فلسفه علم
7.9K subscribers
885 photos
115 videos
395 files
1.5K links
مطالب فلسفه تحلیلی و موضوعات فلسفه علم

این کانال تلاشی برای عمومی کردن مفاهیم فلسفه علم در جامعه ایرانی است.

برای ارتباط با Admin با آیدی @mmasiha1988 و درج تبلیغات میتوانید با کانال @adsphilosophy1 در ارتباط باشید.
Download Telegram
Audio
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️Artificial Intelligence and the Biology of Consciousness

🗣 توسط: ندبلاک (دانشگاه نیویورک)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، سوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2🔥2
Audio
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️The Ontology of Consciousness

🗣 توسط: پیتر ون اینواگن (دانشگاه نوتردام امریکا)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، سوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2👏2
Prof Charles Taliaferro Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️The Primacy of Integrative Dualism

🗣 توسط: چارلز تالیافرو (دانشگاه سنت اولف)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 29 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍5👏1
سلام. سال نو بر تمامی شما مخاطبین عزیز کانال فلسفه علم مبارک. ۹ سال از شروع فعالیت های این کانال سپری می‌شود و امیدوارم در سال جدید نیز بتوانیم با ارائه و انتشار مطالب مفید به ترویج فلسفه علم در ایران کمک ناچیزی کنیم. با آرزوی بهترین ها برای شما عزیزان ❤️

با احترام
مهدی دزفولی
❤13👏3
Prof Tim Crane Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️What is Left of the Zombie Hypothesis?

🗣 توسط: تیم‌ کرین (دانشگاه مرکزی اروپا)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، سوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3
Prof Joshua Knobe Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️Attributions of Consciousness and the Body

🗣 توسط: جاشوا ناب (دانشگاه ییل)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، سوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👏2👍1
Audio
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ تبیین‌های تکاملی سیستم‌های هوش مصنوعی و دلالت‌های الهیاتی آن

🗣 توسط: سیدحسن حسینی (دانشگاه شریف)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، اول اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2👏2
موش شهری، موش روستایی: مثالی از اینکه احتمالاً چگونه آغاز زندگی شهری سرشت انسان را تغییر داده است؟

وقتی اروپایی‌ها وارد آمریکا شدند موش‌ خانگی را نیز وارد آمریکا کردند. جدا از مطالعه‌ی مشکلاتی که موش‌های خانگی وارداتی برای مردم بومی و اکوسیستم طبیعی قاره‌ی آمریکا ایجاد کردند، بررسی تنوع‌های ایجاد شده در موش‌های مناطق مختلف آمریکا در ۵۰۰ سال گذشته می‌تواند نمونه‌ی بسیار جالبی باشد از اینکه چگونه تنوع‌های جدید در زمان کوتاه ایجاد می‌شوند.

در پژوهش دامنه‌داری که در دانشگاه درکسل در آمریکا در جریان است تمرکز را بر تفاوت موش‌های مناطق شهری و روستایی فیلادلفیا گذاشته‌اند. این پژوهش از آنجا بسیار جالب است که قصد دارد نشان ‌دهد تفاوت در شیوه‌ی زیست موش‌های روستایی و شهری چه تغییراتی را در ژنوم موش‌ها ایجاد کرده است: نمونه‌ای جالب از هم‌تکاملی ژن-فرهنگ در موش‌ها! این پژوهش تا دو سال آینده ادامه خواهد داشت و باید منتظر نتایج آن بمانیم. پژوهشگران همچنین میکروبیوم دستگاه گوارش موش‌های این دو منطقه را مقایسه می‌کنند.

نتایج پژوهش دیگری که چند روز پیش در نشریه‌ی ساینس منتشر شد به نحوی به پژوهش یاد شده ربط دارد. با اینکه گمان می‌رفت دستگاه گوارش انسان برخلاف بسیاری از نخستی‌ها قادر به هضم سلولز نیست در سال ۲۰۰۳ باکتری‌ای در دستگاه گوارش انسان پیدا شد که می‌توانست سلولز را تجزیه کند. از آن تاریخ باکتری‌های دیگری نیز یافت شدند و در پژوهش کنونی نیز سه باکتری دیگر در دستگاه گوارش انسان معرفی می‌شوند که قادر به هضم سلولز هستند. در سایر نخستی‌ها سی تا چهل درصد میکروبیوم دستگاه گوارش را این باکتری‌ها شکل می‌دهند. در شکارچی-گردآورندگان کنونی این عدد بیست‌درصد است و در سایر انسان‌ها حدود پنج‌درصد. نکته‌ی جالب آنکه افرادی که زندگی روستایی دارند درصد بالاتری از باکتری‌های هضم‌کننده‌ی سلولز را نسبت به شهرنشین‌هایی که رژیم‌های غذایی مدرن را مصرف می‌کنند دارند. نکته‌ی مهمی که باید به آن توجه کرد این است که برخلاف تصور رایج، میکروبیوم انسان میهمان‌های بدن ما نیستند بلکه مطابق فهم نوین دانشمندان، مقومِ هر کدام از ما هستند و کلیت رفتارهای ما را تحت‌تأثیر قرار می‌دهند. (اینجا را ببینید.)

تیم پژوهشی پیشنهاد می‌کنند، از آنجایی که هنوز روده‌ی انسان حاوی برخی باکتری‌های هضم سلولز است، باید از فرصت استفاده کرد و با افزایش مصرف مواد فیبردار این دسته از باکتری‌ها را تقویت کرد.
اما جدای چنین توصیه‌های بهداشتی، نگاهی تکاملی به این سنخ یافته‌ها می‌تواند در ادراک ما از سرشت انسان اثر بگذارد.

بخش بزرگی از جمعیت انسانی در شهرهایی زندگی می‌کنند که تفاوت فاحشی در سبک زندگی انسان‌ها ایجاد کرده است.

