🔶 «دردها و درمانها» (احمد کسروی) ـ بخش سوم
🔸 خویهای پاک ـ 5 (تکهی دو از سه)
2ـ سود و زیان خویهای نیک و بد را شناختن : بیشتر مردم زیان خویهای ناستوده را ـ چندان که هست ـ نمیدانند. هر یکی چیزهایی را شنیدهاند و بر زبان میدارند ولی از راستی بسیار دورند. گام دوم در راه نیرومندی روانها اینست که آنان را از زیان خویهای ناستوده نیک آگاه گردانند.
گرفتاریهای آدمیان بیش از همه از رهگذر خویهای ناستوده است. آنچه آدمیان را بجان همدیگر انداخته خودخواهی و خشم و کینه و رشک است ، آنچه زندگی را پر از پستیها و بلندیهای بیاندازه گردانیده آز است. آنچه ستم و دغلکاری را پیشرفت داده دروغ و دوروییست. همچنین دیگر خویها که هر کدام سختیهای دیگری را در زندگی پدید آورده. من یکی از نتیجههایی را که از ستودگی خویها توان برداشت در اینجا بازمینمایم :
ما اگر چنین انگاریم که یک دسته مردمی از این خیمها خود را بپیرایند و باهم براستی و درستی و نیکوکاری راه روند آنان روزانه بیش از یک ساعت بکوشش نیاز نخواهند داشت و ساعتهای دیگر همه بآسایش و خوشی بسر خواهند برد. آری آدمیان باید بکوشند و دربایستهای زندگی را آماده سازند. ولی این کوشش روزانه بیش از یک ساعت نیست. اینکه اکنون آدمیان اینهمه گرفتار رنج و کوششند جز نتیجهی آز و رشک و خودخواهی و دروغ و نیرنگ نیست. هر کسی آزمندانه میخواهد بر دیگران بیشی جوید ، و یا رشکبرانه میخواهد بستودگیهای دیگران پشت پا زند. و یا ستمگرانه میخواهد همه را زبون خود سازد ـ از اینرو کشاکش پدید میآید و این رنجها پیدا میشود.
در یک توده هرچه خویها ستودهتر ، آسایش و خوشی مردم بیشتر است ـ اگر همهی مردم با خویهای ستوده راه روند در جهان آسایش و خرّمی هرچه فزونتر خواهد بود.
اگر کسانی در تاریخ جستجو کنند در هر تودهای چون خویهای ستوده ـ از جانفشانی و درستکاری و دلیری و مانند اینها ـ رواج داشته آن توده سرفراز زیسته و در تاریخ نام بزرگی از خود بازگزارده. ولی سپس چون آن خویها را از دست داده سرافکنده شده و کمکم رو بنابودی نهاده است. گذشته از آسایش و خرّمی ، آزادی و سرفرازی تودهها نیز جز در سایهی خویهای ستوده نتواند بود.
اینها فلسفه نیست. سخنهای ناسنجیده نیست. چیزهاییست که آزموده شده و از استوارترین آگاهیها بشمار است. در کتابهای باستان که از ایران در زمان هخامنشی گفتگو میدارند از ستودهخویی ایرانیان سخن رانده میگویند : «هیچگاه دروغ نگفتندی». ما این را بآسانی توانیم پذیرفت. زیرا کشوری بآن پهناوری که هخامنشیان را میبود و از کنار سیحون تا کنار دانوب کشیده میشد و ایرانیان بر چندین مردم از کلدانی و آسوری و عیلامی و مصری و ماکدونی و تیرههای گوناگون سوریا و آسیای کوچک فرمان میراندند چنین فرمانروایی را جز در سایهی خویهای ستودهی گرانبها نگاه نتوانستندی داشت.
شما ببینید : هنگامی که خشایارشا یا کنبوجیا در همدان مینشست و جانشینی ازو در سارد پایتخت آسیای کوچک ، و دیگری در بلخ کرسی خراسان فرمان میراند اگر ایرانیان مردم بخرد و پاکدرون نبودندی و هر کسی سرفرازی خود را در سرفرازی کشور و توده ندانستندی آن فرمانروای سارد خودخواهانه و نمکناشناسانه بنافرمانی برخاستی ، و خشایار یا کنبوجیا که آهنگ او کردی و از چندین ماهه راه لشکر بر سر او بردی از اینسوی فرمانروای بلخ نافرمانی نمودی ، و بدینسان کارها بر پادشاه شوریدی و رشته از هم گسیختی. چیزیست بسیار روشن : نگهداری چنان کشور بزرگی جز در سایهی ستودهخویی ایرانیان نتوانستی بود.
داستان جنگهای ایران و یونان را در آن قرنها شنیدهاید. یونانیان که با همهی کمی در برابر دولت بزرگ هخامنشی ایستادگی نمودند شما اندکی نیز از خویهای ایشان جستجو کنید و راز این فیروزی را از آنجا جویید. نمیگویم : همهی خویهاشان ستوده بوده. میگویم : یک رشته خیمهای گرانبها از جانفشانی و دلیری و راستیپرستی و مانند اینها میان ایشان رواج بسیار داشته. داستان لئونیداس و یاران او در تنگهی ثرموپولای (1) همیشه در تاریخ خواهد ماند.
رومیان از یک شهر روم برخاسته و سپس بر سراسر ایتالیا دست یافتند ، و پس از آن در آسیا و اروپا و افریقا بر زمینهای بسیار پهناوری چیره شدند و چندین پادشاهی را برانداختند. اگر میخواهید راز این فیروزی را بدانید داستانهایی را که از گردنفرازی و جانفشانی و مردانگی ایشان نگاشتهاند بخوانید.
نمیگویم همه از این راه بوده. بیگمان در بزرگی و فیروزی رومیان قانونهای جمهوری و هنرهای جنگی و چیزهای دیگر پا درمیان داشته. لیکن ستودهخویی بیش از همه کار کرده. زیرا آن قانونها و هنرها را کارتاجیان (2) نیز که یکی از دشمنان بزرگ روم بودند میداشتند و ما میبینیم در جنگ با روم زبون گردیده و از میان رفتهاند و این جز در سایهی خویهای بد آنان نبوده.
👇
🔸 خویهای پاک ـ 5 (تکهی دو از سه)
2ـ سود و زیان خویهای نیک و بد را شناختن : بیشتر مردم زیان خویهای ناستوده را ـ چندان که هست ـ نمیدانند. هر یکی چیزهایی را شنیدهاند و بر زبان میدارند ولی از راستی بسیار دورند. گام دوم در راه نیرومندی روانها اینست که آنان را از زیان خویهای ناستوده نیک آگاه گردانند.
