پاکدینی ـ احمد کسروی
7.55K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی پانزدهم)

🔸 کارها و پیشه‌ها (بخش 2 از 4)

1) در نتیجه‌ی پیدایش پیشه‌ها و اینكه هر دسته‌ای از مردم بانجام یك رشته از نیازمندیها پرداخته‌اند ارتباط خاندانها بیكدیگر فزونتر گردیده و پس از آن ناگزیر بوده‌اند كه در یكجا زندگی كنند و با یكدیگر همدستی نمایند.

2) چون كارگران و پیشه‌وران حاصل كار و صنعت خود را باهم مبادله میكرده‌اند از اینجا بازار و بازرگانی و دادوستد و اینگونه چیزها پیدا گردیده. نیز چنانكه گفتیم پول ایجاد شده كه وسیله‌ی مبادله بوده.

3) در نتیجه‌ی این ترتیب در واقع مردم هر شهری یا هر كشوری یك پیمانی باهم بسته‌اند كه در تهیه‌ی نیازمندیهای زندگانی همدستی كنند و سپس حاصل آن كوششها را درمیان خود تقسیم نمایند.

اینها هر یكی در زمینه‌ی خود نتیجه‌ی مهمی میباشد و ما از هر یكی جداگانه گفتگو خواهیم داشت.

دیروز شرحی درباره‌ی كارها و پیشه‌ها نوشتیم. نتیجه‌ی آن شرح یك چیز است ، و آن اینكه
🔸«كارها و پیشه‌ها برای گردیدن چرخ زندگانیست» ، برای آنست كه لوازم زندگانی تهیه گردد.

🔸باید این را یك قاعده‌ی اساسی گرفت و همه‌ی شغلها را با این سنجید و هر كدام كه با این موافق نبود آن را نامشروع شناخت.

مثلاً قماربازی چون برای گردیدن چرخ زندگانی نیست نامشروع است. یك قمارباز بیخوابی میكشد و آسیب بیم و اضطراب را تحمل میكند و اندیشه بكار میبرد ، ولی چون اینها تأثیری در كار زندگی ندارد اینست ما آن را یك كار ناروا می‌شناسیم.

دزدان و راهزنان خود را بخطر می‌اندازند و اموالی كه بدست می‌آورند در نتیجه‌ی كوشش و رنج است ، ولی چون كارشان كمكی به پیشرفت زندگی ندارد بلكه آن را مختل میگرداند اینست نامشروع است.

لاتار یا بخت‌آزمایی همین حال را دارد. چه سودی از آن بزندگانی تواند بود؟!. كدام دربایست از آن تدارك می‌شود. اینست همچون قمار ناروا میباشد.

شاعری كه ستایشگری میكند و یا غزلهای بیجا می‌سراید ، رماننویسی كه افسانه‌های بیهوده میبافد ، صوفی‌ای كه در خانقاه نشسته بگمان خود «تصفیه نفس» میكند ، درویشی كه دوره میگردد و قصیده میخواند ـ همه‌ی این كارها بیهوده است و كمترین تأثیری در پیشرفت كار زندگی ندارد ، و اینست اگر اینها را پیشه‌ی خود گیرند و از این راه روزی خورند به پیشه‌ی نامشروعی پرداخته‌اند.

كسی كه برای بچه‌ها بازیچه می‌سازد و میفروشد كارش نامشروع نیست. ولی كارهای اینها نامشروع است زیرا بازیچه برای بچه از لوازم است. ولی غزل و قصیده و افسانه و ریاضت جز چیزهای بیمصرفی نیست.

فالگیر ، منجم ، رمال ، تعزیه‌خوان ، دعانویس و مانند اینها همگی بیهوده‌اند و همگی نان نامشروع میخورند. اینها گذشته از آنكه مردم را فریب میدهند كمترین همدستی در پیشرفت كار زندگانی ندارند.

مارگیر خطرناكترین پیشه را دارد و یك لقمه نان را با بهای جان میخورد. شعبده‌باز هنرهای شگفتی از خود مینماید و همه را بحیرت می‌اندازد. با اینهمه چون كارهاشان بیهوده است نامشروع میباشد.

