بدبختی توده و ریشهی آن 9.pdf
424.7 KB
🔸 بدبختی توده و ریشهی آن
🔅 بخش نهم
🔹 کلمات بنده و چاکر از کی بایران وارد شده؟!
🔹 چرا خردها از کار افتاده
🔹 دربارهی رضاشاه پهلوی و کارهای زمان آن شاه
💡 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
🔅 بخش نهم
🔹 کلمات بنده و چاکر از کی بایران وارد شده؟!
🔹 چرا خردها از کار افتاده
🔹 دربارهی رضاشاه پهلوی و کارهای زمان آن شاه
💡 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
✴️ 📖 🖌 احمد کسروی ، دادگاه
🔸 فروغی آن مرد بدخواه كهنكار كه پس از سوم شهريور نخستين كابينه را او پديد آورد، چون در كار خود استوار گرديد، گام نخستش در راه سياست شوم آن بود كه گردنكشان ايلها را كه در زمان رضاشاه كوچانيده و در شهرهايی نشيمن داده بودند بسر جايشان باز گردانيد. بازگردانيد كه بروند و نافرمانی و ياغيگری آغازند.
🔸 گام دومش اين بود كه برای بازگشتن ملايان و روضهخوانان و زنجيرزنان و قمهزنان و گلمولاها زمينه چيده، در نشست نخستی كه روزنامهنويسان را پذيرفته بود چنين گفت : « باید به مسئله دين هم اهميت داد. در بيست سال گذشته يكی هم دين از ميان رفت». نزدیک باین سخنانی گفت كه از فردای آن روز برخی از روزنامههای مزدور بهمقاله نويسی از دين برخاستند. در همان روزها بود كه برای راديوی ايران كه افزاری در راه آن سياست شوم شده بود ، آخوند ياوه گويی را مزدور گرفتند. ...
🔸 فروغی نام دين ميبرد در حالی كه خودش از بيدينترين كسان ميبود. نميگويم: نماز نميخواند و روزه نميگرفت و با آن دارايی هنگفت به مكه نرفته بود، اينها چيزهای كوچكيست. ميگويم: كمترين نشانی از نيكخواهی و دلسوزی به مردم در دل اين جهودزاده نميبود. ...
.
🔸 فروغی آن مرد بدخواه كهنكار كه پس از سوم شهريور نخستين كابينه را او پديد آورد، چون در كار خود استوار گرديد، گام نخستش در راه سياست شوم آن بود كه گردنكشان ايلها را كه در زمان رضاشاه كوچانيده و در شهرهايی نشيمن داده بودند بسر جايشان باز گردانيد. بازگردانيد كه بروند و نافرمانی و ياغيگری آغازند.
🔸 گام دومش اين بود كه برای بازگشتن ملايان و روضهخوانان و زنجيرزنان و قمهزنان و گلمولاها زمينه چيده، در نشست نخستی كه روزنامهنويسان را پذيرفته بود چنين گفت : « باید به مسئله دين هم اهميت داد. در بيست سال گذشته يكی هم دين از ميان رفت». نزدیک باین سخنانی گفت كه از فردای آن روز برخی از روزنامههای مزدور بهمقاله نويسی از دين برخاستند. در همان روزها بود كه برای راديوی ايران كه افزاری در راه آن سياست شوم شده بود ، آخوند ياوه گويی را مزدور گرفتند. ...
🔸 فروغی نام دين ميبرد در حالی كه خودش از بيدينترين كسان ميبود. نميگويم: نماز نميخواند و روزه نميگرفت و با آن دارايی هنگفت به مكه نرفته بود، اينها چيزهای كوچكيست. ميگويم: كمترين نشانی از نيكخواهی و دلسوزی به مردم در دل اين جهودزاده نميبود. ...
.
✴️ فروغی و ستایشگرانش
🔶 بگفته سعدی اینها همه خواجهتاشانند
🔶 من و تو هر دو خواجهتاشانیم *** بنده بارگاه سلطانیم
.
🔶 بگفته سعدی اینها همه خواجهتاشانند
🔶 من و تو هر دو خواجهتاشانیم *** بنده بارگاه سلطانیم
.
🔶 «بدبختی توده و ریشهی آن»
🔸 خواهران گرامی (تکهی یک از یک)
نوشتهی یک بانو
در این هنگام که خامهی توانای نویسندهی پرچم و پیمان با بیهودهگویی شاعران نبرد میکند بر ما بانوان نیز لازم است که اظهار قدردانی نماییم برای اینکه اولاً مردهای ما را از پیروی خراباتیان که نامردیهای دیگری دربر دارد بازمیدارد و آنان را بشاهراه زندگی و مردانگی رهبری میکند. دوم آنکه شعرا با کمال بیپروایی و بدون اینکه از روی خواهر و مادر خود شرم کنند عنوانهای قبیح دیگری دربارهی زنان نمودهاند.
مثلاً یکی از آنان میگوید : «زن و اژدها هر دو در خاک به» و گویندهی بیخرد این اندازه ندانسته که اگر زن نبود او هم وجود خارجی پیدا نمیکرد که نان مفت بخورد و چنین یاوهای بگوید و دیگری از آنان میگوید :
مرد دانا نکند خود بجهان میل سه کار
تا تن و جانش ز آفات سلامت باشد
و یکی از آن کارها را نگرفتن زن دانسته که میگوید :
زن نگیرد اگرش دختر قیصر بدهند
و این گفتار بیهوده تا چندی پیش که آقای کسروی معنی شعر و شاعری را باز نکرده بودند یک ابتکار ادبی شمرده میشد و کسی پیدا نشدی که بگوید اگر همهی مردان پیروی از این بیهودهگوها کنند و زن نگیرند جز نابودی آدمیزاد چه خواهد بود و دیگری از آنان بیشرمی را بجایی رسانیده که خواهر و مادر خود را مانند سالنامه دانسته و بشوهر آنان سفارش میکند که :
زنی نو کن ای خواجه هر نوبهار
که تقویم پارینه ناید بکار
ببینید بیشرمی را بکجا رسانیدهاند که زنان را مانند تقویم بجامعه معرفی میکنند و از اینگونه اشعار که اهانت بعالم زنان است در کتب بیشتری از این یاوهگویان دیده میشود و من عقیده دارم که باید یک صف بسیار بزرگی از بانوان برای پشتیبانی در گفتارهای راهنمای جهانیان یعنی آقای کسروی تشکیل دهیم.
لار ـ احترام
پرچم : ما خشنودیم بانو احترام باین شرح مبادرت ورزیدهاند. ما چنانکه بارها نوشتهایم برآنیم که باید بانوان در پی بردن بحقایق زندگانی و کوشش به برانداختن بدیها و ناپاکیهای جهان با ما همراهی نمایند و هر مردی از ما باید بکوشد تا زنانِ خاندان خود را باین همراهی بکشاند و خشنودیم که آقای آگاه باین کار برخاستهاند. چند تن از بانوان دانشمند درمیان خوانندگان پیمان و پرچم هستند ولی بانو احترام نخستین بانوییست که بنوشتن مبادرت مینماید. راستی آنست که در نبرد با شاعرانِ تردامن بانوان باید بیش از مردان بکوشند زیرا آن ناپاکیها که شاعران برواجش کوشیدهاند بیش از همه بیاحترامی ببانوان میباشد و من امیدمندم نوشتههایی از دیگر بانوان نیز برسد.
در کشوری که باب پنجم گلستان هست و در دبستانها درس خوانده میشود بانوان نباید آرام بنشینند.
(پرچم روزانه شمارهی 187)
.
🔸 خواهران گرامی (تکهی یک از یک)
نوشتهی یک بانو
در این هنگام که خامهی توانای نویسندهی پرچم و پیمان با بیهودهگویی شاعران نبرد میکند بر ما بانوان نیز لازم است که اظهار قدردانی نماییم برای اینکه اولاً مردهای ما را از پیروی خراباتیان که نامردیهای دیگری دربر دارد بازمیدارد و آنان را بشاهراه زندگی و مردانگی رهبری میکند. دوم آنکه شعرا با کمال بیپروایی و بدون اینکه از روی خواهر و مادر خود شرم کنند عنوانهای قبیح دیگری دربارهی زنان نمودهاند.
مثلاً یکی از آنان میگوید : «زن و اژدها هر دو در خاک به» و گویندهی بیخرد این اندازه ندانسته که اگر زن نبود او هم وجود خارجی پیدا نمیکرد که نان مفت بخورد و چنین یاوهای بگوید و دیگری از آنان میگوید :
مرد دانا نکند خود بجهان میل سه کار
تا تن و جانش ز آفات سلامت باشد
و یکی از آن کارها را نگرفتن زن دانسته که میگوید :
زن نگیرد اگرش دختر قیصر بدهند
و این گفتار بیهوده تا چندی پیش که آقای کسروی معنی شعر و شاعری را باز نکرده بودند یک ابتکار ادبی شمرده میشد و کسی پیدا نشدی که بگوید اگر همهی مردان پیروی از این بیهودهگوها کنند و زن نگیرند جز نابودی آدمیزاد چه خواهد بود و دیگری از آنان بیشرمی را بجایی رسانیده که خواهر و مادر خود را مانند سالنامه دانسته و بشوهر آنان سفارش میکند که :
زنی نو کن ای خواجه هر نوبهار
که تقویم پارینه ناید بکار
ببینید بیشرمی را بکجا رسانیدهاند که زنان را مانند تقویم بجامعه معرفی میکنند و از اینگونه اشعار که اهانت بعالم زنان است در کتب بیشتری از این یاوهگویان دیده میشود و من عقیده دارم که باید یک صف بسیار بزرگی از بانوان برای پشتیبانی در گفتارهای راهنمای جهانیان یعنی آقای کسروی تشکیل دهیم.
لار ـ احترام
پرچم : ما خشنودیم بانو احترام باین شرح مبادرت ورزیدهاند. ما چنانکه بارها نوشتهایم برآنیم که باید بانوان در پی بردن بحقایق زندگانی و کوشش به برانداختن بدیها و ناپاکیهای جهان با ما همراهی نمایند و هر مردی از ما باید بکوشد تا زنانِ خاندان خود را باین همراهی بکشاند و خشنودیم که آقای آگاه باین کار برخاستهاند. چند تن از بانوان دانشمند درمیان خوانندگان پیمان و پرچم هستند ولی بانو احترام نخستین بانوییست که بنوشتن مبادرت مینماید. راستی آنست که در نبرد با شاعرانِ تردامن بانوان باید بیش از مردان بکوشند زیرا آن ناپاکیها که شاعران برواجش کوشیدهاند بیش از همه بیاحترامی ببانوان میباشد و من امیدمندم نوشتههایی از دیگر بانوان نیز برسد.