گرفتاریهای آدمیان بیش از همه از رهگذر خویهای ناستوده است. آنچه آدمیان را بجان همدیگر انداخته خودخواهی و خشم و کینه و رشک است ، آنچه زندگی را پر از پستیها و بلندیهای بیاندازه گردانیده آز است. آنچه ستم و دغلکاری را پیشرفت داده دروغ و دوروییست. همچنین دیگر خویها که هر کدام سختیهای دیگری را در زندگی پدید آورده. من یکی از نتیجههایی را که از ستودگی خویها توان برداشت در اینجا بازمینمایم :
ما اگر چنین انگاریم که یک دسته مردمی از این خیمها خود را بپیرایند و باهم براستی و درستی و نیکوکاری راه روند آنان روزانه بیش از یک ساعت بکوشش نیاز نخواهند داشت و ساعتهای دیگر همه بآسایش و خوشی بسر خواهند برد. آری آدمیان باید بکوشند و دربایستهای زندگی را آماده سازند. ولی این کوشش روزانه بیش از یک ساعت نیست. اینکه اکنون آدمیان اینهمه گرفتار رنج و کوششند جز نتیجهی آز و رشک و خودخواهی و دروغ و نیرنگ نیست. هر کسی آزمندانه میخواهد بر دیگران بیشی جوید ، و یا رشکبرانه میخواهد بستودگیهای دیگران پشت پا زند. و یا ستمگرانه میخواهد همه را زبون خود سازد ـ از اینرو کشاکش پدید میآید و این رنجها پیدا میشود.
در یک توده هرچه خویها ستودهتر ، آسایش و خوشی مردم بیشتر است ـ اگر همهی مردم با خویهای ستوده راه روند در جهان آسایش و خرّمی هرچه فزونتر خواهد بود.
اگر کسانی در تاریخ جستجو کنند در هر تودهای چون خویهای ستوده ـ از جانفشانی و درستکاری و دلیری و مانند اینها ـ رواج داشته آن توده سرفراز زیسته و در تاریخ نام بزرگی از خود بازگزارده. ولی سپس چون آن خویها را از دست داده سرافکنده شده و کمکم رو بنابودی نهاده است. گذشته از آسایش و خرّمی ، آزادی و سرفرازی تودهها نیز جز در سایهی خویهای ستوده نتواند بود.
اینها فلسفه نیست. سخنهای ناسنجیده نیست. چیزهاییست که آزموده شده و از استوارترین آگاهیها بشمار است. در کتابهای باستان که از ایران در زمان هخامنشی گفتگو میدارند از ستودهخویی ایرانیان سخن رانده میگویند : «هیچگاه دروغ نگفتندی». ما این را بآسانی توانیم پذیرفت. زیرا کشوری بآن پهناوری که هخامنشیان را میبود و از کنار سیحون تا کنار دانوب کشیده میشد و ایرانیان بر چندین مردم از کلدانی و آسوری و عیلامی و مصری و ماکدونی و تیرههای گوناگون سوریا و آسیای کوچک فرمان میراندند چنین فرمانروایی را جز در سایهی خویهای ستودهی گرانبها نگاه نتوانستندی داشت.
شما ببینید : هنگامی که خشایارشا یا کنبوجیا در همدان مینشست و جانشینی ازو در سارد پایتخت آسیای کوچک ، و دیگری در بلخ کرسی خراسان فرمان میراند اگر ایرانیان مردم بخرد و پاکدرون نبودندی و هر کسی سرفرازی خود را در سرفرازی کشور و توده ندانستندی آن فرمانروای سارد خودخواهانه و نمکناشناسانه بنافرمانی برخاستی ، و خشایار یا کنبوجیا که آهنگ او کردی و از چندین ماهه راه لشکر بر سر او بردی از اینسوی فرمانروای بلخ نافرمانی نمودی ، و بدینسان کارها بر پادشاه شوریدی و رشته از هم گسیختی. چیزیست بسیار روشن : نگهداری چنان کشور بزرگی جز در سایهی ستودهخویی ایرانیان نتوانستی بود.
داستان جنگهای ایران و یونان را در آن قرنها شنیدهاید. یونانیان که با همهی کمی در برابر دولت بزرگ هخامنشی ایستادگی نمودند شما اندکی نیز از خویهای ایشان جستجو کنید و راز این فیروزی را از آنجا جویید. نمیگویم : همهی خویهاشان ستوده بوده. میگویم : یک رشته خیمهای گرانبها از جانفشانی و دلیری و راستیپرستی و مانند اینها میان ایشان رواج بسیار داشته. داستان لئونیداس و یاران او در تنگهی ثرموپولای (1) همیشه در تاریخ خواهد ماند.
رومیان از یک شهر روم برخاسته و سپس بر سراسر ایتالیا دست یافتند ، و پس از آن در آسیا و اروپا و افریقا بر زمینهای بسیار پهناوری چیره شدند و چندین پادشاهی را برانداختند. اگر میخواهید راز این فیروزی را بدانید داستانهایی را که از گردنفرازی و جانفشانی و مردانگی ایشان نگاشتهاند بخوانید.
نمیگویم همه از این راه بوده. بیگمان در بزرگی و فیروزی رومیان قانونهای جمهوری و هنرهای جنگی و چیزهای دیگر پا درمیان داشته. لیکن ستودهخویی بیش از همه کار کرده. زیرا آن قانونها و هنرها را کارتاجیان (2) نیز که یکی از دشمنان بزرگ روم بودند میداشتند و ما میبینیم در جنگ با روم زبون گردیده و از میان رفتهاند و این جز در سایهی خویهای بد آنان نبوده.
👇
از خودِ داستانهای جنگی نمونههای نیکی از خویهای دو مردم در دست است و ما را نیازی بجستجو در کتابها نیست.
پابرگیها :
1ـ Thermopylae
2ـ Carthage ، سرزمینی پیرامون شهر کنونی تونس (پایتخت کشور تونس) ، که دستهای از فینیقیان در حدود هشتصد سال پیش از میلاد بآنجا کوچیده و آباد کرده و بنام کارتاژ یا کارتاج خوانده شده.
.
پابرگیها :
1ـ Thermopylae
2ـ Carthage ، سرزمینی پیرامون شهر کنونی تونس (پایتخت کشور تونس) ، که دستهای از فینیقیان در حدود هشتصد سال پیش از میلاد بآنجا کوچیده و آباد کرده و بنام کارتاژ یا کارتاج خوانده شده.
.
✴️ با دکانهای بدآموزی و تخدیر چه باید کرد؟!
🖌 کوشاد تلگرام
(تکهی 4 از 5)
او هنگام پژوهش در تاریخ مشروطه نیز به این حقیقت برمیخورد که آن جنبش پرارج را نیز اندیشههای ناسازگار با آن سست و بیجان گردانید.
«بهترین دلیل باین سخن داستان مشروطه یا حکومت دمکراسی است. یکی از جنبشهای بزرگی که در قرنهای گذشته در اروپا پدید آمد در این زمینه میبود. در همه جا شورش برخاست و خونها ریخته شد و در همه جا این حکومت برپا میگردید.
غیرتمندانی نیز در ایران بتکان آمدند و با جانفشانیهای بسیار مشروطه را در اینجا برپا گردانیدند که این کشور همپای دیگران باشد و از آنان پستر نماند. این کوششها و جانفشانیها شد ، ولی پایان کار چه بود؟.. امروز چه نتیجهای از مشروطیت در دست ماست؟!..
