✴️نامه‌ی یکی از خوانندگان کانال :

🔶برافتادن رضاشاه
(بخش2 از 2)

برخی از رویدادهای روزهای اشغال ایران و پس از آن درخور اندیشه و درنگ فراوان هستند که نمی‌توان به سادگی از آنها گذشت. از جمله اینکه :

1ـ انگلیس و شوروی در حالی به ایران حمله کردند که برخلاف عرف دیپلماتیک ، اعلان جنگی نشده و سفرا و هیأتهای نمایندگی انگلیس و شوروی در ایران بودند.

2ـ در زمان حمله به ایران ، نخست‌وزیرِ انگلوفیلی مانند رجبعلی منصور بر سر کار بود که از آن جلوگیری ننمود. اگر خواست انگلیس و شوروی تنها اخراج آلمانها و دادن راه برای یاری رسانی به شوروی بوده ، یک دولت عادی باید آن را می‌پذیرفت تا از اشغال کشور جلوگیری نماید در حالی که چنین نشد.

3ـ ستاد ارتش ایران در همان حال که در ظاهر و با انتشار اعلان در روزنامه‌ها دم از دستور مقاومت میزد ، به پیامها و درخواستهای نیروهای مرزی ایران پاسخ بهنگام نمیداد. از این گذشته ، بیشتر فرماندهان ارتش در استانهای مرزی از همان آغاز حمله ، از محل خدمت خود گریخته و یگانهای خود را به دم چک ارتشهای بیگانه رها کرده بودند و وزارت جنگ هیچگاه چنین فرماندهانی را به کیفر درخور چنین خیانتی نرسانید.

4ـ در ششم شهریور پس از گسیخته شدن سامان ارتش ایران و ریختن آبروی آن دستور ترک مقاومت داده شد که این گمان را پدید می‌آورد که گویا خواست از آن دستورِ مقاومتِ پوچ و ظاهری جز فروپاشی یگانها و ریختن آبروی ارتش رضاشاهی نبوده .

5ـ در ستاد ارتش بی‌آگاهی رضاشاه در هشتم شهریورماه صورتجلسه‌ای به امضاء برخی امرای ارتش میرسد و طبق آن مقرر میگردد که سربازان وظیفه‌ی ارتش مرخص شده و کارکنان پیمانی بجای آنها استخدام گردند که بمعنی انحلال ارتش بوده و جز اجرای درخواست نیروهای اشغالگر برای انحلال ارتش ایران ، گمان دیگری در آن باره نمی توان برد. این تصمیم فوری در همان شب به اجرا گزارده شد که به بیرون کردن سربازان از پادگانها و آواره و سرگردان ساختن آنها در شهرها انجامید.

6ـ فردای آن روز رضاشاه پس از شنیدن داستان تصمیمِ ستاد ارتش و بیرون کردن سربازان از پادگانها ، بسیار خشمناک گردیده و امرای خائن ارتش ـ نخجوان (کفیل وزارت جنگ) و ضرغامی (رئیس ستاد) ـ را احضار کرده و پس از کتک زدن به آنها ، دستور بازداشت و محاکمه‌شان را میدهد. با انتشار این خبر ، انگلیسها تهدید میکنند که نیروهای خود و شوروی را از قزوین بسوی تهران حرکت خواهند داد و تهران اشغال خواهد شد .

7ـ نخست‌وزیر گردانیدن محمدعلی فروغی در هنگامه‌ی اشغال ایران که بعنوان انگلوفیل و استاد اعظم فراماسونری شناخته می‌شود ، نکته‌ی دیگری است که درخور اندیشه می‌باشد. هم او بود که نامه‌ی استعفاء رضاشاه را به خط خود نوشت و به امضاء وی رسانید.

8ـ سیاست فروغی و کابینه‌های پس از وی در پر وبال دادن به آخوندها و بیرون کشیدن ملایان از سوراخها و گوشه‌ها و انداختن آنها به جان مردم و کشور و روی هم رفته بهم زدن اصلاحات رضاشاه و تقویت ارتجاع در زمانی که نیروهای اشغالگر در ایران بودند ، نمی‌تواند موضوعی ساده باشد.

اندیشیدن درباره‌ی این رشته رویدادها و کنار هم نهادن این نشانه‌ها ما را به این نتیجه رهنمون می‌سازد که دسته‌ای از امرای ارتش و مردان سیاسی ایران در سازشی نهانی با انگلیسها زمینه‌ی حمله به ایران و براندازی رضاشاه را فراهم ساختند و پس از آن هم سیاستهای ارتجاعی انگلیس را به اجرا گزاردند.

در آن زمان ، احمد کسروی یگانه آزادمردی بود که این سیاست خائنانه را دریافته و در برابر آن بالا برافراشت. احمد کسروی از دیکتاتوری رضاشاه و پایمال گردانیدن مشروطه و به ریشخند گرفتن مجلس گله‌مند بود و آن را «خیانت به مشروطه» بازنمود :

«در اين خيانت بزرگ رضاشاه دست داشته و اين از بديهاي اوست. ما هر زمان كه نيكيهاي او را گفته‌ايم اين بديش را فراموش نگردانيده‌ايم. چيزي كه هست سرچشمه‌ي اين خيانت ، رضاشاه نبوده. اين خيانت نيز از وزيران سرزده و رضاشاه با آنان همدستي نموده. آنان نقشه را كشيده به رضاشاه نشان داده‌اند ، و او چون با سياست (يا بهتر گويم با سود) خود سازگار يافته آن را روان گردانيده».
(دفتر یکم دیماه 1323)

هنگامی که شیخ خزعل در خوزستان دستگیر شد و سخن از بشاهی رسیدن سردار سپه میرفت کسروی با نام مستعار گفتاری در حبل‌المتین به این مضمون نوشت :

«سردار سپه با رفتاری كه تاكنون كرده پیداست كه بمشروطه و مجلس ارجی نمی‌گزارد و پیداست كه اگر بشاهی رسد این ارج نگزاردن بیشتر خواهد بود. اینست باید اندیشه‌ی آینده را كرد».(ده سال در عدلیه بخش 31)

همچنین خود وی در دوره‌ی دیکتاتوری رضاشاه آزارها دیده سختیها کشیده بود تا جایی که یک بار وی را برای نُه روز بازداشت کرده و همه‌ی نوشته‌های وی را برای بازرسی برده بودند که در این میان بسیاری از یادداشتها و برخی کتابهای دست‌نویس وی از میان رفته بود. ولی کسروی پاکمردی بود که در جایی که استقلال و آزادی ایران درمیان بود ، پروای کینه‌ها و اغراض شخصی را نمی‌نمود. وی وزیران و نخست‌وزیران وابسته‌ای که سیاستهای ارتجاعی بیگانگان را دنبال می‌نمودند و آخوندهای تیره‌مغز را بجان کشور و توده انداخته بودند ، «کمپانی خیانت» نامیده و آنها را رسوا گردانید و سرانجام جان خود را هم در راه بیداری و آگاهی مردم و سرفرازی میهن و نبرد با بدآموزیها و گمراهیها فدا ساخت.

