🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 14ـ آیا نباید بچارهی پراکندگیها کوشید؟! (تکهی 3 از 3)
كسی چون چند بار یكی را آزمود و گفتههای او را استوار و پایدار یافت دل با او گرم كند و از در همراهی و پشتیبانی درآید ، و روبرو ایستادن با چنان كسی را خیرهرویی شناخته دور از آزرم و مردمی شناسد. این چیزیست كه آفریدگار در نهاد آدمی نهاده. ولی چه باید گفت بكسانی كه سرشت سادهی خدادادی را از دست هِشتهاند و بحالی افتادهاند كه بگفتن نیاید. كسانی كه در این چند سال همیشه گفتههای ما را آزمودهاند و تاکنون یك كجراهی نتوانستهاند گرفت دیگر چه جای روبرو ایستادنست؟!.. باز حقیقتگو بهتر از دیگرانست و ما ازو چندان گله نمیداریم و این میدانیم كه او را باین نگارش خودخواهی و پردهدری وانداشته و اگر پارهای سخنان نابجایی (در آخر نامهاش) میبینیم نتیجهی سنگینی بار است كه چون نمیتواند پابندهای كهن را از خود كنار كند ناگزیر باین سخنان میپردازد. ولی هستند بیفرهنگانی كه هیچگاه جدایی میانهی دانستن و ندانستن و توانستن و نتوانستن و كوشیدن و نكوشیدن نمیگزارند ، خیرهرویانی كه پیاپی شكست میخورند و هیچگاه خود را نمیشكنند و با اینهمه لغزشهای پیاپی كه ما از ایشان میشماریم همچنان خود را پیشوا میشمارند و از جایگاهی كه برای خود (در جهان پندار) در جلوترین ردهی توده باز كردهاند گامی بازپس نمیروند. شما هیچ باور میكنید كه مردی كه تاکنون هیچ كار ارجدار سودمندی انجام نداده و در این آلودگیها كه ما یاد میكنیم همپای دیگران بوده چنان مرد بیارجی بخود روا شمارد كه بردارد و برای من پند نویسد و هیچ نگوید كه من كه هستم و او كیست؟!.. هیچ نگوید من اگر فهم و خردم بیشتر ازو بوده چرا تاکنون هیچ كاری نتوانستهام؟!..
🔸 14ـ آیا نباید بچارهی پراکندگیها کوشید؟! (تکهی 3 از 3)
كسی چون چند بار یكی را آزمود و گفتههای او را استوار و پایدار یافت دل با او گرم كند و از در همراهی و پشتیبانی درآید ، و روبرو ایستادن با چنان كسی را خیرهرویی شناخته دور از آزرم و مردمی شناسد. این چیزیست كه آفریدگار در نهاد آدمی نهاده. ولی چه باید گفت بكسانی كه سرشت سادهی خدادادی را از دست هِشتهاند و بحالی افتادهاند كه بگفتن نیاید. كسانی كه در این چند سال همیشه گفتههای ما را آزمودهاند و تاکنون یك كجراهی نتوانستهاند گرفت دیگر چه جای روبرو ایستادنست؟!.. باز حقیقتگو بهتر از دیگرانست و ما ازو چندان گله نمیداریم و این میدانیم كه او را باین نگارش خودخواهی و پردهدری وانداشته و اگر پارهای سخنان نابجایی (در آخر نامهاش) میبینیم نتیجهی سنگینی بار است كه چون نمیتواند پابندهای كهن را از خود كنار كند ناگزیر باین سخنان میپردازد. ولی هستند بیفرهنگانی كه هیچگاه جدایی میانهی دانستن و ندانستن و توانستن و نتوانستن و كوشیدن و نكوشیدن نمیگزارند ، خیرهرویانی كه پیاپی شكست میخورند و هیچگاه خود را نمیشكنند و با اینهمه لغزشهای پیاپی كه ما از ایشان میشماریم همچنان خود را پیشوا میشمارند و از جایگاهی كه برای خود (در جهان پندار) در جلوترین ردهی توده باز كردهاند گامی بازپس نمیروند. شما هیچ باور میكنید كه مردی كه تاکنون هیچ كار ارجدار سودمندی انجام نداده و در این آلودگیها كه ما یاد میكنیم همپای دیگران بوده چنان مرد بیارجی بخود روا شمارد كه بردارد و برای من پند نویسد و هیچ نگوید كه من كه هستم و او كیست؟!.. هیچ نگوید من اگر فهم و خردم بیشتر ازو بوده چرا تاکنون هیچ كاری نتوانستهام؟!..
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
انتظاریون تبریز : مراسم شاه حسین
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
مراسم گل مالی در محرم
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
خودزنی «بیاد امام حسین»
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
فریبکاری ملایان و شوم بودن این تیره از آنجا دانسته میشود که هیچکدام از آنها مردم را از وحشیگریهایی همچون قمهزنی بازنمیدارند. یکی از آنان دورویی بیشتر گردانیده و گفته : «در این مقطع صلاح نمیباشد».
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
11) كراسوس ـ تکهی 3
🔸 همچنين پس از گذشتن لشكريان چون خواستند آذوقه بآنان بخش كنند نخست مرجمك و نمك دادند و اين دو چيز نزد روميان ويژهی مردگان است كه در هنگام خاك سپردن مرده بخش مينمايند. نيز هنگامي كه كراسوس بسپاهيان نطق ميكرد جملهاي از زبان او درآمد كه نزد سپاهيان بفال بد گرفته شد. چه گفت : «من اكنون پل را خواهم برانداخت تا هيچ يك از شما بازپس نگردد.» و با آنكه ديد مردم آن جمله را بفال بد گرفتند و بايستي كه مقصود خود را روشنتر گردانيده جبران خطا نمايد از روي عنادورزي از آن هم خودداري نمود. نيز چون او قرباني ميكرد و كاهن رودههاي آن را بدست وي داد كه ببيند و بسنجد رودهها از دست او بزمين افتاد و چون ديد كه پيرامونيان از آن غمگين گرديدند خنديده چنين گفت : «كار يك پير بهتر از اين چه باشد؟ ولي من شمشير خود را استوار نگاه خواهم داشت تا از دستم نيافتد.» بدينسان كراسوس لشكر خود را با هفت فوج از سوارگان و سپاهيان سبكابزار كه هر يكي اندكي كمتر از چهارهزار بود از كنار رود پيش ميبرد. در اين ميان ديدهبانان بازگشته چنين خبر آوردند كه كسي را نديدهاند جز اينكه جاي پاي اسب بسياري را ديده و چنين دريافتهاند كه سوارگان برگشته و بگريختهاند. از اين خبر كراسوس بسيار اميدوار گرديده روميان بدگوييها از پارثيان ميكردند و ميگفتند : آنان اين دليري را ندارند تا جنگ روبرو نمايند. ولي كاسيوس بار ديگر با كراسوس گفتگو كرده ازو خواهش نمود كه سپاه را چند روزي در يكي از شهرهاي سرحدي براي آسايش نگاهدارد تا خبر درستي از دشمن بدست بيايد يا اينكه روي بسوي سلوكيا روانه شده كنار رود را از دست ندهد و بدينسان قايقها بتواند آذوقه بلشكر برساند. ميگفت : وآنگاه رود مانع از آن است كه اگر جنگي رويداد دشمن ما را از هر سوي احاطه كند.