آیا جز اینست که پس از چهل سال هنوز انبوه مردم معنی دمکراسی را نمیدانند؟!.. جز اینست که هنوز دستههای انبوهی از مشروطه و قانون بیزارند و از بدزبانی دربارهاش خودداری نمینمایند؟!.. جز اینست که دستگاهی که ما امروز بنام مشروطه میداریم ننگی بتاریخ ماست؟!..
این یک نمونه است و همه چیز جز این نتواند بود. این توده با این آلودگیها از هیچ یک از نیکیهای جهان بهره نتواند یافت. بارها این مثل را زدهایم : حوضی که پر لجن و بدبوست ، اگر با گلاب پر کنید آن نیز گندیده و بدبو خواهد گردید و چاره جز آن نیست که نخست آن را از لجن پاک گردانید». (در راه سیاست)
اینکه ایرانیان از دانشها بهره نمیبرند آن نیز از بودن اندیشههای ناسازگار با دانشهاست. اینکه میهنپرستی در این توده بسیار سست میباشد ، آن هم از اندیشههای ناسازگار با میهنپرستی است :
«در برابر همان سخنانی که دربارهی کشور و نگهداری آن گفته میشود و در مغزها چند رشته تعلیمات که همگی بضد آنهاست خوابیده و من برخی از آنها را فهرستوار در اینجا میشمارم :
1) جبریگری و اعتقاد به قضا و قدر که بدترین مخدرهاست. این عقیده در کتابها هست ، در شعرها هست ، در رمانها هست ، و در سراسر مغزها خوابیده است :
بخت و دولت بكاردانی نيست جز بتقدیر آسمانی نيست
رضا بداده بده وز جبين گره بگشای كه بر من و تو در اختيار نگشادند
2) عقیده به دفع بلا به وسیلهی نذر و طلسم و حِرز و دعا. هر زمان که یک خطری رو میآورد ، بسیاری از مردم بجای آنکه همدست باشند و بچارهی آن کوشند هر یکی به يک وسیلهی نامشروع دیگری میپردازد. این نذر میکند اگر خودش و خاندانش سالم جَست یک گوسفندی بکشد. آن بسر دعانویس رفته یک دعای دفع بلا میگیرد. آن دیگری امید به دعا و توسل میبندد. چون این امیدها در دلها خوابیده اینست پروای خطر ندارند و درپی کوشش نمیباشند.
3) خراباتیگری و باورهای رندانه دلها را پر گردانیده :
مِی خور كه ندانی ز كجا آمدهای خوش باش ندانی بكجا خواهی رفت
چون كار نه بر مراد ما خواهد رفت انديشه و جهد ما كجا خواهد رفت
روزی كه گذشتست ازو ياد مكن فردا كه نيامدست فرياد مكن
بر نامده و گذشته بنياد مكن حالي خوش باش و عمر بر باد مكن
این گفتههای زهرآلود که با تار و دنبک خوانده میشود ، تا ته دلها تأثیر کرده بدترین زیان را میرساند.
4) عقیدههای باطل کیشی : «انسان باید در فکر آخرت باشد اینجهان پایدار نیست و به هر نحوی که باشد میگذرد» ، «اَلدُّنیا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّةُ الْکافِرِ»[1] ، ...
5) تعلیمات صوفیگری : «انسان باید در فکر تهذیب نفس باشد و بکارهای دنیایی نپردازد» ، «جهاد اکبر مجادله با نفس است. باید کوشید نفس را کشت ، از آدمکشی چه نتیجه تواند بود؟!.».
6) بدآموزیهای مادیگری : «آدم باید زیرک باشد و پول دربیاورد و زندگانی را با خوشی بسر دهد. من بروم و کشته شوم که دیگران استراحت خواهند کرد؟!. از استراحت آنها بمن چه نتیجه خواهد بود؟!.». این نیز سخنیست که از اروپا رسیده و در این سی سال آخر در سراسر ایران انتشار یافته و دلها را پر گردانیده.
7) فریبکاریهای سوسیالیستی : «میهنپرستی یعنی چه؟! تمام دنیا یک میهنست و همهي انسانها هممیهن میباشند». این هم از سخنانیست که در سالهای آخر بآنها افزوده شده و دستاویزی بدست یک دسته داده است.
ببینید : در برابر یک سخنی هفت رشته سخنان متناقض که همه بضد آن میباشد رواج دارد و گوشها و دلها را پر گردانیده است. آیا اینها تأثیری نبایست داشته باشد؟!.. آیا نبایستی مغزها را از کار اندازد و ارادهها را بکشد؟!.. شما چگونه میخواهید که آن سخنانی که ما دربارهي کشور و نگهداری آن میگوییم تأثیر کند ولی اینها که با زبانهای مؤثر گفته شده و از سالها درمیان توده رواج داشته تأثیر نکند؟!.»
[1] : اینجهان زندان دیندار (مؤمن) و بهشت بیدین (کافر) است.
.
🖌 کوشاد تلگرام
(تکهی 4 از 5)
او هنگام پژوهش در تاریخ مشروطه نیز به این حقیقت برمیخورد که آن جنبش پرارج را نیز اندیشههای ناسازگار با آن سست و بیجان گردانید.
«بهترین دلیل باین سخن داستان مشروطه یا حکومت دمکراسی است. یکی از جنبشهای بزرگی که در قرنهای گذشته در اروپا پدید آمد در این زمینه میبود. در همه جا شورش برخاست و خونها ریخته شد و در همه جا این حکومت برپا میگردید.
غیرتمندانی نیز در ایران بتکان آمدند و با جانفشانیهای بسیار مشروطه را در اینجا برپا گردانیدند که این کشور همپای دیگران باشد و از آنان پستر نماند. این کوششها و جانفشانیها شد ، ولی پایان کار چه بود؟.. امروز چه نتیجهای از مشروطیت در دست ماست؟!..
آیا جز اینست که پس از چهل سال هنوز انبوه مردم معنی دمکراسی را نمیدانند؟!.. جز اینست که هنوز دستههای انبوهی از مشروطه و قانون بیزارند و از بدزبانی دربارهاش خودداری نمینمایند؟!.. جز اینست که دستگاهی که ما امروز بنام مشروطه میداریم ننگی بتاریخ ماست؟!..
