر کرد. شریعتی فضایی ساخت که پسر و دخترها بتوانند متفاوت زندگی کنند، اما مسلمان باقی بمانند. خامنه‌ای به دلیل شریعتی، درهای سنتی را تجربه کرد؛ بازاری‌ها، که پشتوانه مالی بودند، او را ترک کردند. نه دانشگاه رفته بود، نه نویسنده بود و نه نقش سنتی مذهبی داشت. گرایش مارکسیست او تند بود، مانند مشهدی‌ها، از حزب توده تا فداییان.

▪️ مطهری نیز گرایش چپ داشت (کتاب «اقتصاد اسلامی» جمع‌آوری شد). محدودیت دسترسی به منابع سنتی، او را به سمت اسلام‌گرایی رادیکال سوق داد: شبکه خمینی، که منتظری تأمین مالی می‌کرد. انقلاب اقتصاد خود را داشت؛ خمینی از نفت و حمایت قذافی بهره می‌برد. هواداران با غرور و مخالفان با ترس روبه‌رو بودند. شکاف‌ها شدید شد: رادیکال‌ها از دانشگاه، غرب و روشنفکران متنفر بودند. خمینی «تمدن غرب شیطان» می‌نامید.

▪️ خامنه‌ای وضع ایران را سیاه می‌دید و همه مشکلات را به شاه و آمریکا نسبت می‌داد. شش بار بازداشت شد و سه سال زندان و تبعید را تجربه کرد. او ضد اسرائیل شد از طریق تفسیر قرآن (بنی‌اسرائیل)، زیرا سیاست پنهان بود. روشنفکری را «بیمار متولد شده» می‌دانست: از ملکم‌خان و آخوندزاده (دلال استعمار) تا رضا شاه، که روشنفکران در خدمت او رفتند و حوزه را تحقیر کردند.

▪️ این خشم و شرمساری عمیق بود؛ طلبه‌هایی که به «سپاه یزید» (دانشگاهی‌ها) پیوستند، سند حقارت بودند. باستانی پاریزی داستانی از برخورد وحشیانه خمینی با زریاب خویی (طلبه سابق) روایت کرده است که خامنه‌ای مفصل تکرار می‌کند: روشنفکران معیوب، حمله سازمان‌یافته، و غرب مقصر عقب‌ماندگی.
در مبارزاتش و در کنار هاشمی بعد از انقلاب، سخنوری او پرگو و ملال‌آور مانند کاسترو بود.
در نهایت، ورود خامنه‌ای به سیاست محصول این دوگانگی و رادیکالیسم بود – فضایی احساسی، پر از عواطف شعله‌ور که عقل را به حاشیه می‌برد.

@Khod2

❤13👍6👎4

3.15K viewsedited 16:29