از آنجا که رویدادهای شهریورماه 1320 فصل نوینی در تاریخ ایران باز کرد و رویدادهای آن دوره اثر ژرفی بر سرنوشت ما ایرانیان نهاده ، به خوانندگان پیشنهاد میکنم که نوشته‌های کسروی را در این زمینه بخوانند. کسروی با ژرف‌بینی بی‌مانندی در کتابهای «افسران ما» ، «دادگاه» ، «دولت بما پاسخ دهد» و «سرنوشت ایران چه خواهد بود؟» برخی چیستانهای شهریورماه 1320 را گشوده و پرده‌ها را از روی برخی رازهای تاریخ ایران کنار زده که آگاهی از آنها بر هر ایرانی بایاست.

چون این زمینه دامنه‌دار و گفتارم کوتاه می‌باشد پیداست پرسشهایی در اندیشه‌ی خوانندگان پدید خواهد آمد. همچنین تواند بود که کسانی از رازهای آن رویدادها آگاهیهایی بدست آورده باشند. خشنود خواهم شد که این خوانندگان از درمیان گزاردن پرسشها و آگاهیهایی که به روشنتر شدن آن رویدادهای تاریخیِ شوم یاوری خواهد کرد خودداری نکنند.

✴️ درباره‌ی رضاشاه پهلوی

کانال : یکی از خوانندگان با خواندن گفتار دیروز درباره‌ی پیشامدهای افسوس‌آور شهریور 1320 و برافتادن رضاشاه یادآوری کرده اند که گذشته از برچیدن حرمسرا یکی دیگر از کارهای رضاشاه که دربار قاجار را بیکبار از دربار او جدا میگرداند برانداختن رسم دست بوسی بود.
از ایشان پرسیدیم چه سندی برای این سخنشان دارند و ایشان نیز بیدرنگ فیلم زیر را بعنوان سند و دلیل فرستادند. از ایشان سپاسمندیم و بجا دانستیم که همان را در زیر بعنوان سند راستی این سخن بیاوریم. فیلم را کمپانی دانمارکی که پیمانکار راه آهن بوده در سال 1317 گرفته.

بریده‌ای از روزنامه‌ی پرچم شماره‌ی 191 بتاریخ 24 شهریور 1321 که در آنجا از نیکیهای رضاشاه به ایران ارجشناسی شده.

کانال : ما هرچه خواستیم بگوییم ، داوری تاریخ سرانجام بر پایه‌ی راستیها خواهد بود.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 19ـ کیشهای امروزی سنگ راه زندگانیند (تکه‌ی 2 از 2)
من از شما می‌پرسم : آیا باین گرفتاریها چاره باید جست یا نه؟!.. اگر چاره باید جست بگویید كه باید جوید و از چه راه جوید؟. اگر می‌گویید باید علماء بچاره كوشند می‌گویم پس چرا نمی‌كوشند؟!.. چرا بكاری برنمی‌خیزند؟! اگر می‌گویید باید كسی از ناپیدا آید و باین گرفتاریها چاره كند می‌گویم كنون كه نمی‌آید چه چاره باید كرد؟!.. آیا می‌توان با این گرفتاریها ساخت و در اندیشه‌ی چاره نبود؟!.. آیا این بیدردی و پستنهادی شمرده نخواهد شد؟!..
می‌خواهم شما سخنانی را كه تاکنون من گفته‌ام و كارهایی را [كه] كرده‌ام كنار گزارید و بیكبار مرا فراموش سازید و چنین انگارید خودتان نشسته‌اید و این دردها را یاد می‌كنید و آنچه باندیشه‌تان می‌رسد پاكدلانه بگویید. ما می‌گوییم : خدا جهان را بخود نگزارد و چون این بر شما گران می‌افتد پس بگویید راه چیست و چه باید باشد؟!..
حقیقتگو و همراهان او آسودگی خود را در آن دیده‌اند كه بهیچ پرسشی پاسخ ندهند. ما می‌پرسیم : چنانكه شما بروی كیش خود پافشاری می‌نمایید دیگران نیز می‌نمایند پس چاره‌ی پراكندگی چیست؟.. پاسخی نمی‌شنویم. می‌پرسیم : این میدانی كه میان دین با دانشها باز شده و این دو را باهم هیچ سازشی نیست شما چه می‌اندیشید؟.. آیا باید دین را دور انداخت یا از دانشها چشم پوشید یا چه كار باید كرد؟!. پاسخی نمی‌شنویم. می‌پرسیم : شما اگر نگهبان دین می‌باشید پس چگونه در برابر فلسفه‌ی مادّی و خراباتیگری و دیگر بیدینیها خاموشی گزیدید و بچاره نكوشیدید؟!. پاسخی نمی‌شنویم. همچنین هرچه می‌پرسیم ناشنیده می‌گیرند و با این حال همیشه چشم براهند كه یك دستاویزی پیدا شود و میدان برای دشمنی با پیمان باز گردد.
بیدردی نگرید : ما اینهمه گرفتاریها را یاد‌آوری می‌نماییم و بدبختیها را می‌شماریم اینان آنها را بخود نگرفته و بما پاسخ می‌دهند : «پس شما دعوی راهنمایی می‌كنید؟!..» چندین سالست كه ما با گمراهیها و بیخردیها در نبردیم و یكایك را دور می‌رانیم و راه زندگانی را باز می‌نماییم اینان تازه می‌پرسند : «پس شما دعوی راهنمایی می‌كنید؟!..» می‌گویم : شما نخست از دردها و گرفتاریها سخن رانید و كنون كه برآنید كه نباید راهنمایی باشد بگویید پس با اینها چه باید كرد؟!.. در اینجاست كه باز خود را بخاموشی می‌زنند و پاسخی نمی‌گویند.
راستی اینست اینان جز درپی كار و زندگانی خود نیستند و چون از این راه نان می‌خورند كه اگر نباشد باید پی برزگری و سبزی‌فروشی و باربری روند اینست ناگزیرند بدینسان جز درپی كارشكنی نباشند. این دسته اگر ده تن باشند بیش از یكی پاكدل نیست و غم توده و رستگاری آن را نمی‌خورد و دیگران جز در اندیشه‌ی روزی و زندگانی خود نمی‌باشند [1] و باید ما نیز اینها را كنار گزاریم و راه خود را پیش گیریم.