كراسوس كه ميخواست انديشه بكار برده دربارهی پيش رفتن و ايستادن در آنجا تصميمي بگيرد ناگهان مرد عربي بنام آريامنس1 كه رئيس عشيره و مردي حيلهباز بود بلشكرگاه روميان درآمد و ميتوان گفت از همهی پيشامدهايي كه دست بهم داده آن لشكر را نابود ساخت بزرگتر و كارگرتر همين آمدن او بود. يكي از سپاهيان كهن پومپيوس كه همراه اين لشكر بود و او را ميشناخت يادآوري كرد كه پومپيوس نوازشهايي دربارهی او كرده و خود يكي از هواخواهان روميان ميباشد. با آنكه اين مرد را اينزمان سردار اشكاني دستورهايي داده و باينجا فرستاده بود تا كراسوس را فريب داده از كنار رود و زمينهاي ناهموار بدشت هموار بكشاند و بآساني گرد آنان فرو گرفته شود. زيرا اشكانيان آرزويي بزرگتر از آن نداشتند كه با روميان در دشت روبرو شوند. اينبود كه مرد عربی چون نزد كراسوس رسيد با زبان نرم و كارگري كه داشت نخست از پومپيوس ستايشهايي كرده نيكيهاي او را دربارهی خود ياد نمود. سپس ستايش از لشكر كراسوس كرده گفت : ولي من شگفت از آن دارم كه براي چه اينهمه دير ميكنيد و بيهوده تداركها ميبينيد با آنكه شما در اين جنگ تنها پاي خود را خسته خواهيد كرد و سر و كار شما با مردمي است كه از مدتها پيش خواسته و دارايي خود برداشته و آمادهی اين هستند كه نزد سگان يا هوركانيان گريخته بديشان پناهنده شوند. نيز گفت : «اگر شما بآهنگ جنگ هستيد بايد شتاب كنيد و نگزاريد پادشاه اشكاني از اين دير كردن شما دلير شود. اكنون شما در برابر خود سورنا2 و سيلاكيس3 را داريد. ولي اينان براي آنست كه شما را از دنبال كردن پادشاه بازدارند و خود پادشاه بر سر راه گريز است.» ولي همهی اين گفتههاي او دروغ و راستي آن بود كه هوروديس لشكر خود را بر دو بخش كرده بخشي را با خود برداشته به ارمنستان تاخته بود كه از آرتاوازد كينه بازجويد و سورنا را با بخشي دیگر به پيشواز روميان فرستاده بود. اين كار نه از آن راه بود كه پروايي از روميان نداشت چنانكه برخي گفتهاند ، چه اين باور نكردني است كه او كراسوس يكي از بزرگترين مردان روم را بهيچ نيانگارد. شايد بتوان گفت احتياط بكار برده نخست سورنا را فرستاده بود تا بيم و اميد جنگ بدست او آزموده شود. اين سورنا هم يك مرد عادي نبود. بلكه در توانگري و بزرگي خاندان و شهرت دومين كس ايران و در دليري و توانايي نخستين كس آن سرزمين و در زيبايي چهره و نيكي اندام بيمانند بود. و با آنكه پنهان سفر ميكرد باز هزار شتر بنهی او را ميكشيد و دويست گردونه پر از زنان برگزيده او بود و يكهزار سپاهي درستابزار و بيشتر از آن اندازه از سبكابزاران پاسبانان تن او بودند. دستكم دههزار تن سواره از كسان و بستگان گرد سر خود داشت.
1ـ Arimnes
2ـ Surena
3ـ Sillaces
11) كراسوس ـ تکهی 3
🔸 همچنين پس از گذشتن لشكريان چون خواستند آذوقه بآنان بخش كنند نخست مرجمك و نمك دادند و اين دو چيز نزد روميان ويژهی مردگان است كه در هنگام خاك سپردن مرده بخش مينمايند. نيز هنگامي كه كراسوس بسپاهيان نطق ميكرد جملهاي از زبان او درآمد كه نزد سپاهيان بفال بد گرفته شد. چه گفت : «من اكنون پل را خواهم برانداخت تا هيچ يك از شما بازپس نگردد.» و با آنكه ديد مردم آن جمله را بفال بد گرفتند و بايستي كه مقصود خود را روشنتر گردانيده جبران خطا نمايد از روي عنادورزي از آن هم خودداري نمود. نيز چون او قرباني ميكرد و كاهن رودههاي آن را بدست وي داد كه ببيند و بسنجد رودهها از دست او بزمين افتاد و چون ديد كه پيرامونيان از آن غمگين گرديدند خنديده چنين گفت : «كار يك پير بهتر از اين چه باشد؟ ولي من شمشير خود را استوار نگاه خواهم داشت تا از دستم نيافتد.» بدينسان كراسوس لشكر خود را با هفت فوج از سوارگان و سپاهيان سبكابزار كه هر يكي اندكي كمتر از چهارهزار بود از كنار رود پيش ميبرد. در اين ميان ديدهبانان بازگشته چنين خبر آوردند كه كسي را نديدهاند جز اينكه جاي پاي اسب بسياري را ديده و چنين دريافتهاند كه سوارگان برگشته و بگريختهاند. از اين خبر كراسوس بسيار اميدوار گرديده روميان بدگوييها از پارثيان ميكردند و ميگفتند : آنان اين دليري را ندارند تا جنگ روبرو نمايند. ولي كاسيوس بار ديگر با كراسوس گفتگو كرده ازو خواهش نمود كه سپاه را چند روزي در يكي از شهرهاي سرحدي براي آسايش نگاهدارد تا خبر درستي از دشمن بدست بيايد يا اينكه روي بسوي سلوكيا روانه شده كنار رود را از دست ندهد و بدينسان قايقها بتواند آذوقه بلشكر برساند. ميگفت : وآنگاه رود مانع از آن است كه اگر جنگي رويداد دشمن ما را از هر سوي احاطه كند.