در کشوری که باب پنجم گلستان هست و در دبستانها درس خوانده میشود بانوان نباید آرام بنشینند.
(پرچم روزانه شمارهی 187)
.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 عید قربان
🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکهی 1 از 3)
از چیزهایی كه باید در پیرامونش گفتگو كرد قربانیست. دربارهی آن از دو رو سخنانی هست : یكی آنكه قربانی چه معنی دارد؟.. مگر خدا از كشتن گوسفند و گاو خوشش میآید كه كسی نذر كند اگر فلان كار شد گوسفندی كشم؟!.. آن شنیدهاید كه اصغر بروجردی ، آن مرد تیرهدرون ، كه بچهها را میفریفته و با خود میبرده و پس از زشتكاری میكشته ، چون گرفتار شده محكوم گردیده بود ، هنگامی كه بپای دارش میبردهاند میگفته : «من نذر كرده بودم اگر از این بلا خلاص شدم در حضرت عبدالعظیم گوسفندی به نذر حضرت عباس بكشم». آن كارهای زشتش و این هم نذرش. دیگری اینكه چگونه اسلام به قربانی دستور داده؟!.. یكی از ایرادهای بزرگ باسلام قربانیهاییست كه در مكه میشود. در یك روز از نیم ملیون تا یك ملیون گوسفند و شتر را از یكسو سر میبرند و از یكسو برای آنكه نگندد و بیماریها پدید نیاورد بیدرنگ گودالی كنده زیر خاك نهان میگردانند ـ باین چه نامی توان داد؟!. گوسفند اگر كالاست (چنانكه فهمیدهی دیگران میباشد) باید ارجش دانست و بدانسان تباهش نگردانید و اگر كالا نیست و آفریدهی جداسریست (چنانكه فهمیدهی ما میباشد) باید بآن اندازه ستمِ بیهوده سزا نشمرد. پس چه رازی داشته كه اسلام دستور آن را داده؟!.
باید دانست كه قربانی از پدیدآوردههای اسلام نیست. قربانی از پیش از آن میبوده و اسلام چون نتوانسته آن را براندازد باین بس كرده كه شكلش را دیگر گرداند. قربانی بازمانده از زمانهای بتپرستی بوده و ما اگر بخواهیم تاریخچهی آن را روشن گردانیم باید كمی هم از بتپرستی سخن رانیم.
چنانكه بارها گفتهایم بتپرستی كه مردمان باستان گرفتار آن بودهاند معنایش نشناختن جهان و كارهای آن میبوده. باین معنی چون باین جهان نگریسته از گردش آن سر در نیاورده و شُوند كارهایش را نمیدانستهاند درمیماندهاند و یک نافهمیشان این میبوده كه جهان را یک دستگاه نشناخته دستهای گوناگونی را در آن كارگر میشماردهاند.
مثلاً چون بچه را میدیدهاند كه زاییده میشود و بزرگ میگردد و از آنسو ناگهان بیمار گردیده میمیرد ، آن زاییده شدن و بزرگ گردیدن را با این بیمار شدن و مردن سازگار نشناخته نمیتوانستهاند باور كنند كه هر دو از یك سرچشمه است. همچنان باران را میدیدهاند كه میبارد و كشتها را میپرورد و میرویاند و از آنسو تگرگی باریده آنها را میكوبد و نابود میگرداند و این دو را هم آخشیج[=ضد] یكدیگر میشناختهاند.
در نتیجهی اینها گروهی در جهان دو دست را كارگر دیده به دو خدا ـ یكی خدای نیكوكار یا یزدان ، دیگری خدای بدكار یا اهریمن ـ باور میداشتهاند. (از جمله ایرانیان باستان باین باور میبودهاند). گروهی باین اندازه هم بس نكرده برای هر رشته از كارها خدای جدایی از پندار خود پدید میآوردهاند. مثلاً برای دریا و كارهای آن خدایی ، برای جنگ و فیروزی و نافیروزی خدایی ، برای كشت و كار و گلهداری خدایی میپنداشتهاند. اگر متولوجی1 یونان را بخوانیم برای بادهگساری و خوشگذرانی نیز خدایی جداگانه میداشتهاند.2
این بوده راز بتپرستی. از سوی دیگر اینان خدایانی را كه از پندار خود پدید میآوردهاند هر یكی را دارای خیمهای آدمی ـ خشم ، رشك ، كینه ، خودخواهی و مانند اینها ـ میشماردهاند. این لغزش دیگری از ایشان میبوده و نتیجهی این لغزش آن میشده كه همیشه از خدایان بترسند و از خشم و رشک و كینهی آنها بیمناك باشند. از جمله این نافهمی درمیان ایشان رواج میداشته كه هر كسی كه دارایی اندوخت ، یا فرزندان بسیاری پیدا كرد ، یا سرداری در چند جنگ فیروز درآمد ، خدایان باو رشك برند و آسیب و آزار دریغ ندارند. از نافهمی چنین بیمی بخود راه داده آنگاه برای چاره چنان اندیشیده بودند كه با دادن ارمغانهایی از رشك و خشم خدایان جلو گیرند و خود را از آسیب و زیان نگه دارند. اینبود كسی كه توانگر میشده بایستی سهمی از داراك خود بنام خدایان جدا گرداند و به پرستشگاه برد. كسی كه دارای چند فرزند میبوده یكی از آنها را ـ دختر یا پسر ـ برگزیده بپرستاری در پرستشگاه میگمارده. سرداری كه از جنگ با فیروزی بازمیگشته بخشی از كالاهای تاراجی را ویژهی خدایان میگردانیده.
1ـ Mythology - و
2ـ دیونیسوس : خدای باده - و
.
🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکهی 1 از 3)
از چیزهایی كه باید در پیرامونش گفتگو كرد قربانیست. دربارهی آن از دو رو سخنانی هست : یكی آنكه قربانی چه معنی دارد؟.. مگر خدا از كشتن گوسفند و گاو خوشش میآید كه كسی نذر كند اگر فلان كار شد گوسفندی كشم؟!.. آن شنیدهاید كه اصغر بروجردی ، آن مرد تیرهدرون ، كه بچهها را میفریفته و با خود میبرده و پس از زشتكاری میكشته ، چون گرفتار شده محكوم گردیده بود ، هنگامی كه بپای دارش میبردهاند میگفته : «من نذر كرده بودم اگر از این بلا خلاص شدم در حضرت عبدالعظیم گوسفندی به نذر حضرت عباس بكشم». آن كارهای زشتش و این هم نذرش. دیگری اینكه چگونه اسلام به قربانی دستور داده؟!.. یكی از ایرادهای بزرگ باسلام قربانیهاییست كه در مكه میشود. در یك روز از نیم ملیون تا یك ملیون گوسفند و شتر را از یكسو سر میبرند و از یكسو برای آنكه نگندد و بیماریها پدید نیاورد بیدرنگ گودالی كنده زیر خاك نهان میگردانند ـ باین چه نامی توان داد؟!. گوسفند اگر كالاست (چنانكه فهمیدهی دیگران میباشد) باید ارجش دانست و بدانسان تباهش نگردانید و اگر كالا نیست و آفریدهی جداسریست (چنانكه فهمیدهی ما میباشد) باید بآن اندازه ستمِ بیهوده سزا نشمرد. پس چه رازی داشته كه اسلام دستور آن را داده؟!.
باید دانست كه قربانی از پدیدآوردههای اسلام نیست. قربانی از پیش از آن میبوده و اسلام چون نتوانسته آن را براندازد باین بس كرده كه شكلش را دیگر گرداند. قربانی بازمانده از زمانهای بتپرستی بوده و ما اگر بخواهیم تاریخچهی آن را روشن گردانیم باید كمی هم از بتپرستی سخن رانیم.
چنانكه بارها گفتهایم بتپرستی كه مردمان باستان گرفتار آن بودهاند معنایش نشناختن جهان و كارهای آن میبوده. باین معنی چون باین جهان نگریسته از گردش آن سر در نیاورده و شُوند كارهایش را نمیدانستهاند درمیماندهاند و یک نافهمیشان این میبوده كه جهان را یک دستگاه نشناخته دستهای گوناگونی را در آن كارگر میشماردهاند.
مثلاً چون بچه را میدیدهاند كه زاییده میشود و بزرگ میگردد و از آنسو ناگهان بیمار گردیده میمیرد ، آن زاییده شدن و بزرگ گردیدن را با این بیمار شدن و مردن سازگار نشناخته نمیتوانستهاند باور كنند كه هر دو از یك سرچشمه است. همچنان باران را میدیدهاند كه میبارد و كشتها را میپرورد و میرویاند و از آنسو تگرگی باریده آنها را میكوبد و نابود میگرداند و این دو را هم آخشیج[=ضد] یكدیگر میشناختهاند.
در نتیجهی اینها گروهی در جهان دو دست را كارگر دیده به دو خدا ـ یكی خدای نیكوكار یا یزدان ، دیگری خدای بدكار یا اهریمن ـ باور میداشتهاند. (از جمله ایرانیان باستان باین باور میبودهاند). گروهی باین اندازه هم بس نكرده برای هر رشته از كارها خدای جدایی از پندار خود پدید میآوردهاند. مثلاً برای دریا و كارهای آن خدایی ، برای جنگ و فیروزی و نافیروزی خدایی ، برای كشت و كار و گلهداری خدایی میپنداشتهاند. اگر متولوجی1 یونان را بخوانیم برای بادهگساری و خوشگذرانی نیز خدایی جداگانه میداشتهاند.2
این بوده راز بتپرستی. از سوی دیگر اینان خدایانی را كه از پندار خود پدید میآوردهاند هر یكی را دارای خیمهای آدمی ـ خشم ، رشك ، كینه ، خودخواهی و مانند اینها ـ میشماردهاند. این لغزش دیگری از ایشان میبوده و نتیجهی این لغزش آن میشده كه همیشه از خدایان بترسند و از خشم و رشک و كینهی آنها بیمناك باشند. از جمله این نافهمی درمیان ایشان رواج میداشته كه هر كسی كه دارایی اندوخت ، یا فرزندان بسیاری پیدا كرد ، یا سرداری در چند جنگ فیروز درآمد ، خدایان باو رشك برند و آسیب و آزار دریغ ندارند. از نافهمی چنین بیمی بخود راه داده آنگاه برای چاره چنان اندیشیده بودند كه با دادن ارمغانهایی از رشك و خشم خدایان جلو گیرند و خود را از آسیب و زیان نگه دارند. اینبود كسی كه توانگر میشده بایستی سهمی از داراك خود بنام خدایان جدا گرداند و به پرستشگاه برد. كسی كه دارای چند فرزند میبوده یكی از آنها را ـ دختر یا پسر ـ برگزیده بپرستاری در پرستشگاه میگمارده. سرداری كه از جنگ با فیروزی بازمیگشته بخشی از كالاهای تاراجی را ویژهی خدایان میگردانیده.