[1] : در زمانی که همه از دین گریزان بوده و کار بجایی رسیده بود که ملایان و دیگر پیشوایان کیشها از خود بیدینی می‌نمودند ، پیمان یکه و تنها درفش دینداری برافراشت و نشان داد که تنها چاره‌ی آزمندی آدمیان و گمراهیهای کنونی او با دین است ـ دینی که با خرد و دانش سازگار باشد. از این هنگام پیشوایان کیشها یکایکِ شماره‌های پیمان را بدست آورده و بآرزوی آنکه پیمان کیش نارسا و بیهوده‌ی ایشان را گرفته رسا و در برابر فلسفه‌ی مادّی و دانشها توانا گرداند گفتارهایش را با دقت پی میگرفتند. با آنکه ایشان دعوی نگهبانی از دین داشتند و پیاپی مشتها بود که از دانشها و فلسفه‌ی مادّی می‌خوردند ولی در برابر کوششهای پیمان که به استواری بنیاد دین و بلندی نام خدا می‌کوشید ، کمترین تکانی بخود ندادند و دریغ از دستی از آنان که به یاری دراز و گامی که بهمراهی برداشته گردید! در حالی که یک دسته همچنان بیدردانه بخاموشی می‌گذرانیدند دسته‌ای دیگر همینکه پیمان با نوشتن گفتارهایی به نبرد با کیشها پرداخت ، این را با دلخواسته‌های خود ناسازگار یافته بکارشکنیها و آزارها پرداختند. (ریشه‌ی یک رشته از دشمنیهایی که در سالهای 21 تا 24 از ملایان دیده شد را باید از آن گفتارها دانست). آزار و کارشکنی بماند ، چنانکه در اینجا اشاره شده آن خاموشیها ساده نیست. زیرا از هر راهی که بنگریم پرسشهای یاد شده پیش آمده و کسان بنامی همچون شریعت سنگلجی ، ابوالحسن اصفهانی ، حسین قمی ، کاشانی و آیت‌الله ‌بروجردی پاسخی بآنها نداشته‌اند. ـ و

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 4

🔸 و چون اين كارها را كرد كلئوپترا را به مصر فرستاده خويشتن با سپاه آهنگ عربستان و ارمنستان نمود و چون سپاهيان همه بهم پيوستند و نيز پادشاهان زيردست كه خود دسته‌اي بودند و بزرگترين ايشان آرتاوازد1 پادشاه ارمنستان ششهزار سوار و هفت‌هزار پياده همراه آورده بود همگي بآنجا رسيدند آنتونيوس شمارش و آزمايشي از همه‌ی سپاهيان خود كرد كه شصت‌هزار پياده و ده‌هزار سواره روميان بودند (سپاهيان اسپانيا و گااول نيز رومي شمرده شدند) و سي‌هزار پياده و سواره از ديگران بشمار آمد. ولي چنين ساز و برگ بي‌اندازه و سپاه انبوه كه هندويان را در آنسوي باختر2 نيز بترس و لرز انداخته بود همگي در راه عشق كلئوپاترا بيهوده و هدر گرديد. زيرا آنتونيوس براي آنكه زمستان را با آن زن بسر دهد در كار خود شتاب زده بود و از اين جهت جنگ را نابهنگام آغاز كرده و به هر كاري كه دست مي‌زد آن را درست انجام نمي‌داد و پايان آن را نمي‌سنجيد و چون مردي كه افسونش دميده يا درمانش خورانيده باشند هوش و دانش خود را از دست داده هميشه حيرت‌زده بود و تو گويي چشم بپشت سر داشته ببازگشتن بيشتر مي‌كوشيد تا بفيروزي و دست يافتن بدشمن.
نخستين خطاي او اين بود كه سپاهياني كه دست‌كم هزار ميل راه پيموده و سخت فرسوده شده بودند بجاي آنكه در ارمنستان كه رسيده بودند نگاهدارد تا زمستان را بآسايش پردازند و در بهار زود كه هنوز اشكانيان را از زمستانگاهها بيرون نيامده‌اند به ماد بشتابند از شتابي كه داشت ارمنستان را در دست چپ هشته و هيچگونه پاسباني در آنجا ننشانده يكسر روانه‌ی آتورپاتگان3 گرديد. دومين خطاي او اينكه از شتابزدگي ، منجنيق‌ها را كه براي محاصره‌ی شهرها دربايست‌ترين ابزار است و هميشه در سيصد گردونه (ارابه) در پشت‌ سر لشكر كشيده مي‌شد و از جمله‌ی آنها منجنيق4 بزرگي بود كه هشتاد پا بلندي آن بود همه‌ی آنها را در پشت سر هشته همراه نياورد. اينها ابزارهايي بودند كه اگر يكي گم مي‌شد يا شكست مي‌يافت درست كردن آنها يا ساختن يكي ديگر نشدني بود. زيرا آسياي بالا چوبهايي بآن بلندي يا استواري بار نمي‌دهد كه بتوان بمصرف كاري برد. با اين‌ حال از شتابزدگي آنها را همراه نياورد و استاتيانوس5 فرمانده گردونه‌ها را با دسته‌اي از سپاه بنگهداري آنها برگماشت و چون به آتورپاتگان رسيد ، فراهاتا6 را كه شهر بزرگي از آن سرزمين و زن و فرزندان پادشاه ماد7 در آنجا بودند گرد فرو گرفت و خود در اينجا بود كه بخطاي خود پي برده دانست كه از همراه نياوردن آن ابزارها با چه دشواري روبرو خواهد بود و تنها راهي كه براي جبران آن انديشيد اين بود كه دستور داد پشته‌اي را در برابر باروي شهر از خاك پديد آوردند و اين كار گذشته از آنكه رنج بسيار داشت باعث از دست رفتن فرصت بود. در اين ميان فراهات با لشكر انبوهي بآنجا رسيده چون دانست كه گردونه‌ها با منجنيق‌ها در پشت سر گزارده شده يك دسته از سوارگان چالاك را بر سر آنها فرستاد كه ناگهان بآنجا رسيدند و استاتيانوس را كه ايستادگي مي‌نمود با ده‌هزار تن از كسان او بكشتند و منجنيق‌ها را درهم شكستند. گروهي نيز دستگير افتاد كه يكي از آنان پادشاه پوليمون8 بود.


1ـ Artavasdes همان نام است كه در سرگذشت كراسوس ‌Artabazes نوشته و ما گفتيم درست نيست.
2ـ Bactria مقصود از باختر در اين نگارشهاي يونانيان و روميان بلخ و آن سامانهاست كه چون نزديك زمان اشكانيان پادشاهي جداگانه در آنجا برپا شده از اين جهت شهرت بسيار يافته است و خود كلمه‌ی «باختر» يا «باخثر» همان است كه اكنون «بلخ» گرديده.
3ـ Atropatene در زمان الكساندر مردي آتوپارت نام در آذربايجان برخاسته و آنجا را از افتادن بدست الكساندر نگهداشت و اينبود كه آن سرزمين را باو نسبت داده آتورپاتگان گفتند. «گان» بمعني نسبت است كه سپس اين كلمه آذربايگان گرديده. اينست كه در نگارشهاي روميان هم آن را بشكل نسبت نوشته ‌Atropatene مي‌آوردند.
4ـ كلمه‌اي كه در اصل انگليسي آورده ‌Ram است در كتاب لهجة‌المعاني كه لغت انگليسي و تركي است آن كلمه را با عبارت «شاهماران يا شاهمردان» معني مي‌كند و سپس مي‌نويسد كه مقصود منجنيق بزرگ است. از اينجا مي‌توان پنداشت كه نام اين ماشين نزد ايرانيان شاهماران و يا شاهمردان بوده و تركان از فارسي آن نامها را گرفته‌اند.
5ـ Statianus
6ـ Phraata مي‌توانستيم بگوييم شكل فارسي اين نام «فراهاتك» بوده كه شهر را بنام فراهات ناميده بودند. ولي در كتابهاي ارمني بجاي فراهاتا «فراسپ» مي‌نويسند.
7ـ مقصود از اين پادشاه ماد پادشاه اشكاني نيست بلكه چنانكه از نوشته‌هاي استرابون هم برمي‌آيد خاندان آتورپات تا اينزمان فرمانروايي داشته‌اند.
8ـ Polemon نام خود پادشاه است ولي نام كشور او برده نشده.