كراسوس كه ميخواست انديشه بكار برده دربارهی پيش رفتن و ايستادن در آنجا تصميمي بگيرد ناگهان مرد عربي بنام آريامنس1 كه رئيس عشيره و مردي حيلهباز بود بلشكرگاه روميان درآمد و ميتوان گفت از همهی پيشامدهايي كه دست بهم داده آن لشكر را نابود ساخت بزرگتر و كارگرتر همين آمدن او بود. يكي از سپاهيان كهن پومپيوس كه همراه اين لشكر بود و او را ميشناخت يادآوري كرد كه پومپيوس نوازشهايي دربارهی او كرده و خود يكي از هواخواهان روميان ميباشد. با آنكه اين مرد را اينزمان سردار اشكاني دستورهايي داده و باينجا فرستاده بود تا كراسوس را فريب داده از كنار رود و زمينهاي ناهموار بدشت هموار بكشاند و بآساني گرد آنان فرو گرفته شود. زيرا اشكانيان آرزويي بزرگتر از آن نداشتند كه با روميان در دشت روبرو شوند. اينبود كه مرد عربی چون نزد كراسوس رسيد با زبان نرم و كارگري كه داشت نخست از پومپيوس ستايشهايي كرده نيكيهاي او را دربارهی خود ياد نمود. سپس ستايش از لشكر كراسوس كرده گفت : ولي من شگفت از آن دارم كه براي چه اينهمه دير ميكنيد و بيهوده تداركها ميبينيد با آنكه شما در اين جنگ تنها پاي خود را خسته خواهيد كرد و سر و كار شما با مردمي است كه از مدتها پيش خواسته و دارايي خود برداشته و آمادهی اين هستند كه نزد سگان يا هوركانيان گريخته بديشان پناهنده شوند. نيز گفت : «اگر شما بآهنگ جنگ هستيد بايد شتاب كنيد و نگزاريد پادشاه اشكاني از اين دير كردن شما دلير شود. اكنون شما در برابر خود سورنا2 و سيلاكيس3 را داريد. ولي اينان براي آنست كه شما را از دنبال كردن پادشاه بازدارند و خود پادشاه بر سر راه گريز است.» ولي همهی اين گفتههاي او دروغ و راستي آن بود كه هوروديس لشكر خود را بر دو بخش كرده بخشي را با خود برداشته به ارمنستان تاخته بود كه از آرتاوازد كينه بازجويد و سورنا را با بخشي دیگر به پيشواز روميان فرستاده بود. اين كار نه از آن راه بود كه پروايي از روميان نداشت چنانكه برخي گفتهاند ، چه اين باور نكردني است كه او كراسوس يكي از بزرگترين مردان روم را بهيچ نيانگارد. شايد بتوان گفت احتياط بكار برده نخست سورنا را فرستاده بود تا بيم و اميد جنگ بدست او آزموده شود. اين سورنا هم يك مرد عادي نبود. بلكه در توانگري و بزرگي خاندان و شهرت دومين كس ايران و در دليري و توانايي نخستين كس آن سرزمين و در زيبايي چهره و نيكي اندام بيمانند بود. و با آنكه پنهان سفر ميكرد باز هزار شتر بنهی او را ميكشيد و دويست گردونه پر از زنان برگزيده او بود و يكهزار سپاهي درستابزار و بيشتر از آن اندازه از سبكابزاران پاسبانان تن او بودند. دستكم دههزار تن سواره از كسان و بستگان گرد سر خود داشت.
1ـ Arimnes
2ـ Surena
3ـ Sillaces
✴️ حرام شدن شیون در اسلام
چنانکه میدانید در جنگ اُحُد ، نخست فیروزی با مسلمانان بود ولی چون تنگراهی را که محمد به یک دسته از سپاهیان سپارده بود تا نیک نگاه دارند ، به هوای بدست آوردن غنیمتهای جنگ رها کردند. اینبود دشمن از همان راه از پشت مسلمانان درآمد و ایشان را بشکست.
نتیجه آنکه مسلمانان بنامی در آن جنگ کشته شدند. یکی از آنها حمزه بود که گذشته از غیرت و دلیری و دلبستگی که به اسلام داشت ، عموی محمد بود و محمد او را بسیار دوست میداشت. اینبود محمد بسیار دلشکسته گردید.
آن جنگ را نتیجهها بسیارست : به دو تا از آنها که در زیر اشاره میکنیم با برداشت کسانی که خود را تاریخدان وامینمایند ناسازگارست. یکی از آنها این نکته است که مسلمانان مطیع بیچون و چرای محمد نبودند. در تاریخ اسلام چندین سرپیچی آشکار از فرمانهای محمد یا به چون و چرا برخاستنشان با او دیده میشود. یکی از آنها در همین جنگ احد رخ داده که همان رها کردن تنگراه و آزمندی نشان دادن برای گردآوری غنیمت است. دیگری ناراستی آن پندار است که مسلمانان به زندگانی اینجهانی و برخورداریهایش پروا نداشته و جز در اندیشهی بهشت نبودهاند.
از نتیجههای دیگر ، دو دستور دینی است که در آن جنگ پیش آمد.
یکی از آنها اینکه محمد مسلمانان را از جنازهکشی نهی کرد. چگونگی آنکه مسلمانان میخواستند کشتههای خود را برگیرند و به مدینه برند. به گفتهی ابن هِشام :
محمد گفت : «باین سان ایشان را رها بگردانید و همینجا بخاك بسپارید ـ كه ایشان را اینجا كشتهاند.»
دوم ، چون خبر شکست و کشتهشدن مسلمانان جلوتر از ایشان به مدینه رسید مدینه را اندوه و سوگ فراگرفت. بویژه زنان که به شیوهی عربِ پیش از اسلام شیونهای جانسوز میکردند.
ابن هِشام در کتابش چنین مینویسد :
چون محمد به مدینه درآمد ، از هر خانهای آواز گریه میشنید كه بر كشتههای خود میگریستند و میزاریدند و شیون میكردند. آب از دیدهی محمد روان گردید و گفت : «هر كسی را كسی هست كه بَرو میگریند و اندوه او میخورند بجز حمزه كه او را كس نیست.»
پس از آن ، سران انصار زنان تیره را فرمودند بر حمزه شیون كنند و فرمودند چنانکه بر خانوادهی خود میزاریدند و میگریستند و شیون میكردند ، بر حمزه نیز بزارند و بگریند و شیون بكنند. پس از آن ، زنان انصار شیونکنان و گریان ، تا به در مسجد محمد میآمدند. و محمد آواز ایشان را میشنید و از خانه بیرون آمد و گفت : «بخشایش خدا بر شما باد ، بخانهی خود بازبگردید.» و هم در آن روز شیون را حرام گردانید.
خواستمان بیش از همه همین سخن آخری است. در اسلام شیون کردن حرام شده بود. از اینجا آشکار میگردد که شیعیان چنانکه بسیاری از دستورهای اسلام را زیر پا گزاردهاند ، چون گریستن و شیون کردن افزار کارشان بوده است این دستور را نیز پایمال کردهاند.
چنانکه میدانید در جنگ اُحُد ، نخست فیروزی با مسلمانان بود ولی چون تنگراهی را که محمد به یک دسته از سپاهیان سپارده بود تا نیک نگاه دارند ، به هوای بدست آوردن غنیمتهای جنگ رها کردند. اینبود دشمن از همان راه از پشت مسلمانان درآمد و ایشان را بشکست.
نتیجه آنکه مسلمانان بنامی در آن جنگ کشته شدند. یکی از آنها حمزه بود که گذشته از غیرت و دلیری و دلبستگی که به اسلام داشت ، عموی محمد بود و محمد او را بسیار دوست میداشت. اینبود محمد بسیار دلشکسته گردید.
آن جنگ را نتیجهها بسیارست : به دو تا از آنها که در زیر اشاره میکنیم با برداشت کسانی که خود را تاریخدان وامینمایند ناسازگارست. یکی از آنها این نکته است که مسلمانان مطیع بیچون و چرای محمد نبودند. در تاریخ اسلام چندین سرپیچی آشکار از فرمانهای محمد یا به چون و چرا برخاستنشان با او دیده میشود. یکی از آنها در همین جنگ احد رخ داده که همان رها کردن تنگراه و آزمندی نشان دادن برای گردآوری غنیمت است. دیگری ناراستی آن پندار است که مسلمانان به زندگانی اینجهانی و برخورداریهایش پروا نداشته و جز در اندیشهی بهشت نبودهاند.
از نتیجههای دیگر ، دو دستور دینی است که در آن جنگ پیش آمد.
یکی از آنها اینکه محمد مسلمانان را از جنازهکشی نهی کرد. چگونگی آنکه مسلمانان میخواستند کشتههای خود را برگیرند و به مدینه برند. به گفتهی ابن هِشام :
محمد گفت : «باین سان ایشان را رها بگردانید و همینجا بخاك بسپارید ـ كه ایشان را اینجا كشتهاند.»
