Forwarded from چشم‌انداز ایران
🔻معلمان، سیاست و مطالبات خرد صنفی
🖊محمدرضا نیک‌نژاد
✅ درباره جنبش‌ها و نهادهای مدنی و میزان تأثیرگذاری آنها بر دگرگونی‌های سیاسی-اجتماعی کشورها دو نگاه کلی وجود دارد. نگاه نخست، پرطرفدار و تا اندازه‌ای جذاب، رویکردی است که همه جنبش‌ها و کنش‌های مدنی را زیرمجموعه جنبش‌ها و نهادهای سیاسی تعریف کرده و پیشرفت، اثرگذاری و دستاوردهای آنها را وابسته به پیشرفت، اثرگذاری و دستاوردهای نهادها و جنبش‌های سیاسی می‌داند، اما رویکرد دوم، برخلاف نگاه نخست، جایگاه و اعتبار بیشتر را به خرده‌جنبش‌های اجتماعی داده و دگرگونی‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی را موکول به اثرگذاری، پیشرفت و دستاوردهای خرده جنبش می‌کند. اینکه کدام رویکرد توانسته حقانیت خویش را نشان دهد همچنان با اما و اگرهای فراوانی همراه است و گفت‌وگوی دو سوی این بحثِ پردامنه، پر کشش و توان‌فرسا همچنان ادامه دارد؛ البته باید تأکید کرد که در کشورهایی که به‌طور نسبی به دموکراسی دست یافته‌اند گاه گرایش نخست سرنوشت‌ساز بوده است و گاه رویکرد دوم و گاه نیز آمیخته‌ای از هر دو نگاه، زمینه دگرگونی‌های سیاسی-اجتماعی را فراهم کرده‌اند.
✅دوره نخست ریاست‌جمهوری خاتمی و خواستِ قدرتمندِ اجتماعی برای حضور و تغییر، زمینه‌ای شد تا گروه‌های سیاسی، صنفی و مدنی جانی تازه بگیرند و خود را در قالب‌های نهادهای مدنی تعریف کرده و نهال‌های نهادهای گوناگونِ مدنی را در شوره‌زارِ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ایران کاشتند. معلمان نیز از این فرصت بهره برده و نهادهای سیاسی، سیاسی-صنفی و صنفی خود را تشکیل دادند. نهال‌هایی که در چهار سالِ نخست ریاست‌جمهوری خاتمی کاشته شدند، اندکی رشد کردند و در بی‌توجهی‌ها و بی‌مهری‌ها و گاه دشمنی‌های بنیان‌کنِ سال‌های بعد، به درختِ خشکِ بی‌بارو‌بری تبدیل شدند که در کمتر مواردی رشدِ کیفی و کمی پیدا کردند.
✅ معلمی، حرفه‌ای با ویژگی‌های چند لایه، مؤثر و تحریک کننده گلایه‌های درِگوشی، حرکت‌های اعتراضی و جنبش گونه بوده و هست. سواد آکادمیک و مدارک دانشگاهیِ بالاتر از سطحِ متوسطِ کشوری، مقایسه حرفه خویش با شغل‌های پردرآمد و دارای موقعیت اجتماعی بالا مانند پزشکی، مهندسی، وکالت و تا حدودی حتی داشتن حس برتری نسبت به آنها، دارا بودن اقتدار سنی، فیزیکی، علمی و حرفه‌ای در محیط کار و در هنگام تعامل با دانش آموزان و تعمیم آن به فضای فراخ‌تر اجتماعی، ادعای پرورشِ افراد تأثیرگذار جامعه – از وزیر و وکیل گرفته تا مهندس و دکتر و دانشمند و استاد دانشگاه – و انتظارات برآمده از این ادعا و چندیدن و چند دلیلِ ریزو درشت دیگر، بسیاری از معلمان را به این باور رسانده که نه تنها حرفه‌شان از هیچ حرفه‌ای کم نیست، بلکه به خاطر تأثیر دراز مدت حرفه معلمی و نقش آموزشی و پرورشی آن بر نسل‌های آینده، از آنها برتر است؛ اما شوربختانه این حس آمیخته به واقعیت، در هیچ دوره‌ای به‌درستی پاسخ درخوری نگرفت و به رسمیت شناخته نشد. از سوی دیگر برخورد با دانش آموزان از لایه‌ها و طبقات اجتماعی-اقتصادی گوناگون، انتظارات تاریخی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگیِ جامعه از این شغل، گستردگی جغرافیایی آموزش و پرورش در کشور و برخورد با اقوام و فرهنگ‌های متفاوت و متنوع و آگاهی از نیازها و خواسته‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی‌شان و … معلمان را در جایگاه ویژه‌ای برای کوشش‌های مدنی-اجتماعی قرار داده است. بی‌گمان چنین جایگاهی فرصت و امکانی را برای طرح مطالبات مدنی، صنفی، اجتماعی و حتی سیاسی فراهم کرده و بخشی از معلمان با آگاهی از آنها فرصت و امکانات در موقعیت‌های گوناگون از آنها بهره گرفته و می‌گیرند.
#روز_جهانی_کارگر
#محمدرضا_نیک_نژاد
#روز_معلم
🔻(متن کامل این مقاله را در شماره 120 نشریه چشم‌انداز ایران بخوانید)
🗓چشم‌انداز ایران را از کتابفروشی‌های معتبر و کیوسک‌های روزنامه‌فروشی بخواهید.