نتیجه‌ی انتخابات سال 2019 ترکیه که حزبهای برنده در استانهای آنجا را نشان میدهد.
دو حزب اصلی حزب عدالت و توسعه (زرد ) و حزب جمهوری مردمی (سرخ) می‌باشد.

✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی پانزدهم)

🔶ما به کار از راهش درآمده‌ایم
(تکه‌ی 2 از 5)

به هر حال نوشته‌های ما در چنان هنگامی با یك هیاهوی سختی مصادف گردید. انجمن ادبی و شاعران همگی بدشمنی برخاستند. برخی روزنامه‌ها ستونهای خود را بروی گفتارهای پست و بی‌ادبانه كه كسانی در برابر دلیلهای ما می‌نوشتند باز كردند.

از آنسوی آقایان نخست‌وزیر و وزیر فرهنگ با پیمان دشمنی سختی نمودند و از فشار باز نایستادند. همان جناب حكمت چون گواه این داستانست در اینجا مینویسم : در آن روزها من در دانشكده‌ی معقول و منقول درس مختصری [تاریخ] داشتم و چون همان هنگام قانون دانشگاه گذشت من نیز مشمول بودم كه بایستی یك رساله‌ای بنویسم و از شمار استادان باشم و ماهانه سه هزار ریال بیشتر حقوق گیرم. لیكن روزی بدیدن جناب آقای حكمت رفتم و ایشان بی‌مقدمه بپرخاشهایی برخاستند كه چرا در پیمان از خیام و دیگر شاعران بدگویی رفته ، و در پایان چنین گفتند : «ما شما را باستادی در دانشگاه با این شرط خواهیم پذیرفت كه آن نوشته‌های خود را جبران كنید». من پاسخ داده گفتم : «در آن صورت باید از استادی دانشگاه چشم پوشم». چنان هم كردم. برای آنكه از راه خود برنگردم از حقوق استادی و از دیگر بهره‌های آن چشم پوشیدم.

🔶 كسانی بمن ایراد میگیرند كه كیف وكالت بزیر بغل گرفته و هر روز در دادگاهها در جلو این میز و آن میز می‌ایستم.[1] ولی من خود از این كار بسیار خرسندم. زیرا همین كیف به بغل زدن و در جلو میزهای دفتر و دادگاه ایستادنست كه مرا توانا گردانیده از چنین آزمایشهایی با پیشانی باز بیرون آیم.

در اینجا جای آن نیست كه بگوییم چرا آقای فروغی و آقای حكمت بكتابهای زمان مغول و بشعرای گذشته آن علاقه را نشان میدادند و چرا من آن مخالفت را میكردم. ظاهر مطلب آنست كه آقایان چون خود شاعرند هواداری از شعرا مینمودند و من چون شاعر نیستم از آن بدم می‌آمد. ولی چنین نیست و داستان از هر دو سو بسیار عمیقتر از اینست كه در بیرون دیده می‌شود. نه آنان كسی هستند كه بنام شاعری یا شعردوستی بآن سختگیریها و فشارها پردازند و نه من كسی هستم كه بعلت شاعر نبودن ، آن دشمنی را با شاعران نمایم و آن سختیها را بخود هموار گردانم. اینها علتهای دیگری دارد كه باید یك روزی با خود آقایان روبرو شویم (اگر خدا خواهد) و این سخنان را بمیان آوریم و در آن هنگام در روزنامه هم خواهیم نوشت و بسیاری از رازها را آشكار خواهیم گردانید.[2]

[1] : چون کسروی به جایگاههای بالایی در دادگستری همچون دادستانی تهران رسیده بود و سپس از همه‌ی آنها چشم پوشیده به پیشه‌ی وکالت رو آورد (داستانش را در کتاب ده سال در عدلیه بخوانید) ، پیداست دوستانش این کار را شاینده‌ی او ندانسته خرده میگرفته‌اند.

[2] : این سخن جای اندیشه‌ی فراوان دارد و به آسانی نمی‌توان از آن گذشت.

زمانی که این گفتار نوشته شده اینان (فروغی و حکمت) هر دو زنده بودند.

فروغی که سالها در حکومت رضاشاه وزیر و نخست‌وزیر ‌بود ، تا یک ماه و نیم پیش از این گفتار نیز نخست‌وزیر محمدرضاشاه می‌‌بود. از یک ماه پیش از این گفتار نیز وزیر دربار گردیده بود. حکمت نیز پس از این بارها وزارت و جایگاههای بالایی داشت تا در سال 59 درگذشت.

اکنون باید اندیشید : اینان هر دو کسروی را نیک می‌شناختند و کسروی نیز آنها را. در یک گفتاری در یکی از روزنامه‌های پرتیراژ آن زمان ، کسروی هر دو را در پرده «خائن» و با چنین سخنانی ایشان را به دفاع از خود و رفع آن اتهام میخواند.

ولی آنها چه میکنند؟ آیا از اینکه کسروی به ایشان «اتهام» بسته شکایت میکنند؟! آیا خواهان تشکیل دادگاهی در این باره می‌شوند؟! آیا در روزنامه‌ها و یا در کتابی از خود دفاع میکنند؟!. نه! هیچیک نبوده‌ است. پس نتیجه چیست؟! چگونه وزیر بانفوذی همچون حکمت و کسی مانند فروغی که در دو حکومت پهلوی و پیش از آن روی هم‌رفته نزدیک به بیست مقام از ریاست مجلس تا نخست‌وزیری را داشته و در زمان این گفتار نیز بتازگی از نخست‌وزیری خود دست کشیده و وزیر دربار شده بود درپی دفاع از خود برنیامده؟!

باید دانست این نخستین حمله‌ی مستقیم کسروی به اعضای «کمپانی خیانت» است. کمابیش دو سال و نیم پس از این کسروی در کتاب «دادگاه» نیمی از دانسته‌های خود را به آشکار درآورده و از «کمپانی خیانت» آشکاره سخن میراند و خیانتهای ایشان را تا آنجا که در بررسیهای تاریخی دانسته و در پیشامدهای شهریور 1320 نیز برایش روشنتر گردیده بود برشته‌ی نوشتن می‌کشد.