دوم ، چون خبر شکست و کشتهشدن مسلمانان جلوتر از ایشان به مدینه رسید مدینه را اندوه و سوگ فراگرفت. بویژه زنان که به شیوهی عربِ پیش از اسلام شیونهای جانسوز میکردند.
ابن هِشام در کتابش چنین مینویسد :
چون محمد به مدینه درآمد ، از هر خانهای آواز گریه میشنید كه بر كشتههای خود میگریستند و میزاریدند و شیون میكردند. آب از دیدهی محمد روان گردید و گفت : «هر كسی را كسی هست كه بَرو میگریند و اندوه او میخورند بجز حمزه كه او را كس نیست.»
پس از آن ، سران انصار زنان تیره را فرمودند بر حمزه شیون كنند و فرمودند چنانکه بر خانوادهی خود میزاریدند و میگریستند و شیون میكردند ، بر حمزه نیز بزارند و بگریند و شیون بكنند. پس از آن ، زنان انصار شیونکنان و گریان ، تا به در مسجد محمد میآمدند. و محمد آواز ایشان را میشنید و از خانه بیرون آمد و گفت : «بخشایش خدا بر شما باد ، بخانهی خود بازبگردید.» و هم در آن روز شیون را حرام گردانید.
خواستمان بیش از همه همین سخن آخری است. در اسلام شیون کردن حرام شده بود. از اینجا آشکار میگردد که شیعیان چنانکه بسیاری از دستورهای اسلام را زیر پا گزاردهاند ، چون گریستن و شیون کردن افزار کارشان بوده است این دستور را نیز پایمال کردهاند.
✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکهی دوم)
🔶یک تاریخچه
(تکهی2 از3)
آن كسانی كه حزب میسازند و عبارت «وحدت ملی» را در مرامنامهی خود مینویسند از اینها كمترین آگاهی ندارند ، و خود چندان نادان و نافهمند كه میبینی از یكسو در مرامنامهشان این عبارت را مینویسند و از یكسو در بیرون در این مجلس و آن مجلس دعوای ترك و فارس راه میاندازند.
اینست حال حزب و حزبسازان در ایران. در بیست و چند سال پیش یكی از رسواییها همین بود. ماجراجویانی چون دستشان بچیز دیگری نمیرسید ، چند تن گرد هم آمده حزب میساختند و كار بجایی رسید كه همگی نفرت كردند و یكی از چیزهایی كه زمینه برای دیكتاتوری شاه پیشین آماده گردانید این موضوع بود. اینست میگویم : در ایران معنی حزب را نمیدانند.
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چارهسازی گامهایی بردارند.
🔸این معنی درست حزبست ، چنانكه میبینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چارهها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقهمندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكار بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشتهی كارها را كه در دست دارد؟. در همهی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشتهی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشتهی همهی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازیبیگ ، محمودشوكتپاشا و دیگران ـ با احترام برده میشود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفاكامل و سعدزغلولپاشا و دیگران را شنیدهایم و همیشه با احترام بزبان میآوریم.
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست كه شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی كسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بكوشش برخاستند ، و بیآنكه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطهطلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود كه مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجیرسول صدقیانی و حاجیعلی دوافروش و علیمسیو و جعفرآقاگنجهای و آقامیرباقر استانبولچی و مانند اینهاـ یك انجمنی نهانی بنام «مركز غیبی» برپا كرده و با دست آن دستهی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجهی كوششهای این دسته بود كه مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما میبینید كه ما تاریخ مینویسیم و از كارهای جوانمردانهی آنان ستایش میكنیم و عكسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده كلیشه میكنیم و بچاپ میرسانیم.
هركاری چون از راهش بود و پاكدلانه بود این نتیجهها را دهد كه ما در اینجا یاد میكنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاكدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد كه ما چون بیاد میآوریم از نفرت خودداری نمیتوانیم.
كنون شما كدام یكی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی كه در ایران فهمیده و عمل میكنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم كه گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم كه مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها كنیم و زمینه برای پدید آوردن یك جمعیتی آماده گردانیم.
(تکهی دوم)
🔶یک تاریخچه
(تکهی2 از3)
آن كسانی كه حزب میسازند و عبارت «وحدت ملی» را در مرامنامهی خود مینویسند از اینها كمترین آگاهی ندارند ، و خود چندان نادان و نافهمند كه میبینی از یكسو در مرامنامهشان این عبارت را مینویسند و از یكسو در بیرون در این مجلس و آن مجلس دعوای ترك و فارس راه میاندازند.
اینست حال حزب و حزبسازان در ایران. در بیست و چند سال پیش یكی از رسواییها همین بود. ماجراجویانی چون دستشان بچیز دیگری نمیرسید ، چند تن گرد هم آمده حزب میساختند و كار بجایی رسید كه همگی نفرت كردند و یكی از چیزهایی كه زمینه برای دیكتاتوری شاه پیشین آماده گردانید این موضوع بود. اینست میگویم : در ایران معنی حزب را نمیدانند.
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چارهسازی گامهایی بردارند.
🔸این معنی درست حزبست ، چنانكه میبینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چارهها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقهمندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكار بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشتهی كارها را كه در دست دارد؟. در همهی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشتهی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشتهی همهی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازیبیگ ، محمودشوكتپاشا و دیگران ـ با احترام برده میشود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفاكامل و سعدزغلولپاشا و دیگران را شنیدهایم و همیشه با احترام بزبان میآوریم.
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست كه شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی كسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بكوشش برخاستند ، و بیآنكه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطهطلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود كه مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجیرسول صدقیانی و حاجیعلی دوافروش و علیمسیو و جعفرآقاگنجهای و آقامیرباقر استانبولچی و مانند اینهاـ یك انجمنی نهانی بنام «مركز غیبی» برپا كرده و با دست آن دستهی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجهی كوششهای این دسته بود كه مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما میبینید كه ما تاریخ مینویسیم و از كارهای جوانمردانهی آنان ستایش میكنیم و عكسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده كلیشه میكنیم و بچاپ میرسانیم.
هركاری چون از راهش بود و پاكدلانه بود این نتیجهها را دهد كه ما در اینجا یاد میكنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاكدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد كه ما چون بیاد میآوریم از نفرت خودداری نمیتوانیم.
كنون شما كدام یكی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی كه در ایران فهمیده و عمل میكنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم كه گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم كه مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها كنیم و زمینه برای پدید آوردن یك جمعیتی آماده گردانیم.
من در این باره چنین گفتم : چنانكه همه میدانیم در ایران در سیوشش سال پیش یك جنبشی بنام مشروطهخواهی برخاست. دربارهی آن جنبش باید چند نكته را از دیده دور نداشت.
1) آن جنبش نتیجهی غمخواریها و كوششهای دلسوزانهی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجیمیرزاحسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و كوششها بكار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یك جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجهای كه داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیكبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینكه رهایی از استبداد خود یك فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمكراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشتهداریِ توده» ، خود بهترین شكل حكومت میباشد. ایران از بدترین حكومتی به بهترین حكومتی انتقال یافت.
3) كسانی كه در آغاز كار پا درمیان جنبش گزاردند و بكوششهایی برخاستند چه از دستهی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقهی عوام ، رویهمرفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یكی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایهی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
1) آن جنبش نتیجهی غمخواریها و كوششهای دلسوزانهی مردان ارجمند و بزرگی بود. از زمان حاجیمیرزاحسینخان سپهسالار این اندیشه در ایران پیدا شده و كوششها بكار رفته بود تا سرانجام زمینه آماده گردیده و یك جنبش بزرگی برخاست.