1ـ Mythology - و
2ـ دیونیسوس : خدای باده - و
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش یکم : زبونیهای گذشتگان)
🔸 3ـ همیشه نگران آینده باید بود (تکهی چهار از چهار)
ایرانیان اگر بازماندههای قرنهای زبونی را پایمال نسازند از زبونی ایمن نخواهند گردید! كسانی كه در دور مغول برخاستهاند و در برابر آن خونخواریها همه خرسندی نمودهاند باید بازماندههای شوم آنان را پایمال ساخت! آنان كه در زمان تیمور زیسته و بر آن پلیدیها خرده نگرفتهاند باید نشان از ایشان بازنگزاشت.
آن كسانی كه آن بدبختیها را با دیده دیده و یا از نزدیك شنیدهاند و خون آنان بجوش نیامده از خرد و مردمی دور بودهاند و هر آنچه گفته و نگاشتهاند و هر كیش یا فلسفهای از خود بیادگار گزاردهاند در این دورهی فیروزی باید همه را از میان برداشت.
ما را از گذشته دو چیز بس : غیرت ایرانیگری ، دین مسلمانی! (1) از این گذشته هرچه هست باید زیر پا انداخت.
آن غیرت ایرانیگری كه درفش هخامنشیان را تا آنسوی رود دانوب كشانید. آن غیرتی كه در برابر آرزوی جهانگیری رومیان سدهای آهنین پدید آورد. آن غیرتی كه در برابر عرب خونینترین میدانها را برپا ساخت و تنها با نیروی خدایی اسلام بود كه برابری نتوانست. آن غیرتی كه دستگاه شوم بنیامیه را درچید. آن غیرتی كه یعقوب لیث و جلالالدین خوارزمشاه و شمسالدین خطیب و شاهمنصور پدید آورد. آن غیرتی كه شاهعباس و نادر را برانگیخت. آن غیرتی كه امروز این دورهی آزادی و فیروزی را بروی ما گشاده.
از دین اسلام نیز جز سرچشمهی آن را نمیخواهیم و هرگز به پندارهای دیگران و كشمكشهای بیجای این و آن نخواهیم پرداخت. (2)
اینست توشههایی كه باید برای راه آینده برداشت.
پابرگیها :
1ـ در چهل سال گذشته یکی از چیزهایی که لگدمال گردید نام پاک اسلام و دینداری بود. ملایان که چهل سال جز سخنفروشی و دینفروشی کاری نکردند پیاپی بجای آنکه بگویند «شیعیگری» یا «دکان ما» ، نام اسلام را بزبان آوردند و چون گفتههاشان سراپا بیخردی و دروغ و ریا بود ، دینداری موهون و نام اسلام در چشم مردمان بس خوار گردید.
2ـ کسروی را دشمن اسلام شناسانیدهاند. چنین سخنی مایهی گمراهیست و شرحی درمیباید. در اینجا شرح کوتاهی میآوریم ولی خوانندهی حقیقتجو باید باین بس نکرده کتابهایش را بخواند. او میگوید : اسلام دو تاست. یکی اسلامی که پاکمرد عرب بنیاد گزارد و مردم پراکندهی عرب را که دشمن یکدیگر بودند متحد کرد و نیمی از جهان را زیر پرچم آن دین گرد آورد. دیگری اسلامی که امروز هست و مسلمانان به دهها تیره بخش گردیده هر یک زندگانی نژادی خود را پیش گرفته درمیان خود نیز دهها دشمنی و کینهورزی دارند و در همان حال از پسماندهترین تودهها بشمارند.
هر دینی باید با گمراهیهای زمانش نبرد کرده آنها را براندازد. آن اسلام با بتپرستی که تنها گمراهی زمانش بود نبردید و آن را برانداخت و همه را بیک شاهراه درآورد. ولی سپس دهها گمراهی دیگری که امروز نیز رواج میدارد پدید آمد و باسلام درآمیخت : از فلسفهی یونان ، صوفیگری ، خراباتیگری ، شیعیگری و بهائیگری گرفته تا «اژدها گمراهیِ» روزگار ما ـ مادّیگری. نتیجه آنکه امروز دهها گمراهی کهن و نو بر سر راه جهانیان است که اسلام آنها را برانداختن نمیتواند. زیرا دینِ این زمان نیست. زمانش گذشته است. از آن اسلام هرچه مانده نه دین بلکه بیدینیست زیرا این اسلامنام ، خود کانون دهها گمراهیست.
با اینهمه ، گمراهیها بنیاد دین را بهم نتواند زد. بنیاد دین نه چیزیست که کهنه و نو گردد. بنیاد اسلام و «پاکدینی» یکیست. پاکدینی آیینی است که جهانیان را از گمراهیها میرهاند. بنیاد همهی دینها یکیست. در اینجا نیز مقصود بنیاد اسلام میباشد.
.
🔸 3ـ همیشه نگران آینده باید بود (تکهی چهار از چهار)
ایرانیان اگر بازماندههای قرنهای زبونی را پایمال نسازند از زبونی ایمن نخواهند گردید! كسانی كه در دور مغول برخاستهاند و در برابر آن خونخواریها همه خرسندی نمودهاند باید بازماندههای شوم آنان را پایمال ساخت! آنان كه در زمان تیمور زیسته و بر آن پلیدیها خرده نگرفتهاند باید نشان از ایشان بازنگزاشت.
آن كسانی كه آن بدبختیها را با دیده دیده و یا از نزدیك شنیدهاند و خون آنان بجوش نیامده از خرد و مردمی دور بودهاند و هر آنچه گفته و نگاشتهاند و هر كیش یا فلسفهای از خود بیادگار گزاردهاند در این دورهی فیروزی باید همه را از میان برداشت.
ما را از گذشته دو چیز بس : غیرت ایرانیگری ، دین مسلمانی! (1) از این گذشته هرچه هست باید زیر پا انداخت.
آن غیرت ایرانیگری كه درفش هخامنشیان را تا آنسوی رود دانوب كشانید. آن غیرتی كه در برابر آرزوی جهانگیری رومیان سدهای آهنین پدید آورد. آن غیرتی كه در برابر عرب خونینترین میدانها را برپا ساخت و تنها با نیروی خدایی اسلام بود كه برابری نتوانست. آن غیرتی كه دستگاه شوم بنیامیه را درچید. آن غیرتی كه یعقوب لیث و جلالالدین خوارزمشاه و شمسالدین خطیب و شاهمنصور پدید آورد. آن غیرتی كه شاهعباس و نادر را برانگیخت. آن غیرتی كه امروز این دورهی آزادی و فیروزی را بروی ما گشاده.
از دین اسلام نیز جز سرچشمهی آن را نمیخواهیم و هرگز به پندارهای دیگران و كشمكشهای بیجای این و آن نخواهیم پرداخت. (2)
اینست توشههایی كه باید برای راه آینده برداشت.
پابرگیها :
1ـ در چهل سال گذشته یکی از چیزهایی که لگدمال گردید نام پاک اسلام و دینداری بود. ملایان که چهل سال جز سخنفروشی و دینفروشی کاری نکردند پیاپی بجای آنکه بگویند «شیعیگری» یا «دکان ما» ، نام اسلام را بزبان آوردند و چون گفتههاشان سراپا بیخردی و دروغ و ریا بود ، دینداری موهون و نام اسلام در چشم مردمان بس خوار گردید.
2ـ کسروی را دشمن اسلام شناسانیدهاند. چنین سخنی مایهی گمراهیست و شرحی درمیباید. در اینجا شرح کوتاهی میآوریم ولی خوانندهی حقیقتجو باید باین بس نکرده کتابهایش را بخواند. او میگوید : اسلام دو تاست. یکی اسلامی که پاکمرد عرب بنیاد گزارد و مردم پراکندهی عرب را که دشمن یکدیگر بودند متحد کرد و نیمی از جهان را زیر پرچم آن دین گرد آورد. دیگری اسلامی که امروز هست و مسلمانان به دهها تیره بخش گردیده هر یک زندگانی نژادی خود را پیش گرفته درمیان خود نیز دهها دشمنی و کینهورزی دارند و در همان حال از پسماندهترین تودهها بشمارند.
هر دینی باید با گمراهیهای زمانش نبرد کرده آنها را براندازد. آن اسلام با بتپرستی که تنها گمراهی زمانش بود نبردید و آن را برانداخت و همه را بیک شاهراه درآورد. ولی سپس دهها گمراهی دیگری که امروز نیز رواج میدارد پدید آمد و باسلام درآمیخت : از فلسفهی یونان ، صوفیگری ، خراباتیگری ، شیعیگری و بهائیگری گرفته تا «اژدها گمراهیِ» روزگار ما ـ مادّیگری. نتیجه آنکه امروز دهها گمراهی کهن و نو بر سر راه جهانیان است که اسلام آنها را برانداختن نمیتواند. زیرا دینِ این زمان نیست. زمانش گذشته است. از آن اسلام هرچه مانده نه دین بلکه بیدینیست زیرا این اسلامنام ، خود کانون دهها گمراهیست.
با اینهمه ، گمراهیها بنیاد دین را بهم نتواند زد. بنیاد دین نه چیزیست که کهنه و نو گردد. بنیاد اسلام و «پاکدینی» یکیست. پاکدینی آیینی است که جهانیان را از گمراهیها میرهاند. بنیاد همهی دینها یکیست. در اینجا نیز مقصود بنیاد اسلام میباشد.
.