گفتیم باید پیشه‌وران و كارگران كالاهای خود را مبادله كنند. گاهی این مبادله نیازمند به یك دست میانجیست. مثلاً فلان روستایی كه گندم خود را بشهر آورده اگر بخواهد خود او بخانواده‌ها بفروشد باید در شهر درنگ كند و این او را از كار بازخواهد داشت. اینست بصرفه‌ی اوست كه گندم را به علّافی فروشد كه آن علاف بخانواده‌ها رساند. باین دست میانجی هم در زندگی نیازمندیم . این كار مشروع است ولی باید بیش از اندازه‌ی نیاز نباشد. مثلاً در همان مثال باید علاف گندمی را كه از روستایی خریده بخاندانها فروشد. نه اینكه بدیگری فروشد و آن نیز بدیگری دهد و بدینسان چند دستی در میانه بگردد و هر یكی چیزی بقیمت بیفزاید. باینگونه دستهای میانجی نیاز نیست و كسانی كه از این راه نان میخورند مفتخوارند و نانشان نامشروع میباشد.

همچنین در مبادله‌ی میانه‌ی شهرها و كشورها بدستهایی نیاز هست. مثلاً باید از ایران مواد خام فرستند و از اروپا ماشین‌آلات و پارچه و كاغذ و لاستیك و اینگونه چیزها را بیاورند و كسانی باید كه باین مبادله بپردازند و این یك كار مشروعیست. چیزی كه هست در اینجا هم باید تا میتوان دستهای میانجی را كم كرد.

امروز یكی از اختلالها از همینجاست. شما اگر حساب كنید در هر شهری صدها و هزارها كسان از این كار نان میخورند.

یك كالایی كه از اروپا میرسد این چیزی برویش كشیده بدیگری میفروشد ، آن دیگری بنوبت خود همین كار را میكند. بدینسان یك كالایی چند ماه بلكه چند سال در انبارها و كاروانسراها میخوابد و دست بدست میگردد تا بخریداران میرسد.

این كار از دو راه زیان دارد : یكی آنكه این دستهای میانجی هر كدام چیزی ببهای كالا می‌افزاید و چه بسا همین كار مایه‌ی گرانی كالاها میگردد.

دوم آنكه این دستهای میانجی باین پیشه‌ی بیهوده پرداخته مفتخواری می‌نمایند. زیرا بی‌آنكه كمكی به پیشرفت كار زندگی كنند از دسترنج دیگران بهره میبرند.
پیشه‌ها در باستان زمان
بازار در باستان زمان
بازار باغداران و کشاورزان امروزی
تعزیه‌خوان
جرج سوم

شاه انگلیس که فرمان یادشده در بخش یکم این گفتار را به سر گور اوزلی داده.
سر گور اوزلی

نخستین سفیر انگلیس در ایران
(همزمان با فتحعلی‌شاه)
✴️ شرقشناسی
(بخش 2 از 4)

با پیدایش دستگاه شرقشناسی در خدمت وزارت خارجه یا سازمانهای جاسوسی کشورهای اروپایی ، آزمندان غربی به زودی با کیش انبوه ایرانیان یعنی شیعیگری و بدآموزیهای کشور ویران کن آن آشنا شده ، به نیروی آخوندهای شیعی در ایران پی برده و گمراهیها و بدآموزیهای کشور برانداز دیگری را مانند صوفیگری ، شعر و شاعری و باطنیگری و کینه‌هایی را که از رهگذر جدایی کیشهای گوناگون میان مردمان پدید آمده ، می شناسند و از این آگاهیها در راه نادان و پس مانده نگهداشتن ایران و دیگر توده‌های شرقی بهره می‌جویند. انگیزه‌ی پشتیبانی غربیها بویژه انگلیسیها از ملایان و تعیین بودجه برای آخوندهای عراق عرب و پخش کردن پول میان آنها در دوره‌ی قاجار و ستایش از شاعران و صوفیان و دیگر بدآموزانِ دوره‌های زبونی ایرانیان همین بوده.