پس از ادیسون و با گسترش لامپ‌ها در منازل، ساعات خواب انسان‌ها دگرگون شد. افزوده‌شدن انواع سموم دفع آفات گیاهی، کودهای شیمیایی، کاهش ارتباط انسان با خاک و طبیعت، دسترسی به امکانات بهداشتی نظیر آب لوله‌کشی، واکسیناسیون گسترده، دسترسی به امکانات پزشکی از جمله آنتی‌بیوتیک‌ها، گسترش روزافزون فست‌فودها، کاهش میزان گرسنگی، افزایش مصرف روغن پالم، مواجهه‌ی طولانی‌مدت با صفحات نمایش‌گر، مواجهه با انواع آلودگی‌ها در شهرها، کوچک‌شدن خانواده‌ها، گذراندن ساعاتی از روز در شبکه‌های مجازی، تغییر در نوع پرورش کودکان و بازی‌های آنها، و ده‌ها تغییر کوچک و بزرگ، هرکدام به تنهایی می‌تواند تأثیرات عمیقی بر سرشت انسان داشته باشد چه رسد به آمیزه‌ای از همه‌ی آنها.

هرچند بسیار سخت است، اجازه دهید فعلاً درباره‌ی اینکه جهانِ بهتر یا بدتری را شاهدیم حکم ندهیم. به جای آن، بر این نکته‌ی عموماً غیرشهودی متمرکز شویم  که سرشت انسان ثابت نیست: سرشت گونه‌های زیستی، همانند سرشت اتم‌های شیمیایی، مستقل از محیط پیرامونی نیست. تاجایی‌که می‌دانم مارکس نخستین اندیشمندی است که چنین فهمی از سرشت انسان را به نحوی فلسفی معرفی کرد، هرچند چنین نگرشی تا اواخر قرن بیستم  چندان موردتوجه زیست‌شناسان قرار نگرفت، اما امروزه چنین خوانشی در زیست‌شناسی رایج شده است. کسانی که به مطالعه‌ی آشیان‌سازی یا هم‌تکاملی ژن-فرهنگ می‌پردازند از شناخته‌شده‌ترین پژوهشگران این حوزه هستند.

توجه داشته باشیم که هرچند تغییر در ژن‌ها شناخته‌شده‌ترین راه تغییر در سرشت است اما برای تغییر در سرشت ضرورتی به تغییر در ژن‌ها نیست. کافی است نحوه‌ی بیان ژن‌ها تغییر کند تا شاهد تغییر در فنوتیپ‌ها، و از جمله رفتارها و گرایش‌های رفتاری باشیم.

انتشار نتایج پژوهش بر روی موش‌ها کمک خواهد کرد بتوانیم جدا از ارزش‌گذاری‌های مربوط به ساحت انسانی نمونه‌هایی از هم‌تغییری در محیط و ژن‌ را شاهد باشیم.

هادی صمدی
 @evophilosophy
❤3👍2👎1
فرضیه‌ی مادربزرگ: تبیین تکاملی یائسگی در زنان

با اینکه زنان قابلیت باروری را، به‌طور میانگین،  زودتر از مردان از دست می‌دهند اما، باز هم به‌طور میانگین، زنان بیش از مردان عمر می‌کنند. تبیین تکاملی این پدیده چیست؟
مطابق فرضیه‌ای موسوم به «فرضیه‌ی مادربزرگ»، زنان با کمک‌کردن در مراقبت از نوه‌ها، و احتمالاً فرزندان نوه‌ها، درواقع بخشی از ژن‌های خود را به نسل‌های بعدی منتقل می‌کنند. مادران جوان، بی‌کمک‌گرفتن از مادرانِ با تجربه‌شان، به مشکلات بسیاری در بزرگ‌کردن کودکان‌شان برمی‌خورند. به‌ویژه که بچه‌های انسان سال‌های طولانی کاملاً به مادران خود وابسته‌اند.

مخالفان این فرضیه معتقدند که افزایش طول‌عمر زنان پس از یائسگی یک سازگاری تکاملی نبوده و به‌سادگی محصول فرعی افزایش طول‌عمر انسان پس از دورانی است که غذای بیشتری در اختیار انسان بوده است.

پژوهشی که طی همین هفته در نشریه‌ی نیچر منتشر شده به‌نحوی غیرمستقیم آزمونی برای این دو نظریه‌ی رقیب فراهم کرده است.

در طبیعت یائسگی پدیده‌ای بسیار کمیاب است، و شناخته‌شده‌ترین نمونه‌ی آن در برخی از نهنگ‌ها مشاهده می‌شود. جالب آنکه در نهنگ‌های دندان‌دار که در این پژوهش مطالعه شده‌اند ماده‌هایی که در نیمه‌ی عمر یائسه می‌شوند تا هشتادسال نیز زندگی می‌کنند درحالی‌که عمر متوسط نرها حدود چهل‌سال است. بنابراین به‌رغم آنکه نیای مشترک انسان‌ها و نهنگ‌ها به نودمیلیون سال پیش بازمی‌گردد در این مورد شباهت‌های زیادی میان نهنگ‌ها و انسان‌ها وجود دارد: یک. ماده‌های آنها همانند زنان یائسه می‌شوند، دو. عمر ماده‌ها همانند گونه‌ی انسانی بیش از نرها است.

اما تبیین تکاملی یائسگی و عمر طولانی‌تر ماده‌ها در این نهنگ‌ها چیست؟ پژوهش‌ یادشده، که محصول جمع‌آوری داده‌های بسیار زیادی‌ از پژوهش‌های دراز مدت انجام شده بر روی این جانوران است، نشان می‌دهد که در این نهنگ‌ها نیز ماده‌های مسن‌تر به جوان‌ترها در پرورش بچه‌ها کمک می‌کنند.

یکی از پژوهشگران این پژوهش می‌گوید دو شرط برای تکامل یائسگی در جانوران ضروری است که در این پژوهش مشخص شد هر دو شرط در این دسته از نهنگ‌ها برقرار است:
یک. در آن گونه باید روابط اجتماعی قوی‌ای برقرار باشد و ماده‌ها ارتباط نزدیکی با زادگان خود و زادگان آنها داشته باشند.
دو. ماده‌های مسن‌تر باید از این نزدیکی برای کمک به زادگان خود و زادگان آنها استفاده کنند.
مشاهده شد که نهنگ‌های ماده‌ی مسن دو کار اصلی را انجام می‌دهند: با دانش برآمده از تجربه، گله را به سمت مناطقی با احتمال یافتن غذای بیشتر هدایت می‌کنند؛ و در تقسیم غذا نیز مداخله می‌کنند.
این داده به نحوی فرضیه‌ی مادربزرگ را که هم‌زمان یائسگی و طول‌عمر بیشتر زنان را توضیح می‌داد تقویت می‌کند.