🔶 دفتر «در پیرامون شعر و صوفیگری»
🔸 سخن نابجا چه دارد سود؟ (تکهی یک از یک)
سخن را پایه از مایه است بیمایه فطیر آید
سخنگو گر بود نادان سخنها ناخجیر [خجیر (به پیش یا به زیر خا) = پسندیده] آید
سخن در کفهی نادان ز کم باری است سر بالا
ولی در کفهی دانا همیشه سر بزیر آید
چو طفلی خردسال و پیرمردی سالخوردش دان
سخنهایی که زود آید سخنهایی که دیر آید
سخن رانی درین دوره ز هر کاری است آسانتر
بمیل خویشتن هرکس سخنران و دبیر آید
کسی پابند معنی نیست در گفتارهای خود
براند همچنان سیلی هر آنش در مسیر آید
از این نادانکان کی گفتگوی باثمر خیزد
وزین جولاهکان کی کار دیبا و حریر آید؟!
چرا داننده نسراید سخنهای پر و ساده
که نزد عالی و دانی پسند و دلپذیر آید؟!
چرا بایستی بسرودن سخنهای تهی مغزی
که از هر باره بتواند کس آنرا خردهگیر آید؟!
به پیش نیری خاموش بنشستن از آن بهتر
که حرفی ناسزا خیزد که گفتی ناخجیر آید
سمنان ـ نیری
.
🔸 سخن نابجا چه دارد سود؟ (تکهی یک از یک)
سخن را پایه از مایه است بیمایه فطیر آید
سخنگو گر بود نادان سخنها ناخجیر [خجیر (به پیش یا به زیر خا) = پسندیده] آید
سخن در کفهی نادان ز کم باری است سر بالا
ولی در کفهی دانا همیشه سر بزیر آید
چو طفلی خردسال و پیرمردی سالخوردش دان
سخنهایی که زود آید سخنهایی که دیر آید
سخن رانی درین دوره ز هر کاری است آسانتر
بمیل خویشتن هرکس سخنران و دبیر آید
کسی پابند معنی نیست در گفتارهای خود
براند همچنان سیلی هر آنش در مسیر آید
از این نادانکان کی گفتگوی باثمر خیزد
وزین جولاهکان کی کار دیبا و حریر آید؟!
چرا داننده نسراید سخنهای پر و ساده
که نزد عالی و دانی پسند و دلپذیر آید؟!
چرا بایستی بسرودن سخنهای تهی مغزی
که از هر باره بتواند کس آنرا خردهگیر آید؟!
به پیش نیری خاموش بنشستن از آن بهتر
که حرفی ناسزا خیزد که گفتی ناخجیر آید
سمنان ـ نیری
.
در پیرامون شعر و صوفیگری پی دی اف.pdf
243.2 KB
🔸 در پیرامون شعر و صوفیگری
🔹 پیام ...
🔹 نشخوار سخن
🔹 سخن نابجا چه دارد سود؟
💡 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
🔹 پیام ...
🔹 نشخوار سخن
🔹 سخن نابجا چه دارد سود؟
💡 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
🔶 «بدبختی توده و ریشهی آن»
🔸 یکی از گمراهیها صوفیگریست (تکهی یک از سه)
یکی از گمراهیها و گرفتاریها که در ایران از دیرگاهی رواج یافته صوفیگری است. این کیش باندازهای بایران صدمه رسانیده که حد و حصری ندارد و میتوان گفت یکی از علتهای استیلای مغول بایران همین صوفیگری بوده است. آقای کسروی در کتاب «راه رستگاری» که تقریباً خلاصه و فشارهی پیمان در موضوع دین میباشد در گفتار 15 بطور مشروح مبداء و علت پیدایش و جهت پیشرفت و همچنین زیان صوفیگری را بیان نموده و با دلایل دانشمندانه و بخردانه آن را رد کردهاند دیگر در این زمینه جای هیچ گونه گفتگویی باقی نمانده و بنوشتن و گفتن دوباره نیاز نیست ولی چیزی که مرا بنوشتن این گفتار واداشته همانا ایراد بعضی از بیانصافان و مغرضین است که میگویند چون پیمانیان از عرفان (صوفیگری) بیاطلاع میباشند بهمین مناسبت بگفتههای آقای کسروی گوش داده و پیروی از پیمان نمودهاند.
این سخن را جز بغرض و ناآگاهی آنان نتوان بچیز دیگری حمل نمود زیرا هر کسی که با سبک پیمان و بطور کلی با نوشتههای آقای کسروی آشناست میداند که او در هر موضوعی که خواسته سخن گوید یا به هر کیش که ایراد گرفته اول به نحو مجمل و مختصر آن را خلاصه کرده و پس از آن بوده که پاسخ دادهاند. بطوری که چند روز قبل در موضوع جان و روان در پرچم ملاحظه گردید نخست آراء و انظار پیشوایان مادّیگری را بیان کرده و آنوقت مبادرت بجواب نموده بودند این برای اینست که برای کسی جای شبهه و تردیدی باقی نماند و گفتههای پیمان را حمل بر گزافهگویی نکنند. بعلاوه پیمانیان همهشان اهل این کشور هستند و از جای دیگر باینجا نیامدهاند. بقول خودتان در سرزمین عرفان و فلسفه و شعر و شاعری بزرگ شده و نشو و نما یافته و در مدارس این کشور تحصیل کرده و از برنامهی وزارت فرهنگ که قسمت مهم آن بعرفان و فلسفه و شعر و ادبیات تخصیص یافته استفاده نمودهاند.
و از طرفی با صوفیان که در هر شهری ریشه دوانیده و مجلس و محفلی دارند حشر و نشری کرده کم و بیش بمعتقدات و آداب و رسوم آنها پی بردهاند. نگارنده یکی از آنها بودهام که با فِرق مختلفهی صوفیان آشنایی داشته و از نزدیک وضعیت آنها را دیده و اینک مختصری از مشهودات خود را جهت آگاهی خوانندگان درج میکنم.
صوفیان چندین فرقه هستند که مهمترین آنها بقرار زیر است : شاهنعمتاللهی ـ ذهبی ـ بکتاشی ـ نقشبندیه ـ خاکساری. اینها اگرچه در ریشه یکی بوده فعلاً یکی نیستند و هر کدام راهی و پیشوایی جداگانه دارند ، و دائماً با یکدیگر در مجادله بوده و نسبتهایی بهمدیگر میدهند حتا از افتراء و توهین نیز مضایقه ندارند.
هیچ کدام آنها دارای هدف نبوده و آمال ویژهای ندارند و بدستاویز شریعت و طریقت و حقیقت و مکاشفات و مشاهدات عمر خود را با بطالت و کسالت بسر میدهند. قطب شیرازی مرام صوفیگری را در یک بیت شعر گنجانیده :
صمت و جوع و سحر و عزلت ذکری بدوام
ناتمامان جهان را کند این پنج تمام
بنابراین اکثر شبها در مقابر شیوخ و خانقاهها جمع شده و تا صبح بیدار میمانند و اوقات خود را با خواندن مثنوی و حافظ و سعدی و گریه و ناله میگذرانند و اغلب آنها معتاد بتریاک و حشیش و چرس و بنگ هستند و استعمال آن را وسیلهی نفْسکشی و وصول بحقیقت و پیوستن بخدا میدانند. این بود مختصری از عملیات و مرام صوفیان که من مشاهده کردهام.
.
🔸 یکی از گمراهیها صوفیگریست (تکهی یک از سه)
یکی از گمراهیها و گرفتاریها که در ایران از دیرگاهی رواج یافته صوفیگری است. این کیش باندازهای بایران صدمه رسانیده که حد و حصری ندارد و میتوان گفت یکی از علتهای استیلای مغول بایران همین صوفیگری بوده است. آقای کسروی در کتاب «راه رستگاری» که تقریباً خلاصه و فشارهی پیمان در موضوع دین میباشد در گفتار 15 بطور مشروح مبداء و علت پیدایش و جهت پیشرفت و همچنین زیان صوفیگری را بیان نموده و با دلایل دانشمندانه و بخردانه آن را رد کردهاند دیگر در این زمینه جای هیچ گونه گفتگویی باقی نمانده و بنوشتن و گفتن دوباره نیاز نیست ولی چیزی که مرا بنوشتن این گفتار واداشته همانا ایراد بعضی از بیانصافان و مغرضین است که میگویند چون پیمانیان از عرفان (صوفیگری) بیاطلاع میباشند بهمین مناسبت بگفتههای آقای کسروی گوش داده و پیروی از پیمان نمودهاند.
این سخن را جز بغرض و ناآگاهی آنان نتوان بچیز دیگری حمل نمود زیرا هر کسی که با سبک پیمان و بطور کلی با نوشتههای آقای کسروی آشناست میداند که او در هر موضوعی که خواسته سخن گوید یا به هر کیش که ایراد گرفته اول به نحو مجمل و مختصر آن را خلاصه کرده و پس از آن بوده که پاسخ دادهاند. بطوری که چند روز قبل در موضوع جان و روان در پرچم ملاحظه گردید نخست آراء و انظار پیشوایان مادّیگری را بیان کرده و آنوقت مبادرت بجواب نموده بودند این برای اینست که برای کسی جای شبهه و تردیدی باقی نماند و گفتههای پیمان را حمل بر گزافهگویی نکنند. بعلاوه پیمانیان همهشان اهل این کشور هستند و از جای دیگر باینجا نیامدهاند. بقول خودتان در سرزمین عرفان و فلسفه و شعر و شاعری بزرگ شده و نشو و نما یافته و در مدارس این کشور تحصیل کرده و از برنامهی وزارت فرهنگ که قسمت مهم آن بعرفان و فلسفه و شعر و ادبیات تخصیص یافته استفاده نمودهاند.
و از طرفی با صوفیان که در هر شهری ریشه دوانیده و مجلس و محفلی دارند حشر و نشری کرده کم و بیش بمعتقدات و آداب و رسوم آنها پی بردهاند. نگارنده یکی از آنها بودهام که با فِرق مختلفهی صوفیان آشنایی داشته و از نزدیک وضعیت آنها را دیده و اینک مختصری از مشهودات خود را جهت آگاهی خوانندگان درج میکنم.
صوفیان چندین فرقه هستند که مهمترین آنها بقرار زیر است : شاهنعمتاللهی ـ ذهبی ـ بکتاشی ـ نقشبندیه ـ خاکساری. اینها اگرچه در ریشه یکی بوده فعلاً یکی نیستند و هر کدام راهی و پیشوایی جداگانه دارند ، و دائماً با یکدیگر در مجادله بوده و نسبتهایی بهمدیگر میدهند حتا از افتراء و توهین نیز مضایقه ندارند.