2) آن جنبش با نتیجهای كه داد برای ایران پیشرفت بزرگی بود. بایستی گفت : ایران بیكبار صد گام بسوی پیش رفت زیرا گذشته از اینكه رهایی از استبداد خود یك فیروزی یا پیشرفتی بود اساساً مشروطه یا دمكراسی یا اگر بفارسی بگویم «سررشتهداریِ توده» ، خود بهترین شكل حكومت میباشد. ایران از بدترین حكومتی به بهترین حكومتی انتقال یافت.
3) كسانی كه در آغاز كار پا درمیان جنبش گزاردند و بكوششهایی برخاستند چه از دستهی علما و چه از گروه بازرگانان و چه از طبقهی عوام ، رویهمرفته جانفشانی و جوانمردی پر ارزشی بخرج دادند و شایستگی و مردانگی شایانی از خود ابراز نمودند.
گزارش مشروطه یكی از بخشهای پرافتخار ایرانست و میتوان آن را مایهی سرفرازی گرفت و میتوان از آن گزارش خشنود و خرسند گردید.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
4- این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شد زیان بسیار بزرگ دیگری را دربر میدارد ، و آن اینکه شیعیان به بدکاری گستاخ باشند.
باید دانست که مردم عامی دربارهی نیک و بد فهم و بینشی را که میبایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلا دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایهی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) به دوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد. ابنکه بدیها زیان به زندگانی رساند و مایهی نابسامانی آن گردد چیزیست به اندیشهی ایشان نرسیده.
اينست چون میشنوند که کسی که گريه به حسين کرد و يا به زيارت بارگاه او رفت همهی گناهانش آمرزيده گردد و بهشت به او بايا باشد ، از ترسی که میداشتهاند ايمن شده به هر بدی پا ميگزارند.
اين چيزيست که از نخست آزموده بود و در اين چند سال که به شوند جنگ در ايران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمايش ديگری بدست آمد. زيرا ديده شد که کسانی که انبارداری کردند يا پياپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بيشتر حاجيان «مقدس» و مشهديان «لبجنبان» ميبودند.
نيز ديده شد که همان پولهائی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پيشانی باز روانهی کربلا و نجف شدند که زيارت کنند و به ملايان پولهايی دهند.
اين نامردان که بهانه در دست ميدارند و به کشور و توده پروايی نمینمايند و به ميهنپرستی ريشخند ميکنند ، بدينسان از بدکاری نيز نمیپرهيزند و در سايهی کيش بيپايی که ميدارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد میشمارند.
شما اگر زمانی به تودهی عامی پردازيد و باورهای آنان را نيک سنجيد ، خواهيد ديد در سايهی سخنانی که هميشه از ملايان و روضهخوانان شنيدهاند چنين میپندارند که آدمی در اين جهان ناچار از گناهست و چارهی کار همان گريستن به امام حسين و رفتن به زيارت او و ديگران میباشد. اينست خدا روز «الست» با امام حسين آن پيمان را بسته است.
اگر شما با يک شيعی که به کربلا میرود به سخن پرداخته بپرسيد : «چرا به کربلا میرويد؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاريم بايد برويم و از گناهان پاک شويم». اگر بگوييد : «بهتر است گناه نکنی تا نيازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم ميتواند گناه نکند؟!...».
در تبريز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنيدهام. ميگويند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گرديد پاک شود. ما گناهکاريم و ناپاکيم و خود را به نمکزار میاندازيم تا پاک شويم». اگر نيک انديشيد در اين باره باورهای شيعيان بیمانندگی به باورهای مسيحيان (دربارهی گناه و کفاره) نمیباشد.
اين نکته را ميتوان با زبان ديگری نيز باز نمود. چنانکه ميدانيم آدمی دارای دو گوهر است : يکی گوهر جان که خواهان بديهاست ، و ديگری گوهر روان که خواهان نيکيهاست. در بسياری از مردم گوهر جان بسيار چيره باشد و اينست ايشان خودداری از بديها نتوانند. ليکن در همانحال روانشان بيکار نمانده آنانرا نکوهش کند و فرجادشان(وجدانشان) هميشه ناآسوده باشد.
چنين کسانی همانکه بشنوند اگر کسی به امام حسين گريست يا به زيارت رفت گناهانش آمرزيده شود ، همچون تشنهای که به آب رسد با خشنودی و شادمانی پذيرند ، و اين را يک پاسخی به نکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند.
به گفتهی عاميان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». يک آدمکش ، يک انباردار ، يک دزد ، يک زن بدکاره ، يک آخوند فريبکار به چه نيازمند است؟... يک دستگاه آنچنانی که بیرنج و کوشش گناهان خود را بيامرزاند.
از همينجاست که شما میبينيد تيمورلنگ با آن خونخواری و تيرهدلی که در اسپهان در يکروز هفتاد هزار آدم کُشت و در بغداد از سرهای کُشتِگان منارهها برافراشت ، هميشه در جستجوی پيران صوفی میبوده و چون يکی را میيافته دست به دامنش میيازيده.
میبينيد صمدخان با آن پليديش که افزار سياست نکولا گرديد و کسان بسياری از آزاديخواهان غيرتمند را کُشت ، روضه ميخوانانيده و هرساله چهارصد تومان پول شمع به کربلا ميفرستاده. اينها رازش همانست که باز نموديم....
(کتاب داوری)
باید دانست که مردم عامی دربارهی نیک و بد فهم و بینشی را که میبایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلا دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایهی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) به دوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد. ابنکه بدیها زیان به زندگانی رساند و مایهی نابسامانی آن گردد چیزیست به اندیشهی ایشان نرسیده.
اينست چون میشنوند که کسی که گريه به حسين کرد و يا به زيارت بارگاه او رفت همهی گناهانش آمرزيده گردد و بهشت به او بايا باشد ، از ترسی که میداشتهاند ايمن شده به هر بدی پا ميگزارند.
اين چيزيست که از نخست آزموده بود و در اين چند سال که به شوند جنگ در ايران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمايش ديگری بدست آمد. زيرا ديده شد که کسانی که انبارداری کردند يا پياپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بيشتر حاجيان «مقدس» و مشهديان «لبجنبان» ميبودند.
نيز ديده شد که همان پولهائی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پيشانی باز روانهی کربلا و نجف شدند که زيارت کنند و به ملايان پولهايی دهند.
اين نامردان که بهانه در دست ميدارند و به کشور و توده پروايی نمینمايند و به ميهنپرستی ريشخند ميکنند ، بدينسان از بدکاری نيز نمیپرهيزند و در سايهی کيش بيپايی که ميدارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد میشمارند.
شما اگر زمانی به تودهی عامی پردازيد و باورهای آنان را نيک سنجيد ، خواهيد ديد در سايهی سخنانی که هميشه از ملايان و روضهخوانان شنيدهاند چنين میپندارند که آدمی در اين جهان ناچار از گناهست و چارهی کار همان گريستن به امام حسين و رفتن به زيارت او و ديگران میباشد. اينست خدا روز «الست» با امام حسين آن پيمان را بسته است.
اگر شما با يک شيعی که به کربلا میرود به سخن پرداخته بپرسيد : «چرا به کربلا میرويد؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاريم بايد برويم و از گناهان پاک شويم». اگر بگوييد : «بهتر است گناه نکنی تا نيازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم ميتواند گناه نکند؟!...».