ممکن است سؤال شود که اگر یائسگی یک سازگاری است پس چرا در سایر پستانداران و نخستی‌ها، از جمله در شامپانزه‌ها، شکل نگرفته است؟ این شایع‌ترین اشتباه، و گاه مغالطه، در مطالعات تکاملی است. عموم خصیصه‌های موجودات زنده سازگاری هستند. اگر قرار باشد هر آنچه در یک موجود سازگاری است در سایر موجودات زنده هم مشاهده شود در طبیعت فقط شاهد یک‌گونه بودیم که همه‌ی خصیصه‌های همه‌ی جانداران را داشت! تبیین‌های تکاملی، خصیصه‌های به‌وجود آمده را تبیین می‌کنند و نه بی‌شمار خصیصه‌ی به‌وجود نیامده را.

هادی صمدی
@evophilosophy
    
👍4👎1
Mahdi Zakeri Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ پنسایکیزم و گستره اخلاق

🗣 توسط: مهدی ذاکری (دانشگاه تهران)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2
Mahmoud Morvarid Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ امکان جهان زامبی و عقل‌گرایی موجهاتی

🗣 توسط: محمود مروارید (پژوهشگاه دانش‌های بنیادین: IPM)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 30 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍2
Amir Saemi Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ خودآگاهی بدون آگاهی از خود

🗣 توسط: امیر صائمی (پژوهشگاه دانش‌های بنیادین: IPM)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، دوم اسفند 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3
ژنتیک و فلسفه
تولید کروموزوم مصنوعی انسانی


پژوهشی که دیروز نتایج آن در نشریه‌ی ساینس منتشر شد مجدد پای مباحث فلسفی را به ژنتیک باز می‌کند. سال‌هاست که امکان دست‌کاری ژنتیکی موجودات زنده، از جمله انسان مهیا است. حدود ۲۵ سال از ساخت کروموزوم‌های مصنوعی می‌گذرد که البته کاستی‌هایی داشته‌ است. بزرگترین مشکل کروموزوم‌های قبلی این بود که توالی‌های بازهای آلی به شیوه‌ای غیرقابل‌پیش‌بینی از نقاط مختلف به هم می‌چسبیدند و توالی‌های جدید با محصولات غیرقابل‌پیش‌بینی می‌ساختند. حالا این مشکل حل شده است.

پژوهشگران دانشگاه پنسیلوانیا تکنیک جدیدی به کار گرفته‌اند و توانسته‌اند کروموزومی بسیار شبیه کروموزوم انسانی با ابعادی بسیار بزرگتر از کروموزوم‌های قبلی بسازند به نحوی که در هنگام همانندسازی نیز مانند کروموزوم‌های طبیعی بدن رفتار کند: گامی بسیار بزرگ در فراگیر شدن تغییرات ژنتیکی در انسان. حالا دیگر نیازی به دستکاری کروموزوم‌های طبیعی انسانی نیست. ژن‌های مطلوب در یک کروموزوم جدا جاسازی و وارد بدن می‌شوند. و از آنجا که این کروموزوم جدید ابعاد بسیار بزرگ‌تری نسبت به نمونه‌های قبلی دارد به یک‌باره می‌توان چندین ژن مطلوب را وارد بدن کرد.

اختراع این کروموزوم گامی بسیار بزرگ در فراگیرشدن درمان‌های ژنتیکی است. اما امکان ایجاد انسان‌هایی ارتقا یافته را نیز فراهم می‌کند.
اینجاست که بحث‌های فلسفی ایجاد می‌شوند که البته عموماً در قالب مجادلات عمومی و ایدئولوژیکی به‌نحوی سطحی و غیردقیق بیان می‌شوند.

 پرسش مطرح در سطح عمومی این است: آیا مجاز به دستکاری در ژنوم انسانی هستیم؟ کسانی که مطلقاً پاسخ منفی به این پرسش می‌دهند با این پژوهش با چالش جدیدی مواجه می‌شوند؛ زیرا در این روش دیگر در ژنوم طبیعی بدن دستکاری رخ نمی‌دهد بلکه ژن‌های جدیدی در بدنه‌ی یک کروموزوم مصنوعی وارد بدن می‌شوند!

پرسش دقیق‌تر فلسفی این است: "تحت چه شرایطی" و برای ایجاد "چه سنخ تغییراتی" مجاز به بهبود در "شرایط زیست انسان" هستیم؟

یک. چه شرایطی؟
فقط برای بیماران؟ بیمار چه کسی است؟ کسی که عینک می‌زند تا بهتر ببیند بیمار محسوب می‌شود؟ انسان سالم چه کسی است؟ اگر انسان سالم مجاز به بهبود وضعیت بدنی خود از طریق ورزش است چرا از طریق تغییراتی در ژن‌ها مجاز به رسیدن به آن وضعیت ارتقایافته نیست؟ در پاسخ به این پرسش‌ها چه فهمی از «انسان نرمال» در ذهن داریم؟
اگر فرد موردنظر متقاضی شرکت در مسابقات ورزشی باشد پاسخ به این پرسش‌ها چگونه خواهد بود؟ چه چیزی باعث می‌شود که احتمالاً پاسخ ما به این پرسش‌ها تغییر کند؟
اگر فرد موردنظر یک سیاستمدار بانفوذ باشد و از ارتقاء قوای شناختی خود در بهره‌کشی از توده‌ی مردم بهره گیرد پاسخ ما چه خواهد بود؟
اگر بگوییم این امکانات در اختیار همه نیست می‌توان گفت امکان غذا خوردنِ متعارف نیز در اختیار همه نیست. اگر امکان تغییرات ژنتیکی برای همه‌ی انسان‌ها برقرار باشد پاسخ به پرسش‌های فوق چگونه تغییر می‌کند؟