کسروی در این زمینه چه نیک میگوید :

🔸«يك دسته‌ی ديگر (از ستایندگان حافظ) شرقشناسان اروپايند. اينان بدخواهان شرقند. اينان دوست ميدارند كه همه‌ی شرقيان همچون حافظ باشند كه بيك كنج خرابات بس كرده با باده و ساده روز گذرانند و جهان و دارايي آن را بآزمندان اروپا و آمريكا بازگزارند ، دوست ميدارند كه همه‌ی شرقيان پيروي از حافظ و خيام كرده كوشش و تلاش را بيهوده شمارند ، دوست ميدارند كه شرقيان بدستور خراباتيان جهان را هيچ و پوچ شمارند و دم را غنيمت دانسته در انديشه‌ی گذشته و آينده نباشند ، دوست ميدارند آنان خودشان پياپي ماشينها سازند ، افزارهاي گوناگون جنگي پديد آورند ، از جوانان ، سربازان و هوانوردان و چتربازان پرورند ، ولي شرقيان همچون حافظ و خيام و سعدي جز درپي سخنبازي و قافيه‌پردازي نباشند. خودشان اگر يك دشمني رخ نمود زنان و مردان دست بهم داده شرق و غرب را بتكان آورده در چند جا فرونت[=جبهه] برانگيزند. ليكن شرقيان دست بدامن شكيبايي زنند و چنين خوانند :
صبر و ظفر هر دو دوستان قديمند کز اثر صبر نوبت ظفر آيد
يا گناه را بگردن خدا انداخته چنين گويند :
گر رنج پيشت آيد گر راحت اي حكيم نسبت مكن بغير كه اينها خدا كند
تنها حافظ و ديوان او نيست ، اين شرقشناسان هرچه را كه مايه‌ی درماندگي يك مردمي تواند بود از ديوانهاي حافظ و خيام و سعدي و مولوي و از صوفيگري و خراباتيگري و كيشهاي گوناگون و مارپرستي و گاوپرستي و جوكيگري و روضه‌خواني و مانند اينها مي‌ستايند و برواجش مي‌كوشند. زيرا همينها براي اروپا بيش از مليونها سپاه كار ميكند.
🔸همان ديوان حافظ به تنهايي بيش از يك مليون سپاه بكار آنان ميخورد.

داستان آنان با اين رفتار خود داستان آن ماهيگيرانيست كه نمي‌خواهند بخود رنج دهند و ماهيها را يكايك گيرند ، و ميخواهند كاري كنند كه صد صد و هزار هزار شكار كنند ، و اينست بآب زهر مي‌ريزند كه ماهيان بخورند و گيج شده خود را بكنار زنند ، و آنان پياپي گرفته روي هم چينند. در جايي كه مي‌توان توده‌هايي را با بدآموزيها گيج و درمانده گردانيد ، كه مليونها و صدمليونها را زبون و زيردست خود ساخت چرا نكنند؟!..» (حافظ چه میگوید؟ سات 29 از 31)
***
جنبش مشروطه در ایران ، تکان و شور بیمانندی برای آزادیخواهی و میهن‌پرستی پدید آورده بود و در نتیجه‌ی آن یک دسته جانباز دلیر بنام «مجاهدان» پدید آمدند که می‌توانستند راه تاریخ ایران را گردانیده و کشور را بسوی پیشرفت و آزادی و استقلال به جنبش درآورند. دولتهای روسیه و انگلیس این جنبش را به زیان سیاستهای خود در ایران و آسیا شناختند. روسیه از گسترش انقلاب به قفقاز و دیگر سرزمینهای زیردست خود و همچنین از دست دادن نفوذ خود در ایران بیم داشت و انگلیس هم گسترش جنبش را به هندیان و افغانان و از دست دادن نفوذ و سود خود در ایران نمی‌خواست. در این میان دولت روسیه‌ی تزاری برای ریشه‌کنی شور انقلابی مشروطه‌خواهی از ایران ، زور بکار برده و به لشکرکشی و دادن التیماتوم و بستن مجلس و دار کشیدن مشروطه‌خواهان روی آورد ولی دولت انگلیس راه نیرنگ را برگزید و کوشید از آن راه جنبش مشروطه را از کار انداخته و آتش انقلاب و آزادیخواهی را در ایران خاموش سازد.