در تبريز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنيدهام. ميگويند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گرديد پاک شود. ما گناهکاريم و ناپاکيم و خود را به نمکزار میاندازيم تا پاک شويم». اگر نيک انديشيد در اين باره باورهای شيعيان بیمانندگی به باورهای مسيحيان (دربارهی گناه و کفاره) نمیباشد.
اين نکته را ميتوان با زبان ديگری نيز باز نمود. چنانکه ميدانيم آدمی دارای دو گوهر است : يکی گوهر جان که خواهان بديهاست ، و ديگری گوهر روان که خواهان نيکيهاست. در بسياری از مردم گوهر جان بسيار چيره باشد و اينست ايشان خودداری از بديها نتوانند. ليکن در همانحال روانشان بيکار نمانده آنانرا نکوهش کند و فرجادشان(وجدانشان) هميشه ناآسوده باشد.
چنين کسانی همانکه بشنوند اگر کسی به امام حسين گريست يا به زيارت رفت گناهانش آمرزيده شود ، همچون تشنهای که به آب رسد با خشنودی و شادمانی پذيرند ، و اين را يک پاسخی به نکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند.
به گفتهی عاميان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». يک آدمکش ، يک انباردار ، يک دزد ، يک زن بدکاره ، يک آخوند فريبکار به چه نيازمند است؟... يک دستگاه آنچنانی که بیرنج و کوشش گناهان خود را بيامرزاند.
از همينجاست که شما میبينيد تيمورلنگ با آن خونخواری و تيرهدلی که در اسپهان در يکروز هفتاد هزار آدم کُشت و در بغداد از سرهای کُشتِگان منارهها برافراشت ، هميشه در جستجوی پيران صوفی میبوده و چون يکی را میيافته دست به دامنش میيازيده.
میبينيد صمدخان با آن پليديش که افزار سياست نکولا گرديد و کسان بسياری از آزاديخواهان غيرتمند را کُشت ، روضه ميخوانانيده و هرساله چهارصد تومان پول شمع به کربلا ميفرستاده. اينها رازش همانست که باز نموديم....
(کتاب داوری)
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گریستن و تَباکی (گریان وانمودن) و ثواب آن!
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ثوابی که شیعیان برای گریستن به امام حسین میپندارند.
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکهی 1 از 3)
حقیقتگو مینویسد : «از سخنان شما برمیآید كه مردم امروز نیز نهایت نیاز را براهنما دارند» ، و از این در شگفت میشود. راست گفتهاند : بدهكار را چون بخود گزاری كمكم طلبكار میشود. یك دسته پندارپرست نیز چون نكوهش نشنوند كمكم پندارهای خود را چیزهای بسیار پایداری انگارند و بیكبار خود را فریب دهند. این سخن او درست بدان میماند كه بیماری بپزشك بگوید آقای دكتر من از گفتههای شما چنین میفهمم كه باید اكنون هم كه بیمارم دارو بنوشم. آیا پزشك باین گفتهی او چه پاسخ خواهد داد جز آنكه بر نادانی او افسوس خورد؟!
من بارها نوشتهام هرگز دربند نامی نیستم و هیچگاه نمیخواهم میدانی باین سخنان بدهم. جهان با سخن نمیگردد و از كشاكشهایی كه یك دسته بر سر این نام و آن نام كنند جز زیان سودی نباشد. ولی میخواهم بدانم این چگونه شود كه مردم امروز باین آلودگی و گمراهی نیازی هم براهنما ندارند؟!.. اگر چنان باشد پس چارهی اینهمه گمراهی چیست؟!..
این خود چگونه درست میآید كه جهان را هرگز راهنمایی نباشد؟!.. كسانی كه این را باور میكنند باید یا بگویند كه خدا از راهبردن جهان بستوه آمده و از آن رو گردانیده ، یا بگویند سرشت مردم عوض شده كه دیگر گمراه نشوند و نیاز براهنمایی كسی نیفتد. آیا شما كدام یكی را از اینها را میگویید؟!..
اگر میگویید خدا همین كه سه چهار هزار سال جهان را راه برده دیگر آن را بخود رها كرده و بدست آزمندان اروپا سپارده بسیار نادانید و بسیار گستاخید. ای بیچارگان زمین صدهزارها و ملیونها سال برپا خواهد بود. این چه نادانیست كه دست خدا را از آن كوتاه شمارید؟!.. اگر میگویید سرشت مردم دیگر شده و هیچگاه گمراه نگردند این نادانی دیگری خواهد بود و هر كس از شما خواهد پرسید پس این گمراهیها كه امروز است چیست؟!.. شاید بگویید قرآن درمیانست و نیازی براهنما نیست. میگویم اگر بودن قرآن بس بودی بایستی این گمراهیها نبودی. این با بودن قرآنست كه مردمان اینهمه گرفتار و آلودهاند و شما میبینید كه خود آن كتاب دستاویز بزرگی برای بدآموزان و گمراهان شده. وانگاه ما نشان دادیم كه آنان كه قرآن میخوانند از بس در گمراهیها فرورفتهاند و جلو چشمهاشان پرده فروهشته شده معنی آشكارترین آیههای آن را نمیفهمند. پس چگونه توانید گفت قرآن بس است و نیازی براهنمای دیگر نیست؟!. گذشته از این مگر این كیشهای گوناگون اسلامی بروی قرآن پدید نیامده است؟! مگر همگی آنان از قرآن دلیل براستی كیش خود یاد نمیكنند؟!.
در اینجاست كه باید زشتی پندارهای بیهوده ، نیك نمودار گردد. در اینجاست كه میباید دانسته شود پندارپرستی خردها را تباه گرداند. یك دسته مردمی در سختترین روز درماندگی و گرفتاری یكی از میانشان بالا افراشته و با صد زیان و گزندی كه بخود هموار میگرداند میخواهد آنان را رها سازد ـ بدبختان آن گرفتاری و درماندگی خود را بیكبار فراموش كرده در گفتگوی اینند كه آیا ما را رهاننده تواند بود یا نه؟!
ای درماندگان شما هر باوری میدارید بدارید و هرچه میپندارید بپندارید. لیكن بگویید : پس از همهی آنها آیا باین گرفتاریها و درماندگیها چه كنیم؟ آیا درپی چاره باشیم یا نباشیم؟!.. هر پاسخی میدهید بدهید تا آنچه در درون شماست همه بشناسند.
كسانی كه میگویند : چون قرآن درمیانست و بهیچ كوششی نیاز نیست بگویند پس بآن گمراهیها و بدآموزیهایی كه پس از قرآن پیدا شده و قرآن پاسخی بآنها نداده (و خود نبایستی دهد) چه میگویند؟!.. خواهند گفت چه گمراهیای؟!.. و من چون نیك میدانم اینان آن نیستند كه یك بدآموزیای را بشناسند و زیانهای آن را چندان كه هست بدانند اینست ناگزیرم یكایك یادآوری كنم.