دو. چه سنخ تغییراتی؟
ایجاد تغییر در ژن‌ها چه تفاوتی با ایجاد تغییر در سایر بخش‌های بدن دارد؟ مثلاً چرا مجاز هستیم با مصرف یک پروتئین خاص بدن را تقویت کنیم اما مجاز نیستم ژنی را وارد بدن کنیم که آن پروتئین را خودِ بدن بسازد؟

سه. «شرایط زیستِ انسانی» یعنی چه؟
آیا شرایط زیستی را برای انسان متعارف، مستقل از زمینه‌ی محیطی او تعریف می‌کنیم؟ و باز این سؤال مطرح می‌شود که انسان نرمال چه کسی و شرایط زیست نرمال کدامند؟ در بخش‌هایی از جهانی که رابطه‌ی وثیقی میان انسان و گوشی همراه برقرار شده، معنای شرایط زیست انسانی چگونه تغییر کرده است؟ آنچه درباره‌ی شرایط زیست «انسان نوعی» می‌گوییم چگونه قابل اعمال بر شرایط زیست تک‌تک افراد جامعه است؟
   
ده‌ها پرسش دیگر می‌توان به پرسش‌های فوق افزود تا ساده‌انگارانه‌ بودن پاسخ‌هایی را که بدون بررسی جوانب موضوع عرضه می‌شوند نشان داد. پاسخ به این پرسش‌ها ما را فراتر از دانش ژنتیک می‌برد.

وقتی پروژه‌ی ژنوم انسانی شکل گرفت پنج‌درصد بودجه‌ی تحقیقاتی به بررسی جوانب اخلاقی، اجتماعی و سیاسی موضوع اختصاص یافت. اینک نیز دسته‌ی بزرگی از فیلسوفان در غرب به چنین مسائل واقعی که آینده‌ی انسان را تحت‌تأثیر قرار می‌دهد مشغول‌اند. جای آن دارد دپارتمان‌های فلسفی ما نیز با گذر از دسته‌ای مسائل کلاسیک به مسائل فلسفی روز بپردازند. 
فلسفه‌های ضدعلم جایی برای گفت‌‌وگو با علم باز نمی‌گذارند. فلسفه‌هایی که علم را به رسمیت می‌شناسند می‌توانند با ابزارهای مفهومی و تحلیلی خود به چنین پرسش‌هایی بپردازند و راه را برای رسیدن به قوانین نظارتی، که محصول خرد جمعی‌ست، باز کنند. چنین قوانینی مطلق نیستند و  با توجه به اکتشافات جدید علمی و شرایط جهانی به روز می‌شوند.
بزرگترین فیلسوفان تاریخ نیز  به مسائل روز و آینده می‌پرداختند.

هادی صمدی
@evophilosophy      
👍1
چگونه می‌توانیم خود را تغییر دهیم؟
نقش مهارت‌های نرم در خوب‌زیستن


روزهای نخست سال بهانه‌ای‌ست که برخی از مردم تصمیم می‌گیرند برخی عادات نامطلوب خود را با عادات مطلوب جایگزین کنند. اما در مواردی با این سد فکری مواجه می‌شوند که به لحاظ شخصیتی یا سرشتی برای این تغییر آماده نیستند؛ گو اینکه شخصیت و سرشت افراد ثابت است و مانعی بر راه بهبود. جملاتی مانند اینکه «من ذاتاً این‌طور هستم» یا «شخصیتاً این‌طور نیستم» یا «من همینم که هستم» از موانع اصلی ایجاد تغییرات مثبت است. دو پژوهشی که اخیراً منتشر شده این پیش‌فرض‌ها را به چالش می‌کشد و آگاهی از آنها می‌تواند تلنگری باشد بابت اقدام در جهت ایجاد تغییرات در زندگی فردی.

شخصیت مجموعه‌ای از الگوهای درهم‌تنیده‌ی رفتاری، هیجانی، و شناختی است که هر انسانی را منحصر به فرد می‌سازد و مواجهه‌ی ما با جهان را جهت می‌دهد. این مجموعه هم ریشه‌های ژنتیکی دارد و هم متأثر از تجربه‌های زندگی‌ست. به دلیل آنکه شخصیت از ثبات نسبی برخوردار است معمولاً توهم ثبات کامل را در ما ایجاد می‌کند؛ درحالی‌که پژوهش‌ها نشان می‌دهند ویژگی‌های شخصیتی قابلیت تغییر دارند. مطابق رایج‌ترین نظریه‌ی شخصیت، پنج خصیصه از سایر خصیصه‌ها مهم‌ترند که الگوهای درهم‌تنیده‌ای برای هدایت رفتار ما ایجاد می‌کنند: بازبودن یا گشودگی به تجربه، وظیفه‌شناسی، برون‌گرایی، توافق‌پذیری، روان‌رنجوری (که با بی‌ثباتی هیجانی همراه است).

پژوهش نخست نشان می‌دهد که عاقبت گرگ‌زاده گرگ نمی‌شود و چون سگ اصحاب کهف اگر پی رفتار نیکان بگیریم قابلیت تغییر داریم. حدود پنج‌هزار آزمودنی با میانگین سن سی‌وپنج‌سال در پژوهشی شرکت کردند که بر روی رویدادهای کوچک زندگی این افراد متمرکز شد. پژوهش‌های قبلی نشان داده بودند که رویدادهای بزرگ زندگی مانند ازدواج، جدایی، یا تغییر شغل می‌توانند بر این خصیصه‌های شخصیتی اثر بگذارند، اما پژوهش اخیر با تمرکز بر رویدادهای کوچک و روزمره نشان ‌داد تکرار رویدادهای کوچک و مستمر بیش از رویدادهای بزرگ بر خصیصه‌های شخصیتی افراد اثر دارند. زمان نسبتاً کوتاه آزمایش، حداکثر تا چهل‌ماه، گواهی بود بر اینکه اگر در این زمان خصیصه‌های شخصیتی به‌نحوی قابل‌ سنجش تغییر می‌کنند پس می‌توان انتظار داشت در درازمدت تغییرات بسیار بیشتر باشند.