✴️ از نوشته‌های دیگران

کانال : امروز در یکی از گروهها نوشته‌ی زیر را سودمند و خردمندانه‌ یافته و اینست بهتر دانستیم در کانال بیاوریم. همچنین به نویسنده‌ی ناشناس در همینجا سپاس میگزاریم :

🔸 ... فردگرایی و گریز از وحدت اجتماعی که به استبداد فکری و اجتماعی منجر می‌شود

🔸چنین تفکری باعث می‌شود افراد یک جامعه قدرت را درمیان خود نبینند و آن را چیزی فراتر ازجمع و خود بدانند.

🔸آنها منتظرند کسی بیاید و نجاتشان دهد و این آفت جمعگرایی و اتحادست.

به شرایط فعلی دقت کنید یکی منجی را امام زمان میداند و دعامیکند صاحب مملکت بیاید و مردم رانجات دهد.

دیگری منتظرمریم رجوی است و آن یکی منتظر شاهزاده‌ای سوار بر اسب سفید.

🔸تنها چیزی که بآن توجه نمی‌شود خود مردمند مردمی که با یک فکر استبدادی و فردگرا تربیت شده اند.

در حالی که همه میدانیم همیشه کل چیزی بیشتر از اجزای سازنده‌ی خود دارد

در فردگرایی امکان پیشرفت نیست اما امکان اقتدار[خودکامگی] هست.

شاهان و حاکمان در گذشته و در جوامع توسعه نیافته‌ی فعلی حاصل چنین تفکری هستند ـ اعتقاد به کسی که هم عقل کل است هم قدرتش آنقدر زیادست که به تنهایی حریف هشتادمیلیون نفر و حتی هفت‌میلیارد انسان است.
اعتقاد به اینکه یک نفر باید مشکلات ما را حل کند ...
او ابرمردی است که هیچکس نمیتواند مثل او باشد و این بستر مناسبی برای رشد دیکتاتوری است.

🔸نباید زیاد تعجب کنیم که چرا انقلابی که برعلیه دیکتاتوری شاه بوجود آمد خود باعث پیدایش یک دیکتاتور دیگر شد چون حاکمان طبق خواست مردمان حکومت میکنند و اصلاً وجود دیکتاتوری برای چنین فرهنگی مناسبترین[1] روش حکومت است.

هیچ فرقی نمیکند الف برود یا ب بیاید مردم یک دیکتاتور میخواهند کسی که تمام قدرت را در دست داشته باشد و حریف هشتادمیلیون باشد

به آموزش بچه‌هایمان نگاه کنید :
اولین جمله‌ای که قرارست یک روز و بلکه تمام عمر آنها را سازماندهی کند کدام است :
اللهم کن لولیک الفرج
ولیاً و حافظاً و قایداً و ناصراً

چهار صفتی که باید در یک فرد رشدیافته تثبیت شود به یک فرد دیگر نسبت داده می‌شود :

ولیاً : کسی که سرپرست ماست یعنی ما مثل کودکان و افراد ناتوان جسمی و عقلی نیاز به سرپرست داریم کسی که مثل یک والد کودکان را کنترل کند و آنها را تروخشک نماید این یعنی ما تا لحظه‌ی مرگ هم محتاج مراقبت و آقابالاسر هستیم.

حافظاً : این صفت برای کسی است که توان حفظ خود را و دیگران را دارد یعنی ما نمیتوانیم و قدرت آن را نداریم که حتی مواظب خود باشیم.

قائداً : رهبر و راهنما
حتی با وجود اینکه اعتقادداریم بهترین برنامه‌ی سعادت را داریم و راهمان کاملاً مشخص است باز هم باید راهنمایی داشته باشیم. حتی کودکی که چند بار راه مدرسه را طی کند دیگر راهبر نمیخواهد ما چرا باید تاپایان عمر راهبری داشته باشیم که راهی مشخص را طی کنیم نمیدانم.

ناصراً : این کلمه اوج فترت و ضعف و ناتوانی را میرساند یعنی ما در شرایطی هستیم که میدانیم بدبختیم و بسیار شرایط سختی است اما خودمان دست بکار نمی‌شویم و منتظریم یاریمان کنند.
مثلا ترامپ بیاید و ما را یاری کند. زهی خیال باطل

[1] : پیداست خواست نویسنده این نیست که این شیوه‌ی حکومت «مناسب» و نیک است. بلکه خواستش اینست که مردمی با این اندیشه‌ها بهره‌شان بهتر از چنین حکومتی نمی‌گردد.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 20ـ آیا قرآن بتنهایی بس خواهد بود؟!. (تکه‌ی 1 از 3)
باشد كه كسانی این سخنان را آسان گیرند و چندان ارج نگزارند. ولی من سرنوشت آینده‌ی شرق را بسته باین گفتگو می‌دانم و اینست می‌خواهم هر زمان از راه دیگری پیش آیم و این زمینه را نیك روشن گردانم و بدینسان بی‌پرده سخن می‌رانم. كسانی همه دربند دانسته‌های خود هستند ولی ما دربند راستیها و رستگاری جهان می‌باشیم. ما بلندی نام خدا و رهایی شرق را می‌خواهیم و بارها گفته‌ام و دوباره می‌گویم همه‌چیز را در برابر این خواست كوچك می‌شماریم.
شما شنیده‌اید كه دین اسلام تا روز رستاخیز برپاست. مرا هم بر این ایرادی نیست ولی می‌خواهم معنی درست آن را بشناسیم و می‌پرسم آیا از این سخن چه خواسته شده؟.. اگر این خواسته شده كه اسلام با آن پاكی و بُرندگی و نیرومندی كه بوده در جهان همیشه ماند ، پیداست كه چنین چیزی نبوده و نیست و زمانه وارونه‌ی آن را نشان داده ، من نمی‌دانم رستاخیز كی است ولی می‌دانم كه امروز در زمان ما كه هنوز از رستاخیز نشانی نیست دین اسلام از میان رفته ـ آری آن از میان رفته و ده یا بیست كیش پراكنده جای آن را گرفته است و مسلمانان امروز بدترین حال را می‌دارند.
اگر این خواسته شده كه نام اسلام از میان نرود و دسته‌هایی با زبان خود را بآن دین بندند و با صد خواری و زبونی و پراكندگی زندگی بسر دهند ، می‌گویم این یك چیز ارجداری نیست و سودی از چنان ماندن برنخیزد. وآنگاه این گونه ماندن ویژه‌ی اسلام نتواند بود و ما می‌بینیم همه‌ی دینها از زردشتیگری و جهودیگری و مسیحیگری بدانسان مانده‌اند. زیرا هر كدام نامش درمیانست و كسانی نیز خود را بآن می‌بندند و نام پیروی بروی خود می‌گزارند. زردشت كه پیش از زمان تاریخ بوده و كنون بیش از سه‌هزار سال از پیدایش او می‌گذرد هنوز نام خودش و دینش از میان نرفته و هنوز دسته‌ای خود را زردشتی می‌خوانند و بی‌آنكه نگاهی بجهان اندازند و گذشت زمانه را بروی خود آورند با پندارهای پوچی می‌سازند و روزگار بسر می‌برند.
صابئیگری را نمی‌دانم كه بنیاد نهاده و چندان كهن است كه تاریخش پاک از میان رفته. با این حال گروهی از پیروان آن در عراق و خوزستان زندگی می‌نمایند. یزیدیان كه پستترین پندارها را بنیاد كیش خود گرفته‌اند با این حال هنوز در كردستان و آن پیرامونها فراوانند و رشته‌ی ایستادگی را از دست نهشته‌اند. چنین ماندن چه نیكی دارد كه اسلام آن را فزونی خود شمارد؟!..
اگر این خواسته شده كه پس از اسلام خدا دیگر بجهان نپردازد و مردمان را تا دم رستاخیز بخود گزارد می‌گویم این گستاخی بسیار بیشرمانه‌ایست كه در برابر خدای آفریدگار نموده‌اند و چنان سخنی هیچ دلیلی با خود ندارد و هرگز درخور پذیرفتن نیست. چه شده كه خدا دست از خدایی بردارد؟!. چه شده كه جهان را چنین گمراه بیند و بر آن نبخشاید؟!. در اینجاست كه می‌گوییم اینان چون خواسته‌اند كه پیغمبران را بزرگ گردانند خدا را كوچك ساخته‌اند. در اینجاست كه می‌گوییم : اینان خدا را نمی‌شناسند و از معنی جهان و زندگانی آگاه نیستند. این بر خداست كه بر آفریدگان دستور دهد و بر آفریدگان نیست كه بخدا دستور دهند و با پندارهای بیخردانه‌ی خود دست او را ببندند.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 5