هیچ کدام آنها دارای هدف نبوده و آمال ویژهای ندارند و بدستاویز شریعت و طریقت و حقیقت و مکاشفات و مشاهدات عمر خود را با بطالت و کسالت بسر میدهند. قطب شیرازی مرام صوفیگری را در یک بیت شعر گنجانیده :
صمت و جوع و سحر و عزلت ذکری بدوام
ناتمامان جهان را کند این پنج تمام
بنابراین اکثر شبها در مقابر شیوخ و خانقاهها جمع شده و تا صبح بیدار میمانند و اوقات خود را با خواندن مثنوی و حافظ و سعدی و گریه و ناله میگذرانند و اغلب آنها معتاد بتریاک و حشیش و چرس و بنگ هستند و استعمال آن را وسیلهی نفْسکشی و وصول بحقیقت و پیوستن بخدا میدانند. این بود مختصری از عملیات و مرام صوفیان که من مشاهده کردهام.
.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 عید قربان
🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکهی 2 از 3)
این ترس از خدایان یا بهتر گویم این پندارها در برخی تودهها رویهی سیاهكاری بخود میگرفته. زیرا میپنداشتهاند خدایان خونخوارند و از ریخته شدن خون خشنود میگردند. با این پندار دختران و پسران خود را در جلو بتهای بیجان سر میبریدهاند. كسانی را كه در جنگ دستگیر میساختهاند قربانی خدایان میگردانیدهاند. آن یونانیان كه آوازهی تمدنشان پس از هزارها سال در گردشست نیز گرفتار چنین اندیشههای پستی میبودهاند. پُلوتارخ1 چون داستان جنگ خشایارشا را میآورده مینویسد در روز جنگ سه تن خواهرزادگان خشایارشا دستگیر افتادند و چون آنها را بنزد ثمیستوكلیس2 (سردار یونانی در آن جنگ) آوردند چون آتش روشن میبود كه قربانیها میگزاردند پیشینگو كه در آنجا میبود پافشاری كرد كه باید هر سهی آنها را قربانی گردانید. گفت : «اگر اینها را به باخوس خونآشام قربانی گردانید نه تنها یونانیان از این گرفتاری رها خواهند گردید بدشمن چیرگی هم خواهند داشت». در سایهی پافشاری او و دیگران سه تن جوان را بآتش انداخته قربانی باخوس خونآشام گردانیدند.
هنگامی كه كلمبوس آمریكا را پیدا كرد در مكزیك اینگونه قربانی رواج بسیار میداشت. خدایان مكزیك همه خونآشام میبودند. اگر داستانش خواهید كتاب «پیدایش آمریكا» را خوانید.
این راز قربانی بوده و چیزهایی را كه برای فرو نشاندن خشم خدایان ـ خدایان پنداری ـ و جلوگیری از كینهی آنها از داراك خود میدادهاند قربانی مینامیدهاند. نخست از همه چیز میبوده كه كاهنان خوردنیها را میخوردهاند و ناخوردنیها را بحساب خدایان میسوزانیدهاند. بشُوند همین سوزانیدن بوده كه كسانی میجستهاند و چیزهای خوشبو را میبردهاند. بیش از همه كُندُر و اسفند و چوبهای خوشبو را برمیگزیدهاند.
یكی از عادتهایی كه امروز درمیان ماست آنست كه برای بازگردانیدن چشمزخم كُندُر و اسفند میسوزانند. جای اندیشیدنست كه چشمزخم چیست؟.. آنگاه چه بهمبستگی میانهی آن با اسفند و كُندُر است؟.. این عادت از كجا پیدا شده؟.. اگر نیك اندیشید سرچشمهی آن همان داستان قربانی زمانهای باستانست. خیم رشك كه بخدا نسبت میدادند چون با مسلمانی و دینداری سازگار نبوده آن را برویهی دیگری انداخته پندار چشمزخم را پدید آوردهاند. آسیبهای ناگهانی را كه به داراك یا به تن رسد ، آنها از رشك خدایان میشماردند و اینها از بدچشمی و شومی نگاه این و آن میپندارند. چنانكه آنها برای جلوگیری اسفند و كُندُر میسوزانیدهاند اینها نیز میسوزانند. بیشتر عادتهای ما چنینست كه از زمانهای باستان بازمانده است.
از زمینهی گفتگو دور نیفتیم. سخن در آن بود كه نخست قربانی از همه چیز توانستی بود. گوسفند و گاو نیز میبردهاند كه كاهنان كشته گوشتش را میخوردهاند. سپس رواج این بیشتر گردیده. گویا این را با آن اندیشهی خونآشامی خدایان سازگارتر یافتهاند اینست كمكم دیگر چیزها فراموش شده و این بازمانده و رفتهرفته شناختهتر گردیده.
در یونان و روم از این قربانی سودجویی دیگر میكردهاند. كاری را كه ملایان ما با استخاره انجام میدهند آنها با قربانی انجام میدادهاند. گوسفند را كشته از چگونگی رودههای آن دستور خدا را دربارهی كارهای خود میفهمیدهاند. خدا با آنها سخن میگفته بدستیاری رودههای گوسفندان ، و چون فهمیدن زبان رودهها كار هر كسی نمیبوده میبایست قربانی در زیر دیدهبانی كاهنان انجام گیرد.
نتیجهی این سخنها آنست كه قربانی بازمانده از زمانهای بتپرستی بوده. از دیدهی خداشناسی بسیار نابجاست كه پنداشته شود خدا از گوسفندكشی و گاوكشی خوشش آید. تاریخچهاش اینست كه یاد كردم. در زمان اسلام چون نشدنی میبود كه این برانداخته شود پاكمرد عرب آن را نگه داشته چیزی كه هست از رنگ بتپرستی پاك گردانیده. باین معنی كه دستور داده كه هرچه از مرغ و چهارپا سر میبرند بنام خدا باشد. آنچه بنام بتها سر بریده شود (بگفتهی قرآن وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ) گوشتش ناپاك و حرام بوده.
اینكه بهنگام بریدن سر گوسفند یا مرغ نام خدا را میبرند نه از آنروست كه اسلام این كار را «عبادت» شناخته است بلكه از آنروست كه خواسته است از رنگ بتپرستی پیراسته باشد.
گویا بریدن سر گوسفند یا شتر درمیان حج پیش از اسلام نیز بوده است كه آن را هم اسلام نگه داشته ، نه آنكه خود پدید آورده.
به هر حال از این باره باسلام ایرادی نیست. زمان اسلام جدا میبود و زمان ما جداست. ما نخواهیم توانست با آیین سپهر درنبردیم. این آیین سپهر است كه جهان كمكم پیش رود و نیكیها كمكم انجام یابد.
1ـ Plutarchus : پلوتارخوس (تلفظ نام او به یونانی) زندگینامهنویس و تاریخنویس بنام یونانی - و
2 ـ Themistoceles - و
.
🔸 بخشی از کتاب «در پیرامون جانوران» (تکهی 2 از 3)
این ترس از خدایان یا بهتر گویم این پندارها در برخی تودهها رویهی سیاهكاری بخود میگرفته. زیرا میپنداشتهاند خدایان خونخوارند و از ریخته شدن خون خشنود میگردند. با این پندار دختران و پسران خود را در جلو بتهای بیجان سر میبریدهاند. كسانی را كه در جنگ دستگیر میساختهاند قربانی خدایان میگردانیدهاند. آن یونانیان كه آوازهی تمدنشان پس از هزارها سال در گردشست نیز گرفتار چنین اندیشههای پستی میبودهاند. پُلوتارخ1 چون داستان جنگ خشایارشا را میآورده مینویسد در روز جنگ سه تن خواهرزادگان خشایارشا دستگیر افتادند و چون آنها را بنزد ثمیستوكلیس2 (سردار یونانی در آن جنگ) آوردند چون آتش روشن میبود كه قربانیها میگزاردند پیشینگو كه در آنجا میبود پافشاری كرد كه باید هر سهی آنها را قربانی گردانید. گفت : «اگر اینها را به باخوس خونآشام قربانی گردانید نه تنها یونانیان از این گرفتاری رها خواهند گردید بدشمن چیرگی هم خواهند داشت». در سایهی پافشاری او و دیگران سه تن جوان را بآتش انداخته قربانی باخوس خونآشام گردانیدند.
هنگامی كه كلمبوس آمریكا را پیدا كرد در مكزیك اینگونه قربانی رواج بسیار میداشت. خدایان مكزیك همه خونآشام میبودند. اگر داستانش خواهید كتاب «پیدایش آمریكا» را خوانید.
این راز قربانی بوده و چیزهایی را كه برای فرو نشاندن خشم خدایان ـ خدایان پنداری ـ و جلوگیری از كینهی آنها از داراك خود میدادهاند قربانی مینامیدهاند. نخست از همه چیز میبوده كه كاهنان خوردنیها را میخوردهاند و ناخوردنیها را بحساب خدایان میسوزانیدهاند. بشُوند همین سوزانیدن بوده كه كسانی میجستهاند و چیزهای خوشبو را میبردهاند. بیش از همه كُندُر و اسفند و چوبهای خوشبو را برمیگزیدهاند.
یكی از عادتهایی كه امروز درمیان ماست آنست كه برای بازگردانیدن چشمزخم كُندُر و اسفند میسوزانند. جای اندیشیدنست كه چشمزخم چیست؟.. آنگاه چه بهمبستگی میانهی آن با اسفند و كُندُر است؟.. این عادت از كجا پیدا شده؟.. اگر نیك اندیشید سرچشمهی آن همان داستان قربانی زمانهای باستانست. خیم رشك كه بخدا نسبت میدادند چون با مسلمانی و دینداری سازگار نبوده آن را برویهی دیگری انداخته پندار چشمزخم را پدید آوردهاند. آسیبهای ناگهانی را كه به داراك یا به تن رسد ، آنها از رشك خدایان میشماردند و اینها از بدچشمی و شومی نگاه این و آن میپندارند. چنانكه آنها برای جلوگیری اسفند و كُندُر میسوزانیدهاند اینها نیز میسوزانند. بیشتر عادتهای ما چنینست كه از زمانهای باستان بازمانده است.
از زمینهی گفتگو دور نیفتیم. سخن در آن بود كه نخست قربانی از همه چیز توانستی بود. گوسفند و گاو نیز میبردهاند كه كاهنان كشته گوشتش را میخوردهاند. سپس رواج این بیشتر گردیده. گویا این را با آن اندیشهی خونآشامی خدایان سازگارتر یافتهاند اینست كمكم دیگر چیزها فراموش شده و این بازمانده و رفتهرفته شناختهتر گردیده.