 پژوهش دوم بیش از اولی برای ایجاد تغییرات مثبت در زندگی انگیزه‌بخش است. این پژوهش که در نشریه‌ی ارزیابی شخصیت منتشر شده می‌گوید درست است که تغییرات در پنج ویژگی شخصیتیِ یادشده کُند است اما برای گام‌نهادن در مسیر به‌زیستی می‌توان به‌جای تمرکز بر تغییر ویژگی‌های شخصیتی بر ویژگی‌های مَنِشی متمرکز شد. «منش» واژه‌ای در روان‌شناسی شخصیت بوده که در سال‌های اخیر کم‌تر به کار رفته و جای خود را هر چه بیشتر به "ویژگی‌های شخصیتی" داده؛ هرچند که در روان‌شناسی مثبت‌نگر جای خود را حفظ کرده است. در این پژوهش تأکید می‌شود که روان‌شناسان شخصیت باید با تواتر بیشتری به آن بپردازند. خصوصیات منشی، به‌خلاف خصوصیات شخصیتی، بار اخلاقی داشته و ارتباط نزدیکی با فضایل دارند. ازآنجا‌که خصوصیات منشی قابلیت تغییر بالاتری دارند، می‌توان با بهره‌گیری از برخی تکنیک‌های «مهارت‌های نرم» در آنها تغییر ایجاد کرد، و بنابراین هدف بهتری برای تغییرات هستند. به نظر می‌رسد تغییری که سعدی در سگ اصحاب کهف مشاهده می‌کند در بدو امر تغییر در منش است وگرنه به‌خوبی می‌داند که برخی ویژگی‌های شخصیتی را به‌سختی بتوان تغییر داد، به‌ویژه آنها که بنیان‎های ژنتیکی قوی‌تری دارند و باعث می‌شوند گرگ‌زاده گرگ شود.

خصوصیت‌های منشی که در این پژوهش بر آنها تأکید شده عبارتند از: قدردانی، همدلی، بردباری در شرایط سخت، مشارکت فکری با دیگران، توجه به یکدیگر، صداقت، میانه‌روی، و تعالی. پژوهش نشان داد از میان خصوصیات یادشده دوتای آنها ارتباط وثیق‌تری با سلامتی و به‌زیستی دارند: بردباری (ثبات قدم)، و میانه‌روی.

اما چگونه می‌توانیم مثلاً بردباری یا میانه‌روی را در خود تقویت کنیم؟ شاخه‌ای از روان‌شناسی کاربردی، ذیل عنوان کلی «مهارت‌های نرم» راهکارهایی عملی را معرفی می‌کند تا بتوان تغییرات مطلوب‌ ایجاد کرد. اما نکته‌ی مهم آنجاست که خواندن متونی از این دست صرفاً نقش انگیزشی برای شروع کار دارند. این سنخ از تغییرات از جنس فعالیت‌اند؛ از جنس خود زندگی‌اند. گروه‌های هم‌هدف را پیدا کنیم و با هم‌افزایی نیروها، مهارت‌های زندگی را تقویت کنیم. تمرین مهارت‌های خوب زیستن از جنس دوچرخه‌سواری‌‌اند. با گفتن و خواندن تقویت نمی‌شوند؛ عمل می‌طلبند.

صرف آنکه زندگی می‌کنیم بدان معنا نیست که مهارت زندگی را نیز می‌دانیم. این درحالی‌ست که در متون ادبیِ خود نمونه‌های ارزشمندی برای بهتر زیستن، از سنخ توصیه‌های سعدی، داریم که قابلیت عرضه را در سایه‌ی یافته‌های علمی روز دارند.

هادی صمدی
@evophilosophy 
👍1
Roham Mazloum Audio
<unknown>
📣 صوت ارائه مقاله با موضوع:

♦️ اثرات تغییرپذیری ضربانات قلبی بر شبکه‌های مغزی تنظیم عواطف

🗣 توسط: رهام مظلوم (دانشگاه علوم پزشکی البرز)

🔥همایش بین‌المللی فلسفه ذهن، 30 بهمن 1402

@PhilMind
@Philosophyofscience
👍3
سگ‌ها بازنمایی ذهنی دارند و معنی برخی واژگان را "می‌فهمند"!

بسیاری از ما، چه در زندگی واقعی و چه در فیلم‌ها، سگ‌هایی را دیده‌ایم که به فرمان انسان می‌نشینند، دراز می‌کشند، یا راه می‌روند. اما آیا سگ‌ها متوجه معنای واژگانی که دارای مرجع مشخصی در جهان خارج هستند می‌شوند؟ مثلاً آیا می‌دانند توپ، طناب، یا فریزبی به چه شی‌ای در جهان اشاره دارند؟ مشخصاً دعوی صاحبان بسیاری از سگ‌ها این است که سگ آنها باهوش است و فهمی از مرجع برخی از واژگان دارد. اما وقتی در محیط آزمایشگاهی به عموم سگ‌ها گفته شود که از میان چند شی، آن را که نام برده شده بیاورد خطاها آن‌قدر بالا است که برای جانورشناسان تردید ایجاد می‌کند که وجود بازنماییِ ذهنی از اشیاء را به سگ‌ها یا سایر جانوران، غیر از انسان، نسبت دهند.

 اما آزمون یادشده دقیقاً چیزی را که قرار است بسنجد نمی‌سنجد؛ زیرا این امکان وجود دارد که سگ مرجع واژگان را بداند اما در مرحله‌ی اجرای عمل خطا کند، یا به عمد نخواهد فرمان را اجرا کند.

پژوهشی که نتایج آن در نشریه‌ی زیست‌شناسی روز منتشر شده به نحوی بسیار مبتکرانه موفق شده است شواهدی بر وجود بازنمایی ذهنی اشیاء با مرجع مشخص را در سگ‌ها رصد کند. مهم نیست که سگ مورد نظر چند واژه بلد باشد و به عبارتی چقدر باهوش باشد. همه‌ی سگ‌هایی که صاحب انسانی دارند مرجع برخی از واژگانی را که توسط صاحبشان ادا شده، می‌دانند.