این یک نمونه است و همه چیز جز این نتواند بود. این توده با این آلودگیها از هیچ یک از نیکیهای جهان بهره نتواند یافت. بارها این مثل را زدهایم : حوضی که پر لجن و بدبوست ، اگر با گلاب پر کنید آن نیز گندیده و بدبو خواهد گردید و چاره جز آن نیست که نخست آن را از لجن پاک گردانید». (در راه سیاست)
اینکه ایرانیان از دانشها بهره نمیبرند آن نیز از بودن اندیشههای ناسازگار با دانشهاست. اینکه میهنپرستی در این توده بسیار سست میباشد ، آن هم از اندیشههای ناسازگار با میهنپرستی است :
«در برابر همان سخنانی که دربارهی کشور و نگهداری آن گفته میشود و در مغزها چند رشته تعلیمات که همگی بضد آنهاست خوابیده و من برخی از آنها را فهرستوار در اینجا میشمارم :
1) جبریگری و اعتقاد به قضا و قدر که بدترین مخدرهاست. این عقیده در کتابها هست ، در شعرها هست ، در رمانها هست ، و در سراسر مغزها خوابیده است :
بخت و دولت بكاردانی نيست جز بتقدیر آسمانی نيست
رضا بداده بده وز جبين گره بگشای كه بر من و تو در اختيار نگشادند
2) عقیده به دفع بلا به وسیلهی نذر و طلسم و حِرز و دعا. هر زمان که یک خطری رو میآورد ، بسیاری از مردم بجای آنکه همدست باشند و بچارهی آن کوشند هر یکی به يک وسیلهی نامشروع دیگری میپردازد. این نذر میکند اگر خودش و خاندانش سالم جَست یک گوسفندی بکشد. آن بسر دعانویس رفته یک دعای دفع بلا میگیرد. آن دیگری امید به دعا و توسل میبندد. چون این امیدها در دلها خوابیده اینست پروای خطر ندارند و درپی کوشش نمیباشند.
3) خراباتیگری و باورهای رندانه دلها را پر گردانیده :
مِی خور كه ندانی ز كجا آمدهای خوش باش ندانی بكجا خواهی رفت
چون كار نه بر مراد ما خواهد رفت انديشه و جهد ما كجا خواهد رفت
روزی كه گذشتست ازو ياد مكن فردا كه نيامدست فرياد مكن
بر نامده و گذشته بنياد مكن حالي خوش باش و عمر بر باد مكن
این گفتههای زهرآلود که با تار و دنبک خوانده میشود ، تا ته دلها تأثیر کرده بدترین زیان را میرساند.
4) عقیدههای باطل کیشی : «انسان باید در فکر آخرت باشد اینجهان پایدار نیست و به هر نحوی که باشد میگذرد» ، «اَلدُّنیا سِجْنُ الْمُؤْمِنِ وَ جَنَّةُ الْکافِرِ»[1] ، ...
5) تعلیمات صوفیگری : «انسان باید در فکر تهذیب نفس باشد و بکارهای دنیایی نپردازد» ، «جهاد اکبر مجادله با نفس است. باید کوشید نفس را کشت ، از آدمکشی چه نتیجه تواند بود؟!.».
6) بدآموزیهای مادیگری : «آدم باید زیرک باشد و پول دربیاورد و زندگانی را با خوشی بسر دهد. من بروم و کشته شوم که دیگران استراحت خواهند کرد؟!. از استراحت آنها بمن چه نتیجه خواهد بود؟!.». این نیز سخنیست که از اروپا رسیده و در این سی سال آخر در سراسر ایران انتشار یافته و دلها را پر گردانیده.
7) فریبکاریهای سوسیالیستی : «میهنپرستی یعنی چه؟! تمام دنیا یک میهنست و همهي انسانها هممیهن میباشند». این هم از سخنانیست که در سالهای آخر بآنها افزوده شده و دستاویزی بدست یک دسته داده است.
ببینید : در برابر یک سخنی هفت رشته سخنان متناقض که همه بضد آن میباشد رواج دارد و گوشها و دلها را پر گردانیده است. آیا اینها تأثیری نبایست داشته باشد؟!.. آیا نبایستی مغزها را از کار اندازد و ارادهها را بکشد؟!.. شما چگونه میخواهید که آن سخنانی که ما دربارهي کشور و نگهداری آن میگوییم تأثیر کند ولی اینها که با زبانهای مؤثر گفته شده و از سالها درمیان توده رواج داشته تأثیر نکند؟!.»
[1] : اینجهان زندان دیندار (مؤمن) و بهشت بیدین (کافر) است.
.
دفتر «سیزدهم مرداد 1323»
(٭): صمدخان نامرد خونریز و سنگدلی بود که روسیان پس از چیرگی بر آزادیخواهان تبریز به فرمانروایی این شهر گماردند.
برای شرح بیشتر این متن را بخوانید.
.
(٭): صمدخان نامرد خونریز و سنگدلی بود که روسیان پس از چیرگی بر آزادیخواهان تبریز به فرمانروایی این شهر گماردند.
برای شرح بیشتر این متن را بخوانید.
.
🔶 «تاریخ و پندهایش» ، احمد کسروی (بخش یکم : تاریخ و تاریخنویس)
🔸 4ـ1) آیا بردیا دروغی بود؟ (تکهی یک از یک)
داستان بردیا را میدانیم که او پسر دوم کوروش پادشاه هخامنشی بود و پس از مرگ کوروش که نوبت پادشاهی بپسر بزرگتر او کمبوجی رسید بگفتهی داریوش در نوشتهی سنگی بیستون ، کمبوجی بردیا را که برادر پدری و مادری او بود نهانی بکشت چنانکه کسی آگاهی از آن نیافت. و چون پس از چندی کمبوجی بمصر رفته در آنجا دیر کرد مردم از دیر کردن او دلآزرده گردیدند و دروغهایی دربارهی او بر زبانها افتاد.
در چنین هنگامی بود که «گومات» نامی از مغان در کوه «اَرکادَرِس» برخاسته چنین گفت که من بردیا پسر کوروش هستم و مردم را فریفته بر کمبوجی بشورانید و پادشاهی را ازآنِ خود ساخت. از آنسوی کمبوجی این خبر را در مصر شنیده خود را بکشت. داریوش میگوید بردیا به هر کسی که گمان میبرد او را میشناسد میکشت تا رازش در پرده بماند.
این داستان از شگفتترین داستانهاست و پارهای دشواریها در کار آن هست. بعبارت دیگر یک رشته موضوعهایی در آن هست که بسختی میتوان باور کرد : یکی آنکه اگر کمبوجی بردیا را نهانی کشته بود پس گومات از کجا آن را دریافت و خود را بنام بردیا خواند؟! دوم آنکه گومات پیش از آن در کجا بود و چگونه شد که مردمی که از پیش از آن او را میشناختند پرده از روی کارش برنداشتند؟! سوم آیا از کسانی که نخستین بار نزد گومات شتافتند و گرد سر او فراهم آمدند یکی نبود که بردیا را دیده باشد و بشناسد که این مرد نه آنست؟!. آیا باورکردنی است که کسی چندان مانندگی بدیگری پیدا کند که مردم از هیچ راه آنان را از هم بازنشناسند؟! چهارم مگر با کشتن این و آن چنین رازی سر پوشیده میماند؟! یک چنین سخنی همینکه بدهانها میافتاد در اندکزمانی بسراسر کشور پراکنده میشد و مردم را بشورش درمیآورد. بویژه که هنوز کمبوجی نمرده بوده و بیشک هوادارانی هم میانهی ایرانیان داشته است.
