Critic l مریم نصر

.

✍🏻آیت‌الله علیرضا اعرافی؛ مدیر حوزه‌های علمیه، ششم آذرماه در مراسم اختتامیه چهارمین همایش ملی کتاب ‌سال بانوان [حوزوی] گفته‌اند که
«باید تا بیست سال آینده حداقل صد متفکر، فیلسوف، متکلم، فقیه و مفسر از میان بانوان داشته باشیم».

✅«فیلسوف چه کسی است؟». نظرات متفاوتی وجود دارد. سوال و جواب درباره این موضوع همچنان یکی از سوژه‌های محبوب پادکست‌سازان در حوزه فلسفه است. اما عموماً توافق دارند که فلسفه را با جزم کاری نیست. نقل مشهوریست که ارسطو گفته افلاطون را دوست دارم، ولی حقیقت را بیشتر از افلاطون:

«شايد بهتر آن است كه مفهوم خير كلى را بررسى كنيم و بپرسيم مراد از آن چيست، هرچند اين پژوهش بدين سبب كه دوستان ما سخن از «ايده‌ها» بميان آورده‌اند سخت دشوار شده است. با اين‌همه شايد بهتر آن باشد، و در حقيقت وظيفۀ ماست، كه براى دستيابى به حقيقت بر عواطف خود چيره گرديم، خاصه از اين جهت كه ما فيلسوف يا دوستدار دانشيم، و با اينكه دوستان و حقيقت هر دو براى ما گرامى‌اند حقيقت را بر دوستان برترى نهيم» (ارسطو، اخلاق نیکوماخوس)

✅اول صبح دیدن خبری که برنامه‌ای برای تربیت «حداقل صد متفکر، فیلسوف، متکلم، فقیه و مفسر درمیان بانوان» را طلب می‌کرد، و همه این عناوین را درکنار هم آورده بود، محتوای کلاس دکتر رشیدیان در موضوع «فلسفه و ادبیات» را بیادم آورد. زنده‌ترین تعریف فلسفه در ذهنم، که با ظرافت به تنش موجود در تفلسف و تفاوت ماهوی آن با معرفت کسانیکه «حقیقت» را درمشت دارند، بیان می‌کند.

📚تعریف فلسفه به بیان ژیل دلوز و تاکید او بر تفاوت میان فیلسوف و حکیم/ فرزانه:

(به‌آهستگی بخوانید)

«زمان طرح پرسش از چیستی فلسفه برای ما فرارسیده است...فلسفه هنر صورت‌بخشی، اختراع و ساخت مفاهیم است. ولی صرف اینکه پاسخ بر پرسش متمرکز شود کفایت نمی‌کند، بلکه پاسخ باید به تعیین موقع پرسش، موقعیت و اوضاع و احوال آن، چشم‌اندازها و شخصیت‌های آن و شرایط و نادانسته‌های آن نیز بپردازد. باید بتوان پرسش را همچون اعتقاد یا اعتمادی «بین دوستان» یا همچون تحدی‌ای در برابر دشمنان مطرح ساخت و درعین حال به آن گرگ و میشی رسید که در آن حتی دوستان هم از هم سلب اعتماد می‌کنند
...
خاستگاه یونانی فیلوسوفی گواهی می‌دهد: سایر تمدن‌ها حکیم‌هایی داشتند، ولی قوم یونانی «دوستان» را معرفی می‌کند که صرفاً حکیمانی فروتن‌تر نسبت به سایرین نبوده‌اند. چه بسا همین قوم یونانی بود که مرگ حکیمان را تایید و فیلسوفان را در مقام دوستداران حکمت یا کسانیکه در جستجوی حکمت‌اند، ولی ظاهرا از آن برخوردار نیستند، جانشین آنها کرد: ولی تفاوت میان فیلسوف و حکیم صرفا در تفاوت در درجه؛ آنگونه که به اندازه درآید نبود: حکیمِ کهنِ برخاسته از خاور شاید به واسطه نگاره [تصویر] می‌اندیشد، درحالیکه فیلسوف مفهوم را ابداع می‌کند و بر طبق آن می‌اندیشد. حکمت تغییر بسیاری به خود دیده است. به همین قیاس فهم دلالت «دوست» حتی به ویژه نزد یونان بسی دشوار تر است...
اگر دوست شخصیتی مفهومی یا شرطی برای اعمال تفکر باشد، چه معنایی می‌توان از آن برداشت کرد؟ آیا دوست در درون تفکر دوباره نسبتی حیاتی را با دیگری‌ای که فرض می‌شده طور کامل از تفکر حذف شده است برقرار نمی‌کند؟ و باز آیا چنین نیست که موضوع بحث ما کسی جز دوست یا دوستدار است؟ چراکه اگر فیلسوف دوست یا دوستدار حکمت است، آیا علتی جز این دارد که خود دعوی حکمت را در سر می‌پروراند_ هرچند بیشتر در حالت تلاش بالقوه برای رسیدن به آن تا تصرفی بالفعل؟ پس آیا دوست همچنین همان مدعی است و آنچه وی خود را دوست آن می‌خواند، همان چیزی است که ادعایش را دارد، و نه شخص ثالثی که، برعکس رقیب وی می‌شود؟ دوستی همانقدر بی‌اعتمادیِ غیرت‌ورزانه را در قبال رقیب به همراه دارد که کشش عشق درقبال موضوع میل. اگر به جوهر بنیادین دوستی توجه کنیم، خواهیم دید که دو دوست همچون مدعی و رقیب‌اند (ولی چه کسی می‌تواند این دو را از هم تمیز دهد؟) از همین جنبه اول است که فلسفه چیزی یونانی به نظر می‌رسد که مقارن است با رابطه همبخشی شهرها: تشکیل جوامعی از دوستان یا همسانان، و همچنین ارتقای نسبتهای رقابتی بین و درون آن جوامع، از مشاجره بین مدعیان در تمامی حوزه ها، در عشق، در بازی‌ها، محکمه‌ها، مناصب قضایی و سیاست بگیرید تا درون تفکر که شرط امکان خود را نه صرفا در دوست، بلکه در مدعی و رقیب هم می‌یابد.»

📚ژیل دلوز و فلیکس گتاری، فلسفه چیست؟، ترجمه محمدرضا آخوندزاده، نشر نی، 1393.

✅سخنان آیت الله اعرافی را اینجا ببینید:

https://t.me/namehayehawzavi/5170

#لقمه_کتاب
@neocritic

نامه‌های حوزوی

⚡️باید تا ۲۰ سال آینده حداقل ۱۰۰ متفکر، فیلسوف، متکلم، فقیه و مفسر از میان بانوان داشته باشیم

✔️علیرضا اعرافی در آیین اختتامیه چهارمین همایش ملی کتاب سال بانوان🔻

🔹اگر تاریخ ۵۰۰ ساله غرب را بررسی کنیم در حوزه زن، مرد و خانواده یک سیری آغاز شد و به نتایجی…

👍13❤5

1.85K viewsedited 08:05