در این آزمایش از سگ‌ها نوار مغزی گرفتند. قبل از این کار می‌دانستند که نوار مغزی می‌تواند تفاوت دو حالت را در انسان‌ها نشان دهد: یک. حالتی که برای انسان‌ها واژه‌ای با مرجع درست بیان شود (مثلاً گفته شود «توپ»؛ و توپی نیز نشان داده شود)‌ و دو. وقتی واژه‌ی اداشده با مرجع آن ناهمخوان است (مثلاً گفته شود «فریزبی»؛ اما تکه‌ای طناب نشان داده شود).

حالا اگر صاحب سگ دعوی آن داشته باشد که سگ او معنای واژه‌ای را می‌داند و نوار مغزی سگ تفاوتی را میان دو حالت که واژه و مرجع هم‌خوان هستند و هم‌خوان نیستند نشان دهد گواهی است از آنکه سگ واقعاً معنای آن واژه را می‌دانسته است. نتیجه‌ی پژوهش چنین تفاوتی را در نوار مغزی نشان داد.
بنابراین دعوی صاحبِ سگ‌ مبنی براینکه سگِ او معنای واژگان را می‌فهمد درست است؛ هر چند سگ در آوردن شی مورد اشاره به اندازه‌ی کافی دقیق عمل نکند.

پژوهش به خودی خود به اندازه‌ی کافی جالب است. اما پرسش‌های زیادی را برای پژوهش‌های آتی ایجاد می‌کند که این یافته را با ارزش‌تر می‌کند. (یافته‌های جالب آنها هستند که پرسش‌های بیشتری را پیشِ روی پژوهشگران می‌گذارند.)

نخست آنکه اگر سگ‌ها از چنین قابلیتی برخوردارند انتظار آن است که در جانورانی مانند شامپانزه‌ها و بونوبوها نیز چنین قابلیتی رصد شود. چنین قابلیتی را در چه جانوران دیگری خواهیم دید؟

 دوم آنکه اگر بازنمایی ذهنی ابزاری برای کنش است چرا سگ‌ها در اجرای فرمان برای آوردن شیئ‌ای که معنای آن را می‌دانند به خوبی عمل نمی‌کنند؟ آیا علت آن است که اطاعت در انجام این سنخ دستورات به نفع سگ نیست زیرا می‌تواند به زیاد شدن کارش بیانجامد؟! یا سگ با یادگرفتن این سنخ از واژگان صرفاً برای آگاهی از کنش‌های آتی صاحب خود بهره می‌گیرد؟ پرسشی که به لحاظ فلسفی جالب‌تر است این است که آیا در سگ‌ها نیز همانند انسان، سطحی از «فهمیدن»، مستقل از کاربست‌های عملی شکل گرفته است؟! اگر پاسخ مثبت است کارکرد این سنخ فهمیدن در تکامل سگ‌ها چه بوده است؟

سوم آنکه آیا این یافته می‌تواند در تبیین‌های رقیبی که در مورد چگونگی شکل‌گیری زبان در انسان وجود دارد به کار آید؟ دو نظریه‌ی اصلی در مورد تاریخ شکل‌گیری زبان وجود دارد: یکی از آنها شکل‌گیری زبان را پدیده‌ای بسیار متأخر در تکامل انسان می‌داند و نظریه‌ی دیگر ریشه‌های آن را به میلیون‌ها سال قبل می‌برد. آیا می‌توان نتیجه گرفت که اگر سگ‌ها به این حد از بازنمایی ذهنی مرتبط با زبان رسیده‌اند پس احتمالاً سطوحی از زبان در نیاکان بسیار دور انسان نیز وجود داشته است؟

منتظر پژوهش‌های بعدی هستیم تا شاید به برخی از این پرسش‌ها پاسخ دهند.

در آدرسِ ضمیمه شده خلاصه‌ای از مقاله را در قالب یک فیلم کوتاه ببینید.
    
هادی صمدی
@evophilosophy
👍4👎2🔥1🥰1
مقاله ای دیروز در ژورنال نیچر درباره نقش فلات ایران در گسترش نخستین جمعیتهای انسان هوشمند هوشمند خارج از آفریقا منتشر شد.

چکیده اینکه پژوهشها نشان داده که بین خروج انسان هوشمند هوشمند جد مستقیم همه مردمان (امروزی از آفریقا در حوالی ۷۰ هزار سال پیش و گسترش این جمعیتها در اوراسیا در حوالی ۳۵ هزار سال بیش ۲۵ هزار سال فاصله بوده است.

پرسش این بوده که این جمعیتهای خارج شده از آفریقا در طی این ۲۵ هزار سال و بیش از گسترش سیسین کجا بیشتر متمرکز بودند؟

نویسندگان مقاله مدعی هستند که با توجه به شواهد ژنتیک باستانی باستان شناسی و ظرفیتهای زیست محیطی فلات ایران همان مکانی بوده که پیش از گسترش مجدد جوامع انسانی در ۲۵ هزار سال پیش محل تجمع آنها بوده است.

ارجاع مقاله:

Vallini, L., Zampieri, C., Shoaee, M.J. et al. The Persian plateau served as hub for Homo sapiens after the main out of Africa dispersal. Nat Commun 15, 1882 (2024) https://doi.org/10.1038/s41467-024-46161-7

منبع تصویر https://www.quora.com

@Philosophyofscience
❤1👎1
چرا نوجوانان باید فلسفه بخوانند؟
فلسفه برای کودکان: راهی برای التیام آثارِ مغزیِ مخربِ فقر


پژوهشی که در نشریه‌ی روانپزشکی ملکولی منتشرشده نشان می‌دهد برخی ارتباطات مغزی در کودکان خانواده‌های فقیر به خوبی رشد نمی‌کند. پژوهش دوم که کاملاً مستقل از پژوهش نخست است و نتایج آن در نشریه‌ی ساینتیفیک رپورترز، از مجموعه‌ی نیچر منتشرشده نشان می‌دهد که با آموزش فلسفه و تفکرات استعلایی در یک بازه‌ی زمانی پنج‌ساله بر روی کودکان بزرگترِ خانواده‌های کم‌درآمد، می‌توان ارتباط بخش‌های مختلف مغز را تقویت کرد.

یافته‌ی دوم داده‌ای علمی‌ست در دفاع از اهمیت فلسفه‌ورزی در همه‌ی نوجوانان.