در یونان و روم از این قربانی سودجویی دیگر میكردهاند. كاری را كه ملایان ما با استخاره انجام میدهند آنها با قربانی انجام میدادهاند. گوسفند را كشته از چگونگی رودههای آن دستور خدا را دربارهی كارهای خود میفهمیدهاند. خدا با آنها سخن میگفته بدستیاری رودههای گوسفندان ، و چون فهمیدن زبان رودهها كار هر كسی نمیبوده میبایست قربانی در زیر دیدهبانی كاهنان انجام گیرد.
نتیجهی این سخنها آنست كه قربانی بازمانده از زمانهای بتپرستی بوده. از دیدهی خداشناسی بسیار نابجاست كه پنداشته شود خدا از گوسفندكشی و گاوكشی خوشش آید. تاریخچهاش اینست كه یاد كردم. در زمان اسلام چون نشدنی میبود كه این برانداخته شود پاكمرد عرب آن را نگه داشته چیزی كه هست از رنگ بتپرستی پاك گردانیده. باین معنی كه دستور داده كه هرچه از مرغ و چهارپا سر میبرند بنام خدا باشد. آنچه بنام بتها سر بریده شود (بگفتهی قرآن وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ) گوشتش ناپاك و حرام بوده.
اینكه بهنگام بریدن سر گوسفند یا مرغ نام خدا را میبرند نه از آنروست كه اسلام این كار را «عبادت» شناخته است بلكه از آنروست كه خواسته است از رنگ بتپرستی پیراسته باشد.
گویا بریدن سر گوسفند یا شتر درمیان حج پیش از اسلام نیز بوده است كه آن را هم اسلام نگه داشته ، نه آنكه خود پدید آورده.
به هر حال از این باره باسلام ایرادی نیست. زمان اسلام جدا میبود و زمان ما جداست. ما نخواهیم توانست با آیین سپهر درنبردیم. این آیین سپهر است كه جهان كمكم پیش رود و نیكیها كمكم انجام یابد.
1ـ Plutarchus : پلوتارخوس (تلفظ نام او به یونانی) زندگینامهنویس و تاریخنویس بنام یونانی - و
2 ـ Themistoceles - و
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش یکم : زبونیهای گذشتگان)
🔸 4ـ ایرانیان بكوششْ بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (تکهی یک)
اگر خوانندگان فراموش نكردهاند ما در شمارهی 178 و 179 پرچم گفتار درازی را زیر عنوان «تاریخ مختصر نیروی دریایی ایران» كه بخامهی یكی از افسران ایرانی بود بامضای س. ب. بچاپ رسانیدیم. آن گفتار تاریخچهی نیروی دریایی ایران را دربر داشت و از این جهت سودمند بود و ما نیز از چاپش خودداری ننمودیم. ولی برداشت آن گفتار و لحن نویسندگی آن با حقیقت و همچنین با راه پرچم سازشی نداشت اینبود وعده دادیم كه سپس در آن پیرامون بگفتگو پردازیم و اینك آن وعدهی خود را بكار میبندیم و مخصوصاً میخواهیم نویسندهی آن گفتار كه یك افسر بافهم و دانشسیست این نوشتههای ما را بخواند.
آقای س. ب. در دیباچهی گفتار خود چنین مینویسد : در زوایای تاریخِ اغلب ملل دیده شده است كه ملتی بعلت انحطاط اخلاقی و باشتباهات تاریخی زعمای آن ملت بپرتگاه نیستی افتاده و مدتها دستخوش هوا و هوس ملل وحشی دیگر واقع شده است. ولی ملل زندهی عالم نه فقط در مقابل اینگونه شداید از میان نرفتهاند بلكه با نیروی صبر و دانش و فرهنگ آنقدر كوشیدهاند تا وقتی كه تمدن خود را بملل فاتح تحمیل و بدین طریق از رنج و زحمت اسارت و بدبختی خود را رهایی بخشند.
یكی از آن مللی كه دیوارهای تمدن باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناك فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایرانست. این ملت كهنسال آسیایی بارها محل تاخت و تاز بیگانه قرار گرفته است ولی هیچگاه ملل فاتح نتوانستهاند تیشه بریشهی تمدن این ملت باستانی زده و آن را از پای درآورند. چه ، جوانان و خردمندان این كشور همینكه احساس زوال را نمودهاند فوراً گرد هم آمده و بر بالای كاخ ویران كشور كه پایهاش همیشه محكم و بر قلوب افراد ملت استوار بوده كاخ نوینی و محكم و زیبایی ساختهاند كه چشم مردان روزگار را خیره ساخته است و باین علت است كه چنین ملتی هیچگاه مضمحل نشده و از بین نرفته و نخواهد رفت.
تا اینجاست گفتههای آقای س. ب.. متأسفانه باید گفت خود را و دیگران را فریب دادن است. این اندیشه از چندی پیش در دلهای بسیاری از ایرانیان پیدا شده كه شكستهایی را كه ایران در قرنهای گذشته در برابر بیگانگان خورده است تأویل كرده چنین میگویند : اگرچه ایران در هر یكی از آنها شكست خورده و استقلال خود را از دست داده ولی چندی نگذشته كه تمدن خود را بآن مردم فاتح تحمیل كرده و آنها را در خود بتحلیل برده و بدینسان استقلال خود را نگه داشته است. مثلاً در حادثهی مغول ایرانیان ناگزیر شدند گردن بیوغ آن مردم وحشی بگزارند ولی پس از چندی همان مغولان را تابع تمدن ایران گردانیده و در واقع از خود ساختند كه پادشاهان اخیر آنها دیگر یادی از مغولستان نمیكردند و خود را ایرانی میشناختند و مذهب و عادات ایرانی را پذیرفته بودند. اینست میگویند : ایران با این خاصیتی كه دارد از میان نرفته و پس از این هم نخواهد رفت.
.
🔸 4ـ ایرانیان بكوششْ بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (تکهی یک)
اگر خوانندگان فراموش نكردهاند ما در شمارهی 178 و 179 پرچم گفتار درازی را زیر عنوان «تاریخ مختصر نیروی دریایی ایران» كه بخامهی یكی از افسران ایرانی بود بامضای س. ب. بچاپ رسانیدیم. آن گفتار تاریخچهی نیروی دریایی ایران را دربر داشت و از این جهت سودمند بود و ما نیز از چاپش خودداری ننمودیم. ولی برداشت آن گفتار و لحن نویسندگی آن با حقیقت و همچنین با راه پرچم سازشی نداشت اینبود وعده دادیم كه سپس در آن پیرامون بگفتگو پردازیم و اینك آن وعدهی خود را بكار میبندیم و مخصوصاً میخواهیم نویسندهی آن گفتار كه یك افسر بافهم و دانشسیست این نوشتههای ما را بخواند.
آقای س. ب. در دیباچهی گفتار خود چنین مینویسد : در زوایای تاریخِ اغلب ملل دیده شده است كه ملتی بعلت انحطاط اخلاقی و باشتباهات تاریخی زعمای آن ملت بپرتگاه نیستی افتاده و مدتها دستخوش هوا و هوس ملل وحشی دیگر واقع شده است. ولی ملل زندهی عالم نه فقط در مقابل اینگونه شداید از میان نرفتهاند بلكه با نیروی صبر و دانش و فرهنگ آنقدر كوشیدهاند تا وقتی كه تمدن خود را بملل فاتح تحمیل و بدین طریق از رنج و زحمت اسارت و بدبختی خود را رهایی بخشند.
یكی از آن مللی كه دیوارهای تمدن باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناك فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایرانست. این ملت كهنسال آسیایی بارها محل تاخت و تاز بیگانه قرار گرفته است ولی هیچگاه ملل فاتح نتوانستهاند تیشه بریشهی تمدن این ملت باستانی زده و آن را از پای درآورند. چه ، جوانان و خردمندان این كشور همینكه احساس زوال را نمودهاند فوراً گرد هم آمده و بر بالای كاخ ویران كشور كه پایهاش همیشه محكم و بر قلوب افراد ملت استوار بوده كاخ نوینی و محكم و زیبایی ساختهاند كه چشم مردان روزگار را خیره ساخته است و باین علت است كه چنین ملتی هیچگاه مضمحل نشده و از بین نرفته و نخواهد رفت.
تا اینجاست گفتههای آقای س. ب.. متأسفانه باید گفت خود را و دیگران را فریب دادن است. این اندیشه از چندی پیش در دلهای بسیاری از ایرانیان پیدا شده كه شكستهایی را كه ایران در قرنهای گذشته در برابر بیگانگان خورده است تأویل كرده چنین میگویند : اگرچه ایران در هر یكی از آنها شكست خورده و استقلال خود را از دست داده ولی چندی نگذشته كه تمدن خود را بآن مردم فاتح تحمیل كرده و آنها را در خود بتحلیل برده و بدینسان استقلال خود را نگه داشته است. مثلاً در حادثهی مغول ایرانیان ناگزیر شدند گردن بیوغ آن مردم وحشی بگزارند ولی پس از چندی همان مغولان را تابع تمدن ایران گردانیده و در واقع از خود ساختند كه پادشاهان اخیر آنها دیگر یادی از مغولستان نمیكردند و خود را ایرانی میشناختند و مذهب و عادات ایرانی را پذیرفته بودند. اینست میگویند : ایران با این خاصیتی كه دارد از میان نرفته و پس از این هم نخواهد رفت.
.
✴️ کانال گرامی کوشاد ،
چند روز پیش نوشتاری بنام «کتابسوزی نازیها یا «نازیزدایی» متفقین؟!» (به کوتاهی : «کتابسوزی نازیها») در کانال شما درج شده که پاسخی به نوشتار «از کتابسوزی تا آدمسوزی ...» یکی از کانالهای تلگرامیست. دارندهی آن کانال به پاسخ شما چیزهایی زیر عنوان «کسروی در گور میلرزد از این دفاعِ بد...!» (به کوتاهی : «در گور میلرزد») نوشته.
نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» خواسته با شیرینزبانی گزافهای بافد و بگوید هر کتابسوزی سرانجامش آدمسوزیست. نویسندهی نوشتار «کتابسوزی نازیها» نیز در پاسخ ، مثال از کتابسوزی متفقین پس از شکست آلمان آورده و نشان داده که پس از آن کتابسوزی گسترده همراه با ویران ساختن همهی نمادهای نازی در آلمان که متفقین براه انداخته بودند خبری از آدمسوزی نبوده.