نخست فلسفهی یونان را نام میبرم. ما بارها از این سخن رانده و زیانهای آن را بازنمودهایم. ولی باشد كه پارهای خوانندگان آن گفتارها را نخواندهاند و معنی درست فلسفه را نمیدانند. من ایشان را بازگشت میدهم بگفتاری كه در شمارهی 3 امسال زیر عنوان «در پیرامون تاریخچهی شیر و خورشید» نوشته شده. در آنجا با مثالی معنی درست فلسفه نشان داده شده. در یك گوشهای نشستن و چشم رویهم نهادن و با پندار و انگار در پیرامون جهان و دستگاه آفرینش چیزهایی بافتن ـ این بوده معنی درست فلسفه و من در جهان لغزشی بزرگتر از این نمیشناسم. این فلسفه گذشته از آنكه سراسر پنداربافیست و نتیجهای از آن جز پاشیدگی اندیشه و ناتوانی خرد برنخیزد و بیگمان مغز را آشفته میسازد ، با دین و خداشناسی هم بیكبار ناسازگار است. بلكه میباید گفت كه دین و خداشناسی را از ریشه برمیاندازد و شما اگر میخواهید زیان آن را نیك دانید گفتار 6 «راه رستگاری» را خوانید.
🔸 15ـ آیا خدا جهان را بخود بازگزارده؟! (تکهی 1 از 3)
حقیقتگو مینویسد : «از سخنان شما برمیآید كه مردم امروز نیز نهایت نیاز را براهنما دارند» ، و از این در شگفت میشود. راست گفتهاند : بدهكار را چون بخود گزاری كمكم طلبكار میشود. یك دسته پندارپرست نیز چون نكوهش نشنوند كمكم پندارهای خود را چیزهای بسیار پایداری انگارند و بیكبار خود را فریب دهند. این سخن او درست بدان میماند كه بیماری بپزشك بگوید آقای دكتر من از گفتههای شما چنین میفهمم كه باید اكنون هم كه بیمارم دارو بنوشم. آیا پزشك باین گفتهی او چه پاسخ خواهد داد جز آنكه بر نادانی او افسوس خورد؟!
من بارها نوشتهام هرگز دربند نامی نیستم و هیچگاه نمیخواهم میدانی باین سخنان بدهم. جهان با سخن نمیگردد و از كشاكشهایی كه یك دسته بر سر این نام و آن نام كنند جز زیان سودی نباشد. ولی میخواهم بدانم این چگونه شود كه مردم امروز باین آلودگی و گمراهی نیازی هم براهنما ندارند؟!.. اگر چنان باشد پس چارهی اینهمه گمراهی چیست؟!..
این خود چگونه درست میآید كه جهان را هرگز راهنمایی نباشد؟!.. كسانی كه این را باور میكنند باید یا بگویند كه خدا از راهبردن جهان بستوه آمده و از آن رو گردانیده ، یا بگویند سرشت مردم عوض شده كه دیگر گمراه نشوند و نیاز براهنمایی كسی نیفتد. آیا شما كدام یكی را از اینها را میگویید؟!..
اگر میگویید خدا همین كه سه چهار هزار سال جهان را راه برده دیگر آن را بخود رها كرده و بدست آزمندان اروپا سپارده بسیار نادانید و بسیار گستاخید. ای بیچارگان زمین صدهزارها و ملیونها سال برپا خواهد بود. این چه نادانیست كه دست خدا را از آن كوتاه شمارید؟!.. اگر میگویید سرشت مردم دیگر شده و هیچگاه گمراه نگردند این نادانی دیگری خواهد بود و هر كس از شما خواهد پرسید پس این گمراهیها كه امروز است چیست؟!.. شاید بگویید قرآن درمیانست و نیازی براهنما نیست. میگویم اگر بودن قرآن بس بودی بایستی این گمراهیها نبودی. این با بودن قرآنست كه مردمان اینهمه گرفتار و آلودهاند و شما میبینید كه خود آن كتاب دستاویز بزرگی برای بدآموزان و گمراهان شده. وانگاه ما نشان دادیم كه آنان كه قرآن میخوانند از بس در گمراهیها فرورفتهاند و جلو چشمهاشان پرده فروهشته شده معنی آشكارترین آیههای آن را نمیفهمند. پس چگونه توانید گفت قرآن بس است و نیازی براهنمای دیگر نیست؟!. گذشته از این مگر این كیشهای گوناگون اسلامی بروی قرآن پدید نیامده است؟! مگر همگی آنان از قرآن دلیل براستی كیش خود یاد نمیكنند؟!.
در اینجاست كه باید زشتی پندارهای بیهوده ، نیك نمودار گردد. در اینجاست كه میباید دانسته شود پندارپرستی خردها را تباه گرداند. یك دسته مردمی در سختترین روز درماندگی و گرفتاری یكی از میانشان بالا افراشته و با صد زیان و گزندی كه بخود هموار میگرداند میخواهد آنان را رها سازد ـ بدبختان آن گرفتاری و درماندگی خود را بیكبار فراموش كرده در گفتگوی اینند كه آیا ما را رهاننده تواند بود یا نه؟!
ای درماندگان شما هر باوری میدارید بدارید و هرچه میپندارید بپندارید. لیكن بگویید : پس از همهی آنها آیا باین گرفتاریها و درماندگیها چه كنیم؟ آیا درپی چاره باشیم یا نباشیم؟!.. هر پاسخی میدهید بدهید تا آنچه در درون شماست همه بشناسند.
كسانی كه میگویند : چون قرآن درمیانست و بهیچ كوششی نیاز نیست بگویند پس بآن گمراهیها و بدآموزیهایی كه پس از قرآن پیدا شده و قرآن پاسخی بآنها نداده (و خود نبایستی دهد) چه میگویند؟!.. خواهند گفت چه گمراهیای؟!.. و من چون نیك میدانم اینان آن نیستند كه یك بدآموزیای را بشناسند و زیانهای آن را چندان كه هست بدانند اینست ناگزیرم یكایك یادآوری كنم.
نخست فلسفهی یونان را نام میبرم. ما بارها از این سخن رانده و زیانهای آن را بازنمودهایم. ولی باشد كه پارهای خوانندگان آن گفتارها را نخواندهاند و معنی درست فلسفه را نمیدانند. من ایشان را بازگشت میدهم بگفتاری كه در شمارهی 3 امسال زیر عنوان «در پیرامون تاریخچهی شیر و خورشید» نوشته شده. در آنجا با مثالی معنی درست فلسفه نشان داده شده. در یك گوشهای نشستن و چشم رویهم نهادن و با پندار و انگار در پیرامون جهان و دستگاه آفرینش چیزهایی بافتن ـ این بوده معنی درست فلسفه و من در جهان لغزشی بزرگتر از این نمیشناسم. این فلسفه گذشته از آنكه سراسر پنداربافیست و نتیجهای از آن جز پاشیدگی اندیشه و ناتوانی خرد برنخیزد و بیگمان مغز را آشفته میسازد ، با دین و خداشناسی هم بیكبار ناسازگار است. بلكه میباید گفت كه دین و خداشناسی را از ریشه برمیاندازد و شما اگر میخواهید زیان آن را نیك دانید گفتار 6 «راه رستگاری» را خوانید.
🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
11) كراسوس ـ تکهی 4
🔸 خاندان ايشان از باستانزمان اين امتياز را داشتند كه چون شاه نويني بتخت مينشست تاج بسر او ميگزاردند و هوروديس پادشاه كنوني را هنگامي كه بيرون كرده بودند سورنا بود كه او را بازگردانيد. نيز اين سورنا بود كه چون شهر بزرگ سلوكيا را گرد فرو گرفتند پيش از همه از ديوار بالا رفته با دست خود سلوكيان را زده بازپس راند و شهر را بگرفت. هم در سايهی اين شايستگيهاي خود بود كه كراسوس را برانداخت. كراسوس كه نخست در سايهی دلگرمي كوركورانه و سپس در نتيجهی سراسيمگي كار خود را بدانسان واژگونه گردانيد باري آريامنس توانست كه كراسوس را از كنار رود دور ساخته بدشت بكشد و راهي را كه پيش گرفتند تا دير مسافتي آسان و خوشايند بود ولي كمكم سختيهاي آن پيدا شده ريگزاري پديد آمد كه نه درختي داشت و نه آبي و نه كرانهی آن پيدا بود و پاي كه ميگزاردند فرو ميرفت. خود دریایی از ریگ بود و موجهای آن از هر سوی گرد سپاه را فراگرفت. روميان از بيآبي و از ديدار بيمآور آن ريگزار بسختي افتاده كمكم شك در دلهاي آنها پديد آمد و گمان خيانت بآن مرد عرب بردند. در چنين هنگامي فرستادگاني از نزد آرتاوازد پادشاه ارمنستان رسيدند و چنين پيام آوردند كه هوروديس بر ارمنستان تاخته و او را در فشار گزارده است و اينست او نخواهد توانست ياوري به روميان بنمايد و از كراسوس خواهش كرده بود كه بازگشته باو بپيوندد و دو سپاه دست بهم داده هوروديس را بازپس رانند كه در آن حال سپاه روم نيز در پناه كوهها و درهها از گزند سوارگان اشكاني ايمن خواهند بود. كراسوس از خشم و ناداني پاسخي به آرتاوازد ننوشت و بفرستادگان چنين گفت : من اكنون فرصت آنكه بشما بپردازم ندارم ولي در هنگام خود به ارمنستان بازگشته سزاي اين خيانت آرتاوازد را خواهم داد. كاسيوس و دوستان او باز آغاز اندرز كردند ولي چون ديدند جز خشم نتيجهی ديگري از كراسوس بدست نميآيد زبان ببستند و هميشه بآن عرب سرزنشها ميكردند و چنين ميگفتند : «اي مرد بدترين مردان! كدام ديوي تو را بسوي اين لشكر راه نمود؟! آيا با كدام افسون يا جادوگري كراسوس را فريفتهاي كه راهي را پيش گرفته كه جز شايستهی راهزنان عرب نيست و هرگز لشكري نميبايست از چنين راهي بگذرد؟!» ولي آريامنس نه چندان دغلكار بود كه خود را ببازد. همينكه اين گلهها را ميشنيد براي جلوگيري از آنها در لشكرگاه به اينسو و آنسو دويده با سپاهيان بگفتگو درآمده چنين ميگفت : «مگر شما در كامپانيا1 راه ميپيماييد كه ميخواهيد در هر جا چشمهاي باشد و درختها سايهی بياندازد و در سر راه گرمابهها و كاروانسراها برپا باشد؟ چرا بياد نميآريد كه شما اكنون در حدود عربستان و سورستان2 راه ميپيماييد؟» با اين سخنان آنان را رام ميساخت بدانسان كه بچگان را رام ميسازند و پيش از آن كه بيكبار پرده از روي كار او بيافتد روزي ناگهان بر اسب نشسته از لشكرگاه بيرون رفت. از اين رفتن او تنها كراسوس آگاهي داشت و باو گفته بود كه براي خبر آوردن از لشكرگاه دشمن ميرود.
1ـ Campania يكي از كورههاي ايتالياي باستان
2ـ Assyria كلمهی سورستان نامي است كه در زمان ساسانيان گفته ميشده.
11) كراسوس ـ تکهی 4
🔸 خاندان ايشان از باستانزمان اين امتياز را داشتند كه چون شاه نويني بتخت مينشست تاج بسر او ميگزاردند و هوروديس پادشاه كنوني را هنگامي كه بيرون كرده بودند سورنا بود كه او را بازگردانيد. نيز اين سورنا بود كه چون شهر بزرگ سلوكيا را گرد فرو گرفتند پيش از همه از ديوار بالا رفته با دست خود سلوكيان را زده بازپس راند و شهر را بگرفت. هم در سايهی اين شايستگيهاي خود بود كه كراسوس را برانداخت. كراسوس كه نخست در سايهی دلگرمي كوركورانه و سپس در نتيجهی سراسيمگي كار خود را بدانسان واژگونه گردانيد باري آريامنس توانست كه كراسوس را از كنار رود دور ساخته بدشت بكشد و راهي را كه پيش گرفتند تا دير مسافتي آسان و خوشايند بود ولي كمكم سختيهاي آن پيدا شده ريگزاري پديد آمد كه نه درختي داشت و نه آبي و نه كرانهی آن پيدا بود و پاي كه ميگزاردند فرو ميرفت. خود دریایی از ریگ بود و موجهای آن از هر سوی گرد سپاه را فراگرفت. روميان از بيآبي و از ديدار بيمآور آن ريگزار بسختي افتاده كمكم شك در دلهاي آنها پديد آمد و گمان خيانت بآن مرد عرب بردند. در چنين هنگامي فرستادگاني از نزد آرتاوازد پادشاه ارمنستان رسيدند و چنين پيام آوردند كه هوروديس بر ارمنستان تاخته و او را در فشار گزارده است و اينست او نخواهد توانست ياوري به روميان بنمايد و از كراسوس خواهش كرده بود كه بازگشته باو بپيوندد و دو سپاه دست بهم داده هوروديس را بازپس رانند كه در آن حال سپاه روم نيز در پناه كوهها و درهها از گزند سوارگان اشكاني ايمن خواهند بود. كراسوس از خشم و ناداني پاسخي به آرتاوازد ننوشت و بفرستادگان چنين گفت : من اكنون فرصت آنكه بشما بپردازم ندارم ولي در هنگام خود به ارمنستان بازگشته سزاي اين خيانت آرتاوازد را خواهم داد. كاسيوس و دوستان او باز آغاز اندرز كردند ولي چون ديدند جز خشم نتيجهی ديگري از كراسوس بدست نميآيد زبان ببستند و هميشه بآن عرب سرزنشها ميكردند و چنين ميگفتند : «اي مرد بدترين مردان! كدام ديوي تو را بسوي اين لشكر راه نمود؟! آيا با كدام افسون يا جادوگري كراسوس را فريفتهاي كه راهي را پيش گرفته كه جز شايستهی راهزنان عرب نيست و هرگز لشكري نميبايست از چنين راهي بگذرد؟!» ولي آريامنس نه چندان دغلكار بود كه خود را ببازد. همينكه اين گلهها را ميشنيد براي جلوگيري از آنها در لشكرگاه به اينسو و آنسو دويده با سپاهيان بگفتگو درآمده چنين ميگفت : «مگر شما در كامپانيا1 راه ميپيماييد كه ميخواهيد در هر جا چشمهاي باشد و درختها سايهی بياندازد و در سر راه گرمابهها و كاروانسراها برپا باشد؟ چرا بياد نميآريد كه شما اكنون در حدود عربستان و سورستان2 راه ميپيماييد؟» با اين سخنان آنان را رام ميساخت بدانسان كه بچگان را رام ميسازند و پيش از آن كه بيكبار پرده از روي كار او بيافتد روزي ناگهان بر اسب نشسته از لشكرگاه بيرون رفت. از اين رفتن او تنها كراسوس آگاهي داشت و باو گفته بود كه براي خبر آوردن از لشكرگاه دشمن ميرود.
1ـ Campania يكي از كورههاي ايتالياي باستان
2ـ Assyria كلمهی سورستان نامي است كه در زمان ساسانيان گفته ميشده.