پژوهش نخست
از قبل می‌دانستیم که میان حجم قشر خاکستری مغز کودک و درآمد خانواده همبستگی مثبتی وجود دارد: قشر خاکستری مغز کودکان خانواده‌های کم درآمد رشد کمتری نسبت به همتایان متمول خود دارد. اما اینکه فقر چگونه بر ارتباطات بخش‌های مختلف مغز اثر می‌گذارد نامشخص بود. پژوهش نخست که بر روی حدود نه‌هزار کودکِ نه تا یازده ساله‌ی آمریکایی انجام شد نشان می‌دهد ارتباطات بخش‌هایی از مغز کودکان فقیر در ناحیه‌‌هایی که به حافظه، تفکرات درونی، و تفکرات مستقل از زمینه مرتبط است همانند همتایان آنها از خانواده‌های متمول رشد نمی‌کند. در عوض اتصالات بیشتری در بخش‌های مربوط به حسی و حرکتی برقرار می‌شود.

پژوهش دوم
مدت‌هاست که روان‌شناسان رشد از قابلیتِ تفکرات استعلایی در نوجوانان حدود ۱۴ تا ۱۸ ساله به عنوان مرحله‌ی بارزی از رشد سخن گفته‌اند که باعث ایجاد معنای عمیق در مورد جهان اجتماعی و خودِ فرد می‌شود. اما تا کنون پژوهشی که رابطه‌ی تفکرات استعلایی با رشد مغز را بسنجد انجام نشده بود. در این مطالعه‌ی طولی پنج‌ساله، شصت‌وپنج نوجوان ۱۴ تا ۱۸ ساله از خانواده‌های کم‌درآمد را به نحوی مستمر در سناریوهایی شرکت دادند که به قضاوت‌های اخلاقی و تفکرات سطح بالاتر درباره‌ی مسائل اجتماعی، فردی، و اقتصادی-سیاسی نیاز داشت و فرد از منظری کلان‌نگر در مورد مسائل استدلال عرضه می‌کرد (کاری که فیلسوفان انجام می‌دهند).
در آغاز پژوهش از طریق اف.ام.آر.آی ارتباطات بخش‌های مختلف مغز را سنجیدند و در پایان دوره نیز این کار را تکرار کردند و متوجه افزایش قابل‌توجه ارتباطات مغزی در این گروه، نسبت به سایر نوجوانانی که در چنین فعالیت‌هایی شرکت نکرده بودند، شدند. نتیجه‌ی این فعالیت فکری سطح بالا، افزایش حس خوب جوانان نسبت به خود و جهان پیرامون و افزایش به‌زیستی آنها بود.

آزمایش دوم نور امیدی است بر اینکه بخشی از ضایعات مغزی ناشی از فقر قابل جبران است. اگر، چنانکه شواهد تجربی می‌گویند، برای کودکان کم‌سن بازی‌های جمعی در محیط‌های طبیعی از بهترین ابزارهای کم‌هزینه، و در عمومِ موارد قابل دسترس، برای رشد مغزی کودکان است، در سنین بالاتر علاوه بر آن، پرداختن به تفکرات استعلایی و جدا از زمینه می‌تواند برخی کاستی‌های رشدی در سنین پایین‌تر را جبران کند.

کافی‌ست این دسته از یافته‌های علمی را در آموزش و پرورشِ رسمی و غیررسمی جدی بگیریم. اگر در جهان امروز در مبارزه با فقر ناکام بوده‌ایم لااقل راهکارهای کم‌هزینه در کم‌کردن عوارض آن را به کار گیریم. علم راهکارهایی عملی، در دسترس، و بسیار ارزان برای به‌زیستی انسان‌ها دارد. گام نخست آگاهی از این راهکارهاست. اخبار علمی چیزی بیش از سرگرمی به ما می‌دهند. نمونه‌ای دیگر از این یافته‌ها را ببینیم.

فلسفه‌ورزی: راه مقابله با اخبار جعلی
انسان امروز در معرض بمباران اخبار جعلی و نادرست است. عموم این اخبار به قصد هدایت رفتار انسان‌ها در مسیر مورد نظرِ سازندگان خبر منتشر می‌شوند. هدف از این کار می‌تواند سوء‌استفاده‌ی اقتصادی یا سیاسی یا هر سنخ دیگری از بهره‌برداری‌های مغرضانه با ایجاد انحراف در انتخاب‌های صحیح ما باشد. پژوهش‌ها نشان می‌دهند بهترین ابزار مقابله، برخورداری از تفکر نقادانه است. فلسفه‌ورزی با تقویت تفکر نقادانه از مهم‌ترین ابزارهای مقابله با اخبار جعلی است. وقتی نمی‌توانیم جلوی پخش خبرهای جعلی را بگیریم به این معناست که نمی‌توانیم مانع ورود این اخبار به مغز شویم. پس بهترین راه نصب فیلترهای ذهنی است که این اخبار را بیرون بریزد؛ و تفکر انتقادی بهترین ابزار برای این کار است. راه تقویت تفکر انتقادی انجام تمرینات فلسفی از راه اجرای سناریوهای جذاب و متناسب با سن برای کودکان است. (به عنوان شواهدی تجربی برای این دعاوی اینجا و اینجا را ببینید.)

هادی صمدی
@evophilosophy
👍3👎1
چه کنیم که عاقل‌تر باشیم؟!
۷ توصیه‌ی فلسفی یک روان‌شناس

از منظر فلسفی به این پرسش می‌توان پاسخ‌های متنوعی داد یا اساساً نحوه‌ی طرح پرسش را زیرسؤال برد.
اگر در پست قبلی از مزایای فلسفه‌ورزی برای کودکان با توجه به شواهد تجربیِ روان‌شناسی سخن گفته شد مقاله‌ای که اخیراً در نشریه‌ی مروری بر روان‌شناسی عمومی نگاشته شده یک روان‌شناس در دفاع از فلسفه‌ورزی برای همه‌ی سنین سخن می‌گوید. برداشت‌های کلی یک روانشناس از هفت بخش‌ مختلف فلسفه، در قالب چند "باید" و "نباید" جالب است.