🔸 چنين پيشامدي در آغاز كار جنگ ، روميان و همدستان ايشان را چندان دلشكسته گردانيد و بخت روميان را برگشته دانستند كه آرتاوازد پادشاه ارمنستان با همه‌ی سپاهي كه داشت از لشكرگاه كنار كشيد با آنكه او بيش از همه خواستار جنگ بود. از آنسوي اشكانيان بر دليري افزوده بر سر روميان در گرد شهر راندند و از هر سوي بر آنان تنگ گرفتند. آنتونيوس چنين مي‌پنداشت كه بيكاري سپاهيان ترس و نوميدي آنان را بيشتر خواهد گردانيد و اينبود كه همه‌ی سوارگان را با خود برداشته با ده لگيون و سه دسته از پيادگان سنگين‌ابزار از پاسبانان خود بيرون تاخت كه هم جستجوي آذوقه نمايند و هم دشمن را نزديك كشيده بجنگ برخيزند. و چون يكروزه راه از لشكرگاه دور شدند اشكانيان در آن پيرامونها انبوه بودند و همگي آماده مي‌ايستادند كه چون روميان براه پردازند بر آنان حمله نمايند. آنتونيوس فرمان داد كه علامت جنگ را در لشكرگاه برپا نمايند و از آنسو هم دستور داد چادرها را بكنند تا دشمن چنان پندارد كه بجنگ نايستاده بآهنگ سرزمين خود روانه مي‌شوند. بدينسان سپاه را راه انداخت و چون بجلو دشمن رسيدند اشكانيان شكل ماه نوي (نيم‌دايره) پديد آورده و ايستاده بودند. آنتونيوس چنين دستور داد كه چون لگيونها بپشت سر سوارگان برسند كه بتوانند پشتيبان آنان باشند سوارگان نايستاده حمله كنند. اشكانيان آرام ايستاده تماشا مي‌كردند و چون روميان از جلو آنان مي‌گذشتند از سامان و آراستگي آنان كه هر صفي پشت صفي را گرفته و همه‌ی سپاهيان بيك فاصله از هم دور بودند و همگي آنان نيزه‌ها بدست خاموش و آرام راه مي‌پيمودند از اين آراستگي سخت در شگفت شدند. و چون علامت جنگ داده شد و سوارگان بيكبار بسوي دشمن برگشتند و خروشهايي درآوردند اشكانيان پافشاري مي‌كردند و با آنكه روميان بسيار نزديك شدند كه مجال تيراندازي نبود از جاي درنمي‌رفتند. ولي چون روميان بيشتر نزديك شدند از خروشهاي دلشكاف آنان و از چكاچاك ابزارها اسبهاي ايشان بلكه خود سپاهيان هم ترسيدند و ديگر ايستادگي نتوانستند. آنتونيوس در دنبال كردن ايشان پافشاري بي‌اندازه كرد و اميدوار بود كه با اين فيروزي جنگ بپايان خواهد رسيد و ديگر اشكانيان بجلو نخواهند آمد و اينبود كه پيادگان چهار ميل و نيم و سوارگان سه برابر آن مسافت از دنبال گريختگان رفتند. چيزي كه هست با همه‌ی آن دنبال كردن بيش از سي تن دستگير نياوردند و از آغاز تا انجام بيش از هشتاد تن از اشكانيان كشته نشد. اينبود كه روميان دلشكسته‌تر گرديده مي‌گفتند : چرا اگر ما فيروزمند مي‌شويم نتيجه به اين كمي و بي‌ارجي است ، ولي چون شكست مي‌يابيم زيانش بآن فزوني و سختي است كه در داستان درهم شكستن گردونه‌ها رويداد؟!
فردا بنه را برداشته بسوي لشكرگاه در برابر فراهاتا روانه گرديدند ، در راه دسته‌هاي پراكنده‌اي را از دشمن مي‌ديدند و چون جلوتر رفتند دسته‌هاي انبوهتري را ديدند و سپس بلشكر بزرگ و آراسته‌‌اي رسيدند كه آماده‌ی جنگ ايستاده بودند و از هر سوي باينان حمله آوردند و خود بدشواري بود كه اينان توانستند خود را بلشكرگاه برسانند. در آنجا آنتونيوس خبر گرفت كه يك دسته از سپاهيان در برابر دشمن كه از شهر بيرون تاخته بودند ايستادگي نكرده از ترس جان گريخته‌اند و بدينسان پشته را رها كرده‌اند. سزاي آنان را بآيين ده تن يكي داد و اين بود که سپاه را ده بخش كرده از هر دهه يكي را با قرعه بيرون آورده مي‌كشتند. سپس بديگران آن سزا را داد كه بجاي گندم جيره‌ی روزانه را جو دريافت دارند.

استقلال پرشکوه شیلی پس از سالها جنگ با اسپانیا در 1818م.

✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی شانزدهم)

🔶ما به کار از راهش درآمده‌ایم
(تکه‌ی 3 از 5)

برای آنكه فرق میان كوششهای ما و كارهای بیهوده‌ی دیگران نیك دانسته گردد یك مثل یاد میكنم : چنین فرض كنید شما بیك دیهی رفته‌اید و می‌خواهید چند سالی در آنجا بمانید. ولی می‌بینید روستاییان در نادانی فرورفته‌اند و از حقایق بسیار دورند (مثلاً سیزده را نحس می‌شمارند ، اگر كسی عطسه كرد پی كاری نمیروند ، زمین را هنوز بروی شاخ گاو می‌شمارند ، آفتاب را چنین میدانند كه شامگاهان در یك چاهی فرومیرود و بامدادان از چاه دیگری بیرون می‌آید) و شما دوست میدارید كه آنان را از نادانی بیرون آورید ـ آیا چه كار كنید؟..