پادشاهی هخامنشی در آن زمان از یک رشته پادشاهیهایی پدید آمده بود که هر یکی پیش از آن مستقل میزیسته و این زمان هم همیشه آرزوی استقلال در دل خود داشته و باندکبهانه هر یکی سر بشورش میآورد. اگر چنین خبری پراکنده میگردید بایستی در اندکزمانی از همهی آن کشورها بیرق شورش برافراشته شود. چنانکه در پادشاهی داریوش برافراشته گردید و بگفتهی خود آن پادشاه هشت تن بدعوای پادشاهی برخاسته بودند.
آری اگر کسی در یک جایی شهرت داشته باشد ولی مردم خود او را ندیده و نشناخته باشند در چنین جایی میتواند بود که کس دیگری بدروغ خود را بنام آن کس بنامد و مردم را فریب دهد. چنانکه در داستان اسماعیلمیرزای دروغی در لرستان و کوهگیلویه که ما آن را در «تاریخ پانصدسالهی خوزستان» آوردهایم چنین کاری روی داده و باز داستانهای دیگری از اینگونه در همان تاریخ خواهیم آورد. لیکن داستان بردیا از اینگونه نیست و اینست که سخت شگفت مینماید و باور کردنش آسان نیست.
اینها دشواریهاست که در این داستان هست. کسانی میتوانند بگویند که حقیقت داستان نه آن بوده که داریوش در نوشتهی بیستون میگوید یا هردوت در تاریخ خود مینگارد. شاید داستان این بوده که بردیا نه دروغی بلکه راستی بوده و اینست که مردم سر بپادشاهی او فروآوردهاند. ولی چون او جوان ناآزمودهای بوده و با داشتن چنان بار سنگینی بدوش خود در سرای شاهی نشسته بکامگزاری با زنان بسنده میکرده داریوش که از خاندان پادشاهی و مردی دانا و توانایی بود چشم بپادشاهی او دوخته و بهمدستی کسانی از بزرگان درباری او را کشته و پادشاهی را ازآن خود ساخته. ولی برای آنکه مردم ازو دلآزرده نشوند چنین وانموده که آن کس نه بردیا پسر کوروش بلکه مغی دروغگو بوده و بدینسان این موضوع شهرت پیدا کرده.
این شکی است که ما در پیرامون این داستان پیدا کردهایم ولی بهیچ سر قضیه یقین نداریم. و اینکه در اینجا موضوع را عنوان میکنیم برای آنست که گفتگو از آن بشود. اگر کسانی مقاله در این باره بنویسند در پیمان چاپ خواهیم کرد و هر کسی که بهترین مقاله را نوشته یک روی موضوع را با دلیل ثابت کند یک دوره پیمان با یک دوره تألیفهای دارندهی پیمان پاداش بآن نویسنده داده خواهد شد.
.
🔸 4ـ1) آیا بردیا دروغی بود؟ (تکهی یک از یک)
داستان بردیا را میدانیم که او پسر دوم کوروش پادشاه هخامنشی بود و پس از مرگ کوروش که نوبت پادشاهی بپسر بزرگتر او کمبوجی رسید بگفتهی داریوش در نوشتهی سنگی بیستون ، کمبوجی بردیا را که برادر پدری و مادری او بود نهانی بکشت چنانکه کسی آگاهی از آن نیافت. و چون پس از چندی کمبوجی بمصر رفته در آنجا دیر کرد مردم از دیر کردن او دلآزرده گردیدند و دروغهایی دربارهی او بر زبانها افتاد.
در چنین هنگامی بود که «گومات» نامی از مغان در کوه «اَرکادَرِس» برخاسته چنین گفت که من بردیا پسر کوروش هستم و مردم را فریفته بر کمبوجی بشورانید و پادشاهی را ازآنِ خود ساخت. از آنسوی کمبوجی این خبر را در مصر شنیده خود را بکشت. داریوش میگوید بردیا به هر کسی که گمان میبرد او را میشناسد میکشت تا رازش در پرده بماند.
این داستان از شگفتترین داستانهاست و پارهای دشواریها در کار آن هست. بعبارت دیگر یک رشته موضوعهایی در آن هست که بسختی میتوان باور کرد : یکی آنکه اگر کمبوجی بردیا را نهانی کشته بود پس گومات از کجا آن را دریافت و خود را بنام بردیا خواند؟! دوم آنکه گومات پیش از آن در کجا بود و چگونه شد که مردمی که از پیش از آن او را میشناختند پرده از روی کارش برنداشتند؟! سوم آیا از کسانی که نخستین بار نزد گومات شتافتند و گرد سر او فراهم آمدند یکی نبود که بردیا را دیده باشد و بشناسد که این مرد نه آنست؟!. آیا باورکردنی است که کسی چندان مانندگی بدیگری پیدا کند که مردم از هیچ راه آنان را از هم بازنشناسند؟! چهارم مگر با کشتن این و آن چنین رازی سر پوشیده میماند؟! یک چنین سخنی همینکه بدهانها میافتاد در اندکزمانی بسراسر کشور پراکنده میشد و مردم را بشورش درمیآورد. بویژه که هنوز کمبوجی نمرده بوده و بیشک هوادارانی هم میانهی ایرانیان داشته است.
پادشاهی هخامنشی در آن زمان از یک رشته پادشاهیهایی پدید آمده بود که هر یکی پیش از آن مستقل میزیسته و این زمان هم همیشه آرزوی استقلال در دل خود داشته و باندکبهانه هر یکی سر بشورش میآورد. اگر چنین خبری پراکنده میگردید بایستی در اندکزمانی از همهی آن کشورها بیرق شورش برافراشته شود. چنانکه در پادشاهی داریوش برافراشته گردید و بگفتهی خود آن پادشاه هشت تن بدعوای پادشاهی برخاسته بودند.
آری اگر کسی در یک جایی شهرت داشته باشد ولی مردم خود او را ندیده و نشناخته باشند در چنین جایی میتواند بود که کس دیگری بدروغ خود را بنام آن کس بنامد و مردم را فریب دهد. چنانکه در داستان اسماعیلمیرزای دروغی در لرستان و کوهگیلویه که ما آن را در «تاریخ پانصدسالهی خوزستان» آوردهایم چنین کاری روی داده و باز داستانهای دیگری از اینگونه در همان تاریخ خواهیم آورد. لیکن داستان بردیا از اینگونه نیست و اینست که سخت شگفت مینماید و باور کردنش آسان نیست.
اینها دشواریهاست که در این داستان هست. کسانی میتوانند بگویند که حقیقت داستان نه آن بوده که داریوش در نوشتهی بیستون میگوید یا هردوت در تاریخ خود مینگارد. شاید داستان این بوده که بردیا نه دروغی بلکه راستی بوده و اینست که مردم سر بپادشاهی او فروآوردهاند. ولی چون او جوان ناآزمودهای بوده و با داشتن چنان بار سنگینی بدوش خود در سرای شاهی نشسته بکامگزاری با زنان بسنده میکرده داریوش که از خاندان پادشاهی و مردی دانا و توانایی بود چشم بپادشاهی او دوخته و بهمدستی کسانی از بزرگان درباری او را کشته و پادشاهی را ازآن خود ساخته. ولی برای آنکه مردم ازو دلآزرده نشوند چنین وانموده که آن کس نه بردیا پسر کوروش بلکه مغی دروغگو بوده و بدینسان این موضوع شهرت پیدا کرده.