هر چه بیشتر هوش مصنوعی گسترش می‌یابد اهمیت فلسفه‌ورزی به مثابه‌ی نوعی شیوه‌ی زیستن، و نه صرفاً مجموعه‌ای از گزاره‌ها که فیلسوفان بیان کرده‌اند، بیشتر می‌شود. چاپ مقالاتی مانند این مقاله، و آنکه در پست قبلی از آن یاد شد، در معتبرترین نشریه‌های علمیِ روان‌شناسی گواهی است از افزایش توجه علم به فلسفه.

در شرح مقاله که در سایت روان‌شناسی روز آمده می‌خوانیم که عاقل شدن را باید به‌عنوان یک فرایند در نظر گرفت: فرایندی که فقط از طریق تجربیات زندگی به دست می‌آید: زیرا ما در مسیر خود با مشکلاتی که زندگی پیش رویمان می‌گذارد، دست و پنجه نرم می‌کنیم.
عقلانیت یک خصیصه‌ی مشخص مانند یکی از خصیصه‌های شخصیتی نیست که آن را به‌سادگی بتوان سنجید یا به کسی نسبت داد یا کسی را از آن بی‌بهره دانست. عاقل کسی است که در ساحت‌های مختلف، عملکردهای بهتری نسبت به سایرین دارد. نویسنده بابت اینکه این ساحت‌ها را از هم تمییز دهد به سراغ فلسفه می‌رود.
در این مقاله فلسفه‌ورزی در هفت ساحت قرار می‌گیرد که پرداختن به هر کدام بخشی از عقلانیت را در ما تقویت می‌کند: هستی‌شناسی، معرفت‌شناسی، اخلاق، زیباشناسی، ارزش‌شناسی، منطق، هرمنیوتیک. دعوی مقاله آن است که با تجزیه‌ی «عاقلانه عمل‌کردن» به این مؤلفه‌ها قدری از آن ابهام‌زدایی می‌شود. انسانی که فلسفه‌ورزی کند به معانی زیر عاقلانه‌تر عمل می‌کند.

یک. انسان عاقل بهتر از سایرین می‌داند که چه می‌داند و چه نمی‌داند. ممکن است به نظر برسد که فرد عاقل همه چیز می‌داند، اما معرفت‌شناسی به ما می‌آموزد که همواره احتمالی برای خطا بودن دانسته‌ها باز بگذاریم. به عنوان مثال، عاقلانه است که به محدودیت‌های خود اعتراف کنیم. و عاقلانه نیست مدعی دانستن چیزی شویم که نمی‌دانیم، یا هرگز نمی‌توانیم بدانیم. وقتی حدسی می‌زنیم، هرچند حدسِ عالمانه‌ای‌ باشد، هرگز با اطمینان کامل از درستی آن سخن نگوییم.

دو. انسان عاقل خیر دیگران را سرلوحه‌ی تصمیمات خود قرار می‌دهد. انسان عاقل چرخ را از نو اختراع نمی‌کند. جهان را به وسع خود می‌شناسد و از امکانات در دسترس در جهان برای رسیدن به اهداف خود بهره می‌گیرد. در این مسیر خودخواهانه، خیر دیگران را فراموش نمی‌کند.

سه. انسان عاقل درست و نادرست را به خوبی درک می‌کند و به آن پایبند است. عاقل بودن به این معنی است که سخت تلاش کنیم تصمیماتی را دنبال کنیم که به هدفی ارزشمند کمک می‌کند. افراد نادان تمام تلاش خود را برای رسیدن به هدف، صرف نظر از عواقب آن برای دیگران انجام می‌دهند.

چهار. قضاوت‌های انسان عاقل بر اساس تحلیل است و نه صرفاً احساسات درونی. هیچ‌گاه انسان عاقل در توجیه یک تصمیم «خطیر» نخواهد گفت «هرچند ممکن است غیرمنطقی باشد، اما دلم می‌گوید فلان کار را بکنم!»

پنج. برای انسان عاقل زیبایی ارزشمند است. برای انسان عاقل ساده‌ترین لذات طبیعی از جمله دیدن غروب آفتاب در ساحلی آرام ارزشمند است. فقدان عقلانیتِ زیبایی‌شناسی باعث دردسرهای بزرگی می‌شود. [کارلسون، فیلسوفی که در زمینه‌ی زیباشناسی محیط زیست می‌نویسد، همنوا با دعوی این روان‌شناس معتقد است علت اصلی تخریب‌های گسترده در محیط زیست در دهه‌های اخیر ضعیف شدن ذائقه‌ی زیباشناسی مردم است.]

شش. انسان عاقل موقعیت‌ها را بر اساس واقعیت‌های موجود ارزیابی می‌کند و نه آمال و آرزوهایش. ممکن است فرد عاقل آرزو کند که اعضای خانواده‌اش بهتر با هم کنار بیایند، اما وضعیت را آن‌طور که هست ارزیابی می‌کند. فرد نادان به امید و آرزوهای خود ادامه می‌دهد که شاید روزی اعضای خانواده به نحو معجزه‌آسایی با هم کنار بیایند.

هفت. انسان عاقل از منطق و استدلال برای تصمیم‌گیری استفاده می‌کند. عاقل‌بودن به این معنی است که بر حقایقی که از راه تجزیه و تحلیل شواهد رسیده‌ایم تکیه کنیم. افراد نادان اجازه می‌دهند که باورهایشان تعیین کنند که چه چیزی درست است.

در جامعه‌ای که عموماً خردورزی تحقیر می‌شود فریب کسانی را که علیه منطقی‌بودن سخن می‌گویند نخوریم. همگان بلد هستیم به حرف دل، دل بسپاریم و عموماً نیز چنین می‌کنیم! اما فقط دسته‌ی کوچکی از ما معقول عمل می‌کنیم.

(فایلی صوتی در مورد خوانشی تکاملی از عقلانیت در روان‌شناسی را اینجا ببینید.)  

هادی صمدی
@evophilosophy
❤2👍2👎1
Audio
صوت جلسه دکتر مهدی ذاکری در تاریخ ۲۰ آبان ۹۹ با موضوع «چالش علیت ذهنی برای دوگانه انگاری و امکان مواجهه با آن در یگانه انگاری صدرایی».

@Philosophyofscience
👍3👎1