این سیاست بدخواهانه می‌بایست بدست برخی شرقشناسان و همکاران ایرانی آنها و از راه برنامه‌های وزارت معارف (وزارت فرهنگ بعدی) پیش رود.

🔸🔸«همگي مي‌دانيم در ايران پيش از مشروطه شاعران جايگاهي نمي‌داشتند و ارجي بآنها گزارده نمي‌شد. سپس در جنبش مشروطه هرچه خوارتر و بي‌ارجتر گرديدند و يكي از سخناني كه بزبانها افتاده بود مايه‌ي بدبختي بودن شاعران چاپلوس و ستايشگر مي‌بود و گفته‌هاي سعدي و ديگران درباره‌ي پادشاهان با ريشخند ياد مي‌شد.
✴️ نادانی و استخاره

🔸گفتاری از دیگران (کوتاهشده)

(به قلم مجید)
یکی از خوشبختیهای ملایانی که استخاره می گیرند این است که خیالشان از حماقت مشتری شان راحت است و آسوده اند که اگر استخاره شان سودی که نداد، زیان هم به وی رسانید، و یا کلاً از اینکه مورد اتهام و بازخواستی قرار گیرند که؛ این چه دکان شیادیست که راه انداخته اید؟، خبری نخواهد بود.

زیرا آنکه اینقدر بزدل و ترسوست که جرات اندیشیدن و تصمیم گرفتن بر اساس خِرد خود را ندارد و کار را به شیر یا خطِ استخاره و عمل پوچ و خنده آوری چون لغزیدن دانه های تسبیح (آنهم در دست یک ملای حرامخوار و بیکاره ای!) می‌سپارد، بطریق اُولی شهامت اعتراض ندارد و مغزش نیز انقدری زنده نیست که تکانی خورد و بخود آید و مسخره بودن این کار را دریابد و یقه ملا را بگیرد که؛ این چه فریبکاریست که از نادانی من کاسبی می کردی..؟!

همچنین است درباره دعانویسان و طلسم بندان و جادوپیشگان و فالگیران و طالع بینان و ... دهها فریبکاران دیگر که از بیهوشی و بیخردی مراجعین خود خاطرجمع اند.

آری، این از خوشبختیهای فریبکاران است که مشتریهای «خوبی» دارند.

می توانیم آگاهی از رسوایی این کارها را همگانی کنیم تا این دکانهای بیشرفی و فساد برچیده شود و این سرزمین هم روزی روی خوشی و سربلندی بیند.

فعلا که حکومت در دست خود ملاهاست و امنیت اینگونه دکانداران تامین است.