این شکی است که ما در پیرامون این داستان پیدا کردهایم ولی بهیچ سر قضیه یقین نداریم. و اینکه در اینجا موضوع را عنوان میکنیم برای آنست که گفتگو از آن بشود. اگر کسانی مقاله در این باره بنویسند در پیمان چاپ خواهیم کرد و هر کسی که بهترین مقاله را نوشته یک روی موضوع را با دلیل ثابت کند یک دوره پیمان با یک دوره تألیفهای دارندهی پیمان پاداش بآن نویسنده داده خواهد شد.
.
🔶 «دردها و درمانها» (احمد کسروی) ـ بخش سوم
🔸 خویهای پاک ـ 5 (تکهی سه از سه)
یک نمونه از جانفشانی رومیان اینست که چون در جزیرهی سیسیل جنگهای سختی میانهی دو کشور میرفت و هر دو سو گزند سختی دیده بود ـ کارتاجیان نمایندگانی به روم برای گفتگوی آشتی و آزادی دستگیرشدگان فرستاده و رگلوس نامی را که از کونسولها و سرداران روم بود و در جنگی بدست کارتاجیان افتاده بود همراه ساختند که بکوشد و سنای روم را بپذیرفتن پیشنهاد آشتی نزدیک گرداند ، و ازو پیمان گرفتند که هرگاه آشتی سر نگرفت بار دیگر به کارتاج بازگردد و در دستگیری بماند. اینان چون به روم رسیدند و فرستادگان کارتاج پیشنهاد آشتی کردند نمایندگان سنا از رگلوس شور خواستند و او چنین پاسخ داد : آشتی کردن و دستگیران را رها ساختن به کارتاج سودمندتر خواهد بود تا به روم ، و اگر جنگ دنبال شود رومیان فیروز خواهند درآمد و کارتاجیان را از سیسیلیا بیرون خواهند راند. بدینسان مرد نیکخو سود کشور را بآزادی و آسودگی خود برگزید ، و از گفتن راستی که بهای جانش بود بازنایستاد. و چون آشتی سر نگرفت همراه فرستادگان به کارتاج بازگشت و چنین میگویند در آنجا بشکنجه نابودش ساختند.
اما نمونهای از آلودگی کارتاجیان : داستان هانیبال (1) و لشکر بردن او را بر سر روم هر تاریخخوان میداند. از هنرهای جنگی که گفتگو میکنند و کتابها دربارهاش نوشتهاند یکی از شاهکارهای آن این لشکرکشی هانیبال میباشد. این مرد و خاندانش برای آنکه شکست کارتاج را جبران کنند و آن را از خاک بردارند بجانفشانیهای بسیار بزرگی برخاسته و بیست سال کمابیش کوشیده و از بومیان اسپانیا سپاهیان ورزیده پدید آورده بودند و هانیبال با یک دلیری بیمانند از کوههای آلپ سرازیر شده و بخاک روم درآمده و در چهار جنگ پیاپی لگیونهای روم را درهم شکسته و رومیان را بسختترین تنگنا انداخته بود. هر کسی میخواهد اندازهی هنرمندی این سردار بنام تاریخ را بداند ستایشهایی را که خود رومیان ازو نوشتهاند بخواند. این مرد پانزده سال در خاک روم نشست و رومیان با او برابری نتوانستند. کارتاج دوباره پا گرفته و با هماورد دیرین خود روبرو میایستاد و امید بسیار میرفت که روم به یک پیمان استواری ناگزیر گردد و دو کشور همیشه با آسایش بسر برند. ولی کارتاجیان از بدخویی این شایستگی را نداشتند و چنان فرصتی را فدای ناپاکدرونی پیشروان خود ساختند.
هانیبال در خاک روم دربایستها داشت و میبایست کارتاج پشتیبانی و یاوری ازو دریغ نگوید و پول و سپاه و خواروبار برای او فرستد و بارها هانیبال خواهش پشتیبانی از سنای کارتاج کرد. ولی چون کسانی از نمایندگان سنا آن فیروزی و پیشرفت را از هانیبال برنتافته از ناپاکدرونی بَرو رشک میبردند هر زمان که او خواهش پول یا سپاه کرد اینان بهانهای پیش کشیده خواهش او را نپذیرفتند و نتیجه آن شد که هانیبال ناتوان گردیده و کاری از پیش نبرد و شد آنچه در تاریخها نگاشتهاند و کارتاج زیر پای رومیان لگدمال گردید.
پابرگیها :
1ـ Hannibal (183 تا 181ـ247 پیش از میلاد)
.
🔸 خویهای پاک ـ 5 (تکهی سه از سه)
یک نمونه از جانفشانی رومیان اینست که چون در جزیرهی سیسیل جنگهای سختی میانهی دو کشور میرفت و هر دو سو گزند سختی دیده بود ـ کارتاجیان نمایندگانی به روم برای گفتگوی آشتی و آزادی دستگیرشدگان فرستاده و رگلوس نامی را که از کونسولها و سرداران روم بود و در جنگی بدست کارتاجیان افتاده بود همراه ساختند که بکوشد و سنای روم را بپذیرفتن پیشنهاد آشتی نزدیک گرداند ، و ازو پیمان گرفتند که هرگاه آشتی سر نگرفت بار دیگر به کارتاج بازگردد و در دستگیری بماند. اینان چون به روم رسیدند و فرستادگان کارتاج پیشنهاد آشتی کردند نمایندگان سنا از رگلوس شور خواستند و او چنین پاسخ داد : آشتی کردن و دستگیران را رها ساختن به کارتاج سودمندتر خواهد بود تا به روم ، و اگر جنگ دنبال شود رومیان فیروز خواهند درآمد و کارتاجیان را از سیسیلیا بیرون خواهند راند. بدینسان مرد نیکخو سود کشور را بآزادی و آسودگی خود برگزید ، و از گفتن راستی که بهای جانش بود بازنایستاد. و چون آشتی سر نگرفت همراه فرستادگان به کارتاج بازگشت و چنین میگویند در آنجا بشکنجه نابودش ساختند.
اما نمونهای از آلودگی کارتاجیان : داستان هانیبال (1) و لشکر بردن او را بر سر روم هر تاریخخوان میداند. از هنرهای جنگی که گفتگو میکنند و کتابها دربارهاش نوشتهاند یکی از شاهکارهای آن این لشکرکشی هانیبال میباشد. این مرد و خاندانش برای آنکه شکست کارتاج را جبران کنند و آن را از خاک بردارند بجانفشانیهای بسیار بزرگی برخاسته و بیست سال کمابیش کوشیده و از بومیان اسپانیا سپاهیان ورزیده پدید آورده بودند و هانیبال با یک دلیری بیمانند از کوههای آلپ سرازیر شده و بخاک روم درآمده و در چهار جنگ پیاپی لگیونهای روم را درهم شکسته و رومیان را بسختترین تنگنا انداخته بود. هر کسی میخواهد اندازهی هنرمندی این سردار بنام تاریخ را بداند ستایشهایی را که خود رومیان ازو نوشتهاند بخواند. این مرد پانزده سال در خاک روم نشست و رومیان با او برابری نتوانستند. کارتاج دوباره پا گرفته و با هماورد دیرین خود روبرو میایستاد و امید بسیار میرفت که روم به یک پیمان استواری ناگزیر گردد و دو کشور همیشه با آسایش بسر برند. ولی کارتاجیان از بدخویی این شایستگی را نداشتند و چنان فرصتی را فدای ناپاکدرونی پیشروان خود ساختند.