در اینجا چیزی جز یک گفتگوی ساده دیده نمیشود : کسی ادعایی کرده یا به زبانی دیگر یک رشته مشاهدات و آگاهیهایی را کنار هم گزارده و از آنها یک تعمیمی بیرون آورده. دیگری هم مثالی پیش کشیده که نقیض آن ادعاست.
این رخدادِ نادر یا شگفتی نیست. در زمینهی دانشها هزارها بار پیش آمده و از این پس هم خواهد آمد. مثلاً دانشمندی سخنی را پیش میکشد که تعمیم و الگوسازی یک رشته مشاهدات است. و سپس همکار او مثالی میآورد بضد آن الگو. اکنون آن دانشمند باید از سخنش بازگردد یا تعمیم خود را طوری دگرگون گرداند که مثال همکارش در الگوی تازه بگنجد.
در زندگانی و در میان افراد عادی هم همینست. برای مثال یکی میگوید : «همهی نجارها بدقولند». دیگری که این را میشنود چنین مثال میآورد : «من تاکنون چند کار نجاری داشتهام که اوستاهای نجار سر وقت تحویل دادهاند». بدینسان نفر اول میفهمد که داوری غلطی کرده بوده. چنین سخنان (یا داوری) اشتباهی از هر کسی سر تواند زد و عیب نیست. عیب آنست که پس از دانستن آنکه داوریاش غلط بوده بجای اعتراف ، ده ناراست بگوید تا گردن به آن یک راست ننهد.
من هر سه نوشتار را خوانده و متأسف شدم که دیدم نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» با آنکه دلیلهای نوشتار«کتابسوزی نازیها» روشن و بُرنده بود بجای اعتراف به اشتباه خود ، نوشتار «در گور میلرزد» را با تاخت بیشتری نوشته و سخنرانی جدایی نیز ضمیمهی آن کرده است.
کاش ، عیب نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» همین بود. او در نوشتار تازه و سخنرانی ضمیمهی آن عیوب دیگری از خود بروز داده. او که کمترین آگاهی از جنبش کتابسوزان پاکدینان ندارد به سخنانی برخاسته و میپنداشته این کتابسوزان نیز همچون آن دیگرانست. این نجسته و نخوانده و ندانسته بزبان آمدن که متأسفانه در میان ایرانیان فراوانست از کسی که دعوای خواندن 6000 جلد کتاب دارد و خود را پژوهشگر تاریخ میخواند نابجاتر و زشتتر میباشد.
چون کشتارهایی (و نیز آدمسوزیها) بوده که با کتابسوزانها همراه بوده یا پس از آن آمده ، آیا همین بسنده است که ما قاعدهی کلی از آن درآوریم؟!. چنین مینماید که نویسنده صد به به و آفرین به این کشف بزرگ خود گفته. به گفتهی بزرگی چنانکه هندویان خوراکیهای تند دوست دارند ، ایرانیان هم دلبستهی گزافهاند. پاسخ این نویسندهی پندارباف گزافهگو را مردم از دیرباز دادهاند : گردو گرد است ولی نه هر گردی گردوست.
عیب دیگر او اینست که به هوچیگری نیز دست زده. بدینسان که از جملههای روشنی که از کسروی آمده بود ، اتهام بیپایی نیز پدید آورده. او به گیومهها توجه نکرده و پنداشته آنها را نویسندهی شما نوشته.
اصل جملهها اینهاست :
«آن داستان كتابسوزان كه به این بیخردان گران افتاده و در پیش خود آن را تندروی میپندارند یكی از كارهای بسیار بایا و بسیار بجای ماست. ما كه دانستهایم سرچشمهی درماندگی و بدبختی ایرانیان ـ بلكه سراسر شرقیان ـ این بدآموزیهای گوناگون و درهمیست كه در كتابها و مغزها آكنده گردیده و این آمیغ در پیش چشم ما همچون آفتاب روشن گردیده ، و در نتیجه به آن برخاستهایم كه به هر بهایی كه بسر آید آن بدآموزیها را از میان بریم ، آیا چاره جز این میداریم كه چنانكه مغزها را پاك میگردانیم آن كتابها را نیز سوزانیده نابود سازیم؟!..»
👇
چند روز پیش نوشتاری بنام «کتابسوزی نازیها یا «نازیزدایی» متفقین؟!» (به کوتاهی : «کتابسوزی نازیها») در کانال شما درج شده که پاسخی به نوشتار «از کتابسوزی تا آدمسوزی ...» یکی از کانالهای تلگرامیست. دارندهی آن کانال به پاسخ شما چیزهایی زیر عنوان «کسروی در گور میلرزد از این دفاعِ بد...!» (به کوتاهی : «در گور میلرزد») نوشته.
نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» خواسته با شیرینزبانی گزافهای بافد و بگوید هر کتابسوزی سرانجامش آدمسوزیست. نویسندهی نوشتار «کتابسوزی نازیها» نیز در پاسخ ، مثال از کتابسوزی متفقین پس از شکست آلمان آورده و نشان داده که پس از آن کتابسوزی گسترده همراه با ویران ساختن همهی نمادهای نازی در آلمان که متفقین براه انداخته بودند خبری از آدمسوزی نبوده.
در اینجا چیزی جز یک گفتگوی ساده دیده نمیشود : کسی ادعایی کرده یا به زبانی دیگر یک رشته مشاهدات و آگاهیهایی را کنار هم گزارده و از آنها یک تعمیمی بیرون آورده. دیگری هم مثالی پیش کشیده که نقیض آن ادعاست.
این رخدادِ نادر یا شگفتی نیست. در زمینهی دانشها هزارها بار پیش آمده و از این پس هم خواهد آمد. مثلاً دانشمندی سخنی را پیش میکشد که تعمیم و الگوسازی یک رشته مشاهدات است. و سپس همکار او مثالی میآورد بضد آن الگو. اکنون آن دانشمند باید از سخنش بازگردد یا تعمیم خود را طوری دگرگون گرداند که مثال همکارش در الگوی تازه بگنجد.
در زندگانی و در میان افراد عادی هم همینست. برای مثال یکی میگوید : «همهی نجارها بدقولند». دیگری که این را میشنود چنین مثال میآورد : «من تاکنون چند کار نجاری داشتهام که اوستاهای نجار سر وقت تحویل دادهاند». بدینسان نفر اول میفهمد که داوری غلطی کرده بوده. چنین سخنان (یا داوری) اشتباهی از هر کسی سر تواند زد و عیب نیست. عیب آنست که پس از دانستن آنکه داوریاش غلط بوده بجای اعتراف ، ده ناراست بگوید تا گردن به آن یک راست ننهد.
من هر سه نوشتار را خوانده و متأسف شدم که دیدم نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» با آنکه دلیلهای نوشتار«کتابسوزی نازیها» روشن و بُرنده بود بجای اعتراف به اشتباه خود ، نوشتار «در گور میلرزد» را با تاخت بیشتری نوشته و سخنرانی جدایی نیز ضمیمهی آن کرده است.
کاش ، عیب نویسندهی «از کتابسوزی تا آدمسوزی» همین بود. او در نوشتار تازه و سخنرانی ضمیمهی آن عیوب دیگری از خود بروز داده. او که کمترین آگاهی از جنبش کتابسوزان پاکدینان ندارد به سخنانی برخاسته و میپنداشته این کتابسوزان نیز همچون آن دیگرانست. این نجسته و نخوانده و ندانسته بزبان آمدن که متأسفانه در میان ایرانیان فراوانست از کسی که دعوای خواندن 6000 جلد کتاب دارد و خود را پژوهشگر تاریخ میخواند نابجاتر و زشتتر میباشد.
چون کشتارهایی (و نیز آدمسوزیها) بوده که با کتابسوزانها همراه بوده یا پس از آن آمده ، آیا همین بسنده است که ما قاعدهی کلی از آن درآوریم؟!. چنین مینماید که نویسنده صد به به و آفرین به این کشف بزرگ خود گفته. به گفتهی بزرگی چنانکه هندویان خوراکیهای تند دوست دارند ، ایرانیان هم دلبستهی گزافهاند. پاسخ این نویسندهی پندارباف گزافهگو را مردم از دیرباز دادهاند : گردو گرد است ولی نه هر گردی گردوست.
عیب دیگر او اینست که به هوچیگری نیز دست زده. بدینسان که از جملههای روشنی که از کسروی آمده بود ، اتهام بیپایی نیز پدید آورده. او به گیومهها توجه نکرده و پنداشته آنها را نویسندهی شما نوشته.
اصل جملهها اینهاست :
«آن داستان كتابسوزان كه به این بیخردان گران افتاده و در پیش خود آن را تندروی میپندارند یكی از كارهای بسیار بایا و بسیار بجای ماست. ما كه دانستهایم سرچشمهی درماندگی و بدبختی ایرانیان ـ بلكه سراسر شرقیان ـ این بدآموزیهای گوناگون و درهمیست كه در كتابها و مغزها آكنده گردیده و این آمیغ در پیش چشم ما همچون آفتاب روشن گردیده ، و در نتیجه به آن برخاستهایم كه به هر بهایی كه بسر آید آن بدآموزیها را از میان بریم ، آیا چاره جز این میداریم كه چنانكه مغزها را پاك میگردانیم آن كتابها را نیز سوزانیده نابود سازیم؟!..»
👇
Telegram
پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ کانال : در روزهای گذشته گفتاری از آقای علی مرادی مراغهای با عنوان «از کتابسوزی تا آدمسوزی ...» پراکنده گردیده که در نکوهش از کتابسوزی میباشد. نویسنده در میان نوشته خود، گوشهای هم بشادروان احمد کسروی راهنمای پاکدینان زده و چنین نوشته : «متاسفانه اگر…
او در سخنرانی یادشده (در ثانیهی 17:00) هنگام خواندن آنها برخی سخنان نیز از خود افزوده چنین میگوید :
«داستان این كتابسوزانِ ما داستان آن «پلشتروبی» هست (هه! یعنی کسانی که اینها فکر میکنند باید سوزانده بشند ، امحا بشند پلشتند. پلشتروبی هست. این نوع نگرششون به اون طرف مقابل هست. به اون اندیشهی مخالف هست. اون رو پلشت روبی میدونند. از بین بردن اونو)».