🔸ولی هیچ سلاحی برای پیروزی بر آنان قدرتمندتر از آگاهی مردم نیست. تقاضا که نباشد عرضه برچیده می شود، و تقاضا که باشد قاچاقی ترین کالا هم راهی برای عرضه خود پیدا می کند.
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکه‌ی 7 از 7) در این چند ساله كه پیمان را می‌نگاریم یكی از رنجهای ما همین بوده كه نگزاریم با گفته‌های ما همان رفتار را كنند و بارها در این باره گفتار نوشته‌ایم ، و با اینهمه بسیاری چندان…
🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 38ـ زیانهای پراکنده‌اندیشی کدامست؟ (تکه‌ی 1 از 3)
می‌باید فهمانید كه سرخودی و جدااندیشی برای یك توده با مرگ برابر است بلكه مرگ خود همان است. مرگِ یك چیزی جز همان نیست كه ذره‌هایش از كشش افتد و هر یكی جدا از دیگری ایستد. یك توده هنگامی زنده است كه یكان یكانش همه در یك راه باشند و بتوانند نیروهای خود را رویهم ریخته نیروی بزرگی پدید آورند. اگر نه چنانست آن مرده است و نام توده را نشاید.
می‌باید فهمانید كه آن مایه‌ی دانشی كه اندوخته‌اید شما را بجایی نرساند و آن به تنهایی جز از این نتیجه ندهد كه شما را افزار دست دیگران گرداند چنانكه تاکنون بوده‌اید و نخواهید توانست انكار نمود.
می‌باید فهمانید كه گرویدن براستی و پشتیبانی از آن نه تنها كمی یك كس نیست ، و دلیل درستی روان و نیرومندی خرد او نیز هست. همیشه مردان بزرگ این خوی را داشته‌اند و این ناآگاهی شما است كه پیروی از راستی را كمی خود می‌شمارید.
می‌باید فهمانید كه سخنی را كه یكی می‌گوید آن را گرفتن و برنگهای دیگر انداختن و سرمایه‌ی خودنمایی ساختن از زشتترینِ كردارهاست و این ناآگاهی دیگری از شماست كه زشتی آن و زیان بزرگی را كه دربر دارد نمی‌دانید.
شما چشم باز كرده و هیاهویی را برپا دیده‌اید و خود نیز بآن آمیخته‌اید و از صدها راستی كه برای رستگاری در اینجهان پرشور و غوغا درباید پاك ناآگاهید. اگر كسی از شما بپرسد زندگی چیست و راه پیشرفت آن كدام است درمانید و بیش از آن نتوانید كه بگفته‌های پریشان این فیلسوف و آن پرفسور دست یازید. اینهمه از بدخویی مردم گله می‌نمایید اگر یكی بپرسد خویهای نیك كدام است و راز نیكخویی و بدخویی چیست پاسخ نتوانید. اگر یكی بپرسد نیك و بد را از چه راه توان شناخت و چه پایه‌ای برای آن توان گزاشت ندانید در پاسخ چه گویید. اگر یكی بپرسد جداییِ آدمی و جانوران دیگر چیست سخنی نتوانید. همه‌چیز بکنار یکی از شما بپرسد و بگوید اینكه شما بسخن هیچ كس گردن نمی‌گزارید دیگران نیز هر یكی همین رفتار را می‌نماید و با چنین حالی كار یك توده بكجا انجامد هیچ پاسخی نتوانید و ناگزیر شده یاوه‌بافیهای این و آن را بمیان كشید كه آدمی همیشه چنین بوده است و هیچگاه نیكی نپذیرد. اینكه در اینجا و آنجا می‌نشینید و گله از بدیهای توده می‌نمایید و گردن می‌كشید اگر یكی بپرسد بسیار خوب راه چاره چیست آخرین پاسختان آن باشد كه «ما نمی‌شویم» و این پستی و بیرگی را بخود پسندیده زشتی آن را درنیابید.
ببینید چه اندازه بدورید كه ما سالهاست می‌كوشیم و بی‌آنكه مزدی از شما خواهیم و فزونی جوییم معنی زندگی را بازمی‌نماییم و راه پیشرفت و رستگاری را نشان می‌دهیم و بچاره‌ی پراكندگیها می‌كوشیم و با خویهای بد نبرد می‌كنیم و شما بجای خشنودی بدتان می‌آید و بجای همراهی و پشتیبانی از در دشمنی می‌آیید. چه آلودگی بالاتر از این كه ما نیكی می‌كنیم و شما بدی می‌نمایید. همه چیز بكنار ـ این گامهایی كه ما در راه پیراستن زبان برداشته‌ایم آیا شما امید می‌داشتید؟!. آیا امید می‌داشتید كه یكی فارسی ناب نویسد و نوشته‌های او را هر خواننده‌ای بفهمد؟!. آیا امید می‌داشتید كه كسی زبان پریشان فارسی را بپیراید و پایه‌هایی از روی دانش (از روی زبانشناسی) برای آن گزارد؟!. هنوز فراموش نشده اینكه صدها كسان با پیراستن زبان دشمنی می‌نمودند و می‌گفتند «نشود» و هنوز نوشته‌های آنان از میان نرفته است.
7
🔶 زبان ایرانی


🔸 4ـ شرطهاي بيرون راندن كلمه‌هاي عربي [تکه‌ی دو از دو]
شرط چهارم : نبايد از خود كلمه ساخت‌. (مگر در اصطلاحهاي علمي كه در آن باره‌ جداگانه گفتگو خواهيم داشت) زيرا كار زبان با كلمه ساختن درست نمي‌شود بلكه در هر معنايي بايد ديد مردم چه كلمه را براي آن معني دارند و آن را بكار برد‌.
مثلاً در عبارت «خانه تماماً سوخته» اگر بخواهيم كلمه‌ي «تماماً» را بفارسي تبديل كنيم نبايد از پندار خود كلمه‌ي فارسي پديد آوريم يا از روي سنجش كلمه‌اي بسازيم و مثلاً بگوييم : «خانه همگي سوخته». بلكه بايد جستجو كرده از كتابها يا از زبانها بدست بيآوريم كه پيش از درآميختن فارسي بعربي چه كلمه بجاي آن معمول بوده كه اگر گلستان سعدي را جستجو نماييم خواهيم ديد بجاي آن كلمه‌ي «پاك» بكار مي‌رفته : «دزدان خفاچه بر كاروان زدند پاك ببردند»‌.
همچنين نبايد كلمه را از فرهنگها برداشت‌. زيرا گذشته از آنكه فرهنگ‌نويسان صد اشتباه دارند و گفته‌هاي آنان درخور اعتماد نيست وانگاه بيشتر كلمه‌هايي كه آنان ياد كرده‌اند كلمه‌هاييست كه از ميان رفته و معنيهاي آنها فراموش گرديده كه ديگر نبايد آنها را بكار برد ـ گذشته از همه‌ي اينها كلمه‌هايي كه از فرهنگ برمي‌داريم اگرهم معني آن را بدانيم چگونگي بكار بردن و جمله‌بندي را نخواهيم دانست و از اين جهت نيز دچار اشتباه خواهيم گرديد‌.
براي آنكه دانسته شود كه آنان كه اين شرطهاي ما را رعايت نمي‌نمايند نتيجه‌ي فارسي‌نويسي آنان چه عبارتهاي ناشيوا و نازيبايي مي‌شود در اينجا يك رشته عبارتها را كه يكي از جوانان هواخواه فارسي سره نوشته و در يكي از روزنامه‌هاي تهران چاپ يافته بعنوان نمونه مي‌آوريم :
«نخست ستايش و سپاس مر اهورامزداي توانايي را سزاست كه هر دو گيتي را از نيستي بهستي آورده و از ديگر آفرينندگانش به نيروي دانش و بينش برتري داده و اشرف جنبندگان خوانده سپس ستايش و نياز ما ايرانيان هر يك بنوبه‌ي خود بپيشگاه پدر تاجدار با فروباركي (عظمت و شكوه) خود اينست كه در سايه‌ي گرايش (توجه) و رنجهاي فزون از شمار همايونش ميهن (وطن) باستاني را از گرداب ناداني كه از مدت دماني (زماني) وارد مرحله‌ي نيستي شده بود بياري اورمزد توانا و بنيروي اراده‌ي آهنين و عزم راسخ بيرون آورده و اينك در نزد بيگانگان سربلند و بس خوشنوديم كه شهرياري چون انوشيروان عادل بر سرير تخت كياني فرمانروايي مي‌نمايد و امور كشوري را بدست تواناي خود گرفته و آباداني را از نو بر همه‌ي شهرهاي ايران بخشيده ـ هان اي هم‌ميهنان و اي نوباوگان سيروس آيا رواست در اين دوره‌ي طلايي كه سرتاسر گيتي را آفتاب علو و تمدن به آذر درخشان خود منور ساخته و جهانيان را از فيض اشعه‌ي كامكاري و فيروزيش به فرارستان (اوج) فراوان (ترقي) رسانيده است چنانچه همه روزه بچشم خود كارهاي شگفت‌آور بيگانگان را بهمه جور و همه قسم تازه بتازه ديده و آگاه مي‌شويم انصافاً از روي وجدان بسنجيد و گواه آميغي دهيد و نيك با ديده‌ي حقيقت‌بين بنگريد كه تا چه پايه باين زودي اشوها (مدارج) علم و عمل را درنورديده (طي نموده) و آينده‌ي درخشاني از هر شوه و انگيزه (سبب و علت) براي خود مهيا و آماده ساخته چنانكه مي‌بينيد ديده‌هاي دوربين جهانيان را از پيشرفت خود بحيرت و شگفت انداخته‌اند ولي ما بر اثر ناداني و تن‌پروري و تونيكري (شارلاتاني) كه از سابق خيلي نزديك بما ارث اجباري دادند بِهمان عادت شوم باقي و به سات (خواب) بزماسي (غفلت) فرورفته و از علم آميغي (حقيقي) بي‌بهره و در سايه‌ي بي‌علمي از ورزش واقعي كه ميراث نياگان سلحشور قديم ما مي‌باشد بي‌ورزه (نتيجه) شده‌ايم و نيز اگر به كانبد (نظر) نيك و تيزبين دقت كنيد و البته گواهي چكامه‌هاي ذيل را كه دانشوران و بزرگان ما را در چندين سال پيش به چه مضمون خيرخواهانه بوسيله‌ي چكامه‌هاي آبدار و شيرين پروشي (ملي) پيام فرستاده و هم ميهنان را بشاهراه فرارون (ترقي) هدايت و راهنمايي نموده‌اند خواهيد ديد كه گفته‌اند».
اين جمله‌ها چنانكه مي‌بينيد همه‌ي عيبها را داراست بلكه اگر راست بگوييم سرتاپا چرند و سرسام است و كلمه‌هايي كه بكار رفته بيشتر آنها ساختگي است‌. زيرا جوان نادان مي‌خواسته كه بيكبار همه‌ي كلمه‌هاي عربي را از ميان بردارد و پس از اندكي چون از عهده برنيامده و رشته را از دست داده اين زمان بيش از اندازه‌ي معمول بكلمه‌هاي عربي پرداخته و چون كلمه‌ها را از پندار خود پديد آورده يا از فرهنگها برداشته اينست كه هم در معني كلمه‌ها و هم در جمله‌بندي دچار اشتباه گرديده است‌.
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی شانزدهم)

🔸کارها و پیشه‌ها (بخش 3 از 4)

اینها كار و پیشه را برای پول بدست آوردن می‌شناسند و اینست تصور میكنند از هر راهی كه توانستند و خواستند میتوانند پول بدست آورند. این معنی كه ما برای كار و پیشه یاد میكنیم كمتر بگوش آنان خورده. اینست آن كار خود را مشروع میدانند و هیچگاه در اندیشه‌ی آنكه این تأثیری در تهیه‌ی لوازم زندگانی دارد یا ندارد نیستند ، و این سخنان را كه مینویسیم چون بخوانند در شگفت خواهند بود.

از اینان باید پرسید :
🔸اگر مقصود تنها آنست كه پول بدست آید پس شما چه ایرادی بدزدان یا راهزنان دارید؟! آنها نیز تنها درپی پول بدست آوردن هستند و همچون شما پروای حال توده و اینكه لوازم زندگی تهیه شود ندارند.

یاد دارم روزی با یكی این سخن را میگفتم برآشفت. گفت : «ما كاسبیم چه ربط بدزدان و راهزنان داریم؟! ». گفتم : «پس تفاوتی را كه میانه‌ی یك پیشه یا كار مشروع با نامشروع باید بود شرح دهید كه یك كسبی اگر چگونه باشد مشروع است». پاسخی نتوانست و درماند. ناگزیر شدم معنی درست كار و پیشه را باو شرح دهم و بازرگانی را تفسیر نمایم. این سخنانی را كه نوشته‌ام باو بازگفتم. ولی دیدم سختش می‌آید كه بپذیرد. پاسخی نمیتواند ولی چون تاكنون بگوشش نخورده بآسانی تصدیق نمی‌نماید.[1]

در دو شماره‌ی گذشته گفتگو از پیشه‌ها كردیم و همیشه مَثَل از لوازم اولیه‌ی زندگانی (از خوراك و پوشاك و خانه و مانند اینها) آوردیم.

باید دانست نیازمندیهای زندگانی تنها اینها نیست و چند رشته كارهای دیگری نیز هست. از جمله چون یك توده در یكجا زندگی میكنند و كشوری دارند بیك دستگاه حكومت (یا سررشته‌داری) نیاز سختی خواهند داشت.

زیرا درمیان چند ملیون مردم همه نیكوكار نمی‌باشند و ناگزیر درمیان آنان ستمگران و آزمندان هستند كه تعدی بدیگران خواهند نمود ، نادرستانی هستند كه بدزدی یا راهزنی خواهند برخاست.

نیز درمیان آنان اختلافها پیدا شده و دعویها (حقوقی یا جزایی) خواهد برخاست كه اگر بحال خود ماند و فیصله نیابد كار به زدوخورد و نابسامانی خواهد كشید.

همچنین هر كشوری را دشمنانی هستند كه اگر راهشان باز گزارده شود هجوم آورده بآنجا دست خواهند یافت.

پس باید یك دستگاهی یا یك هیئتی باشد كه باین كارها و مانند اینها پردازد ، و آن دستگاه حكومت میباشد ، پس بحكومت (یا سررشته‌داری) نیازمندیم و كسانی كه باین كارها پردازند یك كار مشروعی میكنند و نان از یک راه مشروع میخورند.

ما حكومت را معنی كرده گفته‌ایم : این حق خود توده است. ولی چون همگی نمیتوانند باین كارها پردازند باید نمایندگانی از میان خود برگزینند و سررشته را بدست [آنان] سپارند.

گفته‌ایم این نمایندگان در یك مجلس (مجلس شورا) فراهم می‌نشینند و درباره‌ی كارهای كشور شور میكنند و یك تصمیماتی میگیرند و یا قانونهایی میگزارند. از آنسوی باید كسانی را برگزینند (هیئت وزیران) كه آن تصمیمها و قانونها را مجری گردانند.

اینها را شرح داده‌ایم. مقصود آنست كه این نمایندگان (اگر براستی از سوی مردم باشند) یك كار لازم و مشروعی دارند و روزی از راه مشروع میخورند. همچنین وزیران كارشان لازم و مشروع میباشد.

می‌آییم به اداره‌ها و وزارتخانه‌ها : ما بشهربانی نیازمندیم تا از دزدان و كلاهبرداران و ستمگران جلو گیرد. بوزارت جنگ نیازمندیم كه سپاه و افزار برای نگهداری كشور آماده گرداند ، بوزارت كشور نیازمندیم كه از راهزنان و تاراجگران جلو گیرد ، ‌بوزارت فرهنگ نیازمندیم كه دبستانها و دانشكده‌ها در كشور بنیاد گزارد ، به بهداری نیازمندیم كه با بیماریها نبرد كند ، بكشاورزی نیازمندیم كه پشتیبانی از كشاورزان كند ، به پست و تلگراف نیازمندیم ، بشهرداری نیازمندیم ، به اداره‌ی برق نیازمندیم ، بدادگستری نیازمندیم ، باداره‌ی ثبت نیازمندیم ، بدفترهای رسمی نیازمندیم.

باینها نیاز داریم و باید كسانی باین كارها پردازند ، و نانی كه از این راه بخورند نان بسیار حلال و مشروعی می‌باشد. بویژه سپاهیان و افسران و افراد امنیه[امروز : نیروی انتظامی] و مانند اینها كه چون بیك كارهایی پرداخته‌اند كه باید از جان چشم پوشند (اگر درستكاری نمایند و دلسوزانه كوشند) از دیگران گرانمایه‌تر و ارجمندتر میباشند.

[1] : اگر ایرانیان معنی درست کار و پیشه را میدانستند ، بازاریابی‌های هرمی مانند گلد کوئیست نمی‌توانست در ایران ریشه دواند. همه‌ی آن رواج و هیاهویی که آنگونه کارها بپا کرد و هنوز هم بیکبار از میان نرفته ، از روشن نبودن حقیقت کار و پیشه بود. از این بود که نمی‌دانستند کار مشروع کدام و نامشروع کدامست. نزدیک به همه‌ی کسانی که به چنان کارهایی آلوده شدند فریب نویدهای توانگر شدن در کوتاه زمان را خوردند. هیچ نمی‌اندیشیدند که اگر درآمد یک کار می‌بایست با خدمتی که به توده میدهد متناسب باشد ، چه شده که کار بازاریابی پررنجتر از کار کارمندان و کارگران و بحال توده سودمندتر ‌باشد؟!.
بازاریابی هرمی یا شبکه‌ای
مجلس نمایندگان انگلیس
کابینه‌ی دولت فرانسه
پلیس و نبرد با قاچاق و مواد مخدر
شهرداری (تبریز)