هانیبال در خاک روم دربایستها داشت و میبایست کارتاج پشتیبانی و یاوری ازو دریغ نگوید و پول و سپاه و خواروبار برای او فرستد و بارها هانیبال خواهش پشتیبانی از سنای کارتاج کرد. ولی چون کسانی از نمایندگان سنا آن فیروزی و پیشرفت را از هانیبال برنتافته از ناپاکدرونی بَرو رشک میبردند هر زمان که او خواهش پول یا سپاه کرد اینان بهانهای پیش کشیده خواهش او را نپذیرفتند و نتیجه آن شد که هانیبال ناتوان گردیده و کاری از پیش نبرد و شد آنچه در تاریخها نگاشتهاند و کارتاج زیر پای رومیان لگدمال گردید.
پابرگیها :
1ـ Hannibal (183 تا 181ـ247 پیش از میلاد)
.
✴️ با دکانهای بدآموزی و تخدیر چه باید کرد؟!
🖌 کوشاد تلگرام
(تکهی 5 از 5)
پیداست اندیشههای ناراست سنگ راه تأثیرگزاری اندیشههای سودمندست. چاره جز این نیست که حقایقی (مانند معنی میهنپرستی در مثال بالا) بمیان آید و توأم با آن با اندیشههای زیانمندی که در همان زمینه در مغزهاست نبردها رود. همچنین دربارهی کیشها یا گمراهیهایی که در زمینهی دین پدید آمده ، باید در همان حال که معنی راست دین روشن میگردد با کیشها (از جمله شیعیگری) نبردید. زیرا این کیشها با معنی ناراستی که به دین دادهاند زیر نام آن بفریب مردم میکوشند.
یکی از راههای نبرد با کیشها نابود کردن کتابهای آنهاست. زیرا بدستیاری آن کتابهاست که مردم را گمراه گردانیده فریب میدهند.
چنانکه میدانید از روز نخست که کسروی به کوششها پرداخت ، در برابر هر گفتهی او یک دستهای از خردهگیران ایستادند و آزارها رسانیدند و از هر راهی کوشیدند جلو پیشرفت راه او را بگیرند. لیکن او هفت سال پیاپی با مهنامهی پیمان و پنج سال نیز با نامهی پرچم و دیگر کتابهایش کوشید زمینههای راه پاکدینی را روشن گرداند و به خردهگیران پاسخهای بسزا دهد.
او در نوشتههایش نشان میدهد که بدآموزیهای غیرتکشی همچون صوفیگری ، خراباتیگری ، جبریگری ، بهاییگری ، شیعیگری ، مادیگری ، نوشتههای زمان مغول و کتابهای سراسر پستی و چاپلوسی چه بر سر گردنفرازی و آزادگی مردان و زنان ایران آورده و چگونه ایشان را از ستودگیهای اخلاقی بیبهره گردانیده. سپس «زایشگاه» آن بدآموزیها را که کتابهای مغزآشوب و ارادهکش میباشد نشانه گرفته میفهماند که تا اینها درمیان ایرانیانست به رستگاریِ ایشان امیدی نتوان بست. و از اینرو با دلیری بیمانندی به نابودی آنها برخاست و از ایرانیان خواست که این جنبش را سرسری نگیرند و ایران را از آن کتابهای شوم پاک گردانند.
کسانی آسیب بدآموزیها را دریافته و کمابیش این را پذیرفتهاند که آن کتابها بحال ما زیانمند افتاده ، لیکن از ما میپرسند : «اکنون کی کتاب میخواند که شما کتاب میسوزانید؟! ، امروز نیم بیشتر خواندنها در فضای مجازیست».
میگوییم : مگر فضای مجازی مستقل از فضای حقیقی است؟!. ایشان فراموش میکنند که هرچه در فضای مجازی برویهی گفتار یا کتاب دیجیتالی هست سرچشمهاش در همان کتابهاست که چاپ شده در کتابخانهها انباشته میباشد. فراموش میکنند هنگامی که ما سخن از زیانمندی اینها برانیم و مردم را از آسیبهای آنها آگاه کنیم خردمندان و روشناندیشان از آنها رو برتافته دیگر در فضای مجازی از دست بدست گردیدن آنها بازخواهند ایستاد. در آن حال این جنبش به پاک گردیدن فضای مجازی از این بدآموزیها نیز خواهد انجامید.
امروز که این اعتراضها در خیابانها در کارست چه بسا کسانی بگویند : «درد و گرفتاری ما که از آن سخن میرانید نه در این کتابها بلکه در این حکومت شیاد است». .. لیکن این ایراد وارد نیست. آنان باید بدانند این کتابها و این گمراهیها هر کدام در نوبت خود یک مخدری است. اینها در روزگار مشروطه در کار فراموش شدن بود تا اینکه شرقشناسان که باید آنها را بدخواهان این توده و کشور دانست برای آنکه ریشهی جانبازی برای میهن و آزادی را در میان آزادیخواهان بخشکانند با یاری همدستانشان در ایران به زنده گردانیدن آنها برخاستند. چنانکه بارها در این کانال یاد کتابهایی که از اروپا برای ایرانیان نوشتهاند کردهایم.
آری اینها مخدرند. مخدرهایی که همین حکومت چهل و اند سال کوشید بدستیاری آنها مردم را در خواب کند. فردا که این حکومت برافتاد ، باز هم توده با این کتابها تخدیر خواهد شد. این جنبش ، این خروش بلند ، باید پیش رود تا مردم را از خواب گرانِ گمراهی و درماندگی بیدار کند.
کتابسوزان خود کشیدن توجهها به این حقیقت است که کتاب بخودی خود ارجدار نیست. آنچه آن را ارجدار میگرداند نوشتههای سودمند آنست. کشیدن توجهها به این حقیقت است که اندیشههای متضاد مغز را از کار میاندازد. توجه به این است که بهداشت روان نیز همچون بهداشت تن آداب و بنیادهایی دارد. بهداشت روان میطلبد که آدمی به هر نوشتهای نپردازد [1] و عمر خود را تباه نگرداند و از آسیبی که نوشتههای متضاد به خردها میرساند بپرهیزد.
عمر ما نامحدود نیست و باید با هوشداری از آن سود برد و به خواندن کتابهای پوچ و خوشنما مغز نفرسود ، چه رسد به کتابهای زیانمند که آسیب آنها به خردها نیز هست.