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
@cheshmandaz_iran
🖊محمدرضا نیک‌نژاد
✅ درباره جنبش‌ها و نهادهای مدنی و میزان تأثیرگذاری آنها بر دگرگونی‌های سیاسی-اجتماعی کشورها دو نگاه کلی وجود دارد. نگاه نخست، پرطرفدار و تا اندازه‌ای جذاب، رویکردی است که همه جنبش‌ها و کنش‌های مدنی را زیرمجموعه جنبش‌ها و نهادهای سیاسی تعریف کرده و پیشرفت، اثرگذاری و دستاوردهای آنها را وابسته به پیشرفت، اثرگذاری و دستاوردهای نهادها و جنبش‌های سیاسی می‌داند، اما رویکرد دوم، برخلاف نگاه نخست، جایگاه و اعتبار بیشتر را به خرده‌جنبش‌های اجتماعی داده و دگرگونی‌های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی و حتی سیاسی را موکول به اثرگذاری، پیشرفت و دستاوردهای خرده جنبش می‌کند. اینکه کدام رویکرد توانسته حقانیت خویش را نشان دهد همچنان با اما و اگرهای فراوانی همراه است و گفت‌وگوی دو سوی این بحثِ پردامنه، پر کشش و توان‌فرسا همچنان ادامه دارد؛ البته باید تأکید کرد که در کشورهایی که به‌طور نسبی به دموکراسی دست یافته‌اند گاه گرایش نخست سرنوشت‌ساز بوده است و گاه رویکرد دوم و گاه نیز آمیخته‌ای از هر دو نگاه، زمینه دگرگونی‌های سیاسی-اجتماعی را فراهم کرده‌اند.
✅دوره نخست ریاست‌جمهوری خاتمی و خواستِ قدرتمندِ اجتماعی برای حضور و تغییر، زمینه‌ای شد تا گروه‌های سیاسی، صنفی و مدنی جانی تازه بگیرند و خود را در قالب‌های نهادهای مدنی تعریف کرده و نهال‌های نهادهای گوناگونِ مدنی را در شوره‌زارِ سیاسی، اجتماعی، فرهنگی ایران کاشتند. معلمان نیز از این فرصت بهره برده و نهادهای سیاسی، سیاسی-صنفی و صنفی خود را تشکیل دادند. نهال‌هایی که در چهار سالِ نخست ریاست‌جمهوری خاتمی کاشته شدند، اندکی رشد کردند و در بی‌توجهی‌ها و بی‌مهری‌ها و گاه دشمنی‌های بنیان‌کنِ سال‌های بعد، به درختِ خشکِ بی‌بارو‌بری تبدیل شدند که در کمتر مواردی رشدِ کیفی و کمی پیدا کردند.
✅ معلمی، حرفه‌ای با ویژگی‌های چند لایه، مؤثر و تحریک کننده گلایه‌های درِگوشی، حرکت‌های اعتراضی و جنبش گونه بوده و هست. سواد آکادمیک و مدارک دانشگاهیِ بالاتر از سطحِ متوسطِ کشوری، مقایسه حرفه خویش با شغل‌های پردرآمد و دارای موقعیت اجتماعی بالا مانند پزشکی، مهندسی، وکالت و تا حدودی حتی داشتن حس برتری نسبت به آنها، دارا بودن اقتدار سنی، فیزیکی، علمی و حرفه‌ای در محیط کار و در هنگام تعامل با دانش آموزان و تعمیم آن به فضای فراخ‌تر اجتماعی، ادعای پرورشِ افراد تأثیرگذار جامعه – از وزیر و وکیل گرفته تا مهندس و دکتر و دانشمند و استاد دانشگاه – و انتظارات برآمده از این ادعا و چندیدن و چند دلیلِ ریزو درشت دیگر، بسیاری از معلمان را به این باور رسانده که نه تنها حرفه‌شان از هیچ حرفه‌ای کم نیست، بلکه به خاطر تأثیر دراز مدت حرفه معلمی و نقش آموزشی و پرورشی آن بر نسل‌های آینده، از آنها برتر است؛ اما شوربختانه این حس آمیخته به واقعیت، در هیچ دوره‌ای به‌درستی پاسخ درخوری نگرفت و به رسمیت شناخته نشد. از سوی دیگر برخورد با دانش آموزان از لایه‌ها و طبقات اجتماعی-اقتصادی گوناگون، انتظارات تاریخی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگیِ جامعه از این شغل، گستردگی جغرافیایی آموزش و پرورش در کشور و برخورد با اقوام و فرهنگ‌های متفاوت و متنوع و آگاهی از نیازها و خواسته‌های اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی‌شان و … معلمان را در جایگاه ویژه‌ای برای کوشش‌های مدنی-اجتماعی قرار داده است. بی‌گمان چنین جایگاهی فرصت و امکانی را برای طرح مطالبات مدنی، صنفی، اجتماعی و حتی سیاسی فراهم کرده و بخشی از معلمان با آگاهی از آنها فرصت و امکانات در موقعیت‌های گوناگون از آنها بهره گرفته و می‌گیرند.
#روز_جهانی_کارگر
#محمدرضا_نیک_نژاد
#روز_معلم
🔻(متن کامل این مقاله را در شماره 120 نشریه چشم‌انداز ایران بخوانید)
🗓
ما را در اینستاگرام دنبال کنید.
@cheshmandaz_iran
چشم انداز ایران
معلمان، سیاست و مطالبات خرد صنفی - چشم انداز ایران
روایت معلمان
👍14🤔1