آیا روستاییان را گرد آورده و از آنان یك حزبی می‌سازید و یك مرامنامه نوشته یك ماده‌ی آن را «مبارزه با نادانی» قرار میدهید و بهمین اندازه بس كرده آسوده می‌نشینید ، یا اینكه بنشر حقایق پرداخته و هر كجا كه فرصت یافتید گفتگو میكنید و حقیقت زمین و آفتاب را با زبان روستایی‌فهم بآنان شرح میدهید ، و بی‌اساسی نحوست سیزده و بی‌تأثیری عطسه را بهمگی میفهمانید؟!.. آیا كدام یكی از این دو بخرد نزدیك است؟..

پیداست كه آن كار نخستین بیهوده است و از حزب ساختن و مرامنامه نوشتن نتیجه‌ای نباشد و باید باین كار دوم پرداخت و با نشر حقایق اوهام را از دلهای روستاییان بیرون گردانید. نتیجه تنها از این تواند بود.

كار ما با دیگران همین فرق را دارد. ما بنشر حقایق میكوشیم ولی آنها بمرامنامه نوشتن بس میكنند. بلكه كارشان سست‌تر از اینست. آن جمله‌هایی را كه در مرامنامه‌هاشان می‌نویسند ، اگر پرسشهایی كنید خواهید دید معنای آنها را نیز نمیدانند. یك جمله‌هاییست از اینجا و از آنجا برداشته‌اند و خود معنایش را نمی‌فهمند.

مثلاً می‌نویسند : «كوشش باستواری بنیاد وحدت ملی». شما اگر بپرسید : ««وحدت ملی» چیست؟.. با چه چیزهاست كه یگانگی درمیان یك توده پدید می‌آید؟..» ، خواهید دید پاسخی نتوانستند. اگر بپرسید : «شما از چه راه باستواری بنیاد آن خواهید كوشید و به چه كارهایی خواهید پرداخت؟!..» ، خواهید دید درماندند. اینها چیزهاییست كه هیچگاه نیندیشیده‌اند.

دوباره میگویم : آنان را باین كار جز خودخواهی برنینگیخته و مقصودشان جز هوسبازی نیست. اینست نیازی باندیشه در پیرامون آن ندارند. بیك كاری كه هیچگاه نخواهند كوشید چه نیازی باندیشه در پیرامون آنست.

چنین فرض كنیم شما یك زمینی دارید و میخواهید براستی آن را آباد كنید و یك باغی پدید آورید. ناچار خواهید اندیشید كه برای آن كار وسایل بسیاری از بیل و كلنگ و كارگر و نهال درخت و تخم و مانند اینها لازم دارید و باید چند سال بكوشید. ولی اگر چنین نیتی را براستی ندارید و تنها برای خودنمایی میگویید : «اینجا را باغ خواهیم كرد» ناچار درباره‌ی وسایلش نخواهید اندیشید. در آن حال ممكنست پایه‌ی لاف و گزاف را بالا برده مدعی شوید كه یك عمارت هشتاد طبقه‌ای هم در یك گوشه‌ی آن باغ موهومی‌ خواهید ساخت.

چنانكه این حزبسازان نظیر همین لاف و گزاف را هم دارند و در چند مرامنامه‌ای كه بدستم افتاده می‌بینم گذشته از دیگر ماده‌ها كه همگی لغو است یك ماده هم «اصلاح دین» مینویسند كه این خودش دلیل است كه بیكبار از معانی چشم پوشیده‌اند و تنها درپی الفاظند. اینها را كسانی مینویسند كه اگر بپرسیم : «دین چیست؟..» خواهند درماند و معنی درست آن را نخواهند توانست. با این حال گستاخانه برمیدارند این عبارتها را مینویسند.

این عبارتها درست مانند آنست كه یك مرد بیچیز و لاتی كسانی را دور خود گرد آورد و بآنها وعده‌ی تأسیس یك بانك دهد و یا گفتگو از یك شركت یك ملیاردی كند.

روزهایی كه تازه بتهران آمده بودم می‌شنیدم یكی گفته من «دائرةالمعارف» خواهم نوشت. روزی در یك مجلسی گفتگو میكردند گفتم : «دائرةالمعارف یا انسیكلوپیدی كتابی را میگویند كه همه‌ی دانشها را دربر داشته باشد و اینست آن را یك تن نمی‌تواند نوشت. بلكه باید دانشمندان هر فنی در نوشتن آن شركت كنند. پس آن كسی كه مدعی است دائرةالمعارف خواهد نوشت همین دلیل است كه معنی دائرةالمعارف را نمیداند.[1]

[1] : بودند کسانی که به تنهایی کتابهایی بنام «دانستنیها» یا «اطلاعات عمومی» فراهم می‌آوردند. این کتابها گردآمده‌ی دانشها نبود ، بیشتر آگاهیهای پراکنده‌ای بود که از کشورها و مردم جهان ، جغرافی و تاریخ کشورها و مانند این زمینه‌ها گرد آورده بودند. بودند کسانی که این کتابهای تک جلدی را دائرةالمعارف نام نهادند تا بفروش آن بیفزایند.

دائرةالمعارفی که در ایران از روی روش دانشورانه تدوین یافته و شایسته‌ی این نام می‌باشد دائرةالمعارفی است که گروهی از استادان و دانشوران ایرانی با سود جستن از انسیکلوپدی کلمبیا و ترجمه‌ی بخشهایی از آن و انبوهی از آگاهیها که ویژه‌ی ایرانست فراهم آوردند و بنام «دائرةالمعارف فارسی» در سه جلد بزرگ بیرون دادند.