👇
🖌 کوشاد تلگرام
(تکهی 5 از 5)
پیداست اندیشههای ناراست سنگ راه تأثیرگزاری اندیشههای سودمندست. چاره جز این نیست که حقایقی (مانند معنی میهنپرستی در مثال بالا) بمیان آید و توأم با آن با اندیشههای زیانمندی که در همان زمینه در مغزهاست نبردها رود. همچنین دربارهی کیشها یا گمراهیهایی که در زمینهی دین پدید آمده ، باید در همان حال که معنی راست دین روشن میگردد با کیشها (از جمله شیعیگری) نبردید. زیرا این کیشها با معنی ناراستی که به دین دادهاند زیر نام آن بفریب مردم میکوشند.
یکی از راههای نبرد با کیشها نابود کردن کتابهای آنهاست. زیرا بدستیاری آن کتابهاست که مردم را گمراه گردانیده فریب میدهند.
چنانکه میدانید از روز نخست که کسروی به کوششها پرداخت ، در برابر هر گفتهی او یک دستهای از خردهگیران ایستادند و آزارها رسانیدند و از هر راهی کوشیدند جلو پیشرفت راه او را بگیرند. لیکن او هفت سال پیاپی با مهنامهی پیمان و پنج سال نیز با نامهی پرچم و دیگر کتابهایش کوشید زمینههای راه پاکدینی را روشن گرداند و به خردهگیران پاسخهای بسزا دهد.
او در نوشتههایش نشان میدهد که بدآموزیهای غیرتکشی همچون صوفیگری ، خراباتیگری ، جبریگری ، بهاییگری ، شیعیگری ، مادیگری ، نوشتههای زمان مغول و کتابهای سراسر پستی و چاپلوسی چه بر سر گردنفرازی و آزادگی مردان و زنان ایران آورده و چگونه ایشان را از ستودگیهای اخلاقی بیبهره گردانیده. سپس «زایشگاه» آن بدآموزیها را که کتابهای مغزآشوب و ارادهکش میباشد نشانه گرفته میفهماند که تا اینها درمیان ایرانیانست به رستگاریِ ایشان امیدی نتوان بست. و از اینرو با دلیری بیمانندی به نابودی آنها برخاست و از ایرانیان خواست که این جنبش را سرسری نگیرند و ایران را از آن کتابهای شوم پاک گردانند.
کسانی آسیب بدآموزیها را دریافته و کمابیش این را پذیرفتهاند که آن کتابها بحال ما زیانمند افتاده ، لیکن از ما میپرسند : «اکنون کی کتاب میخواند که شما کتاب میسوزانید؟! ، امروز نیم بیشتر خواندنها در فضای مجازیست».
میگوییم : مگر فضای مجازی مستقل از فضای حقیقی است؟!. ایشان فراموش میکنند که هرچه در فضای مجازی برویهی گفتار یا کتاب دیجیتالی هست سرچشمهاش در همان کتابهاست که چاپ شده در کتابخانهها انباشته میباشد. فراموش میکنند هنگامی که ما سخن از زیانمندی اینها برانیم و مردم را از آسیبهای آنها آگاه کنیم خردمندان و روشناندیشان از آنها رو برتافته دیگر در فضای مجازی از دست بدست گردیدن آنها بازخواهند ایستاد. در آن حال این جنبش به پاک گردیدن فضای مجازی از این بدآموزیها نیز خواهد انجامید.
امروز که این اعتراضها در خیابانها در کارست چه بسا کسانی بگویند : «درد و گرفتاری ما که از آن سخن میرانید نه در این کتابها بلکه در این حکومت شیاد است». .. لیکن این ایراد وارد نیست. آنان باید بدانند این کتابها و این گمراهیها هر کدام در نوبت خود یک مخدری است. اینها در روزگار مشروطه در کار فراموش شدن بود تا اینکه شرقشناسان که باید آنها را بدخواهان این توده و کشور دانست برای آنکه ریشهی جانبازی برای میهن و آزادی را در میان آزادیخواهان بخشکانند با یاری همدستانشان در ایران به زنده گردانیدن آنها برخاستند. چنانکه بارها در این کانال یاد کتابهایی که از اروپا برای ایرانیان نوشتهاند کردهایم.
آری اینها مخدرند. مخدرهایی که همین حکومت چهل و اند سال کوشید بدستیاری آنها مردم را در خواب کند. فردا که این حکومت برافتاد ، باز هم توده با این کتابها تخدیر خواهد شد. این جنبش ، این خروش بلند ، باید پیش رود تا مردم را از خواب گرانِ گمراهی و درماندگی بیدار کند.
کتابسوزان خود کشیدن توجهها به این حقیقت است که کتاب بخودی خود ارجدار نیست. آنچه آن را ارجدار میگرداند نوشتههای سودمند آنست. کشیدن توجهها به این حقیقت است که اندیشههای متضاد مغز را از کار میاندازد. توجه به این است که بهداشت روان نیز همچون بهداشت تن آداب و بنیادهایی دارد. بهداشت روان میطلبد که آدمی به هر نوشتهای نپردازد [1] و عمر خود را تباه نگرداند و از آسیبی که نوشتههای متضاد به خردها میرساند بپرهیزد.
عمر ما نامحدود نیست و باید با هوشداری از آن سود برد و به خواندن کتابهای پوچ و خوشنما مغز نفرسود ، چه رسد به کتابهای زیانمند که آسیب آنها به خردها نیز هست.
👇
«یکی از کوششهایی که برای کندن ریشهی بدآموزیها و گمراهیها باید کرد از میان بردن هزارها کتابهاست. یکی از مایههای درماندگی شرق اینها را باید شمرد و همه را از میان باید برد. از هزار سال پیش هر زمان سیل گمراهی دیگری برخاسته و از سر شرقیان گذشته ولی چرکاب همهی آنها در کتابها تهنشین گردیده. شما به یک کتابخانه درمیآیید کتابها میبینید پهلوی هم در قفسهها چیده و چون درمینگرید این کتابیست در عرفان ، آن کتابیست در فلسفهی یونان ، آن فروغ مَزدَیسنی است و از زردشتیگری سخن میراند ، این «وجه دینِ» ناصرخسرو است و از باطنیگری گفتگو میکند ، این دیوان خیام خراباتیست ، آن ترجمهی فلسفهی شوپنهاور است ، این تفسیر ملا فتحالله است ، آن مفتاحالجنانست ، آن دیوان ننگین ایرج است ، آن شعرهای صادق ملا رجب است ، این کتاب فرائد میرزا ابوالفضل است ، آن ارشادالعوام حاجی محمد کریمخانست. اگر بشمری کتابهای بیست و سی گمراهی و بدآموزی را در یک کتابخانه توانی یافت. اینها برای چیست و چه سودی از آنها توان برداشت؟!. آیا جز آتش چه چیز دیگر اینها را از میان تواند برد؟!». (ما چه میخواهیم؟)
[1] : در این باره نوشتاری با عنوان «بهداشت تنی ، بهداشت روانی» که در کانال آمده خوانده شود.
[1] : در این باره نوشتاری با عنوان «بهداشت تنی ، بهداشت روانی» که در کانال آمده خوانده شود.