حال آنکه کسروی میگوید (اصل نوشته) : «سرچشمهی بدبختی ایرانیان این بدآموزیهای گوناگون و درهمی است که در کتابها و مغزها آکنده گردیده ... آیا چاره جز این میداریم که چنانکه مغزها را پاک میکنیم ، آن کتابها را نیز سوزانیده نابود سازیم؟!..».
جای پرسش است : پلشتروبی یا ضدعفونی کردن چه ربطی به «سوزانیدن مخالفان» دارد؟! به اینکه در این «دگرگون گردانیدن معنی» ، سهو دخالت داشته («درهمیست» را «در همینست» خواندن) یا پیروی از پندار (پلشت روبی=ضدعفونی کردن را از معنی خود بیرون بردن) یا «خود بزرگبینی» هم کارگر افتاده ، نپرداخته داوری را به خوانندگان وامیگزارم.
در هر حال کار به هوچیگری انجامیده. چنانکه یک هوچی برای مثال برای بدگویی از یک جراح او را «قصاب» میخوانَد یا دیگری که در دست جوانی سیگار دیده به هر کسی رسید میگوید : «پسر فلان کس معتاد شده» ، این نویسنده نیز از جنبش کتابسوزان میخواهد یک لکهای بر دامن پاک کسروی بنشاند.
در حالی که جنبش کتابسوزان جز یک معنی سادهی نابود گردانیدن کتابهای زیانمند (از هر راهی از جمله پاره کردن ، برود انداختن ، بچاه فروریختن ، خمیر گردانیدن) ندارد. همهی این کوششها نیز برای آنست که تودهی ایرانی بتواند زنجیرهای بدبختی را که آن کتابها به دست و پایش بستهاند بگسلد و از بدآموزیها و گمراهیها بیرون آید و تودهی شایایی گردد.
از خوانندگان حقیقتجو خواهانم برای دانستن جنبش کتابسوزان دفترهای «یکم دیماه و داستانش» یا «دادگاه» را بخوانند. آنگاه خواهند دانست کتابسوزان بدانسان که نویسندهی یادشده میکوشد جلوهاش دهد نبوده و نیست.
سخن از هوچیگری بود. نویسنده و سخنران در ثانیهی 18:47 با پوزخند میگوید : «ببینید اینها خودشون رو ـ هه! ـ تشبیه به پزشک کرده بعد اون اندیشهی مخالف رو پلشتی و میکروب میدونه. و این میخواد اونها رو به زور بپیرایه ، پاک کنه».
جای پرسش است که این «بزور میخواهد بپیراید» را از کجا فهمیده؟! در کجا زور بکار رفته؟! کسروی در جنبش کتابسوزان از هوادارانش میخواهد که خانههاشان را از کتابهای زیانمند پاک گردانند. با سوزانیدن آنها و اختصاص دادن روزی را به این کار (چنانکه خودش هم گفته) میخواهیم بیارجی و زیانمندی آن کتابها و بیزاریمان را از آنان نشان دهیم.
آری ، ما میکوشیم از راههای گوناگون به خوانندگان زیانمندی و ویرانگری آن کتابها را نشان دهیم. میکوشیم با برپایی جشنهای کتابسوزان مردم را متوجه اهمیت این کار گردانیم ولی داستان «زور بکار بردن» را باید از کسی که این را بمیان کشیده پرسید. آری ، باید ازو پرسید : از کجا «بزور پیراستن و بزور پاک کردن» را نتیجه گرفته؟!.. آیا برای ادعا دلیل نمیباید؟!..
این دیگر نه دانش است نه پژوهشِ تاریخ ، نه هیچ پژوهش دیگری ، تنها هوچیگری است.
در ثانیهی 20:36 میگوید : کسانی که این نقد رو به بنده نوشتند دقیقاً مثل فاشیستها ، مثل کمونیستها به یک مدینهی فاضلهای معتقدند که تنها اینها بلد هستند و اگر قدرتی دستشون بیفته بدون شک ، بدون شک ، مثل همون استالینیسم مثل همون فاشیستها بما بدیدهی میکروب خواهند نگریست. بما بدیدهی بیماری خواهند نگریست که فیالفور و بدون کوچکترین تردیدی در تهدید و در خفقان و در خفه کردن خواهند کوشید. ...
چنانکه دیده میشود اینجا هم دست به پنداربافیهای ناجوانمردانهای زده و به ما نسبت داده.
این مرد نشان داده که جز درپی خاک پاشیدن به چشم خوانندگان نیست. اینست به طفره رفتن از پاسخ مستقیم ، هوچیگری و همچنین ناآگاهانه سخن راندن دست مییازد. به چنین کسانی پاسخ نباید نوشت. همان سخنان وی نشاندهندهی فهم و خرد اوست. کسی که شما به او خواندن «در پیرامون روان» را توصیه میکنید ولی او یک صفحه از آن را نخوانده میپندارد نویسنده در آن کتاب به دانش روانشناسی پرداخته (ثانیهی 11:30) ، همان سخنرانی خود سند نادانی و پیروی او از پندار است. همان بهترین نشاندهندهی نهاد اوست.
👇
«داستان این كتابسوزانِ ما داستان آن «پلشتروبی» هست (هه! یعنی کسانی که اینها فکر میکنند باید سوزانده بشند ، امحا بشند پلشتند. پلشتروبی هست. این نوع نگرششون به اون طرف مقابل هست. به اون اندیشهی مخالف هست. اون رو پلشت روبی میدونند. از بین بردن اونو)».
حال آنکه کسروی میگوید (اصل نوشته) : «سرچشمهی بدبختی ایرانیان این بدآموزیهای گوناگون و درهمی است که در کتابها و مغزها آکنده گردیده ... آیا چاره جز این میداریم که چنانکه مغزها را پاک میکنیم ، آن کتابها را نیز سوزانیده نابود سازیم؟!..».
جای پرسش است : پلشتروبی یا ضدعفونی کردن چه ربطی به «سوزانیدن مخالفان» دارد؟! به اینکه در این «دگرگون گردانیدن معنی» ، سهو دخالت داشته («درهمیست» را «در همینست» خواندن) یا پیروی از پندار (پلشت روبی=ضدعفونی کردن را از معنی خود بیرون بردن) یا «خود بزرگبینی» هم کارگر افتاده ، نپرداخته داوری را به خوانندگان وامیگزارم.
در هر حال کار به هوچیگری انجامیده. چنانکه یک هوچی برای مثال برای بدگویی از یک جراح او را «قصاب» میخوانَد یا دیگری که در دست جوانی سیگار دیده به هر کسی رسید میگوید : «پسر فلان کس معتاد شده» ، این نویسنده نیز از جنبش کتابسوزان میخواهد یک لکهای بر دامن پاک کسروی بنشاند.
در حالی که جنبش کتابسوزان جز یک معنی سادهی نابود گردانیدن کتابهای زیانمند (از هر راهی از جمله پاره کردن ، برود انداختن ، بچاه فروریختن ، خمیر گردانیدن) ندارد. همهی این کوششها نیز برای آنست که تودهی ایرانی بتواند زنجیرهای بدبختی را که آن کتابها به دست و پایش بستهاند بگسلد و از بدآموزیها و گمراهیها بیرون آید و تودهی شایایی گردد.
از خوانندگان حقیقتجو خواهانم برای دانستن جنبش کتابسوزان دفترهای «یکم دیماه و داستانش» یا «دادگاه» را بخوانند. آنگاه خواهند دانست کتابسوزان بدانسان که نویسندهی یادشده میکوشد جلوهاش دهد نبوده و نیست.
سخن از هوچیگری بود. نویسنده و سخنران در ثانیهی 18:47 با پوزخند میگوید : «ببینید اینها خودشون رو ـ هه! ـ تشبیه به پزشک کرده بعد اون اندیشهی مخالف رو پلشتی و میکروب میدونه. و این میخواد اونها رو به زور بپیرایه ، پاک کنه».
جای پرسش است که این «بزور میخواهد بپیراید» را از کجا فهمیده؟! در کجا زور بکار رفته؟! کسروی در جنبش کتابسوزان از هوادارانش میخواهد که خانههاشان را از کتابهای زیانمند پاک گردانند. با سوزانیدن آنها و اختصاص دادن روزی را به این کار (چنانکه خودش هم گفته) میخواهیم بیارجی و زیانمندی آن کتابها و بیزاریمان را از آنان نشان دهیم.
آری ، ما میکوشیم از راههای گوناگون به خوانندگان زیانمندی و ویرانگری آن کتابها را نشان دهیم. میکوشیم با برپایی جشنهای کتابسوزان مردم را متوجه اهمیت این کار گردانیم ولی داستان «زور بکار بردن» را باید از کسی که این را بمیان کشیده پرسید. آری ، باید ازو پرسید : از کجا «بزور پیراستن و بزور پاک کردن» را نتیجه گرفته؟!.. آیا برای ادعا دلیل نمیباید؟!..
این دیگر نه دانش است نه پژوهشِ تاریخ ، نه هیچ پژوهش دیگری ، تنها هوچیگری است.
در ثانیهی 20:36 میگوید : کسانی که این نقد رو به بنده نوشتند دقیقاً مثل فاشیستها ، مثل کمونیستها به یک مدینهی فاضلهای معتقدند که تنها اینها بلد هستند و اگر قدرتی دستشون بیفته بدون شک ، بدون شک ، مثل همون استالینیسم مثل همون فاشیستها بما بدیدهی میکروب خواهند نگریست. بما بدیدهی بیماری خواهند نگریست که فیالفور و بدون کوچکترین تردیدی در تهدید و در خفقان و در خفه کردن خواهند کوشید. ...
چنانکه دیده میشود اینجا هم دست به پنداربافیهای ناجوانمردانهای زده و به ما نسبت داده.
این مرد نشان داده که جز درپی خاک پاشیدن به چشم خوانندگان نیست. اینست به طفره رفتن از پاسخ مستقیم ، هوچیگری و همچنین ناآگاهانه سخن راندن دست مییازد. به چنین کسانی پاسخ نباید نوشت. همان سخنان وی نشاندهندهی فهم و خرد اوست. کسی که شما به او خواندن «در پیرامون روان» را توصیه میکنید ولی او یک صفحه از آن را نخوانده میپندارد نویسنده در آن کتاب به دانش روانشناسی پرداخته (ثانیهی 11:30) ، همان سخنرانی خود سند نادانی و پیروی او از پندار است. همان بهترین نشاندهندهی نهاد اوست.
👇