گام دیگر در این راه را «شورای کتاب کودک» به راهبری شادروان بانو توران میرهادی بهمراهی چند صد تن از دانشوران کشور برداشت و «فرهنگنامه‌ی کودکان و نوجوانان» را آغاز کرد و جلد به جلد بیرون داد.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 20ـ آیا قرآن بتنهایی بس خواهد بود؟!. (تکه‌ی 2 از 3)
اینان می‌توانند درباره‌ی همیشگی اسلام و ماندن آن سخن دیگری گویند و آن اینكه قرآن كتاب آسمانی اسلام چنانكه بوده در دست است و به بنیاد آن دین راه باز می‌باشد. این سخن درست است و ما خود نیز آن را بارها گفته‌ایم. این نخستین گام ما بود كه اسلام را بآنچه در قرآنست بازگردانیم و اگر خوانندگان فراموش نكرده‌اند این كار را كرده‌ایم. ولی آیا این یك گام بس بودی؟!. ما در جای دیگری پیوستگی خود را با اسلام روشنتر و گشادتر باز خواهیم نمود و در اینجا چون راه سخن دیگر است بآن نمی‌پردازیم.
می‌گوییم راست است كه قرآن كتاب آسمانی اسلام بدانسان كه بوده بدست ما رسیده و كنون نیز در دست ماست. ولی آیا قرآن بتنهایی بس خواهد بود؟!. من در گذشته نوشتم كه اینهمه گمراهیها كه میان مسلمانان پیدا شده و ده و اند كیش پدید آمده با بودن قرآن چنین رخ داده است و كنون شما با پیروان هر یكی كه بسخن پردازید دستاویزشان قرآنست و هر دسته‌ای دلیلها از آن برای خود می‌دارند. بلكه اگر راستی را خواهیم بدآموزان و فریبكاران بیشتر از دیگران از قرآن سود می‌جویند و بدستیاری آنست كه مردمان را فریب می‌دهند. شما كتابهای صوفیان را بخوانید تا بدانید چه بر سر قرآن آورده‌اند. تفسیر صافی و دیگر مانند آن را بخوانید تا بدانید چه رفتاری با آن پیش گرفته‌اند. من اگر مجال می‌داشتم نمونه‌هایی را از آن می‌آوردم تا بدانید كار رسوایی بكجا كشیده. اینان همیشه یك جمله را از قرآن گیرند و چند صفحه از پندارهای بلهوسانه‌ی خود را بنام تفسیر آن برشته‌ی نگارش كشند. این خود از شگفتیهاست كه سنی و شیعی و شیخی و متشرع و صوفی و قشری و دیگران كه باهم دوتیره‌اند و كشاكش دارند همگی از قرآن دلیل آورند این نمونه است كه چه بر سر آن كتاب آورده‌اند.
با این حال چگونه توان گفت كه قرآن بس است؟!.. این سخن آن كسانیست كه گرفتاری و آلودگی‌ را كه امروز درمیانست درنمی‌یابند و بیدردانه درپی نتیجه نیستند و همین اندازه می‌خواهند كه عنوانی پیدا كنند و دلهای خود را خوش گردانند. كسی كه از غیرت بهره دارد چگونه باین خواری و زبونی تاب آورد و در جستجوی چاره نباشد؟!. چگونه گوید قرآن بس است و بهیچ كار دیگری نیاز نیست؟!.
وآنگاه آیا با گمراهیهای بسیار زیان‌آوری كه پس از قرآن پیدا شده چه باید كرد؟!. من این گمراهیها را یكایك شمردم و گفتم قرآن باینها پاسخ نگفته و خود نبایستی گوید. اینها پس از قرآن پیدا شده است. كسانی می‌گویند : «در اخبار پاسخ همه‌ی اینها هست». این یك گزافه‌ی بیپایی بیش نیست. چیزهای دیگر بماند. فلسفه‌ی یونان كه از قرن دوم اسلام درمیان مسلمانان رواج گرفته است اینان پاسخی را كه در اخبار باین گمراهی كهن داده شده برای ما بنگارند تا بدانیم چیست؟!. اگر از لاف و گزاف ‌كاری پیش رفتی بیجا نبودی كه كسانی چنین سخنی را گویند و بخود بالند ولی هیچگاه از لاف و گزاف كاری پیش نرود و گرهی باز نشود.
سخن من در این زمینه بپایان نرسیده و گفتنیهای دیگر می‌دارم ولی بیش از این پیش نمی‌روم و از نتیجه دور نمی‌شوم. دوباره می‌پرسم : آیا باین گرفتاریها و پراكندگیها كه چاره كند و از چه راه چاره كند؟!.. این شما ، و آن قرآن كتاب آسمانی اسلام ، و آن خبرهای فراوان ، و آن علماء ـ هرچه می‌اندیشید بیندیشید و هرچه می‌توانید بكنید. آنچه می‌باید اینست كه باین بدبختیها چاره شود و توده‌های شرق از این درماندگی بیرون آیند. دوباره می‌گویم : شما مرا و نوشته‌های مرا بیكبار فراموش سازید و خودتان آنچه باندیشه‌تان می‌رسد بگویید و چاره‌ای كه از دستتان برمی‌آید دریغ نگویید. من این كارها را می‌توانستم و می‌توانم كه بخواست خدا كرده‌ام و می‌كنم. شما كه از این ناخرسندی می‌نمایید و دلتنگی نشان می‌دهید خودتان پیش آیید و گامهایی بردارید.

✴️ از نوشته‌های دیگران

کانال : دیروز نوشته‌ای را از یکی از گروههای پیامرسان آوردیم. چنانکه خوانندگان بیاد دارند سخن از امام زمان و آرزوی پیدایش او را کشیدن بود و اینکه این باور چه زیانهایی توده را دارد. چون شرحهایی که نویسنده داده نیک و خردمندانه می‌باشد یک بخش آن را که دیروز آوردیم ، امروز نیز کوتاهشده‌ی بخش دیگر را می‌آوریم :

اما ایرادات این انتظار چیه؟!

مگر بد است که انسانها امیدوار باشند؟!

🔸البته که بد نیست اما امیدواری با خیالبافی فرق دارد.

ما در یک کار با توجه به توان و شرایط یک امید داریم یک تخیل. مثلاً برای ساختن یک خانه نیاز به زمین و مصالح است و ما اگرچه الان شرایط تهیه آن را نداریم اما با توجه به قواعد قابل مشاهده و تجربه میتوانیم برنامه داشته باشیم و امیدوار به ساختن.
اما اینکه منتظر باشیم یکی پیدا بشه و بما صدمیلیون بده اونم همینجوری میشه خیالبافی.

اما ایرادات
[دیروز از ایراد فردگرایی و گریز از وحدت اجتماعی گفتیم و امروز ایراد دوم :]

انفعال در برابر ظلم است

میگویند انتظار باعث ظلم ستیزی می‌شود اما منطقاً و عملاً این جمله غلط است

اولاً از لحاظ اعتقادی

چون اعتقاد بر اینست که منجی زمانی خواهد آمد که فساد سراسر جهان را گرفته باشد این یعنی اینکه ظلم آنقدر قوی خواهد شد که همه جا را تحت تسلط درخواهد آورد واین خود تقویت کننده‌ی انفعال در برابر ظلم است و مردم بتدریج یاد میگیرند که اصلاً برای آمدن منجی باید ظلم گسترش یابد. ...

دوم اینکه از لحاظ اجتماعی این عقیده مخرب هست و باعث استبداد می‌شود مردم قبول میکنند که اگرچه نمیتوانند برعلیه ظلم مبارزه کنند اما این ظلم یک زمینه برای عدالت الهی است.

اگر قرار باشد مردم برعلیه ظلم بجنگند و آن را نابود کنند که دیگر اصلاً نیازی به حضور منجی نیست وقتی مردم خود توان رفع مشکل را دارند آمدن منجی که هیچ سودی نخواهدداشت.

امید به آینده‌ی سبز با وجود روزگاری سیاه
نتیجه‌ی چنین تفکری است.