🔹 اقبال لاهوری و عاشورا
محمدکاظم کاظمی
(برشی از مقالۀ بلند «کربلا و عاشورا در شعر فارسی»، منتشر شده در روزنامۀ شهرآرا)

ریگ عراق منتظر، کشت حجاز تشنه‌کام‌
خون حسین باز ده کوفه و شام خویش را
دوش به راهبر زند، راه یگانه طی کند
می‌ندهد به دست کس عشق زمام خویش را

این بیتها از علاّ مه اقبال لاهوری شاعر بزرگ عصر است و نشانگر نگاه نوینی که این شاعر پس از قرن‌ها رکود و یکنواختی، به واقعۀ عاشورا داشته است. حقیقت این است که در اواخر دورۀ صفوی و سپس دوره قاجاری، نبودن یک جریان عمیق فکری در جامعۀ اسلامی‌، زمینۀ نوآوری و اندیشه‌ورزی در شعر را نیز از میان برده‌بود و شاعران آن دوره‌، علی‌رغم دلبستگی به مفاهیم مذهبی‌، از یکنواختی و بی‌مضمونی بسیار رنج می‌بردند و لاجرم به تکرار و تقلید کشانیده می‌شدند.
با نهضتهای فکری‌، سیاسی و اجتماعی یکی دو قرن اخیر، تحرّک تازه‌ای در جامعۀ اسلامی پدید آمد و متفکران اسلامی در این دوره کوشیدند به جای کاوش در جزئیات واقعه و شرح مصایب آن‌، به فلسفۀ این قیام و نتایج و ثمرات آن در جامعۀ اسلامی بپردازند و از این مهم‌تر، به آموزندگی این واقعه برای مسلمانان امروز توجه کنند. علامه اقبال لاهوری یکی از این اندیشمندان است‌.
اقبال‌، بیش از آن که یک شاعر حرفه‌ای باشد، یک مصلح اجتماعی‌، زعیم سیاسی و متفکر دینی بود و به همین لحاظ، شعرهایش از یک پشتوانۀ عمیق فکری برخوردار است‌. نگاه او به واقعۀ کربلا نیز یک نگاه عمیق و اندیشمندانه است‌. اگر شاعران قبل‌، می‌کوشیدند با شرح جزئیات این واقعه و بیان جوانب عاطفی آن‌، خواننده را در اندوه فروبرند، او می‌کوشد با تشریح ویژگیهای معرفتی این قیام‌، این خواننده را به تأمل و تفکر وادارد و یک تحرّک عملی را در او سبب شود.
اقبال در کتاب «رموز بیخودی‌» خویش‌، مثنوی‌ای دارد دربارۀ حادثۀ کربلا که کاملاً با سوگنامه‌های شاعرانی چون قاآنی و وصال و حتی محتشم متفاوت است‌. در این شعر، هم از انگیزه‌های این قیام سخن به میان می‌آید، هم از اهداف سیدالشهدا و هم از نتایج و ثمرات واقعۀ کربلا. ما فقط به تناسب مجال، چند بیت اول آن را نقل می‌کنیم و خوانندگان گرامی را به اصل آن مثنوی ارجاع می‌دهیم:

آن امام عاشقان‌، پور بتول‌
سرو آزادی ز بستان رسول‌
خاست آن سرجلوۀ خیرالامم‌
چون سحاب قبله‌باران در قدم‌
بر زمین کربلا بارید و رفت‌
لاله در ویرانه‌ها کارید و رفت‌
تا قیامت قطع استبداد کرد
موج خون او چمن ایجاد کرد...

#اقبال_لاهوری
#عاشورا
#محمدکاظم_کاظمی
@mkazemkazemi

زآتش او شعله‌ها اندوختیم 🏴
دوستان و همراهان عزیز
سلام
امسال هم طبق سنت سال‌های گذشته برای پیوند با حماسه انسانی عاشورا و
نهضت دادخواهانه
حضرت حسین ابن علی
(درود بر او و خاندان و یارانش)
گرد هم می‌آییم و
هر کس به فراخور حس و حال‌، شعر یا نثری عاشورایی را برای دیگران می‌خواند.

زمان: تاسوعا و عاشورا از ساعت ۱۹:۳۰ تا ۲۱:۳۰
مکان: کافه کتاب آفتاب

⬛️ضمنا کافه کتاب آفتاب در روزهای تاسوعا و عاشورا تعطیل است.
.
www.abook.ir
.
https://www.instagram.com/cafe_ketab_aftab/
#کافه_کتاب_آفتاب
#کتاب #مشهد
#عاشورا #تاسوعا