1ـ ستم به زنان در جهان پادکار (عکس‌العمل) مؤثرتری دارد : دلها را ژرفتر می‌خراشد و مردم را بیشتر می‌شوراند.
2ـ او وکیل است و وکلای جهان همبستگیها دارند و کوششها رفته که آزادی او را پیش و بیش از دیگران بخواهند. گرچه این اندازه درخواست برای آزادی او کم است (نزدیک به یک‌میلیون درخواست در توماری که برای آزادی او آماده کرده‌اند) ولی هیچ نیست.
3ـ انجمنهای جهانی از وکیلان و آزادیخواهان جایزه‌هایی برای دفاع از آزادی به او داده‌اند که شاینده‌اش می‌باشد و برای آزادی او کوشیده‌اند و اگر ما نیز نکوشیم آنها دلسرد شده از کرده‌ی خود پشیمان خواهند گردید.
آیا درباره‌ی ما چه خواهند اندیشید؟! اگر ما نکوشیم و او را از یاد ببریم ، سرافکنده خواهیم بود.
4ـ یک مردمی که برای خواستهای کوچکی چنین بی‌پروا باشند ، باید بدانند که خود را آماده‌ی پذیرش هر گونه پیشامد بدتر و هرگونه ستم جانسوزتری کرده‌اند.
5ـ مورد نسرین ستوده باید با جدیت بیشتری پی گرفته شود. زیرا او خود کاری نکرده که «امنیت» کشور به بیم افتاده باشد. او از حق دفاع کرده. اگر در کشوری که از مشروطه گرفتن و دادگستری (عدالتخانه) خواستنش بیش از 110 سال میگذرد ، وکیل ستمدیدگان شدن جرم است ، دیگر به کجا و چه سازمانی میتوان تظلم کرد و پناه برد؟ بدینسان باید چشم براه هر ستم جانسوزتری ماند.
6ـ ما از همان روز نخست دستگیری او خواستیم که اگرهم جرمی مرتکب شده که مردم نمیدانند ، محاکمه‌ی او باید با قواعد و مقررات حقوقی سازگار باشد. که یکی از آنها آشکار بودن دادگاهش می‌باشد که مردم هم بدانند با او دادگرانه رفتار شده. لیکن همه میدانند که نشده و یکی از رسواترین نکته‌ها در محاکمه‌ی او کیفر 38 سال زندان و 148 تازیانه می‌باشد.
7ـ اگر کوشندگان سیاسی بجای کوشش به برگزاری رفراندوم و یا اعلامیه‌پراکنیها همین یک مورد را پی بگیرند نتیجه‌ی بهتری میگیرند. زیرا همین کار که خُرد می‌نماید نتیجه‌های بزرگی درپی تواند داشت. همین پوزه‌ی ستمگران را بخاک مالیدن است. همین نشان خواهد بود که این مردم اگر همدست گردند و همه یک چیز را بخواهند (هرچند آن خُرد نماید) میتوانند آن را بدست آورند و چون بدست آوردند میتوانند حقهای بزرگتر و ارجدارتری را نیز بخواهند. و وارونه‌ی این هم آنست که اگر این کارِ بظاهر خُرد را نتوانستند به نتیجه برسانند و بجای آن از مردم کارهای دشوارتری خواستند ، باید بدانند که سخنانشان از روی اندیشه و خردمندی نیست و نیروی مردم را به بیراهه می‌کشند.
(بیاد بیاوریم مردم پیش از آنکه مشروطه بخواهند ، از دربار قاجار خواستند تا علاءالدوله که بازرگانان خوشنام و آبرومند بازار را فلک کرده بود از کار برکنار کند. سپس داستان زمین گورستان را که به بانک روس داده بودند را پیش کشیدند و شوری بپا کردند و بدنبال آن کناره‌گیری عین‌الدوله و مسیو نوز را خواستند. پس از آنها بود که «عدالتخانه» خواستند و تا برای اینها همداستانی دربار را نگرفتند و از پشتیبانی مردم اطمینان نیافتند به کار مشروطه نیاغازیدند.)

نسرین ستوده دیگر یک نفر نیست . نمادی از زندانیان حق‌جو و عدالت‌طلب است.

کوشش برای آزادی او در حال آنکه غیرتمندی مردم را نشان میدهد ، معنی دیگرش آنست که هرچه ستم در این چهل سال بر آزادیخواهان این کشور رفته (کشته‌شدگان ، زندان‌کشیدگان و دیگران) و نتوانسته‌ایم نیروهامان را روی هم گزاریم و جلو ستمگری را بگیریم ، ولی امروز دیگر میخواهیم جبران گذشته‌ها را کنیم. میخواهیم براستی جلو ستمگران بایستیم و دست از کوشش نکشیم.

🔸کانال : از یار ارجمندمان سپاسگزاریم که نشانیهای زیر را فراهم آورده. از هر راهی به آزادی این بانو که جز دفاع از حق و ایستادگی در برابر ستم گناهی نداشته میکوشیم. امیدمندیم خوانندگان کانال گذشته از ای‌میلی که خود نویسند ، آشنایانشان را نیز به نوشتن وادارند تا هرچه پرشمارتر و شورانگیزتر این کار را پیش بریم.

نشانی عفو بین‌الملل :
Amnesty.org
London office
Telephone: +44 20 74135500
Address: 1 Easton Street, London, WC1X 0DW, UK
نشانی ای‌میل عفو بین‌الملل :
Email: contactus@amnesty.org

شیرزنی گرفتار بیداد ملایان

✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی هشتم)

🔶 امروز چه بايد كرد؟..

این حال یك دسته است. باید از دسته‌های دیگری نیز سخن رانیم. این داستانهایی كه رخ داده ، می‌بینیم كسانی بجنب و جوش افتاده‌اند و چون بهم می‌رسند چنین می‌گویند : «حالا وقت كار است». می‌بینیم كسانی گرد هم آمده و هر چند تنی نامی بروی خود گزارده و چند جمله‌ای بهم بافته حزبسازی می‌كنند ، و همچون سی سال پیش باز بازار حزبسازی گرمی پیدا می‌كند. باید تا زود است از این نیز جلو گرفت.

اینگونه حزبسازی در سی سال پیش نیك آزموده گردید و نتیجه‌هایی كه باید دهد دانسته شد ، و این بسیار خامیست كه كسانی بخواهند دوباره بآزمایش پردازند.

من می‌توانم تاریخچه‌ی حزبهای سیاسی را در ایران برای شما به اجمال یاد كنم : در ایران چون جنبش مشروطه برخاست برای نخستین بار در تبریز چند تن از پیشروانِ جنبش ، دسته‌ی مجاهدان را برپا كردند.

در آن هنگام بچنین دسته‌ای نیاز سختی بود. زیرا مشروطه تازه آغاز شده و هنوز دربار ایستادگی داشت و یك دسته می‌بایست كه آن ایستادگی را بشكند و بمشروطه پیشرفت دهد ، و این كار را مجاهدان كردند. باید گفت این دسته طبیعی‌ترین حزبی بود كه در ایران ، در آن دوره‌ی جنبش ، پدید آمد ، و خود نتیجه‌ی پیدایش این دسته بود كه پس از بمباران مجلس و از میان رفتن مشروطه ، تبریز یازده ماه در برابر اردوهای محمدعلی‌میرزا ایستادگی كرد و مشروطه را دوباره به ایران بازگردانید. نتیجه‌ی پیدایش این دسته بود كه تهران فتح گردید و محمدعلی‌میرزا از تخت و تاج چشم پوشید.

🔸چون یك حزب طبیعی ، و برای كوشش و كار پدید آمده بود این نتیجه‌های گرانبها را داد و از میان آن مردان دلیری برخاسته و نامهای خود را در تاریخ بیادگار گزاردند.

پس از آن ، در سال چهارم مشروطه (پس از فتح تهران) ، دسته‌ی دموكرات برپا گردید. كسانی كه این حزب را بنیاد نهادند حسن نیت نداشتند. آنان با دستهای دیگری می‌جنبیدند و غرضشان آن بود كه با پدید آوردن این حزب ، دسته‌ی مجاهدان را كه این زمان یك دسته‌ی بسیار نیرومندی گردیده و در سایه‌ی شركت بانقلاب آبرویی درمیان مردم پیدا كرده بودند ، از اعتبار اندازند [1] ، و به هر حال با حزبسازی اختلاف و كشاكش درمیانه‌ی آزادیخواهان پدید آورند. ولی با این سوءنیت بنیادگزاران ، چون بیشتر كسانی كه در آن ابتداء باین حزب درآمدند از پیشروان آزادیخواهان و خود مردان خونگرم و غیرتمندی بودند این حزب نیز رونق و آبروی بسیاری پیدا كرد و در سالهای 1328 و 1329[قمری ، 1289 و 1290 خورشیدی] مركزیتی باندیشه‌ها داد و در برابر «اعتدالیان» كه بیشترشان همان درباریان پیشین بودند و بیش از همه به كند گردانیدن گردش چرخ انقلاب می‌كوشیدند ایستادگی خوبی نمودند ، و در پیشامد بازگشت محمدعلی‌میرزا و در جنگها و نبردهایی كه برخاست شایستگی از خود نشان دادند.

اینها تا سال1330[=1290 خورشیدی] بود. پس از آن چون داستان التماتوم پیش آمد و مجلس بسته گردیده بجای آزادی ، فشار و ستم فرمان راند چند سالی درمیان فترت رو داد تا جنگ جهانگیر اروپا برخاست و بار دیگر تكانی در ایران پدید آمد. این زمان باز آزادیخواهان بكار افتادند. ولی این بار آن حسن‌نیت و جانفشانی نمانده و حزب ، بیش از همه برای سودجویی و دسته‌بندی بود و از اینرو سیاهكاریهایی بمیان آمد.

این زمان ، صد یك مردم نمی‌دانستند حزب برای چیست و چه نتیجه‌ای را از آن باید خواست و از چه راهی باید پیش رفت. شما اگر پرسشی در این زمینه‌ها از ایشان می‌كردید پاسخی نمی‌توانستند داد. تنها چون شنیده بودند در اروپا حزبهایی هست و از آنسوی حزب دموكرات را كه بازمانده از زمان پیش بود می‌دیدند ، بتقلید آنها حزبها می‌ساختند.

مثلاً در تبریز چون دموكراتها بودند (پس از شورش [2] روسیه دوباره برپا شده بود) یك دسته‌ی دیگری خود را «سوسیال» خواندند ، باز گروهی نام «دیموكرات نصرت» روی خود گزاردند. شنیدنیست كه اسماعیل‌آقا یا سیمقو ، كُرد معروف از این حزب بوده است و من نامه‌های او را كه بكمیته‌ی حزب در تبریز نوشته در دست می‌دارم.

🔶 خواهند پرسید : این حزبها كه تشكیل می‌یافت به چه کار می‌پرداختند؟.. می‌گویم : جز باین نمی‌پرداختند كه با حزبهای دیگر همچشمی و دشمنی نمایند و در نشستهای خود یا در روزنامه‌ها بدگویی از یكدیگر نمایند ، و اگر توانستند خود و بستگانشان را در ادارات جا دهند ، و گاهی یك ورق «بیاننامه» نشر كنند ، یا در جایی گرد آمده «میتینغ» دهند ، بیایند و بروند ، هفته‌ای دو سه روز گرد هم آیند و نشست برپا كرده بگویند و بشنوند ، و بر سر چیزهای بیهوده باهم مجادله نمایند ، و بدینسان چند ماهی بسر برده ، و از بی‌مقصدی و بیكاری كم‌كم سست گردیده رو بتفرقه گزارند ، و از حزب جز تابلوی سیاهش بازنماند. اینهاست كارهایی كه احزاب سیاسی بآن می‌پرداختند.

[1] : این را تقیزاده بهمراهی نواب و حکیم‌الملک برپا کرد. ـ و
[2] : شورش = انقلاب ـ و

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 1ـ خرده‌گیریهای حقیقتگو (تکه‌ی دو از دو)

2ـ در زمینه‌ی پیغمبری در شماره‌ی سوم سال سوم نوشته‌اید پیغمبر مردی است از میان دیگران ، خدا او را براهنمایی برمی‌انگیزد و خردمندان و پاكدلان را به یاری او وامی‌دارد ، این برانگیخته باید جز برستگاری جهان نكوشیده پراكندگی را از میان مردمان بردارد ، جز سخنان خردپذیر بر زبان نراند تا آخر آنچه نوشته‌اید.
در شماره‌ی ششم سال سوم در زیر عنوان پیمان و رستگاری گفتار درازی نوشته‌اید كه دین باید خردپذیر و راست باشد ، هر آنچه خرد نمی‌پذیرد از دین نیست و باید آن را دور انداخت ، جای دیگر آن می‌گویید دین نه چیزی است كه كهنه و نو گردد ، جای دیگر از مفاسد امروزه‌ی جهان بویژه از اروپا سخن رانده و می‌گویید آیا باور می‌توان داشت كه مردمان به یك رهنمای خدایی و به یك آیین آسمانی نیاز ندارند ، جای دیگر می‌گویید اسلام برخاست و بت‌پرستیها را برانداخت ، امروز كسی لات و مَنات را نمی‌پرستد ، كسی آتش را خدا نمی‌شمارد ، امروز جهان گرفتار بیراهیهای دیگر است ، اگر امروز بخواهیم دین دستور زندگی باشد باید با چیزهای دیگر نبرد نماییم تا آخر. در همین شماره‌ی سوم سال پنجم هم درباره‌ی‌ رسالت با شخصی گفتگو كرده‌اید و معنای رسالت را از او خواسته‌اید كه گفته می‌نویسم می‌آورم و گمان كرده‌اید نخواهد آورد. جای دیگر نوشته‌اید پیمان یگانه راهنمای جهانیانست ، جاهایی نوشته‌اید سخنان ما آنچه گفته و بگوییم با دیگری ناسازگار درنمی‌آید و این علامت آنست كه خدا پشتیبان ما است (این آیه را بمناسبت من می‌نویسم لَوْ كَانَ مِنْ عِندِ غَیرِ اللَّهِ لَوَجَدُوا فِیهِ اخْتِلَافًا كَثِیرًا)1 چندین جا نوشته‌اید دین شاهراهیست كه همه در آن گرد آیند و این كیشها همه كوره‌راه است. در همین شماره‌ی اخیر (سوم) در ضمن اینكه یكی از شهرهای بیرون ایران هر ساله در ربیع‌الاول كتابی درباره‌ی اسلام و پیغمبر اسلام بیرون می‌دهند ، نوشته‌اید مگر از دین چیزی باقی مانده كه نبرد با بیدینان كنند. باز در همین شماره جزء «سخنانی كه فراموش نباید كرد» نوشته‌اید «مانند یهود نباشید كه خدا را دست‌بسته می‌پندارند» ، جاهایی نوشته‌اید مگر خدا از جهانیان چشم پوشیده است كه آنها را بحال خود گزارد. از اینهمه سخنان شما این برمی‌آید كه هرگاه شخص خردمند بی‌آلایشی از میان توده برخاسته و آنها را بخداشناسی و جاودان بودن روان بخواند و آنچه بمردم می‌آموزد خود نیز بكار بندد و خویهای نیك و بد را بآنها بشناساند و بمقتضای زمان قانونی برای زندگانی آنها بگزارد هم او فرستاده‌ی خدا است و معنی رسالت همین است و جز این نیست و سخنان او نیز سخنان خداست. دیگر معجزه و وحی و عصمت و غیره لازم نیست. اینها آلایشهاییست كه برسالت بسته‌اند. اینست آنچه نوشتم كه شما در موضوع دیانت عقیده‌‌ای دارید و در آن منفرد هستید زیرا در اسلام این عقیده سابقه نداشته و نیز از تمام سخنان شما كه پاره‌ای از آنها را نوشتم همچه بر می‌آید كه امروز نیز مردم نهایت نیاز را بفرستاده و راهنما دارند ـ اینست آنچه كه من فهمیده‌ام از سخنان شما.

1 : سوره‌ی نساء (4) ، آیه‌ی 82. معنی : اگر از نزد کسی جز خدا بود ، در آن ناسازگاری بسیار مى‌یافتند. ـ و

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس‌ ـ تکه‌ی 12

🔸 اما سال او ، كساني كه مي‌كوشيدند از هر باره او را مانند الكساندر بزرگ گيرند روا نمي‌شماردند جز اينكه داراي سي و چهار سالش بشناسند. ولي راستي را سال او نزديك بچهل بود. بهرحال اگر او اينزمان زندگاني را بپايان مي‌رسانيد برايش بهتر مي‌شد و همچون الكساندر همه‌ی عمر با فيروزبختي گزارده بود. زيرا عمري كه پس از اينزمان كرد نتيجه‌ی آن يا فيروزيهايي بود كه مايه‌ی دشمني مردم گرديد و يا بدبختيهايي بود كه نتوانست بچاره بكوشد. چه او نيرويي را كه در سايه‌ی برازندگي خود در شهر روم پيدا كرده بود اين نيرو را تنها در راه هواداري از بدكرداريهاي ديگران بكار مي‌برد و اين بدكرداران هرچه پيشرفت كرده رونق مي‌يافتند از شكوه و رونق كار خود او مي‌كاست و سرانجام كه برانداخته شد يكي از نيروهايي كه در اين راه بكار رفت نيروي خود او بود. درست ماننده‌ی ‌يك دز استواري در ميان يك شهري كه چون بدست دشمنان افتاد از آنان همان پشتيباني را دارد كه از خود خداوندان دز داشت. بهمين سال قيصر پس از آنكه بپشتيباني نيروي پومپيوس چندان بزرگ گرديد كه بتواند دستگاه خود را نگاهداري كند اين هنگام وسيله‌ی برانداختن و ويران كردن آن نيرو گرديد كه او را باين جايگاه رسانيده بود. شرح داستان اينست كه لوكولوس چون از آسيا برگشت و پومپيوس در آنجا با وي بدرفتاري و بي‌حترامي نموده بود سناتوس ازو پذيرايي نيكي كرد و چون پومپيوس هم بخانه بازگشت آن نيكي و پذيرايي سناتوس درباره‌ی لوكولوس ديگر بيشتر گرديد و اين از بهر آن بود كه از سركشي پومپيوس جلوگيري بكنند و لوكولوس را برمي‌انگيختند كه رشته‌ی حكمراني را در دست بگيرد. ولي لوكولوس اينزمان از كار دلسرد گرديده و لذت تن‌آسايي و خانه‌نشيني را دريافته و بكار ديگري مايل نبود. با اين‌ حال براي يك چند زماني هم كه بود خود را به نبرد با پومپيوس آماده ساخت و حمله‌هاي سختي برو كرده كارها و رتبه‌هاي خود را كه پومپيوس ازو گرفته بود دوباره بدست آورد و در سايه‌ی پشتيباني كاتو در سناتوس برتري برو يافت.
پومپيوس چون از اميدهاي خود نوميدي يافت در اين يك كشاكش بي‌ارج ناگزير گرديد كه به تريبونان مردم پناهنده شود و خويشتن را بدسته‌ی جوانان ببندد. يكي از آن جوانان كلاديوس1 نامي بود كه بدترين و بيعارترين مرد زنده‌اي بود و او پومپيوس را برداشته اينسو و آنسو مي‌گردانيد و بمردم چنين نشان مي‌داد كه وي را همچو ابزاري در دست خود دارد و بدينسان او را در جايگاه بازار در ميان دسته‌هاي مردم از اينسوي بآنسو مي‌كشيد تا خطبه‌ها بخواند و قانونها پيشنهاد كند و بدينسان مردم را هوادار خود گرداند و بر بزرگي خود بر چشم آنان بيفزايد. در انجام اين كار پاداشي كه كلاديوس براي خود از پومپيوس مي‌خواست اين بود كه سيسرون را كه دوست او بود و او آنهمه كارهاي نيكي را كرده بود رها كند (او نيز کيسرون را رها كرد) با اينهمه کيسرو چون در حال بيمناكي بود و ازو ياري جست او وي را نزد خود نپذيرفت و آنانكه بميانجيگري مي‌آمدند در بروي ايشان مي‌بست و اينبود كه کيسرون كار خود را سخت يافته و از نتيجه‌ی محاكمه ترسيده پنهاني از روم بگريخت.
در اين هنگام قيصر از لشكركشي بازگشته و سياستي را پيش گرفت كه براي اكنون بسيار سودمند بود و براي آينده نيروي او را بي‌اندازه مي‌گردانيد ولي كاري بود كه هم بر پومپيوس و هم بر جمهوري زيانهاي بسياری داشت. و اينزمان نامزد كونسولي نخستين خود بود و چون ميانه‌ی پومپيوس و كراسوس را بهم خورده مي‌يافت از اينجا مي‌انديشيد كه اگر با هر كدام نزديك رود مايه‌ی دشمني آن ديگري خواهد بود. اينبود مي‌كوشيد آنها را با هم آشتي دهد و اين كار اگرچه بخودي خود نيك مي‌نمود ولي او جز بقصد نيرنگ و بدانديشي بآن برنمي‌خاست. زيرا نيك مي‌دانست كه دسته‌هاي مخالف در جمهوري همچون دسته‌ی كشتي همه كشتينشينان مي‌باشد كه جدايي آنان از همه‌ی کشتی را راست نگهداشته از برگشتن بازمي‌دارد و اگر همگي آنان دست بهم داده بيك سو بيافتند ناگزير كشتي كج شده برمي‌گردد و همه چيز او بدريا مي‌ريزد. اينبود كه چون سپس كساني بهم‌خوردگي كارهاي جمهوري را از دشمني پومپيوس و قيصر با همديگر مي‌دانستند كاتو خردمندانه بايشان مي‌گفت كه شما در اين باره اشتباه مي‌كنيد كه همه‌ی گناه را بگردن دوتيرگي اينان مي‌اندازيد زيرا نه اين دوتيرگي امروزي ايشان بلكه آن همدستي و يگانگي گذشته‌ی ايشان بود كه نخستين ضربت را بر بنياد جمهوري رسانيد.


1ـ CIodius

این فهرست کیششان است.

✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی نهم)

🔶 امروز چه بايد كرد؟..

اینان آنچه هیچگاه نمی‌اندیشیدند و بدیده نمی‌گرفتند نیازمندیهای كشور بود. شما ببینید در ایران «سوسیالیسم» چه تناسب داشت؟!.. در كشوری كه نه كارخانه‌ها بود و نه گروههای كارگران ، مرام «سوسیالیسم» چه پیشرفت توانستی كرد؟!.. شگفتتر از همه آنست كه در این حزب سوسیال چند تن از دیهداران [1] عضویت داشتند. اینان از دموكراتها رنجیده و باین حزب كه در برابر آن برپا شده بود گراییده و مرامنامه‌اش را كه آشكاره بزیانشان بود نخوانده بودند.

در این حزبها كسی را با مرامنامه كار نبود و كمتر كسی آن را می‌خواند. هر كسی بخیال دیگری باینها می‌پیوست و هر كسی جز سود خود را نمی‌جست. مثلاً اسماعیل‌آقا كه به «دیموكرات نصرت» پیوسته برای آن بوده كه با دست این دسته و با دادن ششصد تومان پول نشانی و لقبی از محمدحسن‌میرزای ولیعهد بگیرد و باین مقصود خود نیز نایل گردیده. از اینسوی این دسته كه او را پذیرفته‌اند كاری با اندیشه او نداشتند و تنها این می‌خواسته‌اند كه بنام «اسماعیل‌آقا» تفاخر كنند.

چند سال ایران گرفتار این حزبها بود. تهران كه مركز كشور است مركز این سیاهكاریها نیز گردید. در این شهر بزرگ دسته‌بندی و هوچیگری بیرون از اندازه شد و براستی دست و پای دولت را بست.

فلان روضه‌خوان و بَهمان ساعتساز ، و فلان پنبه‌زن و بهمان شاعر ، میدانی پیدا كرده می‌رفتند و می‌آمدند ، و می‌نشستند و می‌گفتند ، و از اینكه «سیاستمدار» شده‌اند و با این وزیر و آن وزیر روبرو می‌نشینند بخود می‌بالیدند و لذت بی‌اندازه می‌بردند ، و كلمه‌های تاكتیك ، پرنسیب ، دیسیپلین ، ایده‌آل ، دمكراسی ، سوسیالیزم ، آنارشی ، اولیگارشی و مانند اینها را سرمایه‌ی دانشی برای خود گرفته پیاپی بزبان می‌راندند. كوتاه سخن : یك مشت بدنهادان از بینوایی توده بنوایی رسیده و بهیچ وجه دست از كارهای خود برنمی‌داشتند.

در سالهای 1336 و 1337[=1296 و 1297 خ] ، بهنگامی كه رشته‌ی ایمنی در سراسر كشور از هم گسیخته و راهزنان بنامی ، از نایب‌حسین كاشانی و پسرش ماشاءالله‌خان ، رضاجوزانی ، جعفر قلیخان ، رجبعلی ، خلیل ، رمضان باصری و دیگران پیدا شده و هر یكی برای خود دستگاه كامرانی چیده بودند ، در پایتخت كشور نیز این حزبسازان و هوچیان مجال آسایشی برای مردم نگزارده و با جست و خیزهایی كه جز سیاهكاری نتوان نامید روز می‌گزاردند.

🔶همینها در ایران دیكتاتوری پدید آورد. همین زشتكاریها باعث شد كه مردم از آزادی نفرت نمودند و چشم براه دیكتاتوری دوختند.

با این آزمایش تلخ آیا جای شگفت نیست كه باز كسانی بآن بازیها برخیزند و باز هر چند تنی گرد هم آیند ، و چند جمله‌ای بهم بافته بنام «مرامنامه» بچاپ رسانند ، و یك نامی از فلان و بَهمان بروی خود گزارند و بهوسبازیها و خودنماییها پردازند؟!.

🔸یك بیچارگی در ایرانیان اینست كه هیچ كس نمی‌خواهد بگناه خود پی برد ، و آن را بگردن گیرد. همیشه می‌خواهند یكی را پیدا كنند و گناهها را بگردن او انداخته خود را آسوده گردانند. این یك ضعف نفس و یك بیچارگی بسیار زیانمندیست كه برای شرح آن یك كتاب جداگانه می‌خواهد.

آن شاهِ گذشته كه از میان رفته همه‌ی گناهها بگردن او می‌افتد. شما بگردید : درمیان بیست ملیون نفوس ایران یك تن بدكار نیست. همه‌ی بدیها را او یك تن می‌كرده كه از میان رفته. می‌نشینند و می‌گویند و دلهای خود را سرد می‌گردانند و پی هوسبازیهای خود می‌روند.

🔸ولی آیا حقیقت نیز دیگر خواهد شد؟!.. آیا تاریخ نیز از میان خواهد رفت؟!..

شما پیش از آن شاه صد ناشایستگی از خود نشان دادید. شما بنام حزبسازی كشاكشها پدید آوردید و كشور را دچار آشوب گردانیدید.

شما بدخواه كشور خود هستید و دلیل آن این بس كه همینكه فرصت یافته‌اید باز هر یكی در گوشه‌ی دیگری بحزبسازی برخاسته‌اید. این بس كه بی‌آنكه نیاز كشور را بدیده گیرید و یك آرمانی را دنبال كنید تنها بنام دسته‌بندی مردم را بسر خود گرد می‌آورید.

من می‌پرسم : شما درپی چه هستید؟!.. نیك اندیشید كه چه می‌خواهید؟!.. اگر درپی هوسبازی هستید و كنون كه میدانی پیدا كرده‌اید بیكار نشستن نتوانسته همی‌خواهید چند زمانی باز بنشینید و برخیزید ، و بگویید و بشنوید ، و عبارتهایی را كه از روزنامه‌ها فراگرفته‌اید بكار برید و به چَخِش[=مجادله] پردازید ، و خود را بیكدیگر نمایید و بدینسان هوس بكار برید ، یا اگر پی سودجویی می‌باشید و همی‌خواهید سردستگی پیدا كنید و پول گرد آورید و زندگی رنگین گردانید ، خدا را از این راه برگردید و زندگانی بیست‌ملیون مردم را فدای هوسبازی و سودجویی خود نسازید. خدا را بیش از این مایه‌ی بدبختی این توده نباشید.

[1] : دیهدار = مالک ده ، ارباب ـ و

🔶 دردها و درمانها

🖌 احمد کسروی

🔍 جستار : خویهای نیک و بد ، ستودگیها و ناستودگیها ، بیماریها و گرفتاریهای اندیشه‌ای ، علتهای عقب‌ماندگی ، و راه چاره بآنها

📊 شمار ساتها : ۳۷۱

🖨 بازپسین پراکنش : مرداد ۱۳۹۸

کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این کتاب از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 2ـ كیشهایی كه امروز هست همه گمراهیست
تا اینجاست سخن حقیقتگو. چنانكه گفتیم این گونه پرسشها و خرده‌گیریها در پیرامون دین فراوان رسیده. از روزی كه كتاب «راه رستگاری» را بیرون داده‌ایم پیاپی این گونه پرسشها می‌رسد ، و ما پرهیز می‌داریم كه آنها را در پیمان چاپ كنیم و بپاسخی پردازیم. چه می‌دانیم كه هر چیزی كه بسخن‌بازی افتاد بجایی نرسد.
ما در این راه كه می‌كوشیم سه سخن بیشتر نمی‌داریم. زیرا می‌گوییم : این پراكندگیها شرق را پایمال ساخته و می‌باید بچاره‌ی آنها كوشید. می‌گوییم : چاره جز راستیها (حقایق) را بدست آوردن و همگی آنها را پذیرفتن نیست. می‌گوییم : براستیها جز براهنمایی خرد نتوان رسید.
این سه سخنیست كه ما می‌گوییم و هر كس از خِرد و غیرت بهره دارد باید اینها را پذیرد و با ما همراه گردد و جای هیچ گفتگوی دیگر نیست.
لیكن چه باید گفت بكسانی كه هیچگاه در این زمینه‌ها نباشند و آزادی و سرفرازی توده‌ها و پیشرفت كار زندگانی ، و آسایش و خرسندی مردم و این گونه عنوانها در نزد آنان دارای ارجی نیست. یك‌مشت درماندگانی كه سخنانی را كه شنیده و یا خوانده‌اند در دلهای خود جا داده‌اند و از هیچ راهی نمی‌خواهند دست از آنها بردارند و همه‌چیز را فدای این نادانیهای خود می‌سازند. خیره‌رویانی كه همینكه سخنی را با دانسته‌های خود ناسازگار دیدند برآشوبند و بیفرهنگانه به پیكار برخیزند و اگر ده بار خطاشان روشن گردد شكست بخود راه ندهند. ناسپاسانی كه هر زمان كه با ما به پیكار برمی‌خیزند می‌بینیم سخنانی را كه هرگز نمی‌دانستند و از پیمان یاد گرفته‌اند به رخ ما می‌كشند و هیچ بروی خود نمی‌آورند.

🔶 عید قربان

🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکه‌ی 1 از 3)


از چیزهایی كه باید در پیرامونش گفتگو كرد قربانیست. درباره‌ی آن از دو رو سخنانی هست : یكی آنكه قربانی چه معنی دارد؟.. مگر خدا از كشتن گوسفند و گاو خوشش می‌آید كه كسی نذر كند اگر فلان كار شد گوسفندی كشم؟!.. آن شنیده‌اید كه اصغر بروجردی ، آن مرد تیره‌درون ، كه بچه‌ها را می‌فریفته و با خود می‌برده و پس از زشتكاری می‌كشته ، چون گرفتار شده محكوم گردیده بود ، هنگامی كه بپای دارش می‌برده‌اند می‌گفته : «من نذر كرده بودم اگر از این بلا خلاص شدم در حضرت عبدالعظیم گوسفندی به نذر حضرت عباس بكشم». آن كارهای زشتش و این هم نذرش. دیگری اینكه چگونه اسلام به قربانی دستور داده؟!.. یكی از ایرادهای بزرگ باسلام قربانیهاییست كه در مكه می‌شود. در یك روز از نیم ملیون تا یك ملیون گوسفند و شتر را از یكسو سر می‌برند و از یكسو برای آنكه نگندد و بیماریها پدید نیاورد بیدرنگ گودالی كنده زیر خاك نهان می‌گردانند ـ باین چه نامی‌ توان داد؟!. گوسفند اگر كالاست (چنانكه فهمیده‌ی دیگران می‌باشد) باید ارجش دانست و بدانسان تباهش نگردانید و اگر كالا نیست و آفریده‌ی جداسریست (چنانكه فهمیده‌ی ما می‌باشد) باید بآن اندازه ستمِ بیهوده سزا نشمرد. پس چه رازی داشته كه اسلام دستور آن را داده؟!.

باید دانست كه قربانی از پدیدآورده‌های اسلام نیست. قربانی از پیش از آن می‌بوده و اسلام چون نتوانسته آن را براندازد باین بس كرده كه شكلش را دیگر گرداند. قربانی بازمانده از زمانهای بت‌پرستی بوده و ما اگر بخواهیم تاریخچه‌ی آن را روشن گردانیم باید كمی هم از بت‌پرستی سخن رانیم.

چنانكه بارها گفته‌ایم بت‌پرستی كه مردمان باستان گرفتار آن بوده‌اند معنایش نشناختن جهان و كارهای آن می‌بوده. باین معنی چون باین جهان نگریسته از گردش آن سر در نیاورده و شُوند كارهایش را نمی‌دانسته‌اند درمی‌مانده‌اند و یک نافهمیشان این می‌بوده كه جهان را یک دستگاه نشناخته دستهای گوناگونی را در آن كارگر می‌شمارده‌اند.

مثلاً چون بچه را می‌دیده‌اند كه زاییده می‌شود و بزرگ می‌گردد و از آنسو ناگهان بیمار گردیده می‌میرد ، آن زاییده شدن و بزرگ گردیدن را با این بیمار شدن و مردن سازگار نشناخته نمی‌توانسته‌اند باور كنند كه هر دو از یك سرچشمه است. همچنان باران را می‌دیده‌اند كه می‌بارد و كشتها را می‌پرورد و می‌رویاند و از آنسو تگرگی باریده آنها را می‌كوبد و نابود می‌گرداند و این دو را هم آخشیج[=ضد] یكدیگر می‌شناخته‌اند.

در نتیجه‌ی اینها گروهی در جهان دو دست را كارگر دیده به دو خدا ـ یكی خدای نیكوكار یا یزدان ، دیگری خدای بدكار یا اهریمن ـ باور می‌داشته‌اند. (از جمله ایرانیان باستان باین باور می‌بوده‌اند). گروهی باین اندازه هم بس نكرده برای هر رشته از كارها خدای جدایی از پندار خود پدید می‌آورده‌اند. مثلاً برای دریا و كارهای آن خدایی ، برای جنگ و فیروزی و نافیروزی خدایی ، برای كشت و كار و گله‌داری خدایی می‌پنداشته‌اند. اگر متولوجی1 یونان را بخوانیم برای باده‌گساری و خوشگذرانی نیز خدایی جداگانه می‌داشته‌اند.2
این بوده راز بت‌پرستی. از سوی دیگر اینان خدایانی را كه از پندار خود پدید می‌آورده‌اند هر یكی را دارای خیمهای آدمی ـ خشم ، رشك ، كینه ، خودخواهی و مانند اینها ـ می‌شمارده‌اند. این لغزش دیگری از ایشان می‌بوده و نتیجه‌ی این لغزش آن می‌شده كه همیشه از خدایان بترسند و از خشم و رشک و كینه‌ی آنها بیمناك باشند. از جمله این نافهمی درمیان ایشان رواج می‌داشته كه هر كسی كه دارایی اندوخت ، یا فرزندان بسیاری پیدا كرد ، یا سرداری در چند جنگ فیروز درآمد ، خدایان باو رشك برند و آسیب و آزار دریغ ندارند. از نافهمی چنین بیمی بخود راه داده آنگاه برای چاره چنان اندیشیده بودند كه با دادن ارمغانهایی از رشك و خشم خدایان جلو گیرند و خود را از آسیب و زیان نگه دارند. اینبود كسی كه توانگر می‌شده بایستی سهمی از داراك خود بنام خدایان جدا گرداند و به پرستشگاه برد. كسی كه دارای چند فرزند می‌بوده یكی از آنها را ـ دختر یا پسر ـ برگزیده بپرستاری در پرستشگاه می‌گمارده. سرداری كه از جنگ با فیروزی بازمی‌گشته بخشی از كالاهای تاراجی را ویژه‌ی خدایان می‌گردانیده.


1ـ Mythology - و
2ـ دیونیسوس : خدای باده - و


.

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
10) پومپيوس‌ ـ تکه‌ی 13

🔸 قيصر چون بدينسان به كونسولي برگزيده شد ناگهان خواست كه بنوازش طبقه‌ی پست و بي‌چيز بپردازد و قانونهايي نوشته و از تصويب گذرانيد درباره‌ی اينكه بنه‌هايي (كلونيها) بنياد نهاده شود و زمينها بخش گردد و بدينسان سمت خود را از ارج و بها انداخته و كونسولگري را يك گونه تريبونی مردم گردانيده و چون بيبولوس1 كه كونسول ديگري بود با اين قانون مخالفت نمود و كاتو هم مي‌بايست ازو پشتيباني نمايد و در برابر آن قانون ايستادگي كند. قيصر پومپيوس را بر ميدانگاه عمومي كه براي برگزيدن نمايندگان بود آورده و در پيش دسته‌هاي مردم باو روي گردانيده پرسيد : آيا عقيده‌ی شما درباره‌ی اين قانونها كه كساني ايستادگي در برابر آن مي‌نمايند چيست؟ پومپيوس قانونها را بنيكي ستوده ، قيصر دوباره پرسيد : «پس چون كساني با زور در برابر اين قانونها ايستادگي كنند آيا شما آماده هستيد كه در برابر آنان پشتيباني از مردم نماييد؟» پومپيوس پاسخ داد : «آري من آماده خواهم بود و اگر كساني با شمشير ايستادگي نمودند من در برابر آنان با شمشير و خود آماده خواهم بود.» از پومپيوس هرگز چنين سخن يا كار زورآميز و بي‌قاعده‌اي تاكنون سر نزده بود. اينبود دوستان وي براي عذرتراشي مي‌كوشيدند و مي‌گفتند او نانديشيده اين جمله را بر زبان رانده. ولي كارهاي او كه پس از اين رويداد آشكاره نشان مي‌داد كه خود را ابزار دست قيصر ساخته است. از جمله اينكه ناگهان و برخلاف همه‌ی انتظارها يوليا2 دختر قيصر را به زني خود گرفت. با آنكه نامزد كااوپيو3 بود و بايستي چند روزه با او عروسي كند و براي آنكه كااوپيو خشمناك نگردد دختر خود را كه پيش از آن زن فااوستوس پسر سولا بود به زني به وي داد. خود قيصر نيز كاليفورنيا4 دختر پيسو را به زني گرفت.
در نتيجه‌ی آن پيشامد پومپيوس شهر را پر از سپاهي ساخته هر كاري را مي‌خواست با زور پيش مي‌برد. از جمله آنكه چون بيبولوس كونسول همراه لوكولوس و كاتو به فوروم مي‌رفت ناگهان بر سر او ريخته ريسمانهاي او را پاره كردند و يك ظرف پليدي را بر سر خود بيبولوس ريخت. همچنين دو تن از تريبونان مردم كه همراه بيبولوس راه مي‌رفتند بسختي زخمي گرديدند و چون بدينسان فوروم را از دشمنان خود پيراستند قانونها را كه درباره‌ی بخش زمينها آماده ساخته بودند بتصويب رسانيده بكار پرداختند. نه تنها اين كار بلكه چون از آن قانون بهره بانبوه مردم مي‌رسيد از اين جهت همگي بايشان گراييدند و به هر كاري ايشان را آزاد گزاردند. اينبود كه همه‌ی كارها و رتبه‌هاي پومپيوس كه لوكولوس در برابر آنها ايستادگي نموده بود اينزمان همه‌ی آنها را دريافت. براي قيصر هم گال را چه در درون كوهستان آلپ و چه در بيرون آن با الوريكوم5 پنج ساله دادند. نيز لشكري داراي چهار لگيون درست باو سپردند. سپس براي سال آينده پيسو پدر زن قيصر و گابينيوس6 يكي از چاپلوسان پستنهاد را از دوستان پومپيوس به كونسولي برگزيد.


1ـ Bibulus
2ـ Julia
3ـ Caopio
4ـ Calephurnia
5ـ Illyricum كوهستان و سرزميني در اتريش و هنگري امروزي.
6ـ Gabinius

نگاره‌ای از افسانه‌ی قربانی کردن ابراهیم اسماعیل را (به باور یهودیان ، اسحاق را).

نگارنده : Luca Giordano

✴️ مشروطه یا دمکراسی؟؟!
(تکه‌ی دهم)

🔶 امروز چه بايد كرد؟..

🔸فلسفه‌ی حزب ، گرد هم آمدن ، و پاكدلانه دست بهم دادن ، و از یك راه بپیشرفت كارهای توده كوشیدنست.

شما اگر این معنی را می‌پذیرید باید اعتراف كنید كه

🔸هر كشوری نیازمندیهای دیگری دارد و برای پیشرفت خود راه دیگری می‌خواهد ،

و به هر حال از تقلید حزبهای اروپا هیچ نتیجه نتواند بود.[1] باید اعتراف كنید كه چنان مقصودی از آن دسته‌بندیهای هوسبازانه یا سودجویانه‌ی شما برنیاید.

🔸باید اعتراف كنید كه در چنان كار بزرگی شرط نخست پاكدل بودن و خود را فراموش نمودن ، و شرط دوم نیازمندیهای كشور را بدیده گرفتن و یك راهی از روی فهم و خرد پیدا كردنست.

شما اگر راستی را بكوششی در راه توده برخاسته‌اید باید آن سنگها را از دامن بریزید و پاكدلانه گام پیش گزارید. ما بدینسان نیازمندیهای كشور را شرح كرده راهی را باین روشنی و راستی نشان می‌دهیم و همه‌ی «آزادگان» را به «همراهی» در آن می‌خوانیم. شما بیندیشید و بدانید و پاكدلانه بما پیوندید. بما پیوندید كه یك «باهَماد»[=جمعیت] بزرگی باشیم و برادرانه در راه كشور و توده بكوشش پردازیم.

شاید برخی جوانان از ناآزمودگی باین كار برخاسته‌اند ، و یا كسانی با حسن‌نیت چنان حزبی پدید آورده‌اند. ما را باینان نكوهش نیست. همه را نتوان بیكسان شناخت و بهمه نتوان بدگمان بود. ما از اینان برادرانه می‌خواهیم كه این گفته‌ها را نیك اندیشند و با ما همراهی نمایند.

شاید كسانی خواهند گفت : چرا دیگران پیش افتند و ما بآنان پیوندیم. این همان خوی زیانكار خودخواهیست. همین خوی بنوبت خود آسیب بسیار به ایران رسانیده. اگر علل بدبختی ایرانیان را ده چیز شماریم یكی از آنها اینست. از اینرو می‌گویم :

🔸 اگر كسی را چنین خویی در دلست نخست بچاره‌ی آن كوشد و خود را از یك گرفتاری رها گرداند. نخستین گامش در راه كوشش و جانفشانی كشتن این خوی زیانكار باشد.

ما كنون در آغاز كاریم و همه‌ی آزادگان و غیرتمندان را بهمراهی دعوت می‌كنیم ، و به هر حال در این راه هر كه بیشتر كوشد پیشتر خواهد بود. دیر آمدن و زود آمدن را تأثیری نخواهد بود.

سخن كوتاه كنیم : امروز راه اینست كه ما مشروطه و قانون اساسی را اجرا گردانیم ، از بازگشت استبداد جلو گیریم ، از اندیشه‌های تند مانع شویم ، كشور را از هرج و مرج و آشوب نگه داریم ، بالاخره یك جمعیت بزرگی كه نماینده‌ی توده‌ی ایران باشد پدید آورده در انظار جلوه‌گر سازیم. امروز راه اینست و دیگر نیست.

دوباره می‌گویم :

🔸امروز از مشروطه و قانون اساسی تنها نام آن درمیانست و از خود آنها اثری نیست.

امروز همه با یك حال مبهمی بسر می‌برند و بیكبار بلاتكلیفند. ما دست بهم داده مشروطه و قانون را اجرا گردانیم و بالاخره خود را از این حال مبهم بیرون آوریم.

كسانی رفتن رضاشاه را كافی دانسته چنین می‌پندارند كه همینكه او رفت مشروطه بخود بازگردیده. ولی این نه درست است. مشروطه بخود بازنگردیده و ما باید بكوشیم و آن را بازگردانیم.
🔸🔸🔸
كسانی خواهند گفت : اینها كارهاییست كه باید انجام دهیم. ولی مشروطه تنها در قسمت حكومت یا سررشته‌داری است. باید اصلاحاتی در كارهای اجتماعی و خاندانی و اقتصادی نیز منظور باشد. از این گذشته ما را باید آرمانی بود كه آن را دنبال كنیم.

می‌گویم : اینها راست است. باید بزمینه‌های اجتماعی و اقتصادی و خاندانی نیز پرداخت. همچنین آرمانی نیز باید داشت.

🔸یك توده‌ای بی‌آرمان پیش نتواند رفت.

باید از اینها نیز گفتگو كنیم و من نخست از آرمان سخن می‌رانم :

در جهان آرمانها بسیار است. لیكن باید در آن نیز یك راه طبیعی را پیش گرفت. ما باید نخست به نیكی و نیرومندی توده‌ی خود كوشیم ، و سپس با توده‌های دیگر شرقی رابطه پیدا كرده نیكی سراسر شرق را خواهیم ، و پس از همه بنیكی جهان كوشش نماییم. اینها همه بهم مربوط است و بهمگی درپی هم توان كوشید. چیزی كه هست ما باید از نیكی و نیرومندی توده‌ی خود بكار آغازیم و من در اینجا تنها از آن گفتگو می‌كنم :

نیروی یك توده از چه برخیزد؟.. این خود پرسشیست و ما باید پاسخ دهیم. نیروی یك توده از رویهم آمدن نیروهای افراد پدید آید. بیست ملیون مردم كه در یك جا می‌زیند چون همگی آزادی و آبادی كشور خود را خواهند و بكوشش و جانفشانی در راه آن آماده باشند این خواهش و عزم در ایشان یك نیروییست ، و چون همگی اندیشه یكی گردانند و دست بهم دهند از اینجا یك نیروی بیست ملیونی پدید آید.

[1] : نتواند بود(bud) = سبک شده‌ی نتواند بودن ـ و

🔶 عید قربان

🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکه‌ی 2 از 3)


این ترس از خدایان یا بهتر گویم این پندارها در برخی توده‌ها رویه‌ی سیاهكاری بخود می‌گرفته. زیرا می‌پنداشته‌اند خدایان خونخوارند و از ریخته شدن خون خشنود می‌گردند. با این پندار دختران و پسران خود را در جلو بتهای بیجان سر می‌بریده‌اند. كسانی را كه در جنگ دستگیر می‌ساخته‌اند قربانی خدایان می‌گردانیده‌اند. آن یونانیان كه آوازه‌ی تمدنشان پس از هزارها سال در گردشست نیز گرفتار چنین اندیشه‌های پستی می‌بوده‌اند. پُلوتارخ1 چون داستان جنگ خشایارشا را می‌آورده می‌نویسد در روز جنگ سه تن خواهرزادگان خشایارشا دستگیر افتادند و چون آنها را بنزد ثمیستوكلیس2 (سردار یونانی در آن جنگ) آوردند چون آتش روشن می‌بود كه قربانیها می‌گزاردند پیشینگو كه در آنجا می‌بود پافشاری كرد كه باید هر سه‌ی آنها را قربانی گردانید. گفت : «اگر اینها را به باخوس خون‌آشام قربانی گردانید نه تنها یونانیان از این گرفتاری رها خواهند گردید بدشمن چیرگی هم خواهند داشت». در سایه‌ی پافشاری او و دیگران سه تن جوان را بآتش انداخته قربانی باخوس خون‌آشام گردانیدند.

هنگامی كه كلمبوس آمریكا را پیدا كرد در مكزیك اینگونه قربانی رواج بسیار می‌داشت. خدایان مكزیك همه خون‌آشام می‌بودند. اگر داستانش خواهید كتاب «پیدایش آمریكا» را خوانید.

این راز قربانی بوده و چیزهایی را كه برای فرو نشاندن خشم خدایان ـ خدایان پنداری ـ و جلوگیری از كینه‌ی آنها از داراك خود می‌داده‌اند قربانی می‌نامیده‌اند. نخست از همه چیز می‌بوده كه كاهنان خوردنیها را می‌خورده‌اند و ناخوردنیها را بحساب خدایان می‌سوزانیده‌اند. بشُوند همین سوزانیدن بوده كه كسانی می‌جسته‌اند و چیزهای خوشبو را می‌برده‌اند. بیش از همه كُندُر و اسفند و چوبهای خوشبو را برمی‌گزیده‌اند.

یكی از عادتهایی كه امروز درمیان ماست آنست كه برای بازگردانیدن چشم‌زخم كُندُر و اسفند می‌سوزانند. جای اندیشیدنست كه چشم‌زخم چیست؟.. آنگاه چه بهمبستگی میانه‌ی آن با اسفند و كُندُر است؟.. این عادت از كجا پیدا شده؟.. اگر نیك اندیشید سرچشمه‌ی آن همان داستان قربانی زمانهای باستانست. خیم رشك كه بخدا نسبت می‌دادند چون با مسلمانی و دینداری سازگار نبوده آن را برویه‌ی دیگری انداخته پندار چشم‌زخم را پدید آورده‌اند. آسیبهای ناگهانی را كه به داراك یا به تن رسد ، آنها از رشك خدایان می‌شماردند و اینها از بدچشمی و شومی نگاه این و آن می‌پندارند. چنانكه آنها برای جلوگیری اسفند و كُندُر می‌سوزانیده‌اند اینها نیز می‌سوزانند. بیشتر عادتهای ما چنینست كه از زمانهای باستان بازمانده است.
از زمینه‌ی گفتگو دور نیفتیم. سخن در آن بود كه نخست قربانی از همه چیز توانستی بود. گوسفند و گاو نیز می‌برده‌اند كه كاهنان كشته گوشتش را می‌خورده‌اند. سپس رواج این بیشتر گردیده. گویا این را با آن اندیشه‌ی خون‌آشامی خدایان سازگارتر یافته‌اند اینست كم‌كم دیگر چیزها فراموش شده و این بازمانده و رفته‌رفته شناخته‌تر گردیده.

در یونان و روم از این قربانی سودجویی دیگر می‌كرده‌اند. كاری را كه ملایان ما با استخاره انجام می‌دهند آنها با قربانی انجام می‌داده‌اند. گوسفند را كشته از چگونگی روده‌های آن دستور خدا را درباره‌ی كارهای خود می‌فهمیده‌اند. خدا با آنها سخن می‌گفته بدستیاری روده‌های گوسفندان ، و چون فهمیدن زبان روده‌ها كار هر كسی نمی‌بوده می‌بایست قربانی در زیر دیده‌بانی كاهنان انجام گیرد.
نتیجه‌ی این سخنها آنست كه قربانی بازمانده از زمانهای بت‌پرستی بوده. از دیده‌ی خداشناسی بسیار نابجاست كه پنداشته شود خدا از گوسفندكشی و گاوكشی خوشش آید. تاریخچه‌اش اینست كه یاد كردم. در زمان اسلام چون نشدنی می‌بود كه این برانداخته شود پاكمرد عرب آن را نگه داشته چیزی كه هست از رنگ بت‌پرستی پاك گردانیده. باین معنی كه دستور داده كه هرچه از مرغ و چهارپا سر می‌برند بنام خدا باشد. آنچه بنام بتها سر بریده شود (بگفته‌ی قرآن وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ) گوشتش ناپاك و حرام بوده.

اینكه بهنگام بریدن سر گوسفند یا مرغ نام خدا را می‌برند نه از آنروست كه اسلام این كار را «عبادت» شناخته است بلكه از آنروست كه خواسته است از رنگ بت‌پرستی پیراسته باشد.
گویا بریدن سر گوسفند یا شتر درمیان حج پیش از اسلام نیز بوده است كه آن را هم اسلام نگه داشته ، نه آنكه خود پدید آورده.

به هر حال از این باره باسلام ایرادی نیست. زمان اسلام جدا می‌بود و زمان ما جداست. ما نخواهیم توانست با آیین سپهر درنبردیم. این آیین سپهر است كه جهان كم‌كم پیش رود و نیكیها كم‌كم انجام یابد.


1ـ Plutarchus : پلوتارخوس (تلفظ نام او به یونانی) زندگینامه‌‌نویس و تاریخ‌نویس بنام یونانی - و
2 ـ Themistoceles - و


.

چون دیدارهای دلخراشی دارد , از آوردن فیلمهای ذبح قربانی دست بازداشتیم. ولی در اینترنت از اینگونه فیلمها به فراوانی هست. از جمله کلیپ زیر :
https://www.aparat.com/v/7tnSg/%D8%B5%D8%AD%D9%86%D9%87_%D8%AE%D9%88%D9%86%DB%8C%D9%86_%D9%88_%D8%AF%D9%84%D8%AE%D8%B1%D8%A7%D8%B4_%D8%B0%D8%A8%D8%AD_%D9%88_%D9%82%D8%B1%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C_%DA%A9%D8%B1%D8%AF%D9%86_%DA%AF%D9%88%D8%B3%D9%81%D9%86%D8%AF_%D8%A8%DB%8C%DA%86%D8%A7%D8%B1%D9%87

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 3ـ کیش جدا و دین جداست (تکه‌ی یک از دو)
بارها گفته‌ایم اینان معنی دین را نمی‌شناسند ، و دین را این می‌دانند كه كسی با زبان بهستی خدا و راستگویی پیغمبران و بجهان دیگر و دوزخ و بهشت خَستُوان1 باشد و كسانی را نیز از مردگان دست ‌اندر كارهای خدا شناسد و مهر آنان را به دل سپارد و پرستشها و نیایشهایی نیز بجا آورد و بس. چنین كسی دیندار است ، اگر شاعر یاوه‌گو بود گو باشد ، فیلسوف پندارباف بود گو باشد ، بمردم ستم كرد گو بكند ، گردن بیوغ بیگانگان گزاشت گو بگزارد ، افزار دست آنان شد گو شود ، در یك توده ده تن همدل و همدست نبودند نباشند ، صد میلیونها مردم زبون مشتی بیگانه گردیدند بگردند ، غیرت و مردانگی از میان رفت برود ... اینست معنایی كه اینان به دین می‌دهند ، و هرگاه شما بپرسید : آخر سود این دین چیست و چه نتیجه‌ای از آن در دست تواند بود؟!.. در پاسخ به یك رشته سخنان بیهوده‌ی دیگری برخیزند. نه تنها اینان همگی دیگران از مسیحی و جهود و زردشتی دین را باین معنی می‌شناسند.
در اینجا من بیاد داستانی می‌افتم كه چندی پیش در تاریخ پیدایش آمریكا خوانده‌ام. بدینسان كه چون كلمبوس آمریكا را پیدا كرد و مردم اسپانیا بجزیره‌هایی از آن دست یافته نشمین گرفتند اینان دست ستم بر بومیان كهن باز كرده از گزند و آزار بازنمی‌ایستادند. چنانكه در جزیره‌ی كوبا یكی از فرمانروایان آنجا را دستگیر كرده خواستند با شكنجه او را بكشند و چون او را به تیری بستند كشیش اسپانیا كه برای رواج دین مسیح همراه شهرگشایان به آمریكا رفته بود پا جلو گزارده بدستگیر بیچاره چنین گفت : «تو اكنون زیر شكنجه و آزار خواهی مرد و خوشیهای اینجهان را بدورد خواهی گفت باری در این دم واپسین دین مسیح را بپذیر كه در آنجهان در بهشت باشی و خوشیهای جاویدان یابی» مرد آمریكایی سخن كشیش را گوش داده و اندكی اندیشیده چنین گفت : «در بهشتی كه می‌گویی آیا در آنجا مردم اسپانیا نیز خواهند بود؟!..» كشیش پاسخ داد : «بیگمان همه‌ی كسانی كه نیكوكارند در بهشت خواهند بود» گفت : «اینان را كه من می‌شناسم باید از نیكوانشان هم دوری گزید. در جایی كه اینان باشند مرا آرزوی رفتن بآنجا نیست» این گفت و تن بشكنجه سپرد و چشم از جهان پوشید.
در این داستان اگر نیك اندیشید آن كشیش به بیدینی نزدیكتر از این آمریكایی دُژآگاه2 بیابانی بوده. چه او دین را این می‌دانسته كه كسی نام مسیح را بشنود و با زبان بفرزند خدا بودن او خَستُوان گردد و بپاداش این كار خود در آنجهان به بهشت رود و بس. آیا این دینست؟!.. آیا چه سودی از چنین دینی تواند بود؟!. دینی كه عنوانش اینست : آدم در بهشت گندم خورد ، و گناهكار شد ، و فرزندان او گناهكار زایند ، و بكفاره نیاز می‌دارند ، و خدا از بس جهان را دوست می‌داشت یگانه فرزند خود را فرستاد ، تا كفاره‌ی گناهان ایشان شود ، و اینست هر كسی باید او را بشناسد و باو بگرود تا رستگاری یابد و در آنجهان به بهشت رود ـ جمله‌هایی كه پی هم می‌آید هر یكی جز درخور ریشخند نیست.

1 : خَستُویدن (همچون برگزیدن) = اعتراف کردن. خَستُوان = مقر ، معترف ـ و
2 : دُژآگاه = کسی که آگاهیهایش ناراست و خود فرهنگ نادیده و ناتراشیده